II SA/Po 689/22

II SA/Po 689/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 8 ust. 1 i 3, art. 39, art. 41
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2022 r., [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpoznaniu odwołania A. A., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 29 marca 2022 r., nr [...]
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujące ustalenia faktyczne sprawy.
Decyzją z dnia 29 marca 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił A. A. przyznania pomocy pieniężnej w postaci zasiłku celowego w kwocie [...]zł na wyremontowanie piętra domu celem wynajmu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odwołująca się jest w stanie pokonać zgłaszaną potrzebę przy wykorzystaniu własnych możliwości.
Decyzję powyższą w ustawowym terminie zaskarżyła A. A. nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem. W szerokim uzasadnieniu odwołania wskazała, że "powody dla których odmówiono jej przyznanie środków na ekonomiczne usamodzielnienie się są zwykłymi bezpodstawnymi wykrętami, a nie argumentami popierającymi tą decyzje". Ponadto wyraziła swoje niezadowolenie z przeprowadzonego postępowania przed organem I instancji, zarzucając nierzetelne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz " przekręcanie słów oraz stanu faktycznego". Wskazała również, że stan jej zdrowia nie pozwala na podjęcie zatrudnienia.
W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że rozpatrywana sprawa dotyczy wniosku A. A. o udzielnie jej zwrotnego zasiłku celowego w kwocie [...]zł na wyremontowanie piętra domu celem wynajmu tj. świadczenia pomocowego przyznawanego na podstawie art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm. zwanej dalej "u.p.s."). Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s. kryterium dochodowe wynosi 776,00 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 600,00 zł dla osoby w rodzinie, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego rodziny.
Kolegium wskazało, że świadczenia z pomocy społecznej o charakterze fakultatywnym przyznawane są po rozważeniu okoliczności dotyczących każdego indywidualnego przypadku.
Organ wskazał, iż pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy w wyniku, którego ustalono, że A. A. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Strona zamieszkuje w domu gdzie zajmuje parter ( 2 pokoje z dostępem do kuchni i łazienki), pozostałą część domu prowadząc osobne gospodarstwo domowe zajmuje jej córka wraz ze swoim dzieckiem. Ustalono, że strona jest bierna zawodowo, a jej staż pracy to ok 20 lat. W ubiegłym roku zakończyła pracę za granicą z uwagi na stan zdrowia. Podczas nieobecności w Polsce strona wynajmowała górę domu (przez ok. 1 rok) i wówczas lokatorka zalała dom. Otrzymane pieniądze z odszkodowania na remont (brak wskazanej kwoty) przeznaczyła strona "na życie". A. A. legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności wydanym od dnia 29 marca 2022 r., tj. w dacie podejmowania decyzji pierwszoinstancyjnej. Wskazać należy, że organ I instancji na etapie odwołania wziął pod uwagę w/w fakt, wszczynając z urzędu postępowanie w celu przyznania stronie zasiłku stałego, uznając jednocześnie zawarte w decyzji stwierdzenie, że "Po analizie akt sprawy tutejszy organ uznał, że ma Pani możliwości pokonać zgłaszaną potrzebę przy wykorzystaniu własnych możliwości, bowiem może Pani podjąć pracę. Podaje Pani, że stan zdrowia uniemożliwia Pani podjęcie zatrudnienia, jednak aktualnie nie posiada Pani żadnego stopnia niepełnosprawności, posiada Pani jedynie opinię lekarza, w której nie ma zawartego całkowitego zakazu pracy, jedynie oszczędny tryb pracy", za nieuzasadnione obecnie. Wskazać jednak należy, że okoliczność ta nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że dochód Skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. w lutym 2022 r., nie przekracza wspomnianego ustawowego kryterium dochodowego (zasiłek okresowy i zasiłek na żywność łącznie [...] zł).
Organ podniósł, iż zasiłki zwrotne - celowe lub okresowe przyznawane są w szczególnych sytuacjach, kiedy osoby lub rodziny wymagają wsparcia i są w sytuacji w której mają możliwość zwrotu części lub całości świadczenia. Świadczenia te przyznawane są osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest wyższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 776 zł. Jak wskazano wyżej dochód A. A. z miesiąca poprzedzającego wniosek wynosi [...] zł, a więc nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Organ I instancji zatem nie mógł przyznać stronie zwrotnego zasiłku celowego, gdyż A. A. nie spełnia przesłanki do jego przyznania.
Organ podniósł, iż wnioskowana pomoc nie może być również udzielona po myśli art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. , zgodnie z którym zasiłek celowy przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak z powyższego wynika nie jest to świadczenie mające charakter obligatoryjny, o przyznaniu pomocy pieniężnej w tej formie lub odmowie jej udzielenia decyduje każdorazowo organ po rozważeniu wszystkich okoliczności przedstawionej mu sprawy obejmującej zarówno kryteria formalne o charakterze ogólnym (poziom dochodów, rodzaj dysfunkcji), rodzaj zgłoszonej potrzeby bytowej jak i okoliczności dotyczące indywidualnego przypadku. W ocenie Kolegium decyzja odmawiająca przyznania Skarżącej pomocy finansowej w kwocie [...]zł na wyremontowanie piętra domu celem wynajmu nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Zdaniem Kolegium remont piętra w celu wynajmowania go, nie należy do kategorii potrzeb niezbędnych i przekraczają pojęcie "niezbędnej potrzeby życiowej".
Kolegium wskazało, że zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszystkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Organ podniósł również, iż strona w miarę możliwości ośrodka, objęta jest pomocą społeczną.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła A. A. wskazując, iż do oceny jej sytuacji użyto sfałszowanego wywiadu oraz niekompletnych dokumentów przekazanych przez MOPS, co wpłynęło bezpośrednio na zastosowanie niewłaściwej wykładni przy ocenie jej sytuacji życiowej.
Skarżąca wskazała, iż ważną kwestią jest również instalacja wkładu kominowego oraz naprawa umywalki na parterze. Skarżąca podkreśliła, iż od ponad roku nie może korzystać z podstawowych urządzeń sanitarnych na parterze i jest zmuszona chodzić na pierwsze piętro. Skarżąca podkreśliła, że nie wnosi o darowiznę a o pożyczkę, którą zamierza zwrócić.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż z akt sprawy wynikało, że dochód Skarżącej z miesiąca poprzedzającego wniosek wynosił [...] zł, a więc nie przekraczał kryterium dochodowego. Zatem organ I instancji nie mógł przyznać Skarżącej zwrotnego zasiłku celowego.
W piśmie procesowym z dnia 28 października 2022 r. Skarżąca wskazała, iż w dniu wydawania decyzji była już oficjalnie uznana rencistką z dochodem miesięcznym [...] zł. Skarżąca wskazała również, iż już w piśmie z 1 marca 2022 informowała, że dokumentacja dotycząca renty jest kompletna. Skarżąca wyjaśniła, iż nieprawdą jest, że dochód w miesiącu marcu wynosił [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).
Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania zasiłku celowego na remont piętra domucelem wynajmu. Fakt nie objęcie zaskarżoną decyzją innych zgłaszanych potrzeb tj. zakupu żywności czy też wymiany umywalki w łazience na parterze nie może skutkować uznaniem wadliwości decyzji, a Skarżąca może, jeżeli uważa że jej wniosek w tym zakresie nie został rozpoznany, do złożenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność organu (po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia).
Wracając do istoty sprawy, a więc odmowy przyznania zasiłku celowego na remont piętra domu celem wynajmu, wskazać należy, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.).
Podkreślić należy, iż w świetle powyższych przepisów pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, co oznacza, że osoba z niej korzystająca powinna w pierwszej kolejności starać się zaspokoić swoje potrzeby w oparciu o własne środki.
Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. – w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie zasiłku celowego na podstawie tego przepisu uzależnione jest od dochodu, co wynika z art. 8 ust. 1 u.p.s.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1296), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie".
W przypadku Skarżącej organ prawidłowo ustalił, że jej dochód nie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.
W tym miejscu, mając na uwadze twierdzenia Skarżącej, iż w dniu wydawania decyzji odmownej była już rencistką, wskazać należy, że organ rozpoznając wniosek z marca 2022 r. obowiązany był, na mocy wyżej wskazanego art. 8 ust. 3 u.p.s., wziąć pod uwagę dochód z lutego 2022 r., kiedy to Skarżąca nie pobierała jeszcze świadczenia rentowego, a jedynie świadczenia z pomocy społecznej.
Tym samym nie można zgodzić się ze Skarżącą , iż organ nie wziął pod uwagę, że od 1 marca 2022 r. jest rencistką. W świetle przepisów u.p.s. organ obowiązany był wziąć pod uwagę dochód z lutego 2022 r., a nie jak oczekuje tego Skarżąca z marca 2022 r., w szczególności, że w sprawie nie mamy do czynienia z utratą dochodu, a jego uzyskaniem.
Zatem, co wskazano już wyżej, organ prawidłowo ustalił, że dochód Skarżącej w miesiącu lutym 2022 r. nie przekraczał kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej.
Jednakże jak słusznie wskazał organ I instancji samo spełnienie kryterium dochodowego nie uzasadnia automatycznie przyznania zasiłku celowego. W tym miejscu warto przypomnieć, iż pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, co oznacza, że osoba z niej korzystająca powinna w pierwszej kolejności starać się zaspokoić swoje potrzeby w oparciu o własne środki.
Jak wynika z akt sprawy Skarżąca zwróciła się o udzielenie jej pomocy w kwocie [...] zł celem wyremontowania części domu zniszczonej wskutek zalania. Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż Skarżąca od ubezpieczyciela otrzymała pieniądze na remont i go nie wykonała nawet częściowo (oświadczenie k. [...] akt administracyjnych).
Tym samym Skarżąca niewykorzystała własnych środków jakie uzyskała od ubezpieczyciela na remont mieszkania.
Ponadto należy mieć na uwadze, iż o ile w pojęciu "niezbędnej potrzeby bytowej" niewątpliwie mieszczą się koszty drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, to za niezbędną potrzebę bytową nie można uznać gruntownego remontu całego mieszkania. Przez to pojęcie należy bowiem rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to zatem potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie (por. I. Sierpowska, Komentarz do art. 39, [w:] I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, LEX/el. 2020). Niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować; to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym (por. wyroki NSA: z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1291/18 oraz z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2926/18 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych należy rozumieć więc jako takie, bez zaspokojenia których osoba lub rodzina nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życie i zdrowie.
Zdaniem Sądu organy rozstrzygające w sprawie zasadnie uznały, że wniosek o przyznanie zasiłku celowego na całościowy remont pietra domu nie mieści się w ustawowych ramach zasiłku celowego, określonych w art. 39 u.p.s. Mając bowiem na uwadze, że ustawodawca szczegółowo zaznaczył, że w odniesieniu do remontów zasiłek celowy może być przyznany jedynie na remont "drobny", to wystąpienie z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na w istocie remont generalny całego pietra domu nie mieści się w przesłankach z art. 39 u.p.s. warunkujących możliwość przyznania zasiłku celowego. Ustawodawca wyraźnie zastrzegł, że tylko "drobny" remont oraz tylko "drobna" naprawa sprzętu lub urządzenia mogą być finansowane z zasiłku celowego.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy również wskazać, iż składając wniosek o przyznanie zasiłku celowego (k. [...] akt administracyjnych) Skarżąca wyraźnie zaznaczyła, że wnosi o przyznanie zwrotnego zasiłku.
W myśl art. 41 pkt 2 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Powyższe świadczenie przyznaje się zatem w razie przekroczenia kryterium dochodowego z czym nie mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku.
Jak wspomniano wyżej na mocy art. 8 ust. 3 u.p.s. organ obowiązany był wziąć pod uwagę dochód z lutego 2022 r., kiedy to Skarżąca nie pobierała jeszcze świadczenia rentowego (uzyskane od 1 marca 2022 r.), a jedynie zasiłki z pomocy społecznej.
Odnosząc się do drugiej przesłanki przyznania specjalnego zasiłku celowego wskazać należy, iż ustawa nie precyzuje pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek". Tym samym pozostawiono uznaniu organu wydającego decyzję, czy zachodzi on w konkretnym stanie faktycznym. Zgodzić się należy z tezą, iż pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaga konkretyzacji w okolicznościach faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Bez wątpienia o możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego, decyduje sytuacja życiowa, w której znalazła się strona. Specjalny zasiłek celowy jest szczególną formą wsparcia. Podkreśla się wyjątkowość okoliczności przyznawania świadczeń na specjalnych zasadach, przede wszystkim dlatego, że beneficjenci nie spełniają ogólnych kryteriów otrzymania pomocy.
Ich sytuacja materialna jest na tyle dobra, że powinni oni samodzielnie przezwyciężyć trudności. Przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom przy ograniczonych środkach finansowych i ogromnej liczbie beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie wymaga absolutnie wyjątkowych okoliczności. Organ pomocy społecznej powinien rozważyć sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego" w znaczeniu konieczności dokonania oceny, która powinna abstrahować od kwestii wysokości uzyskiwanego przez tę osobę dochodu.
W orzecznictwie sądowym "szczególnie uzasadniony przypadek" oznacza przypadek wyrazisty, odbiegający od sytuacji osób spełniających kryteria dochodowe (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 155/07, LEX nr 509368). Przypadek ten musi być na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia, które jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba nie jest w stanie sobie z nim poradzić, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości (wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 401/11, LEX nr 1114175). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "szczególnie uzasadniony przypadek" to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych (wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 164/11, LEX nr 1080954). Przykładowo za szczególne przypadki uzasadniające przyznanie specjalnego zasiłku celowego nie zostały uznane: spłata zadłużenia, opłacenie rachunku za gaz, brak środków na bieżące wydatki, uregulowanie opłat za pobyt w domu studenckim, zapłata kary za przejazd środkami komunikacji, zakup biletów MPK.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wskazać ponadto należy, iż przyznanie specjalnego zasiłku celowego zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę. Powyższe oznacza, iż organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy, a w wyniku dokonanej oceny wybiera konsekwencje prawne swoich ustaleń. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę" (z wielu por. choćby wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 1758/08). Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.
W tym miejscu wskazać należy, iż w przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 K.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Z drugiej strony uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie należy stwierdzić, że w ocenie Sądu, organy administracji rozpatrując wniosek Skarżącej, podjęły wszelkie czynności w celu wyjaśnienia sprawy i zasadnie uznały, że sytuacja Skarżącej, w szczególności w świetle nie przeznaczenia wcześniej uzyskanego odszkodowania na remont domu, nie nosi cech "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym stanowi art. 41 u.p.s., w przedstawionym wyżej rozumieniu.
Trzeba w tym miejscu dodać, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, wskazanej w art. 7 u.p.s., nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Pomoc społeczna oparta jest bowiem właśnie na zasadzie pomocniczości. Jej celem jest wspieranie osób w trudnej sytuacji życiowej i nie może być ona traktowana jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu wszystkich i wszelkich zgłoszonych potrzeb. Tym samym, nawet w sytuacji, gdy istnieją podstawy do udzielenia pomocy, osoba uprawniona musi liczyć się z tym, że pomoc może nie zostać jej przyznana, bądź jej wymiar może być ograniczony.
Ponadto zauważyć należy, iż Skarżąca ubiega się o przyznanie środków pieniężnych na remont pietra domu, które – zgodnie z oświadczeniem Skarżącej- obecnie zamieszkuje jej córka z dzieckiem prowadząca osobne gospodarstwo domowe.
W związku zatem z tym, że dokonana przez organy obu instancji ocena sytuacji życiowej Skarżącej nie nosi cech dowolności, a postępowanie wyjaśniające, wbrew zarzutom skargi, nie naruszyło w istotny sposób zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., Sąd skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.