II SA/PO 675/24

II SA/Po 675/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Robert Talaga /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art, 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 lutego 2024 r. B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej również jako: "spółka"), reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako: "PINB" lub "organ pierwszej instancji") o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonania przez D. i T. Ś. w lokalu mieszkalnym w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się w P. przy ul. [...] (dz. Nr [...], ark. 31, obr. Ł.), robót budowlanych polegających na rozbiórce fragmentu dachu mansardowego i wykonaniu otworu dla drzwi balkonowych umożliwiających wyjście na taras z istniejącego wykuszu, które to prace zostały wykonane bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz przy sprzeciwie Miejskiego Konserwatora Zabytków.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że do tego samego określonego przedmiotu prowadzone było już postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji z 18 grudnia 2012 r. nr [...] (znak: [...]), którą umorzono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia robót budowlanych, będących przebudową lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w P.. Z uzasadnienia oznaczonej wyżej decyzji wynika, iż robotami tymi było wykucie otworu okiennego (balkonowego) pomiędzy pokojami do wyjścia na taras z lokalu nr [...] i tarasu. Część akt wraz z kopią decyzji zostało dołączonych do akt administracyjnych niniejszej sprawy.
Postanowieniem z 21 czerwca 2024 r. nr [...] (znak: [...]), PINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykonania przez D. i T. Ś. robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w P. polegających na rozbiórce fragmentu dachu mansardowego i wykonaniu otworu dla drzwi balkonowych umożliwiających wyjście z lokalu mieszkalnego nr [...] na taras na istniejącym wykuszu, które to prace zostały wykonane bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz przy sprzeciwie Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Zażalenie na powyższe postanowienie, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. , będąca właścicielem nieruchomości przy ul. [...], reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego.
Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. (znak: [...]) [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WWINB" lub "organ drugiej instancji") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że sprawa dotycząca robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w P., polegających na rozbiórce fragmentu dachu mansardowego i wykonaniu otworu dla drzwi balkonowych umożliwiających wyjście z lokalu mieszkalnego nr [...] na taras na istniejącym wykuszu, została zakończona wydaniem decyzji z 18 grudnia 2012 r. nr [...] (znak: [...]), którą postępowanie to zostało umorzone z urzędu. Następnie WWINB stwierdził, że przedmiot wniosku o wszczęcie postępowania jest tożsamy ze wskazanym wcześniej, zakończonym postępowaniem. Wobec powyższego organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o umorzeniu postępowania, mimo że uzasadnienie jego rozstrzygnięcia przedstawia inny tok rozumowania, odnoszący się do prawidłowości wydania decyzji umarzającej.
Pismem z 4 września 2024 r. B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. , wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie WWINB z 12 sierpnia 20024 r. (znak: [...]) domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła:
- naruszenie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że przedmiot postępowania określony we wniosku spółki z 14 lutego 2024 r. jest tożsamy z przedmiotem postępowania zakończonego decyzją PINB z 18 grudnia 2012 r. nr [...] (znak: [...]);
- naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia PINB z 21 czerwca 2024 r., w sytuacji gdy poczynione ustalenia i dowody przedłożone przez spółkę nie wskazywały na możliwość utrzymania w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania;
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 53a ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia PINB z 21 czerwca 2024 r., w sytuacji gdy roboty budowlane wykonane samowolnie przez D. i T. Ś. z 2001 r. nie zostały nigdy zalegalizowane, w szczególności stanu zgodnego z prawem nie przywróciła decyzja PINB z 18 grudnia 2012 r. nr [...], w związku z czym przywrócenie stanu zgodnego z prawem wymagało wszczęcia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych i merytorycznego rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Uzasadniając swoje stanowisko spółka argumentowała, że nie można mówić o tożsamości obu postępowań z uwagi na różnice w stronach, inny stan prawny oraz nowe ustalenia faktyczne. Wspomniane ustalenia faktyczne, w ocenie spółki nie zostały wzięte pod uwagę, a decyzja PINB została wydana na podstawie uprzednio zgromadzonego materiału dowodowego, do czego organ pierwszej instancji nie był uprawniony. Spółka podniosła także, że decyzja z 2012 r. całkowicie pominęła fakt, że roboty budowlane prowadzone były na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, a konsekwencji stan naruszenia prawa trwa nieprzerwanie od 2002 r.
W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z 12 sierpnia 2024 r. (znak: [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 21 czerwca 2024 r. nr [...] (znak: [...]), odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wykonania przez D. i T. Ś. robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w P. polegających na rozbiórce fragmentu dachu mansardowego i wykonaniu otworu dla drzwi balkonowych umożliwiających wyjście z lokalu mieszkalnego nr [...] na taras na istniejącym wykuszu, które to prace zostały wykonane bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz przy sprzeciwie Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Organy administracji działały w sprawie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że w przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Regulacja ta przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W orzecznictwie wyjaśnia się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011r., II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy trafnie uznały, że podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowi druga przesłanka wymieniona w art. 61a § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo stwierdziły, że sprawa dotycząca robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w P. polegających na rozbiórce fragmentu dachu mansardowego i wykonaniu otworu dla drzwi balkonowych umożliwiających wyjście z lokalu mieszkalnego nr [...] na taras na istniejącym wykuszu została w 2012 r. przeprowadzona przez PINB pod znakiem [...] i zakończyła się wydaniem decyzji nr [...] z dnia 18 grudnia 2012 r. ([...]) umarzającej z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych, będących przebudową lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w P.. Z uzasadnienia wyżej wymienionej decyzji wynika, iż robotami tymi było wykucie otworu okiennego (balkonowego) pomiędzy pokojami do wyjścia na taras z lokalu nr [...] i tarasu. W tym względzie przesłanka przedmiotowa wyłączająca dopuszczalność wszczęcia postępowania obejmuje niedopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie, która jest rozpoznawana w toczącym się postępowaniu lub została zakończona decyzją. Nie jest dopuszczalne prowadzenie dwóch odrębnych postępowań w tożsamej przedmiotowo sprawie, jak i nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w tożsamej sprawie, która została zakończona decyzją. Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie jest zakończeniem w inny sposób postępowania w sprawie, zamykając dopuszczalność prowadzenia w tożsamej sprawie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r. sygn. II OSK 927/20).
Zdaniem Sądu w sprawie wniosek skarżącej spółki prawidłowo uznano za dotyczący tych samych prac, które były objęte zakresem wcześniejszego rozstrzygnięcia podjętego przez organy administracji budowalnej. Skoro przedmiot postępowania we wniosku o jego wszczęcie był tożsamy z przedmiotem postępowania zakończonego decyzją PINB z dnia 18 grudnia 2012 r. nr [...] zachodziła przesłanka wskazana w art. 61 a k.p.a. i organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania. Jakkolwiek z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynikał inny tok argumentacji niż przyjęty przez PINB to samo rozstrzygnięcie odpowiadało prawu, a tym samym nie podlegało wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Jednocześnie argumenty, które zostały podniesione przez stronę skarżącą dotyczyły okoliczności sprzed wydania tegoż orzeczenia, a więc należało przyjąć, że były objęte zakresem wspomnianego wcześniej rozstrzygnięcia. Wniosek strony skarżącej niewątpliwie stanowił impuls do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, jednak organy ustaliły krąg stron postępowania (w tym interes prawny wnioskodawcy) oraz tożsamość obiektu budowlanego, którego wniosek dotyczył.
Reasumując w rozpoznawanej sprawie nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem organy były uprawnione do wydania rozstrzygnięcia będącego przedmiotem sądowej kontroli. Natomiast zarzuty dotyczące legalizacji spornego przedsięwzięcia nie mogły być bezpośrednią podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, a tryb ewentualnej legalizacji obiektu nie był objęty przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.