II SA/PO 690/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-12-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkabudynek gospodarczypozwolenie na budowęprzepisy technicznegranica działkizmiana stanu prawnegonadzór budowlany

WSA uchylił decyzję WINB nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, uznając ją za przedwczesną z powodu nieuwzględnienia zmiany stanu prawnego dotyczącego przepisów technicznych.

Skarżąca J.D. kwestionowała decyzję WINB nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, argumentując, że prace stanowiły remont lub budowę obiektu zwolnionego z pozwolenia. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolną i niezgodną z przepisami. WSA uchylił decyzję WINB, stwierdzając, że organ odwoławczy nie uwzględnił zmiany stanu prawnego dotyczącej usytuowania budynków przy granicy działki, co mogło wpłynąć na możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi J.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżąca twierdziła, że prace były remontem lub dotyczyły obiektu zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolną, niezgodną z warunkami zabudowy i przepisami technicznymi, w szczególności z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. dotyczącego usytuowania budynków przy granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną, ale z innych względów. Sąd stwierdził, że decyzja WINB była przedwczesna, ponieważ organ odwoławczy nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Z dniem 15.05.2004 r. weszło w życie rozporządzenie zmieniające przepisy dotyczące usytuowania budynków przy granicy działki, które mogło pozwolić na sytuowanie budynku w granicy, jeśli nie posiada otworów okiennych lub drzwiowych i wynika to z planu miejscowego lub rozmiarów działki. Sąd uznał, że WINB powinien był zbadać tę kwestię i uzupełnić materiał dowodowy, a jego zaniechanie stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego. W związku z tym WSA uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Decyzja nakazująca rozbiórkę była przedwczesna, ponieważ organ odwoławczy nie uwzględnił zmiany stanu prawnego dotyczącej przepisów technicznych, która mogła wpłynąć na legalność usytuowania budynku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy miał obowiązek uwzględnić zmianę przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 07.04.2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, która weszła w życie po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Nowe brzmienie przepisu § 12 mogło dopuszczać sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych bezpośrednio przy granicy działki, co wymagało ponownej oceny zgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego orzeka o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane

Orzeczenie rozbiórki następuje, gdy budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub narusza przepisy techniczno-budowlane w sposób uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Pomocnicze

u.p.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane

Wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane

Wymienia obiekty i roboty budowlane zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 31

Ustawa z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane

Wymaga zgłoszenia robót budowlanych, w tym rozbiórki.

rozp. ws. war. techn. art. 12 § 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy usytuowania budynków w granicy działki.

rozp. zmieniające art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 07.04.2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Nowe brzmienie przepisu dopuszczające sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy, pod pewnymi warunkami.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do określenia wykonalności zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania wnikliwie i zgodnie z prawem.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie uwzględnił zmiany stanu prawnego dotyczącej przepisów technicznych (zmiana § 12 rozporządzenia ws. warunków technicznych), co mogło wpłynąć na ocenę legalności usytuowania budynku w granicy działki.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące remontu lub zwolnienia z pozwolenia na budowę zostały odrzucone przez organy niższych instancji, a sąd nie opierał swojego rozstrzygnięcia na tych przesłankach.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego uznać należy za przedwczesne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygające przedmiotową sprawę nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, nie uwzględnił zmiany stanu prawnego jaka nastąpiła po wydaniu decyzji przez organ I instancji, nie uzupełnił w związku z tym koniecznego materiału dowodowego. W myśl nowego brzmienia przepisu § 12 możliwe jest sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy, jeżeli m.in. taka możliwość wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie wymaganych odległości ze względu na rozmiary działki.

Skład orzekający

Stanisław Małek

przewodniczący

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, rozbiórki, a zwłaszcza konieczności uwzględniania zmian stanu prawnego przez organy odwoławcze w kontekście przepisów technicznych (usytuowanie budynków przy granicy działki)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zmiany stanu prawnego, która weszła w życie po wydaniu decyzji organu I instancji. Konieczność analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście nowych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana przepisów prawa i jak organy administracji muszą ją uwzględniać. Pokazuje też, że nawet w sprawach budowlanych, gdzie wydaje się, że wszystko jest jasne, pojawiają się niuanse prawne.

Zmiana prawa budowlanego ratuje samowolę budowlaną? Sąd uchyla nakaz rozbiórki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 690/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Stanisław Małek /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J.D. kwotę 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Batorowicz /-/St. Małek /-/E. Podrazik
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].05.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, nakazał inwestorce J. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 45 m2 zlokalizowanego na działce nr [...], przy granicy działki nr [...] w P.
W uzasadnieniu organ podał, iż na działce nr [...] przy granicy działki nr [...] w P. inwestorka realizuje bez pozwolenia na budowę budynek gospodarczy o wymiarach 6 m na 7,50 m. Na dzień [...].04.2004 r. wykonano fundamenty, ściany parteru, strop nad parterem wraz z zadaszeniem nad wejściem do budynku. Budynek został zlokalizowany na miejscu uprzednio istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 6,50 m na 7,65 m. Budynek ten został rozebrany bez uprzedniego pozwolenia. Realizowany budynek nie należy do żadnej z kategorii obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ustawy Prawo budowlane, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Naruszenie tego wymogu skutkuje postępowaniem prowadzonym z zastosowaniem art. 48 ustawy Prawo budowlane. Realizowana budowa jest niezgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].07.2003 r. W decyzji tej mowa o nadbudowie budynku gospodarczego. Istniejący budynek został rozebrany, a na jego miejscu powstał budynek o innych wymiarach. Z uwagi na lokalizację w granicy działki budowa jest także niezgodna z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Realizowany obiekt jest budynkiem wolnostojącym.
J. D. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
W odwołaniu podniosła, że poprzedni budynek gospodarczy stał w tym samym miejscu 30 lat, był murowany i pokryty eternitem. Budynek zaciekał więc w 2002r. odwołująca się przystąpiła do zmiany pokrycia dachowego. Wtedy okazało się, że drewniana konstrukcja dachowa jest zmurszała i wymaga wymiany, podobnie ściany, gdzie glina była zlasowana. W miejscu starego budynku inwestorka postawiła taki sam o identycznych wymiarach. Nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne i budynek służył do przechowywania płodów rolnych. Wykonane roboty w ocenie inwestorski nie wymagały pozwolenia na budowę z mocy art. 29 ustawy Prawo budowlane, nadto był to kapitalny remont istniejącego budynku. Rozbiórka starego budynku nie miała żadnego wpływu na pogorszenie stosunków wodnych i sanitarnych działki sąsiedniej.
Decyzją z dnia [...].07.2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].05.2004r.
W uzasadnieniu podano, iż inwestorka w lipcu 2003r. wykonał na przedmiotowej działce samowolnie rozbiórkę budynku gospodarczego, czym naruszyła przepis art. 31 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, który wymaga zgłoszenia takich robót. Następnie inwestorka wzniosła nowy budynek gospodarczy o wymiarach 6 m na 7,50 m i budowę tę wykonała bez pozwolenia na budowę. Inwestorka dysponowała decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].07.2003 r., jednak decyzja ta dotyczyła nadbudowy istniejącego budynku gospodarczego. Prowadzona budowa niezgodna jest z warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. Wbrew twierdzeniom inwestorski wykonanych prac nie można określić jako remontu budynku gospodarczego, bowiem nie został zachowany stan pierwotny budynku, a jego wymiary uległy powiększeniu. Nie jest to również budowa obiektu zwolniona na mocy art. 29 ustawy Prawo budowlane z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z uwagi na powierzchnię zabudowy, która wynosi [...] m2. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał decyzję organu I instancji za prawidłową.
Od powyższej decyzji skargę złożyła inwestorka J. D.
Skarżąca podniosła, iż decyzja jest dla niej krzywdząca i podtrzymuje wszystkie argumenty podniesione w odwołaniu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesione.
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego uznać należy za przedwczesne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygające przedmiotową sprawę nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, nie uwzględnił zmiany stanu prawnego jaka nastąpiła po wydaniu decyzji przez organ I instancji, nie uzupełnił w związku z tym koniecznego materiału dowodowego. Tym samym decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż skarżąca od lipca 2003 r., po uprzedniej rozbiórce istniejącego budynku gospodarczego, realizowała w tym samym miejscu na działce nr [...] w P. budowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy [...] m2. Budowa ta wykonywana była bez pozwolenia na budowę, którego uzyskanie było konieczne w świetle art. 28 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. wykonywany budynek nie należy do obiektów zwolnionych z mocy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w szczególności z uwagi na powierzchnię zabudowy nie jest to obiekt z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy. Wykonywane roboty budowlane są niewątpliwie budową, a nie remontem istniejącego budynku w rozumieniu przepisów powołanej ustawy Prawo budowlane, co skarżąca sama przyznaje w odwołaniu.
Do przedmiotowej budowy znajduje więc zastosowanie przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane.
W myśl tego unormowania organ nadzoru budowlanego orzeka o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Jednakże orzeczenie rozbiórki nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bądź narusza przepisy, w tym przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane).
Organ I instancji ustalił, iż lokalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego w granicy z działką nr [...] jest sprzeczna z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W istocie w sytuacji, gdy budowa obiektu jest w znacznym stopniu zaawansowana i budynek jest w stanie surowym, usytuowanie obiektu w sposób naruszający dyspozycję § 12 wspomnianego rozporządzenia może być podstawa do uznania, iż doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem (z przepisami techniczno-budowlanymi) jest niemożliwe.
Jednakże po wydaniu decyzji przez organ I instancji, z dniem [...].05.2004 r. treść regulacji z § 12 powyższego rozporządzenia uległa zmianie na skutek wydania rozporządzenia ministra Infrastruktury z dnia 07.04.2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 109 poz. 1156 z 2004 r.).
W myśl nowego brzmienia przepisu § 12 możliwe jest sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy, jeżeli m.in. taka możliwość wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie wymaganych odległości ze względu na rozmiary działki.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym był zobligowany uwzględnić powyższą zmianę przepisów, czego jednak w niniejszej sprawie nie uczynił. W miarę potrzeby należało dokonać uzupełniających ustaleń, w szczególności co do treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ocenić czy usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego w granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane w zmienionym stanie prawnym.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy wyjaśnić okoliczności wskazane wyżej i stosownie do poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy ustawy Prawo budowlane.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy. Rozstrzygnięcie w zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/W. Batorowicz /-/St. Małek /-/E. Podrazik
kk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI