I SA 2094/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-05-20
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystezwrot wywłaszczonej nieruchomościKPApostępowanie administracyjneSKOWSAwada decyzjizawieszenie postępowania

WSA w Warszawie uchylił decyzje SKO odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, uznając naruszenie przepisów KPA poprzez brak zawieszenia postępowania mimo wniosku o zwrot nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej. WSA w Warszawie uchylił decyzje SKO, stwierdzając, że organ nadzoru naruszył art. 97 § 1 pkt 4 KPA, nie zawieszając postępowania w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, mimo złożenia przez poprzedniego właściciela wniosku o zwrot nieruchomości. Sąd wskazał, że dopóki roszczenia byłych właścicieli nie zostaną rozstrzygnięte, nie powinno dochodzić do rozporządzania wywłaszczonym gruntem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. K. i H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1991 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA oraz ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, uchylając obie decyzje SKO. Kluczowym argumentem było naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 KPA przez organ nadzoru, który nie zawiesił postępowania w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, mimo że poprzedni właściciel złożył wniosek o zwrot nieruchomości. Sąd podkreślił, że dopóki roszczenia byłych właścicieli nie zostaną rozstrzygnięte, wszelkie rozporządzenia wywłaszczonym gruntem są niedopuszczalne. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję SKO, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy przez organ nadzoru z uwzględnieniem wskazanych naruszeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA do czasu zakończenia postępowania o zwrot nieruchomości.

Uzasadnienie

Dopóki roszczenia byłych właścicieli do wywłaszczonego gruntu nie zostaną rozstrzygnięte, jakiekolwiek rozporządzenie tym gruntem przez organy administracji publicznej nie powinno mieć miejsca. Niezawieszenie postępowania w takiej sytuacji stanowi naruszenie przepisów KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić postępowanie, gdy stroną lub uczestnikiem postępowania jest osoba, która zmarła, została pozbawiona zdolności do czynności prawnych lub zmarła, a nie została jeszcze stwierdzona nabycie spadku po niej.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.g.g.w.n. art. 80 § ust. 2 i 3

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Dotyczy oddania gruntów w użytkowanie wieczyste.

u.g.g.w.n. art. 69 § ust. 1

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6

Dotyczy trybu wywłaszczania nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru naruszył art. 97 § 1 pkt 4 KPA, nie zawieszając postępowania w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, mimo złożenia przez byłego właściciela wniosku o zwrot nieruchomości. Niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy toczą się postępowania dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stanowi wadę postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki bowiem nie zostaną rozstrzygnięte roszczenia byłych właścicieli do wywłaszczonego gruntu to jakiekolwiek rozporządzanie tym gruntem przez organy administracji publicznej nie powinno mieć miejsca.

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Runge-Lissowska

członek

Cezary Pryca

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów KPA dotyczących zawieszenia postępowania w przypadku toczących się postępowań o zwrot wywłaszczonej nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczaniem nieruchomości i wnioskami o ich zwrot w kontekście przepisów KPA i ustawy o gospodarce gruntami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, zwłaszcza gdy w grę wchodzą prawa byłych właścicieli do wywłaszczonych nieruchomości. Ilustruje konflikt między interesem publicznym a prawami jednostki.

Naruszenie procedury administracyjnej unieważnia decyzję o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 2094/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Pryca
Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Runge-Lissowska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge – Lissowska NSA Cezary Pryca Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi S. K. i H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. K. i H. S. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 2094/02
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] lipca 2002 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1991 r. wydanej przez Zarząd Gminy W. o oddaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej gruntu położonego w W. przy ul. [...] w części dotyczącej działki nr [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2.
Jak wynika z ustaleń organu nadzoru aktem notarialnym z dnia [...].09.1972 r., nr [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości J. G. sprzedała nieruchomość o pow. [...] m2, położoną w W. przy ul. [...], uregulowaną w KW nr [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] z obrębu [...], Nieruchomość została nabyta na cele realizacji wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego [...], realizowanego zgodnie z decyzją nr [...] o lokalizacji inwestycji z dnia [...].11.1971 r. na terenie znajdującym się w obrębie ulic [...].
Grunty sprzedane umową, uregulowane w KW nr [...], zostały przeniesione do KW nr [...].
Z wyjaśnień [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, zawartych w piśmie z dnia [...].10.1994 r., nr [...] wynika, że działkę ewidencyjną nr [...] przeznaczono pod realizację [...] zadania zabudowy mieszkaniowej uzupełniającej przy ul. [...], według planu realizacyjnego, na pozostałej części urządzono [...].
Jak wynika z akt sprawy pierwszy wniosek D. W. – spadkobierczyni J. G. o zwrot nieruchomości nosi datę 23.04.1990 r. i z datą 24.04.1990 r. złożony został w Urzędzie [...] W. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...].12. 1994 r., nr [...] odmówiono zwrotu nieruchomości i utrzymano ją w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.1995 r., nr [...]. W dniu 10.10.1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił obie wymienione decyzje,
I SA 2094/02
a w związku z tym postępowanie o zwrot nadal toczy się przed organem I instancji.
W dniu 10.07.1997 r. D. W. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej dnia [...].12.1991 r. przez Zarząd Gminy W. nr [...] o oddaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej gruntu położonego w W. przy ul. [...] w części dotyczącej dz. ewid. nr [...] w obr. [...] ([...]) o pow. [...]m2.
Wymienioną decyzją przekazano w użytkowanie wieczyste m. in. część działki nr [...] z obrębu [...] a mianowicie działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2. Oddanie w użytkowanie wieczyste nastąpiło na podstawie art. 80 ust. 2 i 3 i 88a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. Nr 30, poz. 127 z 1991 r. z p. zm.) w oparciu o fakt, że na ten teren została wydana w dniu [...].11.1971 r. decyzja lokalizacyjna nr [...] pod budowę osiedla [...]. W dniu 27 grudnia 1988 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] złożyła wniosek o przekazanie terenu objętego powołaną lokalizacją, który był w posiadaniu Spółdzielni w dniu 1 sierpnia 1988r.
Przepis ten przewidywał, iż posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu w użytkowanie wieczyste w drodze decyzji kierowników urzędów rejonowych w stosunku do gruntów Skarbu Państwa i w drodze decyzji zarządów gmin w stosunku do gruntów będących własnością gmin bez konieczności uprzedniego złożenia wniosku o przekazanie.
A zatem Gmina, realizując swoje właścicielskie uprawnienia, miała prawo przekazać w tym trybie wymieniony grunt w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Gmina nie została bowiem pozbawiona praw właścicielskich, nabyła nieruchomość zgodnie z obowiązującym prawem, jednakże obowiązkiem organu było powiadomienie o toczącym się postępowaniu
I SA 2094/02
wszystkich stron, także byłego właściciela, jeżeli wcześniej złożył wniosek o zwrot rzeczonej nieruchomości.
W tym wypadku była właścicielka nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie przekazania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej przedmiotowego terenu, co uprawniało ją do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 146 § 1 pkt 4 k.p.a.
W dniu 16.04.1998 r. spadkobiercy zmarłej D. W.: S. W., S. K. i H. S. skierowali do Kolegium wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania ze względu na zakończenie postępowania spadkowego, podtrzymali również w całości żądania zawarte w wniosku o stwierdzenie nieważności.
Badanie akt wykazało, że decyzja Zarządu Gminy W. nr [...] z dnia [...].12.1991 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej gruntu położonego w W. przy ul. [...] w części dotyczącej dz. ewid. nr [...] w obr. [...] ([...]) o pow. [...] m2, nie zawiera wady uzasadniającej zakwalifikowanie jej do katalogu wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i obligujących do stwierdzenia jej nieważności.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r. skargę wnieśli S. K. i H. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].06.1999 r. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 kpa oraz art. 69 ust. 1 i art. 80 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja z dnia [...].06.1999 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Z uzasadnienia decyzji nadzorczej wynika, że w dniu 27 grudnia 1988 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] złożyła wniosek o
I SA 2094/02
przekazanie terenu objętego decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...].11 1971 r. budowy tego osiedla, w użytkowanie wieczyste.
Również bezsporną okolicznością, wynikającą z akt postępowania nadzorczego oraz przyznaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest, że następca prawny dawnej właścicielki działki nr [...] położonej przy ul. [...] w W. – D. W. w dniu 24.04.1990 r. złożyła wniosek o zwrot tej nieruchomości. Mimo tego Zarząd [...] w dniu [...] grudnia 1991 r. wydał decyzję, którą przekazał w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej grunt obejmujący również działkę nr [...].
Organ wiedząc, że były właściciel ubiega się o zwrot nieruchomości winien był zawiesić postępowanie administracyjne dotyczące przekazania tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu zakończenia postępowania o zwrot nieruchomości. Powoływanie się przez organ nadzoru na uprawnienia właścicielskie Gminy [...] do przedmiotowej nieruchomości w zakresie dysponowania tą nieruchomością nie uzasadnia takiego postępowania tego organu jakie zostało wyżej przedstawione. Dopóki bowiem nie zostaną rozstrzygnięte roszczenia byłych właścicieli do wywłaszczonego gruntu to jakiekolwiek rozporządzanie tym gruntem przez organy administracji publicznej nie powinno mieć miejsca. Dlatego kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia [...].12.1991 r. wydana przez Zarząd Gminy W. o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej zapadła z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Okoliczność ta została pominięta przez organ nadzoru, a mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...].06.1999 r.
Z tego względu Sąd uchylił obie te decyzje a organ nadzoru ponownie rozpoznając sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].12.1991 r. oceni czy wskazane wyżej naruszenie przepisu kpa przy wydawaniu kontrolowanej decyzji stanowi wadę określoną w art. 156 § 1 kpa uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI