II SA/Po 68/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-09-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
planowanie przestrzenneprawo budowlanedroginieruchomościprawo własnościuchwała rady gminyzarzut do planuzagospodarowanie przestrzenneWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. dotyczącą projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że ograniczenie prawa własności w celu realizacji drogi publicznej jest dopuszczalne.

Skarżący M. i M. J. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S., która odrzuciła ich zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzut dotyczył przeznaczenia części ich działki pod projektowaną drogę dojazdową. Rada Miejska uzasadniła, że droga jest niezbędna do obsługi terenów komercyjnych i usługowych, a prawo własności może być ograniczane w celu realizacji celów publicznych. Sąd podzielił stanowisko Rady, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M. i M. J. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia 29 października 2003 r. odrzucającą ich zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący sprzeciwiali się przeznaczeniu części ich działki pod projektowany układ komunikacyjny (drogę dojazdową), obawiając się negatywnego wpływu na planowaną budowę obory i uciążliwości dla sąsiednich terenów. Rada Miejska uzasadniła uchwałę koniecznością zapewnienia obsługi komunikacyjnej terenów usługowych i komercyjnych, wskazując, że prawo własności nie jest nieograniczone i może być ograniczane w drodze ustawy. Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko Rady Miejskiej. Podkreślono, że ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania prawa własności, a ograniczenia te są dopuszczalne, o ile nie naruszają istoty prawa własności i są zgodne z porządkiem prawnym. Sąd uznał, że projektowana droga jest niezbędna dla obsługi komunikacyjnej terenów przy drodze krajowej, a zamierzenia inwestycyjne skarżących nie stanowiły podstawy do uwzględnienia zarzutu, gdyż plan nie zmieniał dotychczasowej funkcji rolniczej ich nieruchomości. Kwestie ochrony środowiska miały być rozwiązywane na gruncie odrębnych przepisów. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała nie narusza prawa własności, ponieważ prawo to może być ograniczane w drodze ustawy w celu realizacji celów publicznych, a ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania prawa własności.

Uzasadnienie

Prawo własności nie jest nieograniczone i może być ograniczane przez przepisy prawa, w tym przez ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ograniczenie to jest dopuszczalne, jeśli służy realizacji celów publicznych, takich jak zapewnienie obsługi komunikacyjnej terenów, i nie narusza istoty prawa własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 85

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

u.z.p. art. 24 § 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 23 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 24 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 24 § 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Konst. art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

u.z.p. art. 2 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 8 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 33

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.o.ś. art. 6

Ustawa Prawo ochrony środowiska

u.z.p. art. 36

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zapewnienia obsługi komunikacyjnej terenów usługowych i komercyjnych poprzez projektowaną drogę. Prawo własności może być ograniczane w celu realizacji celów publicznych. Ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania prawa własności. Projektowana droga jest niezbędna dla obsługi komunikacyjnej terenów przy drodze krajowej, a dotychczasowe zjazdy będą likwidowane.

Odrzucone argumenty

Projektowana droga ma powstać na żądanie tylko jednego właściciela. Projekt zagospodarowania stanie się przeszkodą dla planowanej budowy obory. Projektowana droga zakłóci spokój i zdrowe powietrze na sąsiednich terenach. Zarzut do projektu planu powinien zostać uwzględniony.

Godne uwagi sformułowania

Prawo własności, aczkolwiek gwarantuje właścicielowi szerokie uprawnienia, to jednak nie jest prawem nieograniczonym. Decydowanie zaś o przeznaczeniu terenów na określone cele poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należało do suwerennych uprawnień rady gminy. Ustalenia planu są przepisem kształtującym sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Każdy bowiem inwestor zobowiązany jest do zabezpieczenia terenów sąsiadujących z realizowanymi inwestycjami, przed uciążliwościami wywołanymi przez te inwestycje.

Skład orzekający

Grażyna Radzicka

przewodniczący

Stanisław Małek

sprawozdawca

Lilianna Drewniak-Żaba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ograniczenia prawa własności w związku z planowaniem przestrzennym, dopuszczalność realizacji dróg publicznych przez prywatne nieruchomości, zasady procedury planistycznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale ogólne zasady dotyczące ograniczenia prawa własności pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.

Czy Twoja działka może zostać przeznaczona pod drogę? Sąd wyjaśnia granice prawa własności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 68/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Grażyna Radzicka /przewodniczący/
Lilianna Drewniak-Żaba
Stanisław Małek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OSK 86/05 - Postanowienie NSA z 2005-10-12
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 września 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi M.J. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia 29 października 2003 r. Nr X/64/2003 w przedmiocie zarzutu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego; o d d a l a s k a r g ę /-/L. Drewniak-Żaba /-/G. Radzicka /-/St. Małek MP
Uzasadnienie
Rada Miejska w S. uchwałą z 7 marca 2003r. zobowiązała Burmistrza Gminy i Miasta do sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi: D., W.
Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 4 do 26 sierpnia 2003r. w siedzibie Urzędu i Gminy Miasta S.
Zarzut do projektu planu zgłosili M. i M. J. Podali, iż nie zgadzają się na zmianę zagospodarowania przestrzennego wsi W. i D. W najbliższym czasie planują bowiem budowę nowej obory "i zapachy wychodzące mogą być przeszkodą".
Rada Miejska S. uchwałą z 29 października 2003r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r Nr 142 poz. 1591 z zm.) oraz art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 z zm.) odrzuciła zarzut M. i M. J. w części dotyczącej przeznaczenia fragmentu działki nr [...] (obręb W.) pod realizację projektowanego układu komunikacyjnego oznaczonego symbolem 1 KD, będącego fragmentem drogi dojazdowej obsługującej nieruchomości położone wzdłuż drogi krajowej nr [...].
W uzasadnieniu uchwały przytoczono następującą argumentację.
Projekt planu nawiązuje do wcześniej uchwalonej zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy S. w części wsi D., W., Z., w której wyznaczono tereny dla realizacji usług komercyjnych oraz zabudowy usługowo-mieszkaniowej a także wyznaczono niezbędną drogę obsługującą te tereny z uwagi na brak możliwości ich obsługi z drogi krajowej.
Zarzut został uwzględniony co do pozostawienia na ich nieruchomości dotychczasowej funkcji rolniczej z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej.
W zakresie usytuowania drogi dojazdowej oraz przeznaczenia sąsiednich terenów na cele zabudowy usługowo-mieszkaniowej oraz usług komercyjnych został odrzucony.
Projektowana droga jest jedynie niewielkim fragmentem (około 70 metrów) układu komunikacyjnego wyznaczonego w celu prawidłowej obsługi terenów położonych przy drodze krajowej nr [...] (około 520 metrów). Nie można zrezygnować z przeznaczenia części przedmiotowej działki na powyższy cel, gdyż wówczas cała inwestycja straciłaby swój sens a pozostałe nieruchomości nie mogłyby zostać "zainwestowane". Nieruchomości te nie mogą być obsłużone przez drogę krajową z uwagi na klasyfikację tej trasy jako drogi głównej.
Nie było również uzasadnionych podstaw do zmiany zagospodarowania sąsiednich terenów. Każdy bowiem inwestor zobowiązany jest do zabezpieczenia terenów sąsiadujących z realizowanymi inwestycjami, przed uciążliwościami wywołanymi przez te inwestycje (art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska). Dotyczy to również inwestycji rolniczych (np. obora). Dopuszczenie więc zabudowy rolniczej nie oznacza możliwości negatywnego oddziaływania na sąsiednie grunty.
Powyższa uchwała została zainteresowanym doręczona [...] grudnia 2003r.
M. i M. J. wnieśli skargę, domagając się uwzględnienia wniesionego zarzutu.
Podali, iż projektowana droga ma powstać na żądanie tylko dwóch osób.
W najbliższym czasie projektują budowę nowej obory "a projekt zagospodarowania wsi stanie się przeszkodą". Prowadzona na ich gospodarstwie hodowla będzie negatywnie oddziaływała na sąsiednie tereny przeznaczone na działki budowlane, a "projektowana droga zakłóci spokój i zdrowe powietrze".
Postanowieniem z [...] kwietnia 2004r. skarga M. J. została odrzucona.
Rada Miejska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zaskarżonej uchwały.
Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę M. J. podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale Rady Miejskiej w S.
Regulacje prawne określone przepisami art. 23 i 24 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzały dwa rodzaje środków służących do kwestionowania ustaleń projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pierwszym z nich był protest przysługujący każdemu, kto kwestionował ustalenia przyjęte w projekcie planu (art. 23 ust. 1), a drugim środkiem był zarzut, który mógł wnieść jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia projektu planu (art. 24 ust. 1).
Rada Miejska słusznie zakwalifikowała pismo z [...] września 2003r. jako zarzut w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Skarżący jest bowiem współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, przez które na odcinku około 70 metrów przebiegać ma projektowana droga dojazdowa oznaczona na rysunkach planu symbolami 1 KD oraz 2 KD.
Odrzucając zarzut Rada Miejska nie naruszyła prawa. Stosownie do przepisu art. 24 ust. 2 powołanej ustawy uchwała o odrzuceniu bądź uwzględnieniu zarzutu powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zaskarżona uchwała spełnia wymogi powyższego przepisu.
Przede wszystkim wskazać należy, iż prawo własności, na które powołuje się skarżący, aczkolwiek gwarantuje właścicielowi szerokie uprawnienia, to jednak nie jest prawem nieograniczonym. Zgodnie z Konstytucją (art. 64) własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza istoty prawa własności. Z kolei w myśl art. 140 kodeksu cywilnego właściciel może korzystać i rozporządzać rzeczą ale w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego i zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem rzeczy.
Decydowanie zaś o przeznaczeniu terenów na określone cele poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należało - stosownie do dyspozycji art. 2 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - do suwerennych uprawnień rady gminy. Przepis art. 33 wskazywał wręcz, iż ustalenia planu są przepisem kształtującym sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż ograniczenie sposobu korzystania przez właściciela z jego nieruchomości , jeżeli dokonane zostało w ustaleniach planu, nie może być uważane za bezprawne. Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu planu powstaje zatem wówczas gdy naruszenie interesu prawnego (lub uprawnienia) związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego).
Podnoszone przez skarżącego argumenty nie mogły stanowić podstawy odmiennej oceny zaskarżonej uchwały.
Jest faktem, na co wskazano w zaskarżonej uchwale, iż projektowana droga przebiega przez nieruchomość skarżącego na odcinku około 70 metrów a cała jej długość wynosi około 520 metrów. Będzie to droga zbiorcza dla zapewnienia obsługi komunikacyjnej terenów położonych przy drodze krajowej Nr [...]. Skarżący posiada wprawdzie zjazd ze swego gospodarstwa bezpośrednio na drogę krajową ale jak wynika to z pisma Centralnej dyrekcji dróg krajowych i autostrad z [...] kwietnia 2002r. wszystkie dotychczasowe zjazdy o charakterze tymczasowym zostaną zlikwidowane. Projektowana droga zapewni obsługę komunikacyjną i włączenie do drogi krajowej na wyznaczonych skrzyżowaniach.
Skarżący bezpodstawnie więc zarzuca, iż projektowana droga będzie realizowana tylko dla zabezpieczenia interesu jednego właściciela (L.I.).
Przedstawione przez skarżącego zamierzenia inwestycyjne nie stanowią również podstawy do przyjęcia, iż projekt planu narusza jego interes prawny.
Projekt planu, po częściowym uwzględnieniu zarzutu, nie zmienia bowiem dotychczasowego przeznaczenia nieruchomości skarżącego na funkcję rolniczą z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej.
Problemy związane z ochroną środowiska należało będzie rozwiązywać w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, co nie ma jednak bezpośredniego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej uchwały. Przepis art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przyznaje w zamian właścicielowi określone roszczenia, jeśli skutkiem uchwalenia lub zmiany planu jest obniżenie wartości nieruchomości bądź też co najmniej istotne ograniczenie możliwości korzystania z niej w dotychczasowy sposób.
Z powyższych względów uznać należało, iż zaskarżona uchwała nie narusza prawa a skarga na nią, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu z mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 85 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717).
/-/L. Drewniak-Żaba /-/G. Radzicka /-/St. Małek
Brak podpisu sędziego
spowodowany jest jego
nieobecnością
/-/ St. Małek
MP

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI