II SA/PO 712/22

II SA/Po 712/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Oświata
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1286/23 - Wyrok NSA z 2024-12-19
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 63 ust. 1, art. 63 ust. 10, art. 63 ust. 21
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1428
§ 1 ust. 1, § 1 ust. 2 pkt 4, § 1 pkt 4 lit. e, § 1 ust. 2 pkt 4 lit. l, § 1 ust. 2 pkt 4 lit. m, § 4, § 8 ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej  z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego  przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 64 § 2, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 5, art. 3 § 2 pkt 6, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2000 nr 19 poz 239
art. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzs(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi H. L. na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 30 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest zarządzenie Burmistrza Miasta (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia 30 czerwca 2022 r., nr [...], w którym na podstawie art. 63 ust. 1, 10 i 21 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 z późn. zm., dalej "u.p.o.") powierzono I. P. stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C. na okres od 1 września 2022 r. do dnia 31 sierpnia 2027 r.
Powyższe zarządzenie wydano w następujących okolicznościach.
Zarządzeniem Burmistrza z dnia 16 maja 2022 r., nr [...], w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C. określono wymogi formalne przystąpienia do konkursu (dalej "zarządzenie nr [...]"). Zgodnie z § 2 zarządzenia nr [...] do konkursu mogła przystąpić osoba, która spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1449, dalej "rozporządzenie w sprawie wymagań"). Z kolei w § 3 ust. 1 zarządzenia nr [...] określono listę dokumentów, które powinny zawierać oferty osób przystępujących do konkursu, zgodnie z którą do oferty należało dołączyć:
1) uzasadnienie przystąpienia do konkursu oraz koncepcję funkcjonowania i rozwoju publicznej szkoły;
2) życiorys z opisem przebiegu pracy zawodowej, zawierający w szczególności informację o:
a) stażu pracy pedagogicznej - w przypadku nauczyciela, albo
b) stażu pracy dydaktycznej - w przypadku nauczyciela akademickiego, albo
c) stażu pracy, w tym stażu pracy na stanowisku kierowniczym - w przypadku osoby niebędącej nauczycielem;
3) oświadczenie zawierające następujące dane osobowe kandydata:
a) imię (imiona) i nazwisko,
b) datę i miejsce urodzenia,
c) obywatelstwo,
d) miejsce zamieszkania (adres do korespondencji);
4) poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem kopie dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego stażu pracy, o którym mowa w pkt 2: świadectw pracy, zaświadczeń o zatrudnieniu lub innych dokumentów potwierdzających okres zatrudnienia;
5) poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem kopie dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia, w tym dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich lub świadectwa ukończenia studiów podyplomowych, z zakresu zarządzania albo świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą;
6) w przypadku cudzoziemca - poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię:
a) dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2021 r. poz. 672), lub
b) dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, na kierunku filologia polska, lub
c) dokumentu potwierdzającego prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego języka polskiego;
7) poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym;
8) oświadczenie, że przeciwko kandydatowi nie toczy się postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne;
9) oświadczenie, że kandydat nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
10) oświadczenie, że kandydat nie był karany zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, o którym mowa wart. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 289 ze zm.);
11) oświadczenie o dopełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 i ust. 3a ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 1633) - w przypadku kandydata na dyrektora publicznej szkoły urodzonego przed dniem 1 sierpnia 1972 r.;
12) poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego - w przypadku nauczyciela;
13) poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię karty oceny pracy lub oceny dorobku zawodowego - w przypadku nauczyciela i nauczyciela akademickiego;
14) oświadczenie, że kandydat nie był prawomocnie ukarany karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762 ze zm.) lub wart. 276 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.) - w przypadku nauczyciela i nauczyciela akademickiego;
15) oświadczenie, że kandydat ma pełną zdolność do czynności prawnych i korzysta z pełni praw publicznych.
Następnie zarządzeniem Burmistrza z dnia 6 czerwca 2022 r., nr [...], powołano Komisję Konkursową do przeprowadzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C..
W dniu 20 czerwca 2022 r. przeprowadzono konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C.. W protokole z posiedzenia Komisji Konkursowej odnotowano, że wpłynęły dwie oferty – I. P. oraz H. L.. Komisja zbadała czy kandydaci spełniają wymogi formalne określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1428, dalej "rozporządzenie w sprawie regulaminu konkursu"). Na podstawie § 4 przywołanego rozporządzenia Komisja podjęła uchwałę w sprawie dopuszczenia I. P. do dalszego postępowania konkursowego (uchwała nr [...] Komisji Konkursowej z dnia 20 czerwca 2022 r.) oraz uchwałę w sprawie niedopuszczenia H. L. do dalszego postępowania konkursowego (uchwała nr [...] Komisji Konkursowej z dnia 20 czerwca 2022 r.).
Pismem z dnia 21 czerwca 2022 r. H. L. zwróciła się do Przewodniczącego Komisji Konkursowej o pisemne uzasadnienie przyczyny odmowy dopuszczenia jej do postępowania konkursowego na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C..
Pismem z dnia 23 czerwca 2022 r. Przewodniczący Komisji Konkursowej wyjaśnił, że Komisja przeanalizowała złożoną przez H. L. ofertę na stanowisko Dyrektora. Po analizie stwierdzono, że oferta nie zawiera dokumentu potwierdzającego fakt posiadania przygotowania pedagogicznego, co jest niezbędne do spełnienia warunku określonego w § 1 rozporządzenia w sprawie wymagań. W związku z powyższym, Komisja podjęła uchwałę nr [...] o niedopuszczeniu H. L. do dalszego postępowania konkursowego.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2022 r. H. L., reprezentowana przez radcę prawnego M. Ś., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżając cały konkurs, w tym zatwierdzenie konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C., jako akt organu podjęty w sprawach z zakresu administracji publicznej, ewentualnie – z ostrożności procesowej – zaskarżyła zarządzenie nr [...] Burmistrza z dnia 30 czerwca 2022 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C. (dalej "zarządzenie nr [...]"), w przypadku uznania, że powyżej wymienione zarządzenie jest aktem zatwierdzającym i kończącym postępowanie konkursowe (k. [...]-[...] akt sądowych). Jednocześnie wniosła o zmianę (uchylenie) podjętego rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu konkursu poprzez unieważnienie konkursu oraz ponowne zarządzenie postępowania konkursowego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Konkursowi oraz zatwierdzeniu konkursu zarzucono naruszenie:
1) § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu w zw. z art. 63 ust. 1 oraz ust. 10 u.p.o. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zatwierdzenie wyniku konkursu pomimo, że organ prowadzący szkołę (Burmistrz) powinien unieważnić konkurs oraz zarządzić ponowne jego przeprowadzenie w związku z nieuzasadnionym niedopuszczeniem skarżącej do postępowania konkursowego na Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C.;
2) § 1 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zatwierdzenie wyniku postępowania konkursowego w sytuacji, gdy Komisja Konkursowa błędnie uznała, iż oferta skarżącej nie zawierała dokumentu potwierdzającego fakt posiadania przygotowania pedagogicznego, gdy tymczasem skarżąca przedłożyła wszelkie dokumenty wymienione w zarządzeniu nr [...], m.in. przedłożyła akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, a nauczyciel bez kwalifikacji (w tym również bez przygotowania pedagogicznego) nie może uzyskać stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego;
3) § 6 rozporządzenia w sprawie wymagań poprzez niezastosowanie przez Komisję konkursową ww. przepisu, który jednoznacznie stanowi, że stanowisko dyrektora szkoły może zajmować osoba bez przygotowania pedagogicznego, która spełnia wymagania wskazane enumeratywnie w § 6 pkt 1-5 rozporządzenia w sprawie wymagań, tymczasem zarówno Komisja Konkursowa, jak i organ prowadzący szkołę w ogóle nie brali pod rozwagę zastosowania niniejszego przepisu, tym samym błędnie odrzucili kandydaturę skarżącej na stanowisko dyrektora szkoły,
4) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a.") w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 i § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu poprzez zaniechanie sprawdzenia przez Burmistrza przyczyn niedopuszczenia skarżącej do postępowania konkursowego, w sytuacji gdy odmowa dopuszczenia do postępowania konkursowego była bezpodstawna, a tym samym postępowanie konkursowe zostało wadliwie przeprowadzone i pomimo tej wadliwości Burmistrz zatwierdził postępowanie konkursowe.
W uzasadnieniu na wstępie wskazano, że zatwierdzenie konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C. przez Burmistrza Miasta należy uznać (pomimo tego, iż zatwierdzenie nie przyjęło formy zarządzenia) za akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej "P.p.s.a."), bowiem zatwierdzenia dokonał organ jednostki samorządu terytorialnego, zatwierdzenie nie jest aktem prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.) i zostało podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Skarżąca następnie wskazała, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu konkurs na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej i publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę. Stosownie do § 8 ust. 2 tego rozporządzenia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego; 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków; 3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu; 4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
Z powyższego wynika, że postępowanie konkursowe stanowi prawem uregulowany proces – ciąg działań, na który składa się wiele elementów, w tym ogłoszenie konkursu jako jego początek oraz zatwierdzenie albo unieważnienie konkursu jako jego koniec. Jednym z elementów tego postępowania jest zarządzenie o powołaniu komisji konkursowej. W toku postępowania konkursowego osobom uczestniczącym w konkursie nie został przyznany interes prawny w zakresie kwestionowania składu komisji, a nawet kwestionowania jej uchwał podejmowanych w trakcie bieżących prac komisji w zakresie dopuszczenia lub odmowy dopuszczenia kandydata do konkursu. Legalność zarządzenia o powołaniu komisji (jak i uchwał komisji podejmowanych w toku jej prac) podlega badaniu na końcu całej procedury. Reasumując, kandydat na dyrektora szkoły biorący udział w konkursie może zaskarżyć cały konkurs na dyrektora szkoły, ale nie poszczególne jego etapy.
W przedmiotowej sprawie należy uznać, że w postępowaniu konkursowym nie zostało wydane zarządzenie, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu. Nawet uznając, że rozporządzenie nie formalizuje trybu wydawania takiego zarządzenia i pomijając istotne różnice między tym pismem a zarządzeniem o powierzeniu stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C., nie ulega wątpliwości, że zatwierdzenie zostało wydane jako akt wewnętrzny. Nie zostało ono przedstawione skarżącej. Zatem ewentualnie można uznać, że dla skarżącej aktem kończącym procedurę konkursową, zawierającym w swej treści wszystkie etapy postępowania konkursowego jest zarządzenie nr [...]. Można przyjąć zatem, że kontrola tego właśnie aktu jest dopuszczalna, gdyż będzie obejmować swym zakresem kwestię legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia skarżącej do udziału w konkursie i ewentualnie bezpośrednio rozstrzygać kwestię prawidłowości zatwierdzenia konkursu przez organ prowadzący szkołę, z tej przyczyny akt ten we wskazanym powyżej zakresie może być przedmiotem badania sądu administracyjnego jako – w tym konkretnym przypadku – wywierający podwójny skutek: zarządzenia zatwierdzającego postępowanie konkursowe, jak i zarządzenia powierzającego stanowisko dyrektora.
Interes prawny H. L. wynika z faktu, że była ona uczestnikiem postępowania konkursowego prowadzonego w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia słuszności podjęcia przez Komisję konkursową uchwały nr [...] niedopuszczającej skarżącej do postępowania konkursowego, a także prawidłowości (w kontekście podjęcia ww. uchwały) zatwierdzenia konkursu na dyrektora szkoły przez Burmistrza.
W toku pracy Komisji stwierdzono, że H. L. nie przedłożyła dokumentu posiadania przygotowania pedagogicznego, co jest niezbędne do spełnienia warunku określonego w § 1 rozporządzeniem w sprawie wymagań. W skardze podkreślono, że odmowa dopuszczenia skarżącej do udziału w konkursie była nieuzasadniona z racji tego, że skarżąca spełnia wszystkie wymagania do zajmowania stanowiska dyrektora zarówno dotyczące nauczycieli (§ 1 pkt. 1-3, pkt 4a, pkt. 5-11 rozporządzenia w sprawie wymagań), jak i osób niebędących nauczycielem (§ 6 rozporządzeniem w sprawie wymagań). Skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające wymagane wykształcenie, tj.: 1) dyplom potwierdzający tytuł magistra na kierunku chemia UAM, 2) dokumenty potwierdzające ukończenie studiów podyplomowych z matematyki (skarżąca może nauczać przedmiotu chemii i matematyki), 3) dyplom ukończenia studiów podyplomowych z zakresu zarządzania, 4) certyfikat Menedżera Oświaty, 5) akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, który został nadany decyzją administracyjną kuratora oświaty.
W skardze zaznaczono, że zarówno organowi prowadzącemu szkołę, jak i Komisji Konkursowej znana jest okoliczność, że H. L. obecnie sprawuje funkcję Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C. i z racji sprawowanej funkcji posiada stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Komisja Konkursowa podejmując uchwałę o odmowie dopuszczenia skarżącej do postępowania konkursowego, na podstawie § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu, postawiła znak równości pomiędzy pozornym brakiem przedstawienia dokumentu potwierdzającego przygotowanie pedagogiczne a faktycznym nieprzedłożeniem takiego dokumentu. W konsekwencji oferta skarżącej została odrzucona z przyczyny nieprzewidzianej w rozporządzeniu w sprawie regulaminu konkursu, a zatem organ prowadzący szkołę nie mógł zatwierdzić konkursu.
Zarówno odrzucenie oferty przez komisję konkursową, jak i zatwierdzenie konkursu przez Burmistrza nastąpiło w sposób nieprawidłowy wynikający z nieznajomości przepisów prawa oświatowego. Skarżąca jest zatrudniona jako nauczyciel od 35 lat w ww. szkole, od 20 lat pełni funkcję dyrektora tej szkoły, co więcej przeszła wszystkie szczeble awansu zawodowego nauczyciela i dołączyła do oferty konkursowej akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, który został nadany decyzją administracyjną [...] Kuratora Oświaty w P.. Podstawowym warunkiem uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego przez nauczyciela jest posiadanie pełnych kwalifikacji, w tym przygotowania pedagogicznego – art. 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. 2021 r. poz. 1762 z późn. zm., dalej: "u.k.n."). W razie stwierdzenia nadania nauczycielowi stopnia lub stopni awansu sprzecznie z przepisami u.k.n. (np. osobie bez przygotowania pedagogicznego), kurator oświaty stwierdza nieważność czynności związanych z awansem, w tym decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego (art. 9h ust. 2 u.k.n.). Nauczyciel bez kwalifikacji (przygotowania pedagogicznego) nie może uzyskać stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego (art. 9b ust. 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 u.k.n.).
Skarżąca podniosła, że przedłożenie przez nią aktu nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego jest równoznaczne z posiadaniem przygotowania pedagogicznego, co zostało zweryfikowane przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ i znalazło swoje odzwierciedlenie w postaci wydania stosownej decyzji administracyjnej o nadaniu stopnia nauczyciela dyplomowanego.
W § 3 pkt 5 zarządzenia nr [...] Burmistrza z dnia 16 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C. nie zostało wprost wymienione, że osoba przystępująca do konkursu musi przedłożyć osobny dokument potwierdzający przygotowanie pedagogiczne. Warto w tym miejscu wskazać, że mając na względzie cel postępowania konkursowego i stawiane w nim wymogi trudno znaleźć racjonalność w restryktywnym stosowaniu rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu w sytuacji, w której kandydat przedkłada stosowny dokument, tj. akt nadania tytułu nauczyciela dyplomowanego, który w sposób pewny potwierdza przygotowanie pedagogiczne. Formalizm zastosowany przez Komisję konkursową oraz Burmistrza należy uznać za prowadzący do kolizji z celami regulacji wynikających z przepisów prawa.
Niezależnie od powyższego, zarówno Komisja Konkursowa, jak i Burmistrz – błędnie przyjmując, że skarżąca nie posiada przygotowania pedagogicznego – nie zastosowali przepisów określonych w § 6 pkt. 1-5 rozporządzenia w sprawie wymagań, które to przepisy jednoznacznie wskazują, że stanowisko dyrektora szkoły może zajmować osoba bez przygotowania pedagogicznego. Skarżąca bowiem spełnia również wszelkie wymagania wskazane w § 6 pkt. 1-5 rozporządzenia w sprawie wymagań, tym samym za niezrozumiałe należy uznać przyjęcie, że Skarżąca nie może zostać dopuszczona do konkursu na dyrektora szkoły, chociażby w oparciu o wspomniany powyżej § 6 rozporządzenia w sprawie wymagań.
Dodatkowo należy podkreślić, że Burmistrz posiadał wiedzę, że H. L., jako dyrektor szkoły, jest nauczycielem z przygotowaniem pedagogicznym. Tym bardziej, że w 2022 r. skarżąca podlegała ocenie i została jej wydana karta oceny pracy podpisana przez [...] Kuratora Oświaty w P., znak: [...] Karta zawiera zapis: "nauczyciel z przygotowaniem pedagogicznym". Zgodnie z art. 6a ust. 6 u.k.n. oceny pracy dyrektora szkoły, dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkolę. Należy uznać, że Burmistrz jako organ prowadzący szkołę współdziałając z właściwym miejscowo i rzeczowo kuratorem oświaty posiadał wiedzę kogo oceniał, tj. dyrektora szkoły – nauczyciela dyplomowanego z przygotowaniem pedagogicznym. W tym kontekście niezrozumiały jest fakt odrzucenia kandydatury H. L. z przyczyn niemających odzwierciedlenia w znajdujących się dokumentach, zarówno przedstawionych przez skarżącą w postępowaniu konkursowym, jak i znajdujących się w posiadaniu (organu prowadzącego szkołę) dokonującego oceny skarżącej jako dyrektora szkoły – nauczyciela dyplomowanego posiadającego przygotowanie pedagogiczne.
W odpowiedzi na skargę z dnia 27 września 2022 r. Burmistrz Miasta wniósł o jej oddalenie (k. [...] akt sądowych).
Jednocześnie wyjaśnił, że rozporządzenie w sprawie regulaminu konkursu zawiera wskazanie wymagań wobec kandydata na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej oraz wskazanie wymaganych dokumentów, w tym poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia (§ 1 pkt 4 lit. e rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu). Z kolei rozporządzenie w sprawie wymagań określa wymagania, jakie ma spełniać osoba ubiegająca się o powołanie na stanowisko dyrektora – powinna posiadać wykształcenie wyższe i tytuł zawodowy magistra, magister inżynier lub równorzędny oraz przygotowanie pedagogiczne na stanowisku nauczyciela w danym przedszkolu, szkole lub placówce. Komisja Konkursowa uznała, że dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego wykształcenia są określone ww. rozporządzeniem, brak tych dokumentów nie pozwala na uznanie, że kandydat spełnia określone rozporządzeniem wymagania i może być dopuszczony do kolejnego etapu postępowania, W przypadku H. L. dokumentem potwierdzającym posiadanie odpowiedniego wykształcenia jest dyplom studiów wyższych wraz z dokumentem potwierdzającym posiadanie przygotowania pedagogicznego. Jest to okoliczność bezsporna. Dokument taki nie został załączony przez skarżącą. Burmistrz jednocześnie wyjaśnił, że przepisy nie przewidują możliwości uzupełniania dokumentów w dalszym etapie postępowania, wzywania kandydata do uzupełnienia dokumentów, domniemania posiadania dokumentów. Okoliczność, podnoszona przez skarżącą, że wiedza co do posiadania przygotowania pedagogicznego kandydatki jest znana członkom Komisji i wynika z innych dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania, zgodnie z sugestią przedstawiciela Kuratorium Oświaty w P., nie mogła być wzięta pod uwagę albowiem stwarzałoby to sytuację uprzywilejowania dla jednego z kandydatów. Procedura postępowania konkursowego na dyrektora szkoły jest wysoce sformalizowana. W wyniku konkursu został wybrany drugi kandydat, powierzenie stanowiska dyrektora nastąpiło zarządzeniem nr [...]. Czynność ta wywołała nieodwracalne skutki prawne. H. L. po podjęciu uchwały komisji w sprawie niedopuszczenia jej do dalszego postępowania konkursowego (uchwała nr [...] Komisji Konkursowej z dnia 20 czerwca 2022 r.), a przed powierzeniem stanowiska dyrektora, które nastąpiło zarządzeniem nr [...], nie złożyła do organu wniosku o stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego i ponownego przeprowadzenia postępowania.
Pismem z dnia 7 listopada 2022 r. H. L. złożyła replikę na argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę (k. [...]-[...] akt sądowych). Wskazała, że stan faktyczny sprawy uzasadnia zakwestionowanie przeprowadzonego konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C.. Burmistrz zatwierdzając konkurs naruszył szereg szczegółowo opisanych w skardze przepisów prawa poprzez nieuzasadnione niedopuszczenie skarżącej do postępowania konkursowego. W aktach postępowania konkursowego znajduje się potwierdzona przez "mgr H. L. za zgodność z dokumentem" decyzja, tj. akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego z dnia 25 lutego 2002 r., nr [...], wydana przez Kuratora Oświaty w P.. Zatem:
1) stanowisko Przewodniczącego Komisji Konkursowej z dnia 23 czerwca 2022 r, znak: [...] 11.1.2022 sprowadzające się do stwierdzenia, iż w toku pracy komisji stwierdzono, że skarżąca nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego fakt posiadania przygotowania pedagogicznego;
2) zatwierdzenie konkursu przez Burmistrza niedopuszczającego skarżącej do konkursu i w konsekwencji wydanie zarządzenia nr [...] powierzającego stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C.
należy uznać za nieuzasadnione, bowiem w niniejszej sprawie zarówno Burmistrz, jak i Komisja Konkursowa dokonali błędnej interpretacji przepisów prawa. Skoro w aktach postępowania konkursowego znajdowała się decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, to nie można twierdzić, że H. L. nie posiada przygotowania pedagogicznego. Przeczy temu treść oficjalnego dokumentu znajdującego się w aktach postępowania konkursowego, który został wydany przez właściwy rzeczowo i miejscowo organ, który rozstrzygnął o stwierdzeniu kwalifikacji pedagogicznych skarżącej. Z treści art. 9 ust. 1 pkt 1 u.k.n. wynika, że stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym.
W świetle obowiązujących przepisów prawa skarżąca powinna zostać dopuszczona do postępowania konkursowego. Burmistrz nie powinien zatwierdzić konkursu, w którym została podjęta uchwała nr [...] Komisji Konkursowej z dnia 20 czerwca 2022 r. w sprawie niedopuszczenia H. L. do dalszego postępowania konkursowego. Burmistrz powinien był unieważnić konkurs oraz zarządzić ponowne jego przeprowadzenie w związku z nieuzasadnionym niedopuszczeniem skarżącej do postępowania konkursowego. Poprzez brak unieważnienia konkursu doszło do naruszenia § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy H. L. mogła skutecznie ubiegać się o stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C. w sytuacji, gdy nie złożyła dokumentu potwierdzającego posiadanie przygotowania pedagogicznego, chociaż posiadanie powyższego można było wyinterpretować z pozostałych złożonych przez nią dokumentów.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa podlega kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 P.p.s.a. zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. O dopuszczalności skargi decyduje także treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2015 r., I OPS 5/14, orzeczenia.nsa.gov.pl. W jej uzasadnieniu uznano za dopuszczalną skargę na zarządzenie w postaci zatwierdzenia bądź unieważnienia konkursu, gdyż ma ono charakter administracyjnoprawny.
Z tej przyczyny Sąd orzekający w niniejszej sprawie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonego zarządzenia Burmistrza z dnia 30 czerwca 2022 r., nr [...], w którym powierzono I. P. stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C. na okres od 1 września 2022 r. do dnia 31 sierpnia 2027 r., uznając powyższy akt za zatwierdzający wyniki konkursu przeprowadzonego w dniu 20 czerwca 2022 r.
W ramach uwag wstępnych należy także podkreślić, że z przepisów ustawy Prawo oświatowe, jak i rozporządzeń wydanych na jej podstawie nie wynika możliwość zastosowania odpowiednio regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczącej możliwości wezwania do uzupełnienia braków formalnych (art. 64 § 2 K.p.a.). Procedura wyłaniania najlepszego kandydata do objęcia stanowiska dyrektora ma charakter sformalizowany i nie przewiduje możliwości uzupełniania złożonych ofert, które powinny być kompletne i poddawać się ocenie. Przepisy rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu przewidują, że wstępne badanie ofert odbywa się bez udziału kandydatów i na tym etapie przeprowadzana jest weryfikacja złożonych ofert pod względem ich formalnej poprawności i kompletności. Skoro – jak już wyżej wskazano – do postępowania konkursowego nie mają zastosowania przepisy K.p.a., to brak jest podstaw do przyjęcia, że na tym etapie postępowania komisja może wzywać kandydata do uzupełnienia oferty. Z powyższego jednoznacznie wynika, że Komisja Konkursowa w niniejszej sprawie mogła jedynie dokonać oceny kompletności przedłożonych przez H. L. dokumentów, nie mogła jednak – wobec braku jednego z nich – wezwać skarżącej do uzupełnienia braków formalnych złożonej oferty. Sąd jedynie sygnalizuje tę kwestię, bez jej szerszego argumentowania, gdyż powyższe nie stanowiło zarzutu skargi.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, co następuje. Stanowisko dyrektora publicznej szkoły podstawowej może zajmować również nauczyciel mianowany lub dyplomowany, który: 1) posiada wykształcenie wyższe i tytuł zawodowy licencjata, inżyniera lub równorzędny, oraz przygotowanie pedagogiczne i kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym przedszkolu lub danej szkole podstawowej, oraz 2) spełnia wymagania określone w § 1 pkt 2-11 (§ 2 rozporządzenia w sprawie wymagań).
Zgodnie z § 2 zarządzenia Burmistrza z dnia 16 maja 2022 r., nr [...], w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C., do konkursu mogła przystąpić osoba, która spełnia przywołane wyżej wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie wymagań. Z kolei w § 3 ust. 1 zarządzenia nr [...] określono listę dokumentów, które powinny zawierać oferty osób przystępujących do konkursu, ustaloną zgodnie z treścią § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie regulaminu.
Jednym z wymaganych dokumentów, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 5 zarządzenia nr [...], były "poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem kopie dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia, w tym dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich lub świadectwa ukończenia studiów podyplomowych z zakresu zarządzania albo świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą" (odpowiednik § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia w sprawie regulaminu). Odrębnie należało złożyć "poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego – w przypadku nauczyciela" (§ 3 ust. 1 pkt 12 zarządzenia nr [...] i § 1 ust. 2 pkt 4 lit. l rozporządzenia w sprawie regulaminu) oraz "poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię karty oceny pracy lub oceny dorobku zawodowego – w przypadku nauczyciela i nauczyciela akademickiego" (§ 3 ust. 1 pkt 13 zarządzenia nr [...] i § 1 ust. 2 pkt 4 lit. m rozporządzenia w sprawie regulaminu).
W skardze wskazano, że "przedłożenie przez H. L. aktu nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego jest równoznaczne z posiadaniem przygotowania pedagogicznego, co zostało zweryfikowane przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ i znalazło swoje odzwierciedlenie w postaci wydania stosownej decyzji administracyjnej o nadaniu stopnia nauczyciela dyplomowanego".
Odnosząc się do wymienionego zarzutu należy zauważyć, że posiadanie pełnych kwalifikacji, w tym przygotowania pedagogicznego jest warunkiem uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego przez nauczyciela (art. 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 9b ust. 1a u.k.n.). Nauczyciel bez kwalifikacji (przygotowania pedagogicznego) nie może uzyskać stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego. Wymóg ten istnieje od momentu wejścia w życie ustawy wprowadzającej możliwość nadawania stopnia nauczyciela dyplomowanego, czyli od 6 kwietnia 2000 r. – zob. art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239). Zatem H. L. nie mogłaby uzyskać stopnia nauczyciela dyplomowanego, gdyby nie posiadała przygotowania pedagogicznego.
Jednakże zarówno w rozporządzeniu w sprawie regulaminu, jak i zarządzeniu nr [...], które powieliło przepisy rozporządzenia, ustalono pełną listę dokumentów, jakie powinny zawierać oferty osób przystępujących do konkursu. Fakt posiadania przygotowania pedagogicznego powinien, zgodnie z przywołanymi regulacjami, zostać potwierdzony odrębnym dokumentem.
Nie można przyjąć argumentacji skargi sprowadzającej się do stwierdzenia, że akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego mógł w tej sytuacji "zastąpić" dokument poświadczający przygotowanie pedagogiczne H. L.. Gdyby tak było, prawodawca nie określiłby w formie enumeratywnej listy (stanowiącej zamknięty katalog dokumentów wymaganych podczas udziału w konkursie na stanowisko dyrektora szkoły) wskazanych dokumentów w odrębnych punktach tej listy (§ 1 ust. 2 pkt 4 lit. e oraz § 1 ust. 2 pkt 4 lit. l rozporządzenia w sprawie regulaminu).
Przyjmując powyższą argumentację skargi można byłoby wywieść, że składający ofertę nauczyciel może dowolnie kształtować katalog dokumentów, które załączy do oferty. W szczególności można by w takiej sytuacji wywodzić, że zbędne jest przedłożenie dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich, gdyż fakt posiadania wyższego wykształcenia potwierdza akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Nie jest możliwe uzyskanie stopnia nauczyciela dyplomowanego bez posiadania wyższego wykształcenia (art. 9b ust. 1a w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.k.n.). Skarżąca jednak złożyła odrębnie dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra na kierunku chemia na Uniwersytecie [...] w P., tym samym spełniając w tym zakresie wymogi rozporządzenia w sprawie regulaminu oraz zarządzenia nr [...]. Nie złożyła jednak dokumentu potwierdzającego posiadanie przygotowania pedagogicznego – bezsprzecznie w tym zakresie jej oferta była niekompletna i jako taka podlegała odrzuceniu, co z kolei skutkowało podjęciem uchwały nr [...] Komisji Konkursowej z dnia 20 czerwca 2022 r. w sprawie niedopuszczenia H. L. do dalszego postępowania konkursowego.
Końcowo Sąd pragnie podkreślić, że postępowanie konkursowe na stanowisko dyrektora jest postępowaniem wysoce sformalizowanym, w którym – jak zostało zaznaczone wcześniej – nie istnieje możliwość uzupełnienia braków formalnych przedłożonej oferty. W orzecznictwie wskazano również, że "od kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, oprócz spełnienia warunków merytorycznych, wymagana jest również znajomość przepisów oraz szczegółowe zapoznanie się z ogłoszeniem, które w sposób precyzyjny określa warunki udziału w konkursie i sposób przygotowania oferty. Nadto, jak już podkreślono, skarżący jest osobą przez kilkadziesiąt lat zajmującą stanowisko dyrektora szkoły, od niego wymagać można i należy wyjątkowej staranności, skoro przez tyle lat zarządzał szkołą, w tym sprawami personalnymi, powinien więc również (albo przede wszystkim) we własnej sprawie dochować wszystkich warunków formalnych, nałożonych przez ustawodawcę na kandydata na stanowisko dyrektora" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2020 r., II SA/Wa 1687/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe można odnieść do niniejszej sprawy w pełnym zakresie, tj. skarżąca zajmowała wcześniej stanowisko dyrektora szkoły, więc powinno się od niej wymagać wyjątkowej staranności w dochowaniu wszystkich warunków formalnych nałożonych przez prawodawcę.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. [...] verte akt sądowych).