II SA/Po 706/12

II SA/Po 706/12 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2012-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga
Maria Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 288/13 - Wyrok NSA z 2014-07-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 49b ust. 2, art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 2 i pkt 3
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 2 ust. 1, par. 12 i 13, par. 272 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
par. 4 ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.
Dz.U. 2006 nr 80 poz 563
par. 4 ust. 1 pkt 6
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony  przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2012 r. sprawy ze skargi I. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2012 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ustalił dla K. L. opłatę legalizacyjną w kwocie 5.000,- zł za budowę wiaty usytuowanej na działce Nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...] bez zgłoszenia zamiaru jej wybudowania do właściwego organu.
W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego wskazał, iż w dniu [...] października 2011 r. na działce ewidencyjnej Nr [...] odbyła się kontrola, podczas której stwierdzono, że na terenie objętej kontrolą nieruchomości, w granicy z działką sąsiednią nr ewidencyjny [...]/X ustawiono wiatę gospodarczą o wymiarach 9,[...] x 1,[...] wykonaną w konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym, krytym gontem papowym. Jak ustalono, inwestor nie dokonał zgłoszenia zamiaru wybudowania powyższej wiaty zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.).
Przyjęto w tych warunkach, iż zastosowanie znajduje przepis art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane, zgodnie z którym, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów.
Inwestor z tego obowiązku się wywiązał, bowiem przedłożył zaświadczenie Burmistrza Miasta P. o zgodności pobudowanej wiaty na działce Nr ewid. [...] w [...] z ustaleniami miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz szkic obiektu wraz z projektem zagospodarowania działki.
Oceniając powyższe dokumenty, organ nadzoru budowlanego doszedł do wniosku, iż przedmiotowy obiekt jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, został wybudowany zgodnie z warunkami technicznymi oraz nadaje się do użytkowania.
Na podstawie art. 49b ust. 5 prawa budowlanego, organ ustalił zatem opłatę legalizacyjną w kwocie 5 tys. zł.
Zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła I. G. dzierżawca sąsiedniej nieruchomości z prawem jej zabudowy, tj. działki Nr [...]/X położonej przy ul. [...] w [...].
Skarżąca zarzuciła, iż wzniesiona na terenie sąsiedniej działki wiata usytuowana w granicy działek nie powinna przekraczać długości 5,5 m. Podniosła ponadto, iż wiata ta o wysokości 3 m od poziomu gruntu, wchodzi w światło jej okien, od których dzieli ją zaledwie 4 m i powoduje ich zaciemnienie. Okna skarżącej znajdują się na wysokości 1,1 m od poziomu gruntu.
Wiata ta stanowi również zagrożenie pożarowe, gdyż zbudowana jest z drewna, pokryta dachówką bitumiczną, a jej tylna ściana oraz ściany boczne zabite są deskami.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Przytaczając przebieg postępowania i treść uzasadnienia decyzji organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, iż prawidłowo przyjęto w niniejszej sprawie, że zachodzą podstawy do legalizacji spornej wiaty, na podstawie art. 49b ust. 2 prawa budowlanego i wymierzenia opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 49b ust. 4 ustawy.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przyjął, iż w niniejszym przypadku wszystkie przesłanki określone w art. 49b ust. 2 prawa budowlanego zostały spełnione.
Wiata zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem jest budowlą, a w przypadku gdy powierzchnia zabudowy wiaty [...] [nie] przekracza 25 m2, jej budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane).
Ponieważ w niniejszym przypadku nie dokonano takiego zgłoszenia, uzasadnione było wdrożenie postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 49b prawa budowlanego.
Inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki, konieczne dla legalizacji budowy przedmiotowego obiektu, a organ I instancji prawidłowo ocenił dopuszczalność legalizacji z punktu widzenia kryteriów określonych w art. 49b ustawy prawo budowlane.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza możliwość pobudowania wiaty na przedmiotowej działce, a obiekt ten został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną i nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.).
Organ II instancji zaaprobował również stanowisko zajęte przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego, dopuszczające lokalizację wiat w granicach działek budowlanych.
Odnosząc się zaś do zarzutu zagrożenia przeciwpożarowego wskazał, iż wiata nie jest budynkiem, lecz budowlą, w związku z czym nie ma do niej zastosowania § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, i w myśl którego budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki, powinien mieć od strony sąsiedniej działki ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, iż istnieją w niniejszej sprawie podstawy do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, zakończonego nałożeniem obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., zarzuciła iż przedmiotowa wiata została wzniesiona z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności § 12 ust. 1 pkt 4 i § 272 ust. 3 tegoż rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę uznać należy za uzasadnioną.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] jest przepis art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem :
"1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1.
4. Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej."
Nie ma w niniejszej sprawie sporu, co do tego, że przedmiotowa wiata została wybudowana bez wymaganego zgłoszenia. Organ nadzoru budowlanego wszczął zatem postępowanie, o którym mowa w ust. 2 przytoczonego artykułu w ramach którego winien był, po nałożeniu na inwestora określonych obowiązków wskazanych w punktach 1,2 i 3 ustępu 2 art. 49b prawa budowlanego i wykonaniu tych obowiązków przez inwestora, ocenić czy zostały spełnione przesłanki do legalizacji samowoli budowlanej, wskazane w cytowanym przepisie.
Budowa objęta postępowaniem legalizacyjnym winna być przede wszystkim zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (albo decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu) i nie może przy tym naruszać przepisów techniczno-budowlanych.
Ta ostatni kwestia stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie, w szczególności sporne jest czy zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.).
W tym miejscu należy wskazać, iż jak słusznie podnosił organ, nie ma legalnej definicji pojęcia "wiata", choć prawo budowlane pojęcie to stosuje.
Jeśli ustawodawca nie formułuje legalnych definicji pojęć stosowanych w tekstach prawnych, wówczas należy im przypisać znaczenie tożsame ze znaczeniami w języku potocznym.
W powszechnym rozumieniu, za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, niekiedy ze ściankami z boku np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, przystankiem (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, t. 5 Wydawnictwo Naukowe PWN W-wa 2003 r., s. 80).
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że wiata nie może być zaliczana ani do obiektów małej architektury, ani do tymczasowych obiektów budowlanych (por. wyrok NSA z 22.08.2000 r. sygn. akt IV SA 1020/98, Lex Nr 77637; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20.10.2004 r. sygn. akt IV SA 1517/03, Lex nr 160743). Wiata nie jest również budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 prawa budowlanego.
Skoro zatem wiata nie jest ani budynkiem, ani obiektem małej architektury, ani tymczasowym obiektem budowlanym, to należy ją zaliczyć do budowli, których przykładowe wyliczenie zawiera art. 3 pkt 3 prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z 30.04.1999 r. sygn. akt IV SA 1851/96, publ. Lex Nr 47196).
Konsekwencją tego zaliczenia jest objęcie wiat wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.).
Zgodnie z § 2 ust. 1 przepisy tegoż rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków [...].
Do spornej wiaty pełniącej funkcje użytkowe budynku gospodarczego, będą miały zatem zastosowanie przepisy rozporządzenia (por. wyrok NSA z 12.,07.2012 r. sygn. II OSK 728/11).
W § 12 rozporządzenia zostały określone wymagania odnośnie usytuowania obiektów budowlanych na działce. I tak w przypadku budynków gospodarczych i garaży, dopuszczalne jest ich usytuowanie przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od ściany bez otworów okiennych i drzwiowych, jednakże tylko w sytuacji, gdy długość budynku gospodarczego lub garażu nie przekracza 5,5 m, a wysokość 3 m.
Tych parametrów – w szczególności jeżeli chodzi o długość budowli – nie zachowuje przedmiotowa wiata, której długość wynosi 9,[...] m.
W ocenie Sądu, wiata ta pełniąca funkcję użytkową budynku gospodarczego sytuowana winna być na działce w sposób określony w § 12 cytowanego rozporządzenia, a skoro ten warunek nie jest w niniejszej sprawie spełniony, rację ma skarżąca że nie zachodziły podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 49b prawa budowlanego, już choćby z powodu usytuowania wiaty o tych rozmiarach na działce, nie zachodzi bowiem zgodność budowy z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, o czym mowa w art. 49b ust. 2 prawa budowlanego.
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, iż organ winien odnieść się do zarzutów skarżącej i zbadać kwestię zgodności przedmiotowej wiaty z przepisami techniczno-budowlanymi regulującymi kwestie oświetlenia pomieszczeń i w związku z tym odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów określonych w § 13 rozporządzenia.
Skarżąca zarzuca, iż budowa wiaty w granicy działki, w odległości 4 m od okien domu mieszkalnego skarżącej uniemożliwia prawidłowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami, doświetlenie tych pomieszczeń.
Do kwestii tej podniesionej w odwołaniu organ orzekający winien się odnieść jeżeli zważyć, że ściana tylna wiaty wybudowana jest z poziomych desek o wymiarach 2 x 14 cm w rozstawie co 5 cm (str. 3 opisu technicznego wiaty – karta 57 akt adm.).
Nie można w tych warunkach wykluczyć, że ta jakkolwiek ażurowa ściana tylna wiaty ogranicza właściwe doświetlenie budynku skarżącej.
Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa.
Z uwagi na to, że przedmiotowa wiata nie stanowi prostego zadaszenia wspartego jedynie na słupach, lecz posiada również ścianę tylna skonstruowaną z desek (jakkolwiek ażurową) w ocenie Sądu nie można również bez głębszego rozważenia przyjąć, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 272 § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności określonej w § 232 ust. 4 i 5.
Wiata wprawdzie budynkiem nie jest, ale pełni funkcję użytkową budynku gospodarczego, należało zatem rozważyć, czy posiadając tylną, ażurową ścianą z desek winna spełnić wymogi określone w § 272 ust. 3 rozporządzenia.
W niniejszej sprawie organ winien również mieć na uwadze, że jak podała skarżąca (pismo z dnia 15.12.2011[...] r. – karta 45 akt adm.) w powyższej wiacie przechowywane jest m.in. drewno opałowe.
Skoro tak, należało również rozważyć dopuszczalność tego rodzaju lokalizacji wiaty pełniącej funkcję miejsca składowania drewna opałowego z punktu widzenia przepisów regulujących ochronę przeciwpożarową budynków i innych obiektów budowlanych.
Zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 80 poz. 563) – obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. (Dz.U. z 2010 r. Nr 109 poz. 719) zabrania się składowania poza budynkami, w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki materiałów palnych w tym pozostałości roślinnych, gałęzi i chrustu. Drewno kominkowe niewątpliwie mieści się w tej kategorii.
Nie rozważywszy powyższych kwestii organ orzekający przedwcześnie uznał, że istnieją w niniejszej sprawie podstawy do legalizacji przedmiotowej wiaty, błędnie też przyjął, iż w niniejszej sprawie wiata o takich rozmiarach może być sytuowana w granicach działki, a więc z naruszeniem § 12 rozporządzenia.
Wskazując na powyższe Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie, w przyczyn o których mowa wyżej narusza zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania, co uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 12070 ze zm.).
Rozpoznając ponownie sprawę, organ winien uwzględnić ocenę prawną i wytyczne zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.