II OSK 1707/06

II OSK 1707/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Ewa Dzbeńska
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
II SA/Kr 917/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-06-28
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. 1 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 917/03 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę 2. zasądza od Z. S. na rzecz Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 917/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpatrzeniu skargi Z. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...].
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] znak: [...] pozbawił uprawnień kombatanckich Z. S., przyznanych decyzją ZW ZBOWiD w K. w dniu [...] z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] września 1947 r. do [...] grudnia 1948 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w tym okresie Z. S. pełnił służbę w Wojsku Polskim, ale jak wynika z akt sprawy nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z 24 stycznia 1991 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.). Organ wskazał, że jak ustalono w oparciu o akta sprawy w tym zaświadczenie WKU z [...] marca 1984 r. nr [...], Z. S. pełnił służbę w [...] Brygadzie KBW, która, w okresie od września 1947 r. do września 1949 r., brała udział w zwalczaniu poakowskiego zbrojnego podziemia oraz NSZ. Jak ustalono na podstawie zaświadczenia CAW nr [...] z [...] sierpnia 2001 r. Z. S. nie brał udziału w zwalczaniu UPA. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich, osoby które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej.
Od tej decyzji odwołał się Z. S. podnosząc, że jako 18-latek zgłosił się do wojska i "brał czynny udział w zwalczaniu podziemia NSZ i innych". Nadto podniósł, że chociaż z danych CAW to nie wynika, to [...] Brygada KBW, w której pełnił służbę walczyła także z oddziałami UPA. Wskazał, że walczył z bandą Burłaka oraz, "że wielu żołnierzy zginęło w walkach o utrwalanie władzy ludowej".
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].
W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu na okoliczność udziału w walkach z UPA. Jedynym dokumentem są dane z zaświadczenia CAW z [...] sierpnia 2001 r., nr [...], z którego wynika, że jednostka w której Z. S. pełnił służbę wojskową od września 1947 r. do września 1949 r. brała udział w zwalczaniu poakowskiego zbrojnego podziemia i NSZ. Organ wskazał, że z danych zawartych w zbowidowskich aktach sprawy (m. in. w życiorysie) skarżącego, wynika, że uczestniczył w walce z grupami kierowanymi przez osoby o pseudonimach [...] - ( W. Ł. – dowódca oddziału zbrojnego Zrzeszenie , Wolność i Niezawisłość ) , [...] - ( E. C. ) , [...] , [...] - ( S. M. ), [...] będących przywódcami podziemia poakowskiego i Narodowych Sił Zbrojnych, wobec czego organ przyjmuje, że Z. S. nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Z. S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił jej rażące naruszenie procedury, w szczególności art. 7 do 9, i art. 11 do 12 oraz art. 77, 107 § 3 k.p.a. Wskazał, że organ błędnie przyjął, że był on "utrwalaczem władzy ludowej". Podniósł , że nie został przesłuchany przez organ, "co byłoby przydatne dla udowodnienia, że walczył z UPA".
Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. Z. S. podtrzymał swoją skargę a uzupełniając argumentację wyjaśnił, że pełniąc służbę wojskową w III Batalionie Operacyjnym brał udział w zwalczaniu oddziałów UPA na terenie woj. [...], w Ł. i B., jego dowódcą był kpt. P., natomiast dowódcą kompanii S. G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę w trybie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) uznał, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. co uzasadniało zdaniem Sądu uwzględnienie skargi w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu pierwszej instancji bezsporne jest , że Z. S. otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoją służbą wojskową, którą pełnił w [...] Brygadzie KBW, w okresie od [...] września 1947 r. do [...] grudnia 1948 r.
W tej sytuacji, ponieważ Z. S. rozpoczął służbę wojskową po 30 czerwca 1947 r. jedyny tytuł zachowania przez niego uprawnień kombatanckich, związanych ze służbą wojskową mógłby wynikać z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu.
Sporną kwestią w tej sprawie jak zaznaczono jest ustalenie czy skarżący w czasie odbywania służby wojskowej spełniał przesłanki wynikające z art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy, a dokładnie czy brał udział w wałkach z oddziałami UPA. Jak ustalił Sąd, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, że Z. S. nie brał udziału w walce z oddziałami UPA, dokonując tego ustalenia w oparciu o:
1. zaświadczenie WKU z dnia [...] marca 1984 r. nr [...] poświadczające służbę Z. S. w Wojsku Polskim i udział w jednostkach walczących z reakcyjnym podziemiem.
2. zaświadczenie CAW z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...], z którego wynika, że [...] Brygada KBW zwalczała poakowskie podziemie i NSZ, ale brak imiennych wykazów, żołnierzy uczestniczących w tych walkach. Z zaświadczenia CAW wynika również, że nie odnaleziono danych dotyczących udziału skarżącego w walkach z oddziałami UPA. Podkreślono, że CAW wskazuje w zaświadczeniu z [...] sierpnia 2001 r., że w "sprawie wydania kserokopii karty Z. S. kompetentna jest Wojskowa Komisja Uzupełnień, której Z. S. podlega ewidencyjnie.
Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiotowej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a nade wszystko, mimo sugestii CAW, nie zwrócił się WKU o pełne dane dotyczące przebiegu służby wojskowej Z. S., celem ustalenia czy, w czasie służby wojskowej brał on udział w walkach z oddziałami UPA, co konsekwentnie podnosi skarżący, zarówno w życiorysie, jak w odwołaniu i w skardze.
Konkludując podkreślono, że z bezspornego stwierdzenia faktu, iż skarżący podczas służby wojskowej w [...] Brygadzie KBW uczestniczył w walkach z poakowskim podziemiem bynajmniej nie wynika, że nie uczestniczył on również w walkach z oddziałami UPA. Zebrane w aktach dowody także nie wykluczają udziału skarżącego w walkach z UPA.
Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności związanych ze służbą wojskową Z. S. i jego ewentualnym udziałem w walkach z UPA, a nie można wykluczyć, nie przesądzając kwestii wiarygodności faktów wskazanych przez skarżącego, że w przypadku ich wnikliwszego zbadania, mogłyby one stworzyć podstawę do ewentualnego zachowania przez niego uprawnień kombatanckich.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniósł Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucono:
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 21 ust. 2 pkt 4 li. c) w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj.: Dz. U. z 2002 roku Nr 42 poz. 371 ze zm.) - a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż osoba, która w latach 1947-1948 brała udział w ramach Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w walkach z Narodowymi Siłami Zbrojnymi może zachować uprawnienia kombatanckie przyznane przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację jeśli postępowanie administracyjne wykaże, że osoba taka walczyła także z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii.
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokowi ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 134 § 1 wskazanej ustawy procesowej, polegające na nieuwzględnieniu w toku kontroli legalności decyzji okoliczności, iż skarżący pełniąc służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego brał udział w walkach z Narodowymi Siłami Zbrojnymi, która to okoliczność winna skutkować zastosowaniem przepisu, o którym mowa w pkt 1 niniejszej skargi kasacyjnej, a w konsekwencji uchylenie aktu administracyjnego pomimo istnienia okoliczności wyłączającej zachowanie uprawnień kombatanckich.
Zgłaszając powyższe zarzuty na podstawie art.188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi - w przypadku uwzględnienia tylko zarzutu, o którym mowa w pkt 1), alternatywnie na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Ponadto na podstawie art. 203 pkt 2) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 205 §1 tej ustawy procesowej wniesiono o zasądzenie od Z. S. na rzecz Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Na poparcie skargi kasacyjnej wyjaśniono, że stosownie do dyrektyw wypływających z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Takim przepisem, jaki w sprawie niniejszej winien znaleźć zastosowanie jest art. 21 ust. 2 pkt 4 li. c) w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o kombatantach. Ostatnio wymieniony przepis stanowi o pozbawieniu uprawnień kombatanckich każdorazowo w sytuacji, w której wyjdą na jaw okoliczności, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 ustawy o kombatantach. Z kolei z treści art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c wynika, iż uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 -1956 była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Z niekwestionowanych ustaleń sądu wynika, że skarżący pełniąc służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego w latach 1947-1948 brał udział w zwalczaniu "poakowskiego" podziemia (Narodowych Sił Zbrojnych). Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest zaliczany do aparatu bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego .
Jak zatem wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku, skarżący, pełniąc służbę wojskową w [...] Brygadzie Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, prowadził działalność operacyjną przeciwko "poakowskiemu podziemiu". Okoliczności te są niesporne. Jak przyjmuje się w judykaturze, zwrot "zadania śledcze i operacyjne" zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach należy interpretować rozdzielnie .
Jedynym zatem wnioskiem, jaki kontrolując zaskarżoną decyzję winien wyciągnąć sąd wojewódzki, był ten, o potrzebie oceny sprawy przez pryzmat art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a, w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach. W konsekwencji sąd winien był uznać (art. 134 § 1 ustawy procesowej), że prawidłowo pozbawiono skarżącego uprawnień kombatanckich. Odwoływanie się zaś do potrzeby ustalenia, czy jednostka, w której pełnił służbę skarżący walczyła z UPA jest nieuzasadnione. Nawet bowiem w przypadku pozytywnego ustalenia tej okoliczności, uprawnienia kombatanckie skarżącemu przysługiwać nie będą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania . W niniejszej sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 183 § 2 ustawy procesowej nie wystąpiła, stąd Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej .
Skarga ta zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego zasługiwała na uwzględnienie bowiem przed Sądem pierwszej instancji doszło do naruszenia prawa materialnego wskazanego w skardze kasacyjnej. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Jakkolwiek przepis art. 174 ustawy procesowej wyraźnie o tym nie stanowi, naruszenie prawa materialnego może także polegać na niezastosowaniu tego przepisu prawa , który winien być zastosowany . Jeżeli więc w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji , to niezastosowanie przez sąd przepisu prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej . Z takim właśnie przypadkiem naruszenia prawa materialnego mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie .
W skardze kasacyjnej Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie w ustalonym stanie faktycznym przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c w związku art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 42 poz. 371 ze zm.) .
Według art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a, w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Zatem służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej i wykonywanie podczas i w związku z tą działalnością zadań operacyjnych i śledczych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej stanowi podstawę do wydania decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich, niezależnie z jakiego tytułu uprawnienia te zostały przyznane, Skarżący co jest okolicznością nie budząca jakichkolwiek wątpliwości w rozpoznawanej sprawie nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem w ramach służby wojskowej w [...] Brygadzie Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Niewątpliwie Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był wojskowo-policyjną formacją zbrojną Resortu Bezpieczeństwa Publicznego, powstałą w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi.
Pojęcie "aparatu bezpieczeństwa publicznego", jak przyjmuje się w judykaturze oznacza wszystkie jednostki organizacyjne kolejno w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego, Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, Komitecie Bezpieczeństwa Publicznego i Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Tym samym przyznać należy, iż Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był jednostką aparatu bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej.
Pozbawienie zaś uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, co wynika z powołanych wyżej przepisów ustawy o kombatantach wiąże się z wykonywaniem przez nią zadań śledczych i operacyjnych w zwalczaniu osób, organizacji walczących na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy , Sąd pierwszej instancji w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy winien zakwalifikować go jako wyczerpujący dyspozycję art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach . W niniejszej spraw o pozbawienie uprawnień kombatanckich zasadnicze znaczenie należy przypisać materiałom dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy . Z akt tych wynika, że we własnoręcznie sporządzonym piśmie Z. S. ubiegając się o uprawnienia kombatanckie ( pismo do zarządu ZBOWiD ) wskazał , iż walcząc w [...] Brygadzie KBW brał osobiście udział w likwidacji " takich band jak [...] , [...], [...], [...]" . Powołane organizacje prawidłowo zakwalifikowane zostały w oparciu o materiały źródłowe jako niepodległościowe . Były to oddziały wywodzące się z Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych na co trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji . Powyższe znalazło potwierdzenie w piśmie Centralnego Archiwum Wojskowego ( data wpływu do organu dnia [...] września 2001 r. ) , w którym wskazano , że na podstawie zapisów w zachowanych aktach Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego woj. warszawskiego , przemianowanych w listopadzie 1947 r. na [...] Brygadę KBW z okresu wrzesień 1947 r. – wrzesień 1949 r. , żołnierze tej jednostki brali udział w zwalczaniu poakowskiego zbrojnego podziemia , Narodowych Sił Zbrojnych . W tym miejscu jedynie informacyjnie zaznaczyć należy , iż strona przyznawała , że w szczególności brała udział w likwidacji bandy [...], zaś W. Ł. ps. [...] w dniu [...] listopada 2007 r. został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski . Zatem strona w ramach działań operacyjnych zwalczała organizacje oraz osoby działające na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Opisana sytuacja zatem w pełni odpowiadała regulacji opisanej w art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy dającej podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich nabytych z tytułu działalności w latach 1944-1956 r. w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".
Nie budzą również wątpliwości ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym oraz przez Sąd pierwszej instancji, iż Z. S. pełnił służbę wojskową w [...] Brygadzie Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego (KBW) co w opisanym stanie faktycznym należało zakwalifikowane jako stan przewidziany w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach skoro co wyżej już zauważono Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był jednostką aparatu bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej.
Jednocześnie wyjaśnić należy , iż zwrot "zadania śledcze i operacyjne" zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy należy interpretować oddzielnie, ten kierunek w orzecznictwie NSA został wyraźnie zaznaczony (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1126/04 oraz powołane tam orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie przyjmował, iż na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich nie tylko osoby wykonujące zadania śledcze, ale i zadania operacyjne bezpośrednio związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Udział w ramach służby w KBW w walkach z niepodległościowym podziemiem nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej powodował utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej.
Dlatego też mając powyższe na uwadze nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji , który wbrew zgromadzonym dowodom , przyznając nawet w motywach zaskarżonego wyroku , że skarżący podczas służby wojskowej w [...] Brygadzie KBW uczestniczył w walkach z poakowskim podziemiem , nie zakwalifikował prawidłowo w okolicznościach tej sprawy tego jako stan przewidziany z art. 25 ust. 2 pkt. 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. c ustawy kombatantach . W konsekwencji winno to spowodować oddalenie skargi w sprawie pozbawienia Z. S. uprawnień kombatanci nabytych wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej a nie jej uwzględnienie jak to wadliwie uczyniono . To , że organ orzekający pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 omawianej ustawy o kombatantach nie stanowiło przeszkody do oddalenia skargi przy przyjęciu wskazanej w skardze kasacyjnej podstawy albowiem działanie Z. S. wyczerpywało znamiona tak określonej podstawy weryfikacji jego uprawnień kombatanckich .
Odwoływanie się natomiast do potrzeby uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez ustalenie czy jednostka , w której pełnił służbę Z. S. walczyła z Ukraińską Powstańczą Armią jest nieuzasadnione na co trafnie zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej , gdyż nawet w przypadku pozytywnego ustalenia tej okoliczności strona wobec zwalczania niepodległościowego podziemia w ramach działań operacyjnych poza strukturami urzędów bezpieczeństwa nie mogła by i tak zachować przedmiotowych uprawnień . Dlatego też nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać w okolicznościach tej sprawy by zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego o ustalenia w zakresie uczestnictwa strony w walkach z UPA .
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku , iż w pełni usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji poprzez niezastosowanie do ustalonego stanu faktycznego art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.).
Ponadto w skardze kasacyjnej zamieszczono zarzut naruszenia prawa procesowego a to art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Przepis art. 134 § 1 wskazanej ustawy procesowej statuuje zasadę , że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Oznacza to, że sąd ten ma prawo jak i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas , gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze . Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi , użytymi argumentami a także podniesionymi wnioskami , zarzutami i żądaniami .
Powyższy przepis w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji . Niewątpliwie Sąd ten dokonał oceny zgodności z prawem kwestionowanej w tej sprawie decyzji, czyniąc to w granicach przedmiotu zaskarżenia a to , że nie zastosował właściwych przepisów prawa materialnego nie może być kwestionowane w formie zarzutu naruszenia przepisu art. 134 § 1 ustawy procesowej , lecz w formie zarzutu naruszenia prawa materialnego co skutecznie uczynił Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych . Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał , że w niniejszej sprawie doszło wyłącznie do naruszenia prawa materialnego opisanego w skardze kasacyjnej .
Zgodnie z art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania , które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego , Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.
Powyższa norma prawa procesowego znalazła zastosowanie w niniejszej sprawie albowiem wobec braku naruszeń przepisów postępowania wykazywane jedynie naruszenie prawa materialnego pozwoliło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wobec ujawnionych wyżej przesłanek na uchylenie zaskarżonego wyroku i jednoczesne rozpoznanie skargi Z. S., która należało oddalić . Pozbawienie bowiem uprawnień kombatanckich Z. S. należało ocenić jako zgodne z prawem .
Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 203 pkt. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .