II SA/Po 720/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-05-12
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpady budowlaneskładowanie odpadówmagazynowanie odpadównielegalne składowanieustawa o odpadachposiadacz odpadówteren rolnygospodarka odpadamidecyzja administracyjnaochrona środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi B. J. i B. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy nakaz usunięcia odpadów budowlanych składowanych na działkach rolnych.

Sprawa dotyczyła skarg B. J. i B. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymały w mocy nakazy Burmistrza B. dotyczące usunięcia odpadów budowlanych i ziemi składowanych na działkach rolnych. Skarżący twierdzili, że odpady były magazynowane tymczasowo i przeznaczone do wykorzystania na własne potrzeby. Sąd uznał te argumenty za nieprzekonujące, podkreślając, że odpady były gromadzone przez około 2 lata na terenach nieprzeznaczonych do składowania, a skarżący, w tym jeden będący przedsiębiorcą, nie posiadali odpowiednich zezwoleń. W konsekwencji sąd oddalił skargi, potwierdzając zasadność nakazu usunięcia odpadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargi B. J. i B. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymały w mocy decyzje Burmistrza B. nakazujące skarżącym usunięcie odpadów budowlanych i ziemi składowanych na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...] i 55 w obrębie Z. Skarżący argumentowali, że odpady były jedynie tymczasowo magazynowane i miały zostać wykorzystane na potrzeby własne, np. do utwardzenia terenu. Podnosili również trudności związane z segregacją, porą roku oraz kontrolami organów. Sąd jednak nie podzielił tych argumentów. Analizując stan faktyczny, sąd stwierdził, że odpady były gromadzone na działkach rolnych od około dwóch lat, co stoi w sprzeczności z twierdzeniem o tymczasowości magazynowania. Podkreślono, że skarżący, w tym B. J. prowadzący działalność gospodarczą związaną z robotami ziemnymi i budowlanymi, nie mogli legalnie magazynować odpadów na potrzeby własne, zgodnie z przepisami ustawy o odpadach. Sąd wskazał, że odpowiedzialność posiadacza odpadów jest obiektywna, a działki te nie były przeznaczone do składowania ani magazynowania odpadów. Wobec braku zezwolenia na gospodarowanie odpadami i nielegalnego składowania, sąd uznał decyzje organów obu instancji za zgodne z prawem i oddalił skargi, potwierdzając zasadność nakazu usunięcia odpadów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odpady budowlane i ziemia składowane na działkach rolnych, które nie są przeznaczone do składowania lub magazynowania, stanowią nielegalne składowanie odpadów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odpady budowlane i ziemia gromadzone na działkach rolnych od około 2 lat, bez odpowiedniego zezwolenia, stanowią nielegalne składowanie. Argumenty o tymczasowości magazynowania i przeznaczeniu odpadów na własne potrzeby zostały odrzucone jako nieprzekonujące, zwłaszcza w kontekście długiego okresu gromadzenia i faktu, że jeden ze skarżących jest przedsiębiorcą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.odp. art. 26 § 1, 2, 6

Ustawa o odpadach

Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia, organ nakazuje usunięcie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.odp. art. 3 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o odpadach

Definicja odpadów.

u.odp. art. 3 § ust. 1 pkt 19

Ustawa o odpadach

Definicja posiadacza odpadów.

u.odp. art. 2 § pkt 3

Ustawa o odpadach

Wyłączenie stosowania ustawy do niezanieczyszczonej gleby wykorzystanej do celów budowlanych w stanie naturalnym.

u.odp. art. 27 § ust. 8

Ustawa o odpadach

Możliwość wykorzystania odpadów na potrzeby własne przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami.

u.odp. art. 41 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Legalne magazynowanie odpadów wymaga zezwolenia.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.o.ś. art. 3 § pkt 44

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Definicja władającego powierzchnią ziemi.

Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020r. w sprawie katalogu odpadów

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpady były składowane na działkach rolnych nieprzeznaczonych do tego celu. Skarżący, w tym przedsiębiorca, nie posiadali zezwolenia na magazynowanie odpadów. Argument o tymczasowości magazynowania i wykorzystania na własne potrzeby został uznany za nieprzekonujący. Odpowiedzialność posiadacza odpadów jest obiektywna.

Odrzucone argumenty

Odpady były magazynowane tymczasowo. Odpady miały zostać wykorzystane na potrzeby własne skarżących. Niemożność usunięcia odpadów w narzuconym terminie z przyczyn obiektywnych.

Godne uwagi sformułowania

odpady z budowy i demontażu obiektów budowlanych, ziemi z terenów zanieczyszczonych, odpady materiałów i elementów budowanych miejsce nieprzeznaczone do ich składowania lub magazynowania posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów

Skład orzekający

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Paweł Daniel

członek

Wiesława Batorowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odpowiedzialności za nielegalne składowanie odpadów przez posiadacza nieruchomości, w tym przedsiębiorcę, oraz odrzucenie argumentów o tymczasowości magazynowania i wykorzystania na własne potrzeby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji składowania odpadów budowlanych na terenach rolnych. Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania odpadów na własne potrzeby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem nielegalnego składowania odpadów budowlanych i odpowiedzialności posiadaczy nieruchomości. Jest to istotne dla praktyków prawa ochrony środowiska i administracyjnego.

Rolnik czy przedsiębiorca? Kto odpowiada za odpady budowlane na działce rolnej?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 720/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-05-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Paweł Daniel
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 2345/22 - Wyrok NSA z 2025-06-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 797
art.2 pkt 3, 3 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 8, art. 41
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skarg B. J. i B. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] i [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargi
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2021r., nr [...], Burmistrz B., działając na podstawie art. 26 ust. 1, 2, 6 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 roku (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 779 ze zm., dalej: u.odp.), art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej k.p.a.) nakazał B. J. usunąć składowane odpady (głównie odpady z budowy i demontażu obiektów budowlanych, ziemi z terenów zanieczyszczonych, odpady materiałów i elementów budowanych, np. beton, cegły, płyty itp.) z działki o nr ewid.[...] obręb Z. oraz przedstawić dokumentację potwierdzającą, gdzie zostały przekazane wymienione odpady, w terminie do [...] sierpnia 2021 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzją z tej samej daty, nr [...], Burmistrz B., działając w oparciu o tą samą podstawę prawną, nakazał B. J. usunąć składowane odpady (głównie odpady z budowy i demontażu obiektów budowlanych, ziemi z terenów zanieczyszczonych, odpady materiałów i elementów budowanych, np. beton, cegły, płyty itp.) z działek o nr ewid. [...] i [...] obręb Z. oraz przedstawić dokumentację potwierdzającą, gdzie zostały przekazane wymienione odpady, w terminie do [...] sierpnia 2021 r. Decyzji tej również nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniach obu wymienionych decyzji wskazano, że w dniu [...] stycznia 2021 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego składowania odpadów (głównie odpady z budowy i demontażu obiektów budowlanych, ziemi z terenów zanieczyszczonych, odpady materiałów i elementów budowanych, np. beton, cegły, płyty itp.) na działkach o nr ewid. [...] i [...] obręb Z. (które są własnością B. J.) oraz działce o nr ewid.[...] obręb Z. (do której tytuł prawny posiada B. J.).
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2021r. ustalono, że odpady na przedmiotowych działkach gromadzone są od około 2 lat. W trakcie oględzin obecny był przedstawiciel firmy P. Sp. z o.o. w [...] M. B., który oświadczył, że ziemię z gruzem przekazuje od około 1 miesiąca B. J. oraz B. J. (protokół + zdjęcia k. 17-26 akt adm.). Ustalono przy tym, że działki nr 55, [...] i [...] obr. Z. mają przeznaczenie rolne i nie są przeznaczone do składowania lub magazynowania odpadów.
Z uzasadnienia decyzji w sprawie B. J. wynika nadto, że M. B. zobowiązał się dostarczyć karty przekazania odpadów na rzecz B. J.. W dniu [...] marca 2021 r. organ wezwał spółkę P. Sp. z o.o. do przedłożenia kart ewidencyjnych odpadów. W dniu [...] marca 2021 r. P. Sp. z o.o. przedłożyła kserokopię protokołu do oświadczenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz oświadczenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., w których B. J. oświadczyła, że w okresie 1-30 grudnia 2020 r., przyjęła odpady o kodzie 17 01 01 w ilości 50 Mg i kodzie 17 05 04 w ilości 100 Mg (k.48-49 akt adm.). Ilość zgromadzonych odpadów znacznie przewyższa ilość udokumentowanych odpadów. Organ I instancji doszedł do przekonania, że wbrew twierdzeniu B. J. nie wykorzystuje ona wymienionych odpadów na potrzeby własne do celów utwardzenia nieruchomości i nakazał jej jako posiadaczowi odpadów usunięcie ich z działek o nr ewid. gruntu [...] i [...] obręb Z., z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
W uzasadnieniu decyzji w sprawie B. J. organ wskazał, że jako właściciel działki ewidencyjnej nr [...] obręb Z. nie posiada on pozwolenia na gospodarowanie odpadami na terenie działki, w konsekwencji takie magazynowanie odpadów należy traktować, jak składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, wobec czego nakazał mu w usunięcie odpadów z działki o nr [...] obręb Z., z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Następnie B. J. i B. J. odwołali się od opisanych wyżej decyzji organu I instancji. W swoich odwołaniach (o tożsamej treści) wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i wskazali, że odpady na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] i [...] oraz 55 obręb Z., nie są składowane, ale magazynowane wyłącznie tymczasowo. Z uwagi na liczne kontrole i porę roku wstrzymano wszelkie działania związane z ich segregacją. W odwołaniach wskazano, że niewykonalne jest usunięcie odpadów do [...] sierpnia 2021 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art.26 ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 3 ust. 1 pkt 6, 19, 25, 5, 34, 21, 14, art.25 ust. 3 u.odp., a także w zw. z załącznikiem (zatytułowanym "[...] odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych") do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020r., poz. 10), jak również w zw. z §67 pkt 1 i §68 ust. 1 pkt 1 lit. a, d, e rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019r., poz.393), wydało odpowiednio decyzję nr [...] (na rzecz B. J. z dnia [...] czerwca 2021r.) i [...] (na rzecz B. J. z dnia [...] lipca 2021 r.) o utrzymaniu w mocy zaskarżonych decyzji Burmistrza B..
W uzasadnieniach SKO wskazało, że działka nr [...] (obręb Z. ) oznaczona jest "RIVa", "RV", "RVI", z opisem użytków: "grunty orne" (dowód: informacja z rejestru gruntów, K. 31 akt), działka nr [...] (obręb Z. ) oznaczona jest symbolem "RV", z opisem użytku: "grunty orne"; działka nr [...] oznaczona jest symbolami "RV", "PsIV", "Br-PsIV" z opisami użytków, odpowiednio: "grunty orne", "pastwiska", "grunty rolne zabudowane" (dowody: informacje z rejestru gruntów, K. 14-16, 32-33 akt). Wynika więc z tego, że każda z tych działek kwalifikuje się jako miejsce, które nie jest przeznaczone do składowania odpadów lub magazynowania odpadów, w rozumieniu art. 26 ust.1 u.odp., a mimo to na działkach tych zalegają odpady o czym świadczą: "Notatka służbowa" z dnia [...].12.2020 r., "Protokół z oględzin" z dnia [...].01.2021 r., zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy, pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. Delegatura w L. z dnia [...] lutego 2021 r, pismo P. sp. z o. o. z siedzibą w [...], wraz z oświadczeniami B. J. o treści potwierdzającej informacje przedstawione w wymienionym piśmie. Ponadto w piśmie, które wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] kwietnia 2021r., jak i w odwołaniu, B. J. potwierdził ustalenia faktyczne przedstawione w powyższych materiałach (o składowaniu odpadów na działce nr [...]), wskazując, że odpady o kodach 17 05 04 i 17 01 01 znajdują się na przedmiotowych działkach jedynie tymczasowo i posłużą do utwardzenia dróg i obszarów jezdnych w obrębie jego posesji i posiadanych działek.
Organ odwoławczy nie dał wiary tym twierdzeniom B. J. i B. J., że odpady magazynowane są jedynie tymczasowo. Zdaniem Kolegium z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący dopuścili się składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (wniesionych oddzielnie, lecz o tożsamej treści), B. J. i B. J. wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] czerwca 2021r. nr [...] (B. J.) oraz z dnia [...] lipca 2021 r. (B. J.).
W uzasadnieniu skarg ponownie wskazano, że odpady na działkach o nr ewidencyjnych: [...], [...] i 55 obręb Z., gm. B., powiat R., nie są składowane, ale magazynowane tymczasowo i to z przyczyn wyłącznie obiektywnych. Zdaniem skarżących, jako osoby prywatne, nie muszą dysponować decyzją z zakresu gospodarki odpadami i mogą odpady wykorzystać we własnym zakresie i dla własnych potrzeb. Teren działki [...] będzie w części przekształcony poprzez budowę silosu na kiszonkę wraz z drogą dojazdową. Stosowne zgłoszenie zostało złożone w maju 2021 r. ([...] maja 2021 r.) do Starosty [...] jako "zgłoszenie budowy/robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę". Zgłoszenie nie zostało objęte sprzeciwem ze strony urzędu. Utwardzenie pewnej części w/w działki oraz wyniesienie do wyższej rzędnej jest konieczne i m.in. w tym celu będą wykorzystane odpady.
Skarżący wskazali, że problem z właściwym wykorzystaniem odpadów powstał wyłącznie z tego powodu, że przez pewien czas istniał problem techniczny ze zorganizowaniem odpowiedniej segregacji odpadów, ponadto liczne kontrole spowodowały, że wstrzymano wszelkie działania z tym związane, jak też pora roku nie sprzyjała jakimkolwiek działaniom związanym z odpadami. Dodatkowo procedury kontrolne Burmistrza B. i inspektorów Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w R. oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w L. zatrzymały jakiekolwiek prace związane z zagospodarowaniem odpadów. Nikt nie przyjął do wiadomości, że odpady będą wykorzystane w sposób właściwy, tj. rozkruszone (cegły, gruz) i wykorzystane jako utwardzenie terenu i rozplantowane (ziemia) w celu wyniesienia terenu. Z tej przyczyny proces magazynowania wystąpił, ale tylko i wyłącznie tymczasowo. Odpady wskazane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, Powiatowy Inspektorat Sanitarny w R. i Burmistrza B. to odpady nadające się do wykorzystania na potrzeby własne. Nie są to odpady niebezpieczne, nie zagrażają życiu i zdrowiu i będą wykorzystane do utwardzenia dróg i wyniesienia powierzchni terenu. Działania związane z wykorzystaniem odpadów nie są uwarunkowane chęcią zysku, nielegalnego ukrycia odpadów, lecz wyłącznie możliwością wykorzystania odpadów jako surowca. Dodano, że czas niezbędny do właściwego zagospodarowania odpadów musi uwzględniać wszelkie okoliczności, a nie być narzuconym terminem niemożliwym do spełnienia.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r., sygn. II SA/Po [...], Sąd połączył skargę B. J. o sygn. II SA/Po [...] ze skargą B. J. o sygn. II SA/Po [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skargi okazały się niezasadne.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] (dotycząca B. J. z dnia [...] czerwca 2021r.) i [...] (dotycząca B. J. z dnia [...] lipca 2021 r.), utrzymujące w mocy rozstrzygnięcia Burmistrza B. nakazujące skarżącym usunięcie odpadów składowanych na działkach nr [...], [...] i 55 obręb Z., gm. B., powiat R..
Zasadnicze zarzuty rozpatrywanych skarg sprowadzały się do tego, iż odpady były magazynowane na wymienionych działkach jedynie tymczasowo i w celu późniejszego ponownego wykorzystania na potrzeby własne. Skarżący nie kwestionowali przy tym, iż znajdujące się na działkach odpady z budowy i demontażu obiektów budowlanych, ziemi z terenów zanieczyszczonych, odpady materiałów i elementów budowanych (np. beton, cegły, płyty itp.) są odpadami o kodzie 17 05 04 i 17 01 01. Sąd argumentów skarżących nie podziela, a to z następujących względów.
Materialnoprawną podstawą kwestionowanych rozstrzygnięć stanowi art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 797, dalej: u.odp.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.odp. posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Natomiast w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. (ust. 2). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia odpadów (ust. 6).
Z powyższych przepisów wynika, że do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest ustalenie następujących okoliczności:
1. istnienia odpadów w rozumieniu ustawy,
2. składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania i magazynowania,
3. podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów).
W świetle zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów, tj. min. protokołu z oględzin przeprowadzonych na wspomnianych działkach (z dnia [...] stycznia 2021 r.), zdjęć nawiezionych odpadów (gruzu, cegieł, pozostałości po materiałach budowlanych) znajdujących się na przedmiotowych działkach (k. 19-26; 28-29 akt adm.), pisma WIOŚ w P. Delegatura w L. (k. 39-40 akt adm.), notatki służbowej z dnia [...] listopada 2020 r. (k. 5 akt adm.), notatki służbowej z dnia [...] grudnia 2020 r. (k. 8 akt adm.). oświadczenia Prezesa Zarządu spółki P. sp. z o.o. w [...] (k. 47 akt adm.), a także wyjaśnień samych skarżących, dokonane przez organy obu instancji ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości.
Przeprowadzone wizje w terenie potwierdziły, że na działkach należących do skarżących stwierdzono hałdy ziemi wymieszanej z gruzem i odpadami budowlanymi. Zgodnie z protokołem oględzin odpady są gromadzone od około 2 lat. Odpady przekazywane były także przez spółkę P. sp. z o.o. (na podstawie umowy z B. J.) – odpady z betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów w ilości 50 ton (kod 17 01 01) oraz gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03 w ilości 100 ton (kod 17 05 04). Posiadaczem odpadów są skarżący, jako właściciele działek nr [...] (B. J.), [...] i [...] (B. J.). Ustalono, że żadna z tych działek nie jest przeznaczona do składowania/ magazynowania odpadów. Są to działki rolne- działka nr [...] oznaczona jest "RIVa", "RV", "RVI", z opisem użytków: "grunty orne"; działka nr [...] oznaczona jest symbolem "RV", z opisem użytku: "grunty orne"; działka nr [...] oznaczona jest symbolami "RV", "PsIV", "Br-PsIV" z opisami użytków, odpowiednio: "grunty orne", "pastwiska", "grunty rolne zabudowane". Skarżący nie posiadają zezwolenia na zbieranie odpadów. Wobec tego zasadnie przyjęły organy obu instancji, że skarżący są posiadaczami odpadów, które składowali w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Odnosząc się w tym miejscu do argumentu tymczasowego magazynowania odpadów na Sąd uznał go za niewiarygodny. Jak wynika z protokołu oględzin odpady gromadzone są od około 2 lat. Już sama ta okoliczność, przyznana przez skarżących, stoi w sprzeczności z twierdzeniem o tymczasowości. Nie sposób również uznać za przekonywującą argumentację, że przez 2 lata z uwagi na problemy techniczne z kruszarką, warunki pogodowe i kontrole organów skarżący nie dokonali zagospodarowania odpadów. Zdaniem Sądu skarżący świadomie składowali odpady na przedmiotowych działkach, na co nie posiadali zezwolenia. Świadczy o tym również ilość odpadów, które przez te lata zostały zgromadzone (a widoczne są nadal na aktualnych zdjęciach Google maps).
Co istotne B. J. jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą pod firmą B. J. Roboty Ziemne (wydruk z CEIDG k. 34 akt admin.). Przedmiotem jego działalności są m.in. kod [...] przygotowanie terenu pod budowę, [...] roboty związane z budową dróg i autostrad, [...] rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych. Skoro skarżący jest przedsiębiorcą, to nie mógł magazynować odpadów zgromadzonych na działce nr [...] (podobnie jak na działkach nr [...] i [...]) w celu wykorzytania na potrzeby własne. Powoływane przez B. J. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. z 2016 poz. 93) już z samej nazwy wyklucza możliwość jego zastosowania. Wskazać również trzeba na art. 27 ust. 8. u.odp., zgodnie z którym osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Jak wynika z przywołanego przepisu przedsiębiorcy nie mogą skorzystać z "dobrodziejstwa" art. 27 ust. 8 u.odp.
Należy podkreślić, że samo oświadczenie skarżących, iż będą zgromadzone odpady wykorzystywać "jako osoby prywatne" na potrzeby własne jest niewystarczające, ponadto pozostaje w sprzeczności z poczynionymi przez organ ustaleniami. B. J. wprawdzie w czasie trwania postępowania administracyjnego nie była przedsiębiorcą (jak wynika z bazy danych CEIDG aktualnie od [...] stycznia 2022 r. ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nazwą A. ), jednak w toku tego postępowania nie wskazała na żadne okoliczności, które uwiarygodniałyby twierdzenie o wykorzytaniu zgromadzonych odpadów na potrzeby własne. W szczególności skarżąca nie wskazała w jaki konkretnie sposób – z rozliczeniem ilości potrzebynych odpadów – zamierza je wykorzystać. Dopiero w skardze B. J. podniosła, że teren działki nr [...] będzie w części przekształcony pod budowę silosu na kiszonkę wraz z drogą dojazdową. Co również istotne – zgłoszenia budowy silosu na działce nr [...] do Starosty [...] skarżąca dokonała w dniu [...] maja 2021 r., a więc kilka miesięcy po wszczęciu postępowania przez Burmistrza B. w przedmiocie nielegalnego składowania odpadów (26 stycznia 2021 r.) i po wydaniu przez organ I instancji decyzji nakazującej usunięcie odpadów (12 maja 2021 r.) (zob. k. 6-9 akt sąd., k. 9 akt adm.).
Sąd wskazuje, że obowiązek usunięcia odpadów w świetle ustawy ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 i 2 u.odp. podmiotem zobowiązanym do usunięcia odpadów jest ich posiadacz. Zgodnie zaś z definicją legalną pojęcia "posiadacz odpadów" ustaloną w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.odp. posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Faktycznie ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi", pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm., dalej: p.o.ś.). Stosownie do art. 3 pkt 44 p.o.ś. pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi" rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający". Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia wykładnia systemowa (vide: uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o odpadach, dostępne na stronie internetowej: www.sejm.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie kwestionowali tego, że są władającymi powierzchnią ziemi, ani tego, że sporne odpady znalazły się na przedmiotowych działkach za ich wiedzą i zgodą. Z pewnością też odpady nie były gromadzone jedynie tymczasowo, jak i nie mogły być wykorzystane na potrzeby własne – do czego Sąd odniósł się we wcześniejszej części uzasadnienia.
Jak już sygnalizowano, legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 u.odp., może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania zwieńczonego decyzją, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy. Zatem stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznaczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest posiadaczem tych odpadów, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów, kierowanym właśnie do posiadacza odpadów.
Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. sytuacji, kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści. Jeśli zatem organ I instancji, co miało miejsce w niniejszym postępowaniu, ustalił zarówno fakt nielegalnego gromadzenia odpadów jak i podmiot za to odpowiedzialny tj. posiadacza odpadów zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.odp.- skarżących, zobligowany był w tej sytuacji do wydania nakazu usunięcia odpadów.
Wskazać również należy, iż pod pojęciem "odpadu", zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Pojęcie "pozbycia się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę, sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Stosownie do art. 2 pkt 3 u.odp., wymienionej ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Sąd zauważa, iż na przedmiotowy teren nawieziono głównie odpady z budowy i demontażu obiektów budowlanych, ziemi z terenów zanieczyszczonych, odpady materiałów i elementów budowanych, np. beton, cegły, płyty, który ewidentnie nie jest materiałem występującym w stanie naturalnym. Tym samym należało go potraktować jako odpad, albowiem nie podlegał wyłączeniu na podstawie art. 2 pkt 3 u.odp.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, a wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Zasadnie zobowiązano skarżących do usunięcia odpadów zgromadzonych na działkach będących ich własnością. Ustalony przez organ I instancji ponad 3-miesięcznego termin wykonania nałożonych obowiązków był racjonalnym terminem.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329), skargi oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI