II SA/Po 675/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-01-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneocieplenie elewacjiwejście na nieruchomość sąsiedniągranica działkidecyzja administracyjnawspółżycie sąsiedzkienaruszenie prawa własnościsamowola budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu ocieplenia elewacji, ze względu na wątpliwości co do możliwości wykonania prac bez naruszenia granicy działki sąsiedniej.

Skarżąca I.C. wniosła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na wejście na jej nieruchomość w celu ocieplenia elewacji budynku sąsiadów. Skarżąca obawiała się, że planowane ocieplenie, ze względu na bliskość budynków i rozpoczętą budowę na jej działce, spowoduje przekroczenie granicy. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na brak wystarczających dowodów, że prace można wykonać bez naruszenia prawa własności sąsiada, zwłaszcza w kontekście istniejącej zabudowy na działce skarżącej.

Sprawa dotyczyła skargi I.C. na decyzję Wojewody, która zezwoliła na wejście na jej nieruchomość w celu ocieplenia elewacji budynku sąsiadów (J.A. i K.A.). Starosta wydał pierwotną decyzję, stwierdzając niezbędność wejścia i ustalając warunki, po tym jak inwestorzy nie uzyskali zgody od właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc, że inwestorzy przekroczyli rozmiary swojego domu w stosunku do projektu, a planowane ocieplenie może spowodować dalsze przekroczenie granicy. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej terminu, ale utrzymał ją w mocy co do zasady, opierając się na dokumentacji technicznej wskazującej, że ocieplenie mieści się w granicach działki inwestora. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że jej syn buduje dom w granicy działki, a planowane ocieplenie przez sąsiadów uniemożliwi mu ukończenie budowy. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny, w tym zdjęcia przedstawiające bliskość budynków i pisma PINB sugerujące możliwość przekroczenia granicy przez styropian, uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, iż prace można wykonać bez naruszenia prawa własności skarżącej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, wskazując na niemożność wydania decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, gdy prace miałyby być wykonywane na granicy lub poza granicami działki inwestora, nawet w przypadku samowoli budowlanej na działce sąsiedniej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może wydać takiej decyzji, jeśli nie ma pewności, że prace zostaną wykonane wyłącznie w granicach niezbędnej potrzeby i nie naruszą prawa własności sąsiada.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracyjne nie wykazały w sposób wystarczający, że planowane ocieplenie elewacji budynku inwestorów, ze względu na bliskość zabudowy na działce sąsiedniej i potencjalne przekroczenie granicy przez materiały izolacyjne, może być wykonane bez naruszenia prawa własności skarżącej. Dokumentacja techniczna i oświadczenia inwestorów nie rozwiały wątpliwości podniesionych przez skarżącą i wynikających z wcześniejszych pism nadzoru budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.p.b. art. 47 § 2

Prawo budowlane

W razie nieuzgodnienia przez inwestorów z właścicielem sąsiedniej nieruchomości wejścia na jego nieruchomość w celu wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, właściwy organ – na wniosek inwestora w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli narusza prawo materialne lub przepisy postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne przekroczenie granicy działki skarżącej przez planowane ocieplenie elewacji sąsiedniego budynku. Brak wystarczających dowodów, że prace można wykonać bez naruszenia prawa własności sąsiada. Istnienie zabudowy na działce skarżącej, która utrudnia lub uniemożliwia wykonanie prac w sposób zgodny z prawem.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji oparte na dokumentacji technicznej, że ocieplenie mieści się w granicach działki inwestora. Twierdzenie o braku możliwości uzgodnienia ze stronami.

Godne uwagi sformułowania

prace należy wykonać w granicach własnej nieruchomości, a z nieruchomości sąsiedniej, 'inwestor może korzystać tylko w celu wykonania prac polegających na ociepleniu elewacji budynku w zakresie uzasadnionym technologią robót, w czasie niezbędnym do ich wykonania' ściana 'odsunięta jest od granicy z działką nr [...] na odległość 0,05m na całej długości budynku' nie stwierdzono również uskoku muru od poziomu stropu nad parterem, umożliwiającego ułożenie ocieplenia i pozwalającego na zlicowanie muru na całej jego płaszczyźnie styropian ułożony na tej przegrodzie od poziomu stropu nad parterem wzwyż przechodzi na stronę działki oznaczonej nr [...]

Skład orzekający

Barbara Kamieńska

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Podrazik

członek

Elwira Brychcy

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 47 Prawa budowlanego w kontekście prac na granicy działek i ochrony prawa własności sąsiada."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bliskiej zabudowy i potencjalnego przekroczenia granicy przez materiały izolacyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki związany z budową i ochroną własności, pokazując, jak prawo budowlane i administracyjne chroni prawa właścicieli nieruchomości.

Sąsiedzka wojna o ocieplenie: Czy można wejść na cudzą działkę, by ocieplić swój dom?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 675/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Kamieńska /przewodniczący sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Elwira Brychcy
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr/ Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr.sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006r. przy udziale sprawy ze skargi I.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] kwietnika 2004r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 500,-zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ E. Brychcy
Uzasadnienie
Starosta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...] – wydaną na wniosek J.A. i K.A. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i art. 104 kpa – stwierdził niezbędność wejścia wnioskodawców na teren sąsiedniej nieruchomości nr ewid. [...] w S. przy ul. [...] nr [...], w celu wykonania prac polegających na ociepleniu elewacji ich budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] nr [...] – od strony działki nr [...] oraz ustalił warunki i termin korzystania przez wnioskodawców z sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania prac polegających na ociepleniu elewacji, z podkreśleniem, że prace należy wykonać w granicach własnej nieruchomości, a z nieruchomości sąsiedniej, "inwestor może korzystać tylko w celu wykonania prac polegających na ociepleniu elewacji budynku w zakresie uzasadnionym technologią robót, w czasie niezbędnym do ich wykonania". Wykonanie robót powinno nastąpić w terminie od [...] maja do [...] czerwca 2004r.
W uzasadnieniu decyzji powołano się na uprzednie spełnienie przez inwestorów żądania organu odnośnie zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót budowlanych. Zgłoszenie inwestorzy złożyli dnia [...] stycznia 2004r. i po uzupełnieniu braków, zostało ono przyjęte bez sprzeciwu.
Starania inwestorów o uzyskanie bezpośrednio od właścicieli zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości okazały się bezskuteczne. I.C. odesłała inwestorom pustą kopertę, a J.C. – budujący budynek mieszkalny na przedmiotowej działce nr [...] – nie podjął awizowanej przesyłki.
I.C. wniosła odwołanie od tej decyzji zarzucając, iż inwestorzy w trakcie budowy "przekroczyli rozmiary swojego domu (szerokość frontu) w stosunku do projektu i planów geodezyjnych". W konsekwencji zamierzone ocieplenie ściany budynku może spowodować przekroczenie granicy. Wyjaśniła też, że "wysyłanie pustych kopert nie leży w moim zwyczaju".
Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2004r. uchylił zaskarżoną decyzję tylko w części dotyczącej terminu wejścia na teren działki nr ewid. [...] i wyznaczył nowy termin wejścia od [...] lipca 2004r. do [...] sierpnia 2004r., a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołał się na dokumentację techniczną dołączoną przez skarżących do wniosku. Wynika z niej, że ocielenie znajduje się całkowicie po stronie działki nr [...] i nie narusza granicy działki sąsiedniej. Zwrócił też uwagę na fakt dwukrotnego nieodebrania przez syna odwołującej się J.C., korzystającego z nieruchomości objętej wnioskiem, zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz oświadczenia inwestorki o zareagowaniu przez I.C. na listowaną prośbę o umożliwienie jej wejścia na teren działki nr [...] odesłaniem pustej koperty.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez I.C. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż nadal sprzeciwia się wznoszeniu przez inwestorów budowli na działce skarżącej nr [...], "którą już i tak przekroczyli wzniesionym budynkiem (...) i zezwoleniu na powiększenie tego przekroczenia przez dodatkowe ocieplenie jest bezprawne".
Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006r. skarżąca podtrzymała skargę i wyjaśniła, że na przedmiotowej działce nr [...], której jest wyłączną właścicielką, jej syn J.C. także w granicy z działką inwestorów nr [...] stawia budynek. Inwestycję zrealizował już do wysokości parteru i przylega ona do budynku inwestorów "na styk" a w niektórych miejscach "można włożyć dłoń". Zamierzone ocieplenie przez inwestorów ściany swojego budynku spowoduje, że J.C. wznosząc wyżej mury budowanego budynku musiałby zmienić konstrukcję budynku. Wprawdzie budynek jest realizowany bez pozwolenia na budowę, ale decyzję rozbiórkową organ odwoławczy uchylił.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Inwestorzy – J.A. i K.A. także wnieśli o oddalenie skargi. Wyjaśnili, iż zdają sobie sprawę z niemożności ocieplenia ściany swojego budynku na wysokości parteru, bo w tym miejscu do ich ściany dobudował się już J.C. i "zależy im na dociepleniu dwóch pięter".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Możliwość ubiegania się o wejście na nieruchomość sąsiednią oraz warunki wejścia określają przepisy art. 47 Prawa budowlanego z 1994r. Stosownie do ust. 2 art. 47, w razie nieuzgodnienia przez inwestorów z właścicielem sąsiedniej nieruchomości wejścia na jego nieruchomość w celu wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, właściwy organ – na wniosek inwestora w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości.
Wbrew zarzutowi skarżącej, organy administracyjne miały podstawę do przyjęcia prawdziwości oświadczenia inwestorów o nieuzgodnieniu ze skarżącą i jej synem (budującym dom w granicy) warunków wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Skarżąca nie wykazała, aby w kopercie, która dotarła do inwestorów zamieściła takie uzgodnienia, a stanowisko zaprezentowane w postępowaniu sądowoadministarycjnym potwierdza, że nie było i nie ma szans na takie uzgodnienia międzysąsiedzkie.
Decyzja, o której mowa w omawianym przepisie, zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren jego nieruchomości, ale tylko w tym celu, aby inwestor mógł w ograniczonym czasie wykonać tam roboty budowlane związane ze swoją inwestycją, usytuowaną na nieruchomości pozostającej w dyspozycji inwestora.
Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie ten cel nie może być zrealizowany, bowiem – skoro dom stoi w granicy, to na skutek zezwolenia inwestorom na wejście na działkę skarżącej w celu wykonania planowanego ocieplenia płytami o grubości 5 cm faktycznie nastąpi wykonanie przez inwestorów robót nie tylko z terenu jej działki, ale zarazem na jej terenie.
Z uzasadnień decyzji organów administracyjnych obu instancji nie wynika stan faktyczny istniejący w momencie wydania zaskarżonej decyzji, gdyż odnoszą się one wyłącznie do stwierdzenia zawartego z dokumentacji technicznej, iż możliwe jest ocieplenie ściany południowo-wschodniej budynku inwestorów styropianem o grubości 0,05m, bowiem ściana ta "odsunięta jest od granicy z działką nr [...] na odległość 0,05m na całej długości budynku". Tymczasem ze zdjęć złożonych przez skarżącą na rozprawie (koperta – k. 59 akt sądowych), wynika, że domy budowlane na działkach skarżących i inwestorów powstały na miejscu wcześniej rozebranych starych budynków do siebie przylegających (nr [...]), przy czym dom inwestorów już stoi i poza ścianą południowo wschodnią jest już pokryty tynkiem koloru piaskowego, a pozostałą przestrzeń zapełnia – do wysokości parteru – budynek wznoszony przez J.C. (nr [...],[...]) na miejscu starego rozebranego budynku parterowego (nr [...]). Inwestorka oświadczyła na rozprawie, że zdaje sobie sprawę z niemożności ocieplenia ściany jej budynku na wysokości parteru i zamierza dokonać ocieplenia tylko ściany na wyższych kondygnacjach. Taki zamiar budzi obawy syna skarżącej dlatego, że według niego - w razie zrealizowania przez inwestorów tego zamiaru - nie da mu się ukończyć budowanego domu bez konieczności odgięcia pionu ścian wyższych kondygnacji od granicy o 5 cm, a więc o grubość płyt styropianowych, którymi inwestorzy zamierzają ocieplić w tym miejscu ścianę ich budynku, stykającą się już na poziome parteru ze ścianą jego budynku.
Wbrew stanowisku organów obu instancji obaw tych nie rozwiewa samo cytowane wyżej stwierdzenie, zawarte w dokumentacji technicznej, o odsunięciu spornej ściany budynku inwestorów o 5 cm od granicy. Ze złożonego przez skarżącą do akt sprawy pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] marca 2001r. adresowanego do Starostwa Powiatowego w S. wynika bowiem, że "nie stwierdzono również uskoku muru od poziomu stropu nad parterem, umożliwiającego ułożenie ocieplenia i pozwalającego na zlicowanie muru na całej jego płaszczyźnie" (k. 70 akt sądowych).
Wątpliwości te muszą zostać wyjaśnione w toku dalszego postępowania, aby wykluczyć – także w odniesieniu do płyt styropianowych o grubości 5 cm – możliwość, sugerowaną przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...] marca 2001r., że "styropian ułożony na tej przegrodzie od poziomu stropu nad parterem wzwyż przechodzi na stronę działki oznaczonej nr [...]", czyli działkę skarżącej.
Niemożliwość wydania w trybie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku lub na teren sąsiedniej nieruchomości dla wykonania stamtąd określonych prac na granicznej części tejże sąsiedniej działki, nie zaś granicznej części działki inwestorów, istnieje także wówczas, gdy – jak w niniejszej sprawie – syn skarżącej rozpoczął budowę swojego domu w warunkach samowoli budowlanej. Nawet bowiem gdyby doszło do rozbiórki i sąsiednia działka byłaby niezabudowana, to i tak na wykonanie z tego miejsca takiego ocieplenia ściany budynku inwestorów, które wykraczałoby poza granice ich działki, omawiany przepis nie zezwala.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. z 2002r.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ E. Brychcy
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI