II SA/Po 716/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2012-10-31
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie terenuzmiana sposobu użytkowaniabaza transportowaskładowisko materiałów budowlanychnieruchomość rolnawarunki zabudowyzabudowa mieszkaniowa jednorodzinnauciążliwośćprawo administracyjne

WSA w Poznaniu oddalił skargę właścicieli działki rolnej, którzy zmienili jej sposób użytkowania na bazę transportową i składowisko materiałów budowlanych, uznając to za niedopuszczalne w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Właściciele działki rolnej zmienili jej sposób użytkowania na bazę transportową dla samochodów ciężarowych i składowisko materiałów budowlanych. Organy administracji nakazały przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu. Właściciele odwołali się, twierdząc, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania i że materiały są na własne potrzeby. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że taka działalność jest niedopuszczalna w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i nie można jej pogodzić z dominującą funkcją terenu.

Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej P. B. i M. B. przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr (...) w Poznaniu, poprzez zaprzestanie jej użytkowania jako bazy transportowej dla samochodów ciężarowych i sprzętu budowlanego oraz jako składowiska materiałów budowlanych. Organy administracji uznały, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania gruntu rolnego bez wymaganej decyzji o warunkach zabudowy, co narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Właściciele argumentowali, że nie nastąpiła trwała zmiana sposobu użytkowania, a materiały budowlane są na własne potrzeby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że wykorzystanie działki rolnej na cele bazy transportowej i składowiska materiałów budowlanych jest niedopuszczalne w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Sąd podkreślił, że uciążliwość związana z taką działalnością wykracza poza granice działki i jest sprzeczna z dominującą funkcją terenu. Nawet wydana decyzja o warunkach zabudowy dla budynku biurowego i garażowego nie usprawiedliwiała obecnego sposobu zagospodarowania działki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka zmiana jest niedopuszczalna, ponieważ generuje uciążliwości wykraczające poza granice działki i jest sprzeczna z dominującą funkcją zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykorzystanie działki rolnej na cele bazy transportowej i składowiska materiałów budowlanych stanowi trwałą zmianę zagospodarowania terenu, która wymaga decyzji o warunkach zabudowy. Taka działalność jest niedopuszczalna w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ze względu na generowane uciążliwości (hałas, kurz, ruch ciężkich pojazdów).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 59 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek ustalenia zmiany zagospodarowania terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy dotyczy także takiej zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu trwającej do roku.

u.p.z.p. art. 59 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W przypadku zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, organ może nakazać wstrzymanie użytkowania terenu lub przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

u.p.z.p. art. 59 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Sankcja za naruszenie art. 59 ust. 2.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 50 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłączenie obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla niektórych robót budowlanych.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

prd art. 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Zasady korzystania z dróg.

pr. bud.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Regulacja robót budowlanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana sposobu użytkowania działki rolnej na bazę transportową i składowisko materiałów budowlanych jest niedopuszczalna w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Uciążliwość związana z działalnością wykracza poza granice działki i jest sprzeczna z dominującą funkcją terenu. Decyzja o warunkach zabudowy dla budynku biurowego i garażowego nie legalizuje prowadzenia bazy transportowej ani składowiska materiałów budowlanych.

Odrzucone argumenty

Nie nastąpiła trwała zmiana sposobu użytkowania działki. Materiały budowlane są składowane na własne potrzeby. Parkowanie samochodów ciężarowych nie utrudnia korzystania z dróg. Zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych nie ma zastosowania do wszystkich pojazdów. Oględziny nie potwierdziły przeładunków ani przechowywania paliwa. Teren nie jest utwardzony i nie jest przystosowany do bazy transportowej.

Godne uwagi sformułowania

wykorzystanie działki rolnej w celu parkowania i mycia samochodów ciężarowych, innego sprzętu budowlanego, przechowywania paliwa, a także składowania materiałów budowlanych i to niezależnie od celu w jakim materiały były przechowywane uznać należy za niedopuszczalne. nie da się pogodzić dominującej funkcji mieszkalnej jednorodzinnej z funkcją dotychczasową. Wykluczona jest bowiem koegzystencja bazy transportowej i składowiska materiałów budowlanych z zabudową mieszkaniową jednorodzinną.

Skład orzekający

Wiesława Batorowicz

przewodniczący

Aleksandra Łaskarzewska

sprawozdawca

Edyta Podrazik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania gruntów rolnych, dopuszczalności prowadzenia działalności gospodarczej w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej oraz wymogów uzyskania decyzji o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania gruntu rolnego na cele inne niż rolnicze, w kontekście braku planu miejscowego i sąsiedztwa zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem właściciela do prowadzenia działalności gospodarczej a prawem sąsiadów do spokoju i porządku, szczególnie w kontekście ochrony terenów rolnych i ładu przestrzennego.

Czy można zamienić pole uprawne w bazę transportową? Sąd administracyjny odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 716/12 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2012-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OZ 310/13 - Postanowienie NSA z 2013-04-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 59 usr. 1 - 3, art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi P. B., M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) listopada 2011 r., nr (...), Prezydent Miasta P., na podstawie art. 59 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) nakazał właścicielom działki nr (...), arkusz (...), obręb S., położonej w P. przy ul. (...) – P. B. i M. B., przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr (...), arkusz (...), obręb S., położonej w P. przy ulicy (...), poprzez zaprzestanie użytkowania tego terenu jako bazy transportowej dla samochodów ciężarowych oraz sprzętu budowlanego, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jako składowiska materiałów budowlanych w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż postanowieniem nr (...) z dnia (...) stycznia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. przekazał według właściwości Prezydentowi Miasta według. sprawę zmiany sposobu użytkowania (bez dokonania robót budowlanych) terenu działki nr (...), arkusz (...), obręb S., położonej w P. przy ulicy (...). Dokonana zmiana sposobu użytkowania dotyczyła użytkowania działki jako placu parkingowego oraz składowiska materiałów budowlanych na cele budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce sąsiadującej, oznaczonej numerem (...).
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r. nakazał właścicielom działki nr (...) – P. B. oraz M. B., przywrócenie poprzedniego sposobu jej zagospodarowania.
W wyniku odwołania obowiązanych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lipca 2009 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta P., decyzją z dnia (...) października 2009 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Od decyzji o umorzeniu postępowania odwołali się E. i B. S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W rezultacie Prezydent Miasta P. decyzją z dnia (...) września 2010 r. nakazał właścicielom działki nr (...) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr (...), arkusz (...), obręb S., położonej w P. przy ulicy (...), poprzez zaprzestanie użytkowania tego terenu jako bazy transportowej dla samochodów ciężarowych oraz sprzętu budowlanego, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Na skutek odwołania P. B. i M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lutego 2011 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w ramach prowadzonego postępowania winna zostać sporządzona analiza urbanistyczna, umożliwiająca odpowiedź na pytanie, czy możliwe byłoby uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki (...) dla zrealizowanej zmiany zagospodarowania terenu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustalił strony postępowania administracyjnego, uznając, że użytkowanie posesji nr (...) w sposób rażący odbiega od reguł i zasad korzystania z nieruchomości względem niej sąsiadujących oraz wiąże się z naruszeniem art. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Obecny sposób zagospodarowania działki nr (...) prowadzi do zakłócenia spokoju i porządku publicznego w najbliższym jej otoczeniu oraz utrudnia innym korzystanie z dróg publicznych. W ocenie organu naruszenie powyższe należało zakwalifikować jako naruszenie interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich, co przesądziło o uznaniu za strony postępowania osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości, a więc osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości oznaczonych nr (...), (...),(...),(...),(...) i (...).
W toku postępowania ustalono również, iż właściciele działki (...) – M. B. oraz P. B. prowadzą działalność gospodarczą w branży transportowo – budowlanej. W dniu (...) września 2011 r., w asyście Straży Miejskiej oraz z udziałem stron, przeprowadzone zostały oględziny terenu działki nr (...), arkusz (...), obręb S., położonej w P. przy ulicy (...). Z powyższych oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną oraz protokół, podpisany przez strony, które brały udział w oględzinach. Podczas ich trwania ustalono, że teren przedmiotowej nieruchomości jest ogrodzony, nieutwardzony oraz że znajdują się na nim materiały budowlane (cegły, kostka brukowa i bloczki betonowe na paletach, kamienie, drewno) i dwa kontenery. Na terenie działki (...) znajdowały się ślady opon samochodów ciężarowych, ale w chwili oględzin nie było na niej żadnych pojazdów. Obecni podczas oględzin B. S. – K., S. K., B. S. oraz Z. S. oświadczyli, iż na terenie działki (...) parkują dwa samochody ciężarowe i koparko - ładowarka. Odbywa się na niej przeładunek w godzinach nocnych, również w niedzielę i święta, czemu towarzyszy hałas, bród i kurz. Na działce przechowywane są duże ilości paliwa (które jest następnie tankowane) oraz zbierany jest na niej piasek, które jest następnie jest załadowywany koparką (również w godzinach nocnych). R. I. podniósł, że P. B. i M. B., wykorzystując własny sprzęt wielokrotnie przez kilka lat, z własnej inicjatywy odśnieżali i umożliwiali przejazd wielu osobom z ul. (...) i (...). Pełnomocnik właścicieli nieruchomości nr (...) – adwokat J. R. oświadczył natomiast, że aktualnie na działce nr (...) nie są parkowane ciężarówki, a znajdujące się na niej materiały budowlane przeznaczone są na własne potrzeby właścicieli. Jak wskazano, na przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona działalność o charakterze handlowym oraz nie jest na niej tankowane paliwo.
W dniu (...) października 2011 r. strony postępowania (S. K., B. S. – K., Z. S., E. S., B. S., A. P.) złożyły pismo, w którym oświadczyły, że na terenie działki parkowane są samochody ciężarowe oraz opisały uciążliwości z takiej działalności wynikające. W załączeniu do pisma przekazano dokumentację zdjęciową. W dniu (...) października 2011 r. przeprowadzono kolejną wizję w terenie, w trakcie której stwierdzono, że na działce (...) zaparkowane były samochody ciężarowe. Podczas trwania oględzin sporządzono dokumentację zdjęciową. W ramach postępowania przeprowadzono również, w dniu (...)listopada 2011 r. analizę urbanistyczną.
Następnie Prezydent Miasta P. wskazał, że działka nr (...) nie leży na obszarze, dla którego obowiązywałby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej działki nie wydano również decyzji o warunkach zabudowy dla istniejącego zagospodarowania. Jedynie decyzją nr (...) z dnia (...) lipca 2011 r. ustalono warunki zabudowy dla budowy budynku biurowego i garażu na omawianej nieruchomości. W zasobach archiwalnych Wydziału Urbanistyki i Architektury brak jest informacji na temat wydanych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz o wydanych pozwoleniach na budowę na terenie działki nr (...). Taką decyzją nie wylegitymowali się również właściciele przedmiotowej nieruchomości. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że teren działki nr (...) użytkowany jest w sposób trwały (dłużej niż 12 miesięcy) jako baza transportowa dla samochodów ciężarowych, związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez właścicieli tej działki – M. B. oraz P. B. oraz jako składowisko materiałów budowlanych. Powyższy wniosek wynika bezpośrednio z oględzin terenu (materiał dowodowy w postaci zdjęć z 2008 r., 2009 r., 2010 r. oraz 2011 r.). Jest on także poparty oświadczeniami stron. Jednocześnie stwierdzono, iż obecne na terenie działki (...) zgromadzone materiały budowlane, wykorzystywane są w prowadzonych pracach budowlanych na terenie sąsiedniej nieruchomości (działka nr (...)). W ocenie organu zagospodarowanie terenu, które obejmuje realizację składowiska materiałów budowlanych na innej nieruchomości niż plac budowy (za wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu trwającej do roku), wymaga, zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji.
Sporządzona analiza urbanistyczna wykazała, że dla przedmiotowej działki nie ma możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przyjęty w analizie obszar analizowany wyznaczono w promieniu 132 m od granic terenu działki nr (...), ark. (...), obręb S., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to odległość równa trzykrotnej szerokości frontowej granicy terenu (3 x 44 m) od strony ul. (...), gdzie znajduje się główny zjazd na działkę. Pozwalał on objąć teren tworzący urbanistyczną całość o dominacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Analizą urbanistyczną objęto działki wzdłuż ul. Klimontowskiej (od nr (...) do nr (...)), ul. (...) (od nr (...) do nr (...)) oraz ul. (...) (od nr (...) do nr (...)). Przyjęty promień 132 m pozwolił określić urbanistyczne otoczenie wystarczająco (teren osiedla mieszkalnego jednorodzinnego), by w sposób jednoznaczny zdefiniować cechy przeważające na tym terenie zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ zwrócił uwagę, że nawet zwiększenie obszaru analizowanego nie wpłynęłoby na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż za priorytet w tym przypadku uznano rozpoznanie oddziaływania inwestycji na najbliższą zabudowę. Zgodnie z wynikami analizy zagospodarowanie działek związane jest bezpośrednio z zabudową mieszkaniową jednorodzinną brak w wyznaczonym sąsiedztwie innych form zagospodarowania, choćby zbliżonych do zagospodarowania, w sprawie którego prowadzone jest niniejsze postępowanie. W granicach obszaru analizowanego nie występuje działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej, zagospodarowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących obecnego użytkowania działki (...), co w ocenie osoby przygotowującej analizę jednoznacznie wyklucza możliwość ustalenia warunków zabudowy dla obecnego zagospodarowania działki nr (...), arkusz (...), obręb S. w P.
W ocenie organu uciążliwość związana z działalnością na opisywanej działce, która wykracza poza jej granice, skutkuje tym, że w żaden sposób nie można pogodzić dominującej funkcji mieszkalnej jednorodzinnej z funkcją dotychczasową. Wykluczona jest bowiem koegzystencja bazy transportowej i składowiska materiałów budowlanych z zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Wskazano również, że potwierdzone użytkowanie działki nr (...) jako bazy transportowej i przeładunkowej, nie respektuje zasad korzystania z drogi dojazdowej do posesji.
Zdaniem Prezydenta teren przedmiotowej nieruchomości, znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, nie jest predysponowany pod rodzaj działalności, która jest tam obecnie prowadzona. W związku z powyższym, nie znaleziono przesłanek do wstrzymania sposobu użytkowania przedmiotowego terenu i wyznaczenia terminu do wystąpienia o decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu jego użytkowania na bazę transportową. Nawet szeroko rozumiana kontynuacja funkcji nie może wpływać na lokalizację bazy transportowej w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wskazuje się, że stan zagospodarowania opisany cechami zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej objętej specjalnymi wymaganiami akustycznymi, ograniczeniami ilości lokali i intensywności użytkowania nie da się pogodzić z istniejącym zagospodarowaniem działki (...). Odnosząc się do ewentualnej możliwości prowadzenia składowiska materiałów budowlanych na działce nr (...), wskazano, że działka nr (...), na której powstaje budynek mieszkalny jednorodzinny posiada cechy umożliwiające realizację zaplecza budowy w obrębie terenu, dla którego wydano pozwolenie na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli P. i M. B. reprezentowani przez adwokata J. R. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 kpa polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego, polegającym w szczególności na błędnym przyjęciu, że nastąpiła zmiana sposobu zagospodarowania działki nr (...), i że prowadzona jest tam baza transportowa samochodów ciężarowych oraz składowisko materiałów budowlanych oraz naruszenia art. 77 kpa polegające na braku wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że nietrafne są twierdzenia organu I instancji, jakoby parkowanie samochodów ciężarowych na posesji odwołujących utrudniało korzystanie z dróg przez innych użytkowników. Podobnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma odwoływanie się do zakazu wjazdu pojazdów ciężarowych, gdyż mogłoby to prowadzić do absurdalnych wniosków, że na powyższą drogę nie mogą wjeżdżać śmieciarki. Zdaniem skarżących dokonane oględziny nie potwierdzają również, jakoby na nieruchomości dokonywane były przeładunki, czy przechowywanie paliwa. Zgromadzone na nieruchomości materiały budowlane nie stanowią przedmiotu obrotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, co wskazuje że w istocie nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania działki nr (...). Sam jej teren jest nieutwardzony i nie jest przystosowany do prowadzenia bazy transportowej, a znajdujące się na nieruchomości samochody stanowią własność odwołujących. Podniesiono również, że dla całkowitego wyjaśnienia sprawy należy także przeprowadzić dowód z akt spraw karnych prowadzonych przez Sąd Rejonowy, które dotyczyły zakłócania porządku poprzez użytkowanie pojazdów ciężarowych poprzez Odwołujących.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) stycznia 2012 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzje w części dotyczącej wskazania terminu wykonania nakazu przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania i nakazało przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr (...) w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
Uzasadniając powyższe stanowisko organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał treść przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym regulujących zagadnienie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości. Następnie organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż działka nr (...), arkusz (...) obręb S., położona w P. przy ul. (...) stanowi klasoużytek oznaczony symbolem R, czyli grunt orny, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej nieruchomości nie zostały także ustalone warunki zabudowy czy wydane pozwolenia na budowę. Materiał dowodowy zebrany w tej sprawie przez organ I instancji pozwala stwierdzić, że na terenie działki, będącej gruntem ornym, odwołujący parkowali pojazdy ciężarowe i koparkę, wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego taki stan faktyczny nie budzi wątpliwości co do przyjęcia, że nastąpiła zmiana zagospodarowania bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w drodze zmiany rolniczego sposobu dotychczasowego użytkowania działki nr (...). Kolegium podniosło, że zajęcie gruntu ornego na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza sytuację, w której przedsiębiorca w rzeczywistości wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej na danym terenie. Z charakteru działalności gospodarczych prowadzonych przez skarżących zawartych w prowadzonej przez organ I instancji ewidencji działalności gospodarczej wynika, iż prowadzenie powyższej działalności wymaga użytkowania środków transportowych i sprzętu budowlanego. Przedsiębiorca posiadający pojazdy wykorzystywane w prowadzonej działalności musi więc zapewnić miejsce, w którym przedmiotowe pojazdy będą przechowywane. Fakt parkowania posiadanych pojazdów i sprzętu na działce nr (...), potwierdzony wynikami oględzin działki, przesądza o tym, że istnieje ścisły związek pomiędzy prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą a miejscem wykorzystywanym jako parking znajdujący się na przedmiotowej działce, co stanowi niewątpliwie zmianę sposobu zagospodarowania tego terenu. Teren działki nr (...) stanowiący parking dla pojazdów ciężarowych i koparki, wykorzystywanych do prowadzonych przez skarżących działalności gospodarczych, której przedmiotem jest min. transport drogowy towarów pojazdami specjalizowanymi i uniwersalnymi, rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych – roboty ziemne czy też wynajem sprzętu budowlanego i burzącego z obsługą operatorską jest więc także zajęty na prowadzone działalności gospodarcze.
Kolegium wyjaśniło ponadto, że czym innym jest parkowanie samochodów osobowych wykorzystywanych dla potrzeb osobistych właściciela terenu a czym innym parkowanie samochodów ciężarowych dla potrzeb prowadzonej przez właściciela terenu działalności gospodarczej. Ponadto w ocenie organu II instancji nie ulega wątpliwości, że zmiana zagospodarowania działki i prowadzenie na niej bazy transportowej – parkingu samochodowego oraz składowiska materiałów budowlanych nie mogą być uznane za tymczasowe. Z akt sprawy wynika bowiem niezbicie, że na działce parkowano samochody ciężarowe i magazynowano materiały budowlane już grudniu 2008 r. a czynności te były prowadzone nadal w dacie przeprowadzenia wizji terenu w dniu (...) października 2011 r. Bezspornym jest, iż działka nr (...), mimo jej rolnego charakteru nie jest wykorzystywana na cele rolne i nastąpiła zmiana zagospodarowana terenu w rozumieniu art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając na uwadze powyższe oraz materiał dowodowy sprawy, w ocenie organu II instancji wyniki prowadzonych przez Sąd Rejonowy spraw karnych w przedmiocie zakłócania porządku poprzez użytkowanie pojazdów ciężarowych przez właścicieli działki nr (...) są bez znaczenia dla sprawy zmiany sposobu jej zagospodarowania
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. i M. B. reprezentowani przez adwokata J. R. Zaskarżonej decyzji zarzucono przekroczenie granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji naruszenie przepisów postępowania określonych w art. 7 oraz w art. 8 kpa, jak również naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz w art. 80 kpa. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W treści skargi przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie podtrzymano zarzuty dotyczące nie potwierdzenia faktu dokonanej zmiany sposobu zagospodarowania działki nr (...). Równocześnie wskazano, że w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano, że działka nr (...) stanowi grunty rolne, gdy tymczasem w dniu (...) lipca 2011 r. wydano dla niej decyzję o warunkach zabudowy, zgodnie z którą na nieruchomości może zostać wybudowany budynek biurowy oraz garażowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Równocześnie Kolegium wyjaśniło, że decyzja o warunkach zabudów z dnia (...) lipca 2011 r. dotyczy wyłącznie realizacji budynku biurowego i garażowego, nie zaś na urządzenia czy budowie parkingu na pojazdy ciężarowe i magazyn materiałów budowlanych.
Pismem z dnia 16 października 2012 r. uczestnicy postępowania – B. S. – K., S. K., Z. S. i E. S. wskazali, że do dnia dzisiejszego obowiązek przywrócenie dotychczasowego stanu zagospodarowania działki nr (...) nie został zrealizowany. Do wniosku załączono fotografie mające wskazywać na fakt prowadzenia na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 17 października 2012 r. skarżący P. B. oświadczył, że istotnie należące do niego samochody ciężarowe od 2008 r. są garażowane na tej nieruchomości na okres nocny. Od lipca 2012 r. są to 2 samochody ciężarowe, wcześniej były to 3 samochody, natomiast przez pół roku 2011 r. samochody nie stały na posesji, gdyż pozostawały na budowie w K.
Uczestnik postępowania S. K. przedłożył pismo uczestników postępowania: B. S. – K., S. K., Z. S. i E. S., w którym poinformowano, że do dnia dzisiejszego obowiązek przywrócenia dotychczasowego stanu zagospodarowania działki nr (...) nie został zrealizowany. Do pisma załączono fotografie mające wskazywać na fakt prowadzenia na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej.
Uczestnicy postępowania B. S. – K., S. K., Z. S. i E. S. wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję Prezydenta Miasta P., mocą której nakazano P. B. i M. B., przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr (...), arkusz (...), obręb S., położonej w P. przy ulicy (...), poprzez zaprzestanie użytkowania tego terenu jako bazy transportowej dla samochodów ciężarowych oraz sprzętu budowlanego, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jako składowiska materiałów budowlanych.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym. I tak, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z wyłączeniem inwestycji celu publicznego, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy inwestycji roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub budowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Obowiązek ustalenia zmiany zagospodarowania terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy dotyczy także takiej zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu trwającej do roku (art. 59 ust. 2 powyższej ustawy). Równocześnie, w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania (art. 59 ust. 2 powyższej ustawy). Co charakterystyczne, o ile w przepisie art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym została wyczerpująco uregulowana wyłącznie taka zmiana zagospodarowania terenu, która polega na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych oraz zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, o tyle art. 59 ust. 2 powyższej ustawy obejmuje wszystkie inne przypadki zmiany zagospodarowania terenu, które nie są związane z wykonaniem robót budowlanych podlegających regulacji ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten dotyczy więc takiej zmiany zagospodarowania terenu, która polega na zmianie sposobu zagospodarowania terenu, rozumianego jako nieruchomość gruntowa i nie jest związana z wykonaniem robót budowlanych – obiektu budowlanego lub zmianą sposobu jego użytkowania.
Podkreślenia wymaga, że sankcja przewidziana w art. 59 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odnosi się do przypadków naruszenia art. 59 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Oznacza to, że w przypadku samowolnej zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, właściwy organ administracji dysponuje instrumentem prawnym umożliwiającym doprowadzenie terenu do stanu zgodnego z prawem.
Równocześnie stosując omawiane przepisy należy pamiętać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych celem uprawnienia przyznanego organom administracji publicznej w art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zastosowanie środków prawnych likwidujących samowolną zmianę zagospodarowania terenu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 6/08, LEX 537786).
Organy administracji publicznej rozstrzygając przedmiotową sprawę uznały, iż faktycznie doszło do zmiany sposobu zagospodarowania terenu działki nr (...), arkusz (...), obręb S., położonej w P. przy ulicy (...), a w konsekwencji niezbędne stało się wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Stanowisko powyższe uznać należy za prawidłowe. Od kilku lat bowiem na terenie spornej posesji w różnym natężeniu gromadzone są materiały budowlane w postaci cegły, kostki brukowej, bloczków betonowych na paletach, kamieni, drewna, gruzu, paliwa, parkowane i myte są samochody ciężarowe i inny sprzęt budowlany.
Na powyższe wskazują zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności protokoły oględzin, materiał zdjęciowy, oświadczenia uczestników.
Skarżący potwierdzili, że od kilku lat na posesji tej parkują samochody, które służą im do prowadzonej działalności gospodarczej, a także gromadzą na niej materiały budowlane. Oświadczyli jednocześnie, że materiały budowlane gromadzą na potrzeby własne tj. celem wykorzystania do budowy domu na sąsiedniej działce.
Zdaniem Sądu słusznie organy obu instancji uznały, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wykorzystanie działki rolnej w celu parkowania i mycia samochodów ciężarowych, innego sprzętu budowlanego, przechowywania paliwa, a także składowania materiałów budowlanych i to niezależnie od celu w jakim materiały były przechowywane uznać należy za niedopuszczalne.
Oceny sądu nie mogło zmienić wydanie dnia (...) lipca 2011r, w odniesieniu do działki nr (...) decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowego i garażowego. Kwestionowane wykorzystywanie terenu nie odpowiadało przedmiotowi decyzji.
Podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie było wynikiem ustaleń poczynionych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. W jego trakcie została sporządzona analiza funkcji oraz cech zagospodarowania terenu, z której bezsprzecznie wynika, że przedmiotowa nieruchomość leży na terenie dla którego niemożliwe byłoby wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obecnego zagospodarowania działki nr (...), arkusz (...), obręb S. w P. Zdaniem Sądu, wobec dysponowania przez organy administracji wynikami analizy, która wykluczyła możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla obecnego sposobu zagospodarowania działki, nie było koniecznym wezwanie skarżących do wystąpienia z odrębnym wnioskiem o wydanie powyższej decyzji. Legalność przeprowadzonej analizy nie budziła wątpliwości Sądu w zakresie tak ustaleń faktycznych jak i zgodności z normami art. 61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z niezakwestionowanych przez strony ustaleń faktycznych wynika, że w ramach obszaru analizowanego znajdują się działki wyłącznie z zabudową mieszkaniową oraz działki niezabudowane. Obecny sposób zagospodarowania spornej działki nie da się zatem pogodzić z funkcją, sposobem zagospodarowania, intensywnością wykorzystania terenów w sąsiedztwie, w ramach wyznaczonego zgodnie z normami obszaru analizowanego. Zdaniem Sądu przyjąć należało za organami, iż godzi on w zastany stan rzeczy. Uciążliwość związana z działalnością prowadzoną na działce wykracza poza jej granice. Z natury swej bowiem wykorzystywanie terenu jako bazy transportowej samochodów ciężarowych, składowiska materiałów budowlanych, paliwa generuje uciążliwości nie dające się pogodzić z dominującą w bezpośrednim sąsiedztwie funkcją zabudowy mieszkaniowej i to jednorodzinnej.
W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy na podnoszone przez uczestników ( sąsiadów spornej posesji) codzienne poruszanie się po drodze osiedlowej ciężkim sprzętem budowlanym, w tym samochodami ciężarowymi, należącymi do skarżących o różnych porach dnia i nocy, ładowanie i wyładowywanie materiałów budowlanych o różnych porach doby, w tym bezpośrednie zrzucanie z samochodów na ziemię gruzu, mycie aut i maszyn bezpośrednio na spornej posesji, niszczenie nie przystosowanej do poruszania się ciężkim sprzętem drogi osiedlowej, przechowywanie na działce paliwa , tankowanie go.
Fakt objęcia pozwoleniem na budowę działki sąsiedniej nie uprawniał skarżących do przechowywania materiałów budowlanych na działce (...) na potrzeby budowy prowadzonej w oparciu o tę decyzję na terenie działki nr (...).
Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować wiarygodność oświadczeń sąsiadów skarżących w zakresie rzeczywistej intensywności wykorzystania spornego terenu, oświadczenia te, będąc spójne nawzajem korelują także z materiałem zdjęciowym, zgromadzonym w aktach , z wynikami oględzin. Skarżący nie wskazali przyczyn dla których dowodom powyższym należałoby odmówić wiarygodności. Za przyznane zaś uznać należało przez nich fakty dotyczące parkowania samochodów ciężarowych i sprzętu budowlanego na spornej działce, magazynowanie na niej materiałów budowlanych.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie w trybie art. 59 ust.3 prowadzi ten sam organ, który byłby właściwy do wydania decyzji i prowadzenia postępowania w trybie art. 60, 61 ust.1 pkt.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym .
W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonej niedopuszczalności dokonanej zmiany sposobu użytkowania działki nr (...) organy administracji publicznej prawidłowo orzekły o nałożeniu obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania przedmiotowej działki.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI