II SA/Po 68/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu, uznając, że jego budowa nastąpiła po 2010 roku i nie kwalifikuje się do uproszczonej legalizacji.
Skarżący M. Z. domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę garażu, twierdząc, że istniał on od dawna i wymagał jedynie remontu. Sąd administracyjny uznał jednak, opierając się na zdjęciach lotniczych i innych dowodach, że garaż w obecnych rozmiarach powstał po 2010 roku. W związku z tym nie spełniał on warunków do uproszczonej legalizacji, a brak wniosku o legalizację w ustawowym terminie skutkował utrzymaniem w mocy decyzji o rozbiórce.
Sprawa dotyczyła skargi M. Z. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki garażu. Skarżący argumentował, że garaż istniał od dawna, wymagał jedynie remontów, a nie rozbiórki, i powinien zostać zalegalizowany w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym zdjęcia lotnicze z różnych okresów, ustalił, że garaż w obecnych gabarytach powstał po roku 2010, a nie był jedynie remontowany. W związku z tym nie spełniał on przesłanek do zastosowania uproszczonej legalizacji (wymagającej co najmniej 20 lat od zakończenia budowy). Ponieważ skarżący nie złożył wniosku o legalizację w ustawowym terminie, organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję o rozbiórce. Sąd podkreślił, że rozbudowa obiektu nie jest remontem i wymaga pozwolenia na budowę, a brak wniosku o legalizację w terminie skutkuje obligatoryjnym nakazem rozbiórki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ uproszczona legalizacja wymaga, aby od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Budowa lub rozbudowa garażu po 2010 roku nie spełnia tego warunku.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na analizie zdjęć lotniczych i innych dowodów, które wykazały, że garaż w obecnych gabarytach powstał po 2010 roku. Zmiana wymiarów obiektu, nawet jeśli istniał wcześniej mniejszy obiekt, stanowi rozbudowę, a nie remont, i oznacza, że budowa zakończyła się w późniejszym terminie. W związku z tym nie można zastosować procedury uproszczonej legalizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
Pr. bud. art. 48 § ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5
Ustawa - Prawo budowlane
Podstawa do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy i nakazu rozbiórki w przypadku braku wniosku o legalizację.
Pr. bud. art. 49e § pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Podstawa do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.
Pomocnicze
Pr. bud. art. 49f § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Reguluje tryb uproszczonego postępowania legalizacyjnego, wymagający co najmniej 20 lat od zakończenia budowy.
Pr. bud. art. 103 § § 2
Ustawa - Prawo budowlane
Nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
K.p.a. art. 104
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania decyzji administracyjnej.
K.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organ.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i oceny kompletnego materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
Pr. bud. art. 29 § ust. 1 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla budynków gospodarczych o określonej powierzchni.
Pr. bud. art. 30 § ust. 1 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Wymóg zgłoszenia budowy wolnostojących parterowych budynków gospodarczych.
Pr. bud. art. 3 § pkt 6
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja budowy.
Pr. bud. art. 48a § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o legalizację od momentu doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy.
Pr. bud. art. 48a § ust. 3
Ustawa - Prawo budowlane
Bieg terminu do złożenia wniosku o legalizację od dnia, w którym postanowienie o wstrzymaniu budowy stało się ostateczne, w przypadku wniesienia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Garaż w obecnych gabarytach powstał po 2010 roku, co wyklucza możliwość uproszczonej legalizacji. Zmiana wymiarów garażu stanowi rozbudowę, a nie remont. Brak złożenia wniosku o legalizację w ustawowym terminie skutkuje obligatoryjnym nakazem rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Garaż istniał od dawna i wymagał jedynie remontu. Możliwość legalizacji garażu w trybie uproszczonym. Błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie remontu nie może być bowiem rozszerzane na sytuacje polegające na rozbudowie obiektu budowlanego, która stanowi budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Samowola budowlana jest bowiem zjawiskiem trwałym i zakończenie budowy wzniesionego w jej warunkach obiektu zachodzi dopiero w momencie nadania mu ostatecznego, podlegającego legalizacji kształtu. Decyzja o orzeczeniu rozbiórki na podstawie art. 49e ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma przy tym charakter związany i nie jest postawiona uznaniu organów administracji.
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Robert Talaga
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, rozróżnienia między remontem a rozbudową, oraz zasad uproszczonej legalizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z datą powstania obiektu i jego rozmiarami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie daty powstania obiektu budowlanego i rozróżnienie między remontem a rozbudową w kontekście przepisów Prawa budowlanego. Pokazuje też konsekwencje braku działania w terminie.
“Remont czy rozbudowa? Kluczowa różnica w prawie budowlanym, która decyduje o rozbiórce.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 68/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Robert Talaga
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 11 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 grudnia 2024 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 3 października 2024 r., nr [...], znak [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
W dniu 10 marca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę na nieruchomości przy ul. [...] w P., podczas której ustalił, iż na działce znajduje się budynek mieszkalny i dwa garaże, połączone jedną ścianą wspólną. Jeden z nich o wymiarach ok. 7,32 x 7,87 m, wykonany w konstrukcji stalowej, usytuowany jest w narożniku między działką nr [...]. Ściany i dach tego obiektu są wykonane z blachy trapezowej. W obu garażach brak było sprzętu naprawczego. Drugi garaż o podobnej konstrukcji, o wymiarach 4,96 x 3,20m, usytuowany jest wzdłuż granicy z działką nr [...], bliżej frontu działki.
W dniu 17 marca 2023 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalności garażu na nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz [...], obręb G.). Garaż zaznaczono na dołączonym do zawiadomienia załączniku graficznym – tj. garaż o wymiarach ok. 7,32 x 7,87 m w tylnej części nieruchomości. Drugi garaż o wymiarach 4,96 x 3,20 m został objęty odrębnym postępowaniem.
Na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) PINB w dniu 12 kwietnia 2023 r. wydał postanowienie, którym wstrzymał współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w P. budowę garażu. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 12 czerwca 2023 r. utrzymał to postanowienie w mocy.
Decyzją z 3 października 2024 r., nr [...], znak [...], na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a."), nakazał współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w P. – M. Z. , K. G. – rozbiórkę garażu znajdującego się na wymienionej nieruchomości, wskazanego na załączniku graficznym do decyzji.
Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu przywołanej na wstępie decyzji wskazał, że organ I instancji stwierdził wybudowanie garażu o powierzchni ok. 56 m2. Jak ustalił organ powiatowy na podstawie zdjęć lotniczych po dniu 14 kwietnia 2003 r. w narożniku nieruchomości znajdował się obiekt o dużo mniejszych gabarytach, nie przylegający do już istniejącego w tym czasie garażu. Zatem garaż nie powstał, jak oświadczył jeden ze współwłaścicieli, w roku 1994, czy jak oświadczono w odwołaniu przez 1994 r., bądź w zażaleniu przed 2001 r. Jeszcze na zdjęciu z 2010 r. nadal widoczny jest w narożniku obiekt o wymiarach mniejszych niż obecnie. Natomiast na zdjęciu z 2016 r. widnieje obiekt o obecnych gabarytach. Z uwagi na to, że garaż ten jest jednoprzestrzenny (jedno pomieszczenie) o jednolitej konstrukcji widocznej na zdjęciach organu powiatowego zdaniem Inspektora Nadzoru Budowlanego należy przypuszczać, że pierwotny obiekt został rozebrany, a w okresie od 2010 r. do 2016 r. powstał garaż o aktualnych gabarytach (na zdjęciu z 2016 r. widoczny jest obiekt odpowiadający już kształtem i wielkością garażowi będącemu przedmiotem postępowania).
W przepisach obowiązujących przed 28 czerwca 2015 r. ustawodawca nie wyróżniał garaży jako obiektów budowlanych, niemniej były one kwalifikowane jako budynki gospodarcze. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązującego od 26 września 2005 r. do 28 czerwca 2015 r. tylko budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2 była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymagając zgłoszenia. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego obowiązującego w okresie od 28 czerwca 2015 r. do 1 stycznia 2017 r. jedynie budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, w tym garaży, o powierzchni do 35 m2, była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymagając zgłoszenia. Oznacza to, że budowa budynku garażowego o wielkości ok 56 m2, scalonego z innym budynkiem (garażem), wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że żadna ze stron nie wystąpiła o legalizację garażu. Termin do złożenia wniosku o legalizację upłynął w dniu 12 lipca 2023 r., 30 dni od dnia wydania ostatecznego postanowienia przez Inspektora Nadzoru Budowlanego . Złożenie zawiadomienia o budowie lub wykonaniu innych robót budowlanych wolnostojącego garażu przy ul. [...] w P. nie zastępuje wniosku o legalizację.
W ocenie Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy prawidłowo zastosował art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego.
W skierowanej do tut. Sądu skardze M. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na brak zasadności decyzji o rozbiórce i możliwość legalizacji obiektu. Skarżący podniósł, że organ błędnie stwierdził, że garaż jest połączony wspólną ścianą z innym garażem na nieruchomości. Posiada osobną konstrukcję i nie jest połączony z drugim garażem. Garaż istniał już w 1994 roku. W obecnym stanie istniał przez ok. 23 lata. Prace remontowe takie jak wymiana skorodowanych blach i zniszczonych elementów drewnianych, były przeprowadzane w rożnych latach, w zależności od potrzeb. Miały one charakter odtworzeniowy i nie zmieniały gabarytów ani przeznaczenia garażu. Zdjęcia z 2007 r. wskazują, że garaż był po takich remontach. Organ powinien rozważyć możliwość legalizacji w trybie uproszczonym zamiast wydawać decyzje o rozbiórce. Garaż nie stwarza zagrożenia dla życia ani zdrowia i spełnia podstawowe wymogi techniczne. Organ dopiero w ostatnim piśmie poinformował o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na legalizację garażu. W odpowiedzi pismem z 4 grudnia 2024 r. skarżący wyraził jasno wolę przywrócenia terminu oraz przeprowadzenia legalizacji garażu. Organ oparł się na interpretacji zdjęć lotniczych, twierdząc, że obecny garaż powstał po 2010 r. Jest to błędna interpretacja ponieważ prace miały charakter remontowy a nie budowlany.
Jednocześnie skarżący wniósł o uwzględnienie wszystkich przedstawionych dowodów, w tym zdjęć i dokumentów potwierdzających brak wspólnej ściany garażu z innym obiektem, jego ponad 20-letnią historię oraz odpowiedzi na wezwanie organu z 4 grudnia 2024 r.
Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Poinformował, że postanowieniem z 23 stycznia 2025 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 17 lutego 2025 r. skarżący zwrócił się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Odnosząc się do argumentacji zgłoszonej w skardze wskazać w pierwszym rzędzie należy, iż zostały w niej wprawdzie podniesione zarzuty o charakterze procesowym związane z rzekomo wadliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, a więc prawidłowością przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, jednakże przed przystąpieniem do ustosunkowania się do nich konieczne jest przypomnienie treści oraz dokonanie wykładni odpowiednich przepisów prawa materialnego/
Zakres postępowania wyjaśniającego jest bowiem uwarunkowany przesłankami prawa materialnego. Dopiero prawidłowa wykładnia prawa materialnego stanowi podstawę prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. W szczególności bez uprzedniej wykładni prawa materialnego nie można ocenić, czy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, czy tez wymaga uzupełnienia w zakresie mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Ciążący na organach z mocy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz zebrania i oceny kompletnego materiału dowodowego nie oznacza konieczności przeprowadzania wszelkich dowodów, lecz jedynie tych dowodów, które dotyczą okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy istotnych.
Zgodnie z art. 103 § 2 Prawa budowlanego wskazanym w skardze jako jeden z wzorców kontroli przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przepis ten dotyczy zatem obiektów budowlanych wzniesionych w warunkach samowoli, których budowa zakończona została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. (art. 108 prawa budowlanego) i nie zawiera jakichkolwiek postanowień co do legalizacji obiektu ze względu na fakt, iż od zakończenia budowy upłynęło ponad 20 lat.
Nawet w przypadku ustalenia, że do zakończenia budowy obiektu doszło przed 1 stycznia 1995 r. przepis ten nie eliminuje możliwości wydania decyzji o jego rozbiórce, a jedynie przesądza o tym, że do l wskazanych w nim obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 229, z późn. zm.).
Jednocześnie w aktualnie obowiązującym prawie budowlanym znajdują się przepisy wprowadzające tryb tzw. uproszczonej legalizacji ze względu na upływ czasu od daty wzniesienia samowolnie pobudowanego obiektu.
Zgodnie z art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne, przy czym w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego (art. 49f ust. 2).
Oba wskazane wyżej przepisy posługują się pojęciem zakończenia budowy obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli, co oznacza, że dla ich zastosowania, względnie odmowy kluczowe znaczenie ma ustalenie, czasu zakończenia budowy obiektu wzniesionego w warunkach samowoli, a więc czasu od którego obiekt funkcjonuje w obecnej lokalizacji i rozmiarach.
Podkreślić przy tym należy, iż chodzi o czas zakończenia budowy obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie legalizacyjne prowadzone w sprawie, a nie jakiegokolwiek obiektu istniejącego kiedykolwiek w tym samym miejscu.
Konieczności poczynienia tego rodzaju ustaleń faktycznych organy sprostały, albowiem zasadnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przyjęły, że przedmiotowy garaż w obecnym kształcie i rozmiarach powstał po roku 2010.
Wcześniej na nieruchomości niewątpliwie istniał mniejszy obiekt. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje wprawdzie, że mniejszy obiekt istniał w tym samym miejscu już wcześniej, jednakże garaż objęty nakazem rozbiórki powstał pomiędzy 2014 a 2016 rokiem.
Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie stwierdził, że z uwagi na jego jednolitą konstrukcję i to, że stanowi on jedno pomieszczenie uzasadnione jest przyjęcie, że poprzedni obiekt został rozebrany, a w okresie 2010-2016 powstał garaż o aktualnych gabarytach.
W szczególności wskazać w tym miejscu należy na zdjęcia lotnicze z kart [...] do [...] akt organu I instancji, z których wprost wynika, że już w roku 1994 istniał w narożniku działki nr [...] pomiędzy działkami [...] i [...] obiekt budowlany, jednakże o znacznie mniejszych niż aktualnie wymiarach (k. [...]), ten sam obiekt uwidoczniony został na zdjęciach datowanych na 29 marca 2001 r. i 14 kwietnia 2003 r.(k. [...] i [...]), także na ortofotomapie z roku 2010 (k. [...]) znajduje się obiekt o zbliżonych parametrach i kształcie, zaś na ortofotomapie z roku 2016 (k. [...]) widoczny jest już obiekt o zupełnie innych, większych wymiarach i kształcie i odpowiadający kształtem i wymiarom obiektowi w protokole oględzin działki istniejącemu aktualnie (k. [...] akt organu).
Zarówno kształt obiektu istniejącego aktualnie, jak i jego wymiary znacząco większe tak wzdłuż granicy z działką nr [...] jak i [...] wyraźnie wskazują, w powiązaniu z konstrukcja tego obiektu jako jednolitej przestrzeni, iż nie jest to obiekt odpowiadający obiektowi istniejącemu w roku 2010.
Z powyższymi ustaleniami korespondują także zdjęcia dołączone przez skarżącego do skargi, z których wynika, iż jakiś obiekt garażowy istniał wprawdzie w narożniku działki [...] już od co najmniej 1994 r., jednakże najstarsze ze zdjęć na, którym widoczny jest wyraźnie obiekt odpowiadający gabarytami spornemu garażowi datowane jest na rok 2011 r. (k. [...]-[...] akt sądowych).
Podsumowując w świetle zgromadzonego materiału dowodowego niewątpliwym nawet ze zderzeniem go ze stanowiskiem skarżącego istnieją podstawy do stwierdzenia, że objęty decyzją garaż powstał po 2010 roku.
Niezasadne są zatem twierdzenia skarżącego, że miały miejsce jedynie remonty, skoro niewątpliwie doszło co najmniej do zmiany jego wymiarów.
Warunkiem zakwalifikowania określonych robót jako remontu jest to, aby roboty te były wykonywane w istniejącym obiekcie, a nie w obiekcie, który nie istnieje w całości, czy też w znacznej części i efektem tychże robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie, który został rozebrany lub uległ zniszczeniu. Pojęcie remontu nie może być bowiem rozszerzane na sytuacje polegające na rozbudowie obiektu budowlanego, która stanowi budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Zmiany konstrukcji budynku wynikające z rozbudowania go nie można zakwalifikować jako remontu. Dokonanie rozbudowy, wykonanie elementów konstrukcyjnych, nie stanowi remontu i wymaga pozwolenia na budowę.
Co za tym idzie stwierdzić trzeba, iż nawet przy przyjęciu, że sporny obiekt został po roku 2010 w warunkach samowoli budowlanej jedynie powiększony, a więc rozbudowany, również należało by przyjąć, że do zakończenia budowy samowolnie wzniesionego obiektu doszło dopiero w dacie zakończenia robot polegających na jego rozbudowie. Samowola budowlana jest bowiem zjawiskiem trwałym i zakończenie budowy wzniesionego w jej warunkach obiektu zachodzi dopiero w momencie nadania mu ostatecznego, podlegającego legalizacji kształtu.
Skoro zaś zastosowanie procedury uproszczonej legalizacji o jakiej mowa w art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego jest możliwe, gdy od zakończenia robót upłynęło ponad 20 lat, to prawidłowym było stanowisko organów, iż nie może ona znaleźć zastosowania w kontrolowanej sprawie, skoro roboty nadające spornemu garażowi aktualny kształt i wymiary zrealizowane były po roku 2010.
Z tej samej przyczyny nie mógł w sprawie znaleźć zastosowania wskazany przez skarżącego jako wzorzec kontroli art. 103 § 2 Prawa budowlanego.
Organy prawidłowo wszczęły zatem i prowadziły postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 i następnych Praw budowlanego w aktualnym brzmieniu, przy czym wobec braku złożenia przez skarżącego mimo odpowiednich pouczeń zawartych w postanowieniu z 12 kwietnia 2023 r., nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych, wniosku o legalizację samowolnie wzniesionego obiektu w sprawie musiał znaleźć zastosowanie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.
Termin ten w przypadku skarżącego rozpoczął swój bieg w momencie doręczenia mu postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 czerwca 2023 r. utrzymującego w mocy postanowienie PINB z 12 kwietnia 2023 r., nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego) i niewątpliwie upłynęła w dacie wydawania decyzji PINB z 3 października 2024 r., nr [...] nakazującej rozbiórkę spornego obiektu.
Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność zaskarżenia powyższego postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego skargą do sądu administracyjnego, albowiem zawarty w art. 48a ust. 3 Pr. bud. zwrot "termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne" odnosi się bowiem do postanowienia organu pierwszej, a nie drugiej instancji. Wynika to z art. 48a ust. 3 in principio: ("jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy"), do którego wprost nawiązuje przytoczony wyżej jego dalszy fragment. Natomiast art. 48a ust. 1 Pr. bud. jednoznacznie wiąże rozpoczęcie biegu terminu na złożenie wniosku o legalizację z momentem doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy. To z doręczeniem postanowienia ustawodawca wiąże rozpoczęcie biegu trzydziestodniowego terminu do złożenia wniosku o legalizację, bez różnicowania instancji, w której zostało wydane.
Podkreślić należy, iż jasna językowo treść art. 48a ust. 3 Pr. bud. wiąże moment rozpoczęcia biegu terminu na złożenie wniosku o legalizację z uzyskaniem przez postanowienie o wstrzymaniu budowy przymiotu ostateczności, a nie prawomocności, a prawnie dopuszczalne jest toczenie się jednocześnie postępowania legalizacyjnego, oraz sądowoadministracyjnego postępowania weryfikującego prawidłowość postanowienia w przedmiocie wstrzymania budowy (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r. sygn. II OSK 931/24).
Podkreślić należy, iż złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona, z prawa tego nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki.
Decyzja o orzeczeniu rozbiórki na podstawie art. 49e ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma przy tym charakter związany i nie jest postawiona uznaniu organów administracji, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia przez organy zasady proporcjonalności (pkt 7. uzasadnienia skargi).
Skarżący niewątpliwie uchybił terminowi do złożenia wniosku o legalizację, a nadto nie złożył wniosku o jego przywrócenie.
Nie stanowi wniosku o przywrócenie terminu zawarte w odwołaniu zdanie, iż strona skarżąca wnosi o umożliwienie legalizacji obiektu, jak też zawarte w piśmie z 5 grudnia 2024 r. stanowisko, iż wnosi o rozpoczęcie procedury legalizacji garażu.
Wbrew stanowisku wyartykułowanemu w skardze w piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r. skarżący nie sformułował jednoznacznego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację.
Jednoznaczna treść tych stanowisk strony, mimo udzielania jej odpowiednich pouczeń przez organ odwoławczy, w tym brak wskazania na jakiekolwiek przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o legalizację, każe zakwalifikować te wypowiedzi jedynie jako złożone z uchybieniem terminu i już po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę wnioski o wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Wnioski te w sytuacji procesowej zaistniałej w sprawie nie mogły wywołać jakiegokolwiek skutku, skoro termin z art. 48a Prawa budowlanego ma charakter ustawowego, zawitego terminu procesowego.
Analiza stanowiska skarżącego świadczy nadto o tym, że nie zgadza się on w ogóle z przeprowadzoną procedurą, w jego ocenie obiekt jest legalny, zaś zgodnie z argumentacją przedstawioną w skardze w jego ocenie powinna być przeprowadzona legalizacja w trybie uproszczonym.
Bez znaczenia prawnego dla sprawy pozostają także jakoby błędne ustalenia faktyczne organu kwestionowane przez skarżącego w pkt 1. uzasadnienia skargi. Znamienne jest przy tym, iż także sam autor skargi nie wskazał wpływu tych uchybień na treść rozstrzygnięcia, a orzekający w sprawie sąd nie dopatrzył się ich z urzędu.
Stąd też na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi w całości.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI