II SA/PO 704/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga P. K. na uchwałę Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Bierzglinek. Skarżąca, właścicielka działek rolnych sąsiadujących z terenem przeznaczonym w planie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, zarzuciła uchwale naruszenie jej interesu prawnego oraz prawa własności, wywodząc je z przepisów Konstytucji RP, Kodeksu cywilnego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wśród zarzutów znalazły się m.in. nieprawidłowa definicja "powierzchni zabudowy", dopuszczenie lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, brak odpowiedniej liczby miejsc parkingowych dla osób niepełnosprawnych, a także naruszenie przepisów dotyczących sporządzania planów miejscowych dla terenów rolnych. Sąd uznał, że skarżąca wykazała swój interes prawny do zaskarżenia uchwały, jednak po merytorycznym rozpoznaniu sprawy oddalił skargę. Sąd stwierdził, że plan miejscowy nie narusza przepisów prawa, w tym przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych, ani nie przekracza władztwa planistycznego gminy. Ewentualne ograniczenia prawa własności skarżącej, wynikające z przeznaczenia sąsiednich terenów pod zabudowę wielorodzinną i usługi, mieszczą się w granicach dopuszczonych przez prawo i stanowią wyważenie interesu prywatnego z publicznym, mającym na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich do zaskarżania planów miejscowych, granice władztwa planistycznego gminy, interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego.
Dotyczy specyficznej sytuacji sąsiedztwa działek rolnych i terenów przeznaczonych pod zabudowę wielorodzinną; kwestie związane z ochroną gruntów rolnych mogą być oceniane w odrębnych postępowaniach.
Zagadnienia prawne (5)
Czy właściciel działki rolnej sąsiadującej z terenem przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę wielorodzinną ma interes prawny do zaskarżenia uchwały planistycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel działki rolnej sąsiadującej z terenem przeznaczonym pod zabudowę wielorodzinną ma interes prawny do zaskarżenia uchwały planistycznej, gdyż ustalenia planu mogą wpływać na sposób wykonywania prawa własności i stosunki sąsiedzkie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca wykazała swój interes prawny, ponieważ ustalenia planu miejscowego, w tym przeznaczenie sąsiednich terenów pod zabudowę wielorodzinną, mogą wpływać na sposób wykonywania prawa własności nieruchomości skarżącej, zgodnie z art. 140 i 144 K.c. oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może naruszać prawo własności poprzez dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej w sąsiedztwie działek rolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ograniczenia wynikające z planu mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy i uwzględniają zasady proporcjonalności oraz interes publiczny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom wynikającym z planu miejscowego, o ile są one proporcjonalne i służą realizacji interesu publicznego, takiego jak zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty.
Czy definicja "powierzchni zabudowy" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego może być odmienna od definicji zawartej w Polskiej Normie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli definicja w planie służy określeniu proporcji zabudowy do powierzchni działki i nie zmienia zasad kwalifikowania elementów budynku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja "powierzchni zabudowy" w planie miejscowym, określająca stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni działki budowlanej w procentach, nie narusza przepisów odrębnych, gdyż jej celem jest ustalenie proporcji, a nie zmiana sposobu kwalifikowania elementów budynku.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może dopuszczać lokalizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli plan wprowadza zakaz takiej lokalizacji w budynkach i lokalach usługowych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego, a przeznaczenie terenu jest ściśle określone.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w budynkach i lokalach usługowych na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej jest zgodny z ustaleniami studium i nie oznacza dopuszczenia takich przedsięwzięć poza budynkami.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi być sporządzony dla całego zwartego kompleksu gruntów rolnych, jeśli tylko część z nich ma być przeznaczona na cele nierolnicze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli gmina nie uzyskała zgody na zmianę przeznaczenia części gruntów rolnych, możliwe jest wyłączenie tego fragmentu z planu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyłączenie gruntów rolnych klasy IIIb z planu miejscowego było możliwe, ponieważ gmina nie uzyskała zgody Ministra Rolnictwa na zmianę ich przeznaczenia, co czyni zarzut naruszenia art. 14 ust. 3 u.p.z.p. niezasadnym.
Przepisy (19)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podstawa podjęcia uchwały w sprawie planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia planu kształtują sposób wykonywania prawa własności.
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo do ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów innych osób.
u.p.z.p. art. 14 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy sporządza się dla całego obszaru wyznaczonego w studium, jeśli następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych/leśnych.
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planie miejscowym określa się m.in. zasady kształtowania zabudowy i wskaźniki zagospodarowania terenu.
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Władztwo planistyczne gminy.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nieważność uchwały w przypadku istotnego naruszenia trybu sporządzania planu lub właściwości organów.
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Treść i granice prawa własności.
k.c. art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Zakaz immisji ponad przeciętną miarę.
u.o.g.r.l. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Zgoda ministra na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
u.d.p. art. 12a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Normatywy parkingowe na drogach publicznych.
p.r.d. art. 2 § 16
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Definicja strefy zamieszkania.
p.r.d. art. 2 § 16a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Definicja strefy ruchu.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równa ochrona i prawo dostępu do własności.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw i wolności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 14 ust. 3 u.p.z.p. poprzez sporządzenie planu dla części zwartego kompleksu gruntów rolnych. • Naruszenie definicji "powierzchni zabudowy" w § 2 pkt 3 planu. • Dopuszczenie lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. • Niewystarczająca liczba miejsc parkingowych dla pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową. • Naruszenie prawa własności poprzez dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej i usługowej w sąsiedztwie działek rolnych. • Przekroczenie władztwa planistycznego gminy.
Godne uwagi sformułowania
każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego • plan miejscowy może naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości nawet wtedy, gdy nieruchomości te nie są objęte jego zapisami • prawo własności nie jest prawem absolutnym, wobec czego może doznawać ograniczeń • ograniczenia te muszą pozostawać w zgodzie z wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadą proporcjonalności
Skład orzekający
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
przewodniczący
Edyta Podrazik
sprawozdawca
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich do zaskarżania planów miejscowych, granice władztwa planistycznego gminy, interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sąsiedztwa działek rolnych i terenów przeznaczonych pod zabudowę wielorodzinną; kwestie związane z ochroną gruntów rolnych mogą być oceniane w odrębnych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a rozwojem przestrzennym, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, kiedy sąsiad może skutecznie kwestionować plan miejscowy.
“Czy sąsiad może zablokować budowę osiedla? Sąd wyjaśnia granice prawa własności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.