II SA/Po 672/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia map sytuacyjno-wysokościowej i ewidencyjnej, uznając je za informację o środowisku niezbędną do społecznej kontroli procesu rekultywacji.
Fundacja zwróciła się o udostępnienie map terenu przeznaczonego do rekultywacji. Starosta odmówił, powołując się na dobrowolne dostarczenie map przez osobę trzecią bez jej zgody. SKO utrzymało decyzję w mocy. WSA uchylił obie decyzje, uznając mapy za informację o środowisku, której udostępnienie jest niezbędne do społecznej kontroli procesu rekultywacji i nie może być blokowane przez interes prywatny.
Sprawa dotyczyła wniosku Fundacji o udostępnienie map sytuacyjno-wysokościowej i ewidencyjnej, na których zaznaczono teren przeznaczony do rekultywacji. Starosta odmówił udostępnienia, powołując się na art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, argumentując, że mapy zostały dostarczone dobrowolnie przez osobę trzecią (wnioskodawcę B. D.), która nie wyraziła zgody na ich ujawnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że mapy te stanowią informację o środowisku w rozumieniu ustawy, a ich udostępnienie jest niezbędne do społecznej kontroli procesu rekultywacji. Sąd podkreślił, że dokumenty precyzujące obszar rekultywacji nie mogą być traktowane jako materiały dostarczone "dobrowolnie", których ujawnienie zależy od zgody podmiotu prywatnego, zwłaszcza gdy są one niezbędne do wydania prawidłowej decyzji administracyjnej nakładającej obowiązki publicznoprawne. Interes przedsiębiorcy w nieujawnianiu map nie może przeważać nad interesem społecznym polegającym na ochronie powierzchni ziemi i zapobieganiu nielegalnemu gospodarowaniu odpadami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, mapy te stanowią informację o środowisku, ponieważ określają przestrzennie zakres ingerencji w środowisko oraz zakres obowiązków nałożonych decyzją administracyjną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mapy te są integralną częścią decyzji rekultywacyjnej i bez nich informacja o środowisku jest niepełna. Ich udostępnienie jest niezbędne do społecznej kontroli procesu rekultywacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.o.g.r.l. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Decyzje w sprawach rekultywacji określają m.in. osobę obowiązaną do rekultywacji oraz kierunek i termin wykonania rekultywacji. Sąd uznał, że dla precyzyjnego określenia tych elementów niezbędne jest przedłożenie dokumentacji geodezyjnej.
Pomocnicze
u.u.i.ś. art. 16 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Organ może odmówić udostępnienia informacji o środowisku, jeżeli może to naruszyć ochronę informacji lub danych dostarczonych przez osoby trzecie dobrowolnie, chyba że wyraziły zgodę na ich udostępnianie. Sąd uznał, że dostarczenie map niezbędnych do wydania decyzji nie jest "dobrowolne" w tym kontekście.
u.u.i.ś. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.u.i.ś. art. 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą.
u.u.i.ś. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie.
u.u.i.ś. art. 9 § ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Informacją o środowisku są informacje dotyczące środków administracyjnych oraz działań wpływających na środowisko.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję administracyjną w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
k.p.a. art. 76 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody przeciwko stwierdzeniom zawartym w decyzji.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mapy sytuacyjno-wysokościowa i ewidencyjna stanowią informację o środowisku. Udostępnienie map jest niezbędne do społecznej kontroli procesu rekultywacji. Dostarczenie map niezbędnych do wydania decyzji nie jest "dobrowolne" w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Interes społeczny w dostępie do informacji o środowisku przeważa nad interesem prywatnym przedsiębiorcy.
Odrzucone argumenty
Mapy nie stanowią informacji o środowisku. Mapy zostały dostarczone dobrowolnie przez osobę trzecią, która nie wyraziła zgody na ich udostępnienie. Interes publiczny jest wystarczająco chroniony przez organy władzy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
mapa sytuacyjno-wysokościowa oraz ewidencyjna, stanowiąca podstawę do określenia zakresu terytorialnego decyzji rekultywacyjnej, stanowi informację o środowisku w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Jej udostępnienie jest niezbędne do społecznej kontroli procesu rekultywacji Nie można uznać za "dobrowolne" (w rozumieniu przesłanki odmownej) dostarczenie dokumentu, bez którego organ nie mógłby wydać precyzyjnej decyzji administracyjnej nakładającej obowiązki publicznoprawne. Interes przedsiębiorcy w nieujawnianiu map (...) nie może przeważać nad interesem społecznym polegającym na ochronie powierzchni ziemi i zapobieganiu nielegalnemu gospodarowaniu odpadami. mapa (...) traci przymiot dokumentu prywatnego (...) stając się dokumentem urzędowym obrazującym zasięg obowiązków środowiskowych.
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący
Arkadiusz Skomra
członek
Paweł Daniel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że mapy precyzujące obszar rekultywacji stanowią informację o środowisku i podlegają udostępnieniu, nawet jeśli zostały dostarczone przez stronę postępowania, a także że interes społeczny w dostępie do informacji środowiskowych ma pierwszeństwo przed interesem prywatnym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z dostępem do informacji o środowisku, w szczególności dokumentów graficznych precyzujących obszar działań wpływających na środowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem do informacji publicznej a ochroną danych prywatnych, z silnym aspektem ochrony środowiska i kontroli społecznej nad działaniami przedsiębiorców.
“Czy mapy rekultywacyjne to tajemnica firmy? Sąd Administracyjny wyjaśnia!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 672/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-12-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-09-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Arkadiusz Skomra Edyta Podrazik /przewodniczący/ Paweł Daniel /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1112 art. 4, art. 20 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.) Dz.U. 2024 poz 82 art. 22 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędzia WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll- Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 03 kwietnia 2024 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 21 marca 2024 r. (wpływ do organu: 21 marca 2024 r.) Fundacja (dalej jako: "Fundacja") zwróciła się do Starosty [...] (dalej jako: "Starosta" lub "organ pierwszej instancji") o udostępnienie treści mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 oraz treści mapy ewidencyjnej, na której zaznaczony został przeznaczony do rekultywacji teren, wskazany w decyzji Starosty z dnia 1 września 2021 r., znak: [...] Decyzją z dnia 3 kwietnia 2024 r. Starosta odmówił udostępnienia żądanych map powołując się na art. 20 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112, dalej jako: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku"). W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że mapa ewidencyjna oraz mapa sytuacyjno-wysokościowa nie były wymaganym załącznikiem do wniosku i zostały przekazane do Starostwa dobrowolnie przez wnioskodawcę B. D.. Wnioskodawca nie wyraził zgody na udostępnienie przedłożonych map osobom trzecim. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji lub danych, dostarczonych przez osoby trzecie, jeżeli osoby te, nie mając obowiązku ich dostarczenia i nie mogąc być takim obowiązkiem obciążone, dostarczyły je dobrowolnie, chyba że wyraziły zgodę na ich udostępnianie. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowo zakreślonym terminie wniosła Fundacja, wskazując w jego treści, że precyzyjne opisanie terenu poddanego rekultywacji było obowiązkiem wnioskodawcy, który wykonał go poprzez przedłożenie mapy ewidencyjnej oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej. Zdaniem odwołującej się oznaczenie terenu podlegającego rekultywacji stanowi informację, która musi być udostępniona bez jakichkolwiek ograniczeń. Tym samym uznano, że organ pierwszej instancji bezpodstawnie powołał się na przepis art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Decyzją z dnia 4 lipca 2024 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium" lub "organ drugiej instancji") utrzymało w mocy decyzję Starosty. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że wniosek o wydanie decyzji wymienionej w art. 22 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. D. U. z 2024 r., poz. 82), nie stanowi dokumentu podlegającego zamieszczaniu w publicznie dostępnych wykazach, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wobec tego nie może być zakwalifikowany jako informacja o środowisku. Nie wszystkie dokumenty związane z kształtowaniem środowiska muszą stanowić informację o środowisku. Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie prowadzi do uprządkowania i sformalizowania dostępu do informacji, co wskazuje, że dostęp ten nie jest bezwarunkowy i nie każda informacja jest informacją o środowisku podlegająca upublicznieniu. W wyniku rozpoznania skargi Fundacji na wyżej wymienioną decyzję Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 684/24 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przepis art. 16 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zawiera podstawy odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji o środowisku. Przewiduje on w art. 16 ust. 1 pkt 5, że władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji lub danych, dostarczonych przez osoby trzecie, jeżeli osoby te, me mając obowiązku ich dostarczenia i nie mogąc być takim obowiązkiem obciążone, dostarczyły je dobrowolnie, chyba że wyraziły zgodę na ich udostępnianie. Podkreślić należy, że ustawodawca w rozdziale 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przewiduje możliwość odmowy (a więc fakultatywnie) udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie m.in. z powodów wskazanych zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak i Kolegium. Jednakże organ decydując się na takie rozwiązanie zobowiązany jest wykazać spełnienie wszystkich normatywnych przesłanek zastosowanej odmowy udostępnienia informacji, uwzględniających stan faktyczny danej sprawy administracyjnej. Podkreślić należy, że art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku normuje sytuację, w której dokumenty i dane dostarczone zostały dobrowolnie przez osoby trzecie. Przepis ten, jak wyżej zostało wskazane, przewiduje odmowę udostępnienia informacji, które dotyczą dokumentów lub danych dostarczonych przez osoby trzecie, jeżeli osoby te, nie mając obowiązku ich dostarczania i nie mogąc być takim obowiązkiem obciążone, dostarczyły je dobrowolnie, chyba że wyraziły zgodę na ich udostępnianie. Pojęcie to odnosi się do stosunku prawnego związanego z żądaniem dostępu do informacji. W tym stosunku prawnym podstawową rolę odgrywają dwa podmioty: osoba (podmiot) żądająca informacji oraz organ będący w posiadaniu takiej informacji, natomiast podmiot, który ją dostarczył do organu, jest w tym stosunku prawnym "osobą trzecią". Dla uznania, że omawiany wyjątek w danym wypadku wystąpił, konieczne jest udowodnienie, iż osoba, która dostarczyła informację, zrobiła to dobrowolnie i że nie wyraziła zgody na udostępnianie informacji, (por. M. Bar, J. Jendrośka [w:] M. Bar. J. Jendrośka. Komentarz do wybranych przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. II, LEX/el. 2024, art. 16). Sąd podkreślił, że choć organ drugiej instancji powołał się na przesłankę braku zgody osoby trzeciej, to w żaden sposób nie udokumentował tej okoliczności. W jego ocenie z treści decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, z powołaniem na art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku powinno wynikać, że: (a) "osoba trzecia" w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku dostarczyła informacje lub dane; (b) informacje lub dane, dostarczone zostały przez osobę trzecią, jeżeli osoba ta, nie mając obowiązku ich dostarczenia i nie mogąc być takim obowiązkiem obciążona, dostarczyła je dobrowolnie; oraz (c) brak jest zgody "osoby trzeciej" na udostępnianie informacji lub danych. Ustalenie powyższych okoliczności będzie konieczne dla rozstrzygnięcia przez organ, czy w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do uwzględniania wniosku Fundacji czy też zaistniały normatywne przesłanki odmowy udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie w trybie art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Rozważania w tym zakresie powinny być elementem uzasadnienia decyzji organu administracji publicznej. Po przekazaniu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu, Kolegium przeprowadziło uzupełniające postępowanie dowodowe, w toku którego wezwano B. D. (wnioskodawcę) do złożenia oświadczenia w następujących kwestiach: (a) czy dostarczył Pan do Starostwa mapę sytuacyjno-wysokościową w skali 1:1000 oraz mapę ewidencyjną w skali 1:2000 z zaznaczonym obszarem złoża "[...]" i obszarem projektowanej rekultywacji, które stanowiły załącznik do wniosku, na podstawie którego Starosta wydał w dniu 1 września 2021 r. decyzję znak [...] o ustaleniu rolnego kierunku rekultywacji terenu wyeksploatowanego złoża kruszywa naturalnego "[...]" w granicach działki ewid. nr [...], ark. mapy 1, obręb R., gmina S.; (b) czy wymienione dokumenty zostały dostarczone dobrowolnie (nie w odpowiedzi na wezwanie Starosty), chociaż nie miał Pan obowiązku ich dostarczenia i nie był takim obowiązkiem obciążony; (c) czy wyraża Pan zgodę na udostępnianie przez Starostę informacji zamieszczonych w wymienionych dokumentach poprzez przekazanie do Fundacji (KRS [...]). Pismem z dnia 17 czerwca 2025 r. B. D. oświadczył, że własnym staraniem dostarczył do Starostwa mapę sytuacyjno-wysokościową w skali 1:1000 oraz mapę ewidencyjną w skali 1:2000 z zaznaczonym obszarem złoża "[...] i obszarem projektowanej rekultywacji. Nadto wymienione mapy zostały złożone dobrowolnie. Wnioskodawca oświadczył również, że nie wyraża zgody na udostępnianie Fundacji zamieszczonych w wymienionych dokumentach informacji. Decyzją z dnia 27 czerwca 2025 r., nr [...] Kolegium ponownie utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazało, że Fundacja nie wskazała jakiego rodzaju interes publiczny realizuje poprzez złożenie wniosku z dnia 21 marca 2024 r. Podniosło przy tym, że w toku postępowania administracyjnego to organy władzy publicznej stoją na straży interesu publicznego. Rekultywacja gruntów jest elementem ochrony gruntów rolnych i leśnych, która jest realizowana w interesie publicznym. Interes publiczny przemawia za udostępnieniem informacji wtedy, gdy pozyskanie danej informacji leży nie tylko w interesie wnioskodawcy, ale też innych obywateli, a także może mieć znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych, może wpływać na poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego. Fundacja w toku postępowania nie wskazała, że działania Starosty – reprezentującego interes publiczny – oraz innych organów w zakresie eksploatacji kopalin przez B. D., są niewystarczającą gwarancją realizacji interesu publicznego. Następnie organ drugiej instancji wskazał, że B. D. dobrowolnie przekazał Staroście wnioskowane mapy, nie mając takiego obowiązku, a także że nie wyraził on zgody na ich udostępnienie. Kolegium stwierdziło przy tym, że odmowa udostępnienia żądanych informacji "w żaden sposób nie uszczupli interesu publicznego", który jest gwarantowany przepisami prawa. Przedstawione przez wnioskodawcę mapy nie stanowią obligatoryjnych elementów decyzji o rekultywacji i pozyskane zostały jako dokumenty prywatne, stąd nie jest właściwe uznanie ich za załączniki decyzji Starosty z dnia 1 września 2021 r. nr [...] Pismem z dnia 14 sierpnia 2025 r. Fundacja wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisaną decyzję Kolegium, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Rozstrzygnięciu organu drugiej instancji zarzucono naruszenie: art. 76 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie w zaskarżonej decyzji dowodu przeciwko stwierdzeniom zawartym w decyzji Starosty z dnia 1 września 2021 r. nr [...]; art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej, tj. przyjęcie oświadczenia przedsiębiorcy jako bardziej wiarygodnego niż stwierdzeń zawartych w wyżej wymienionej decyzji rekultywacyjnej; art. 20 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez pominięcie konieczności precyzyjnego określenia przez Starostę w decyzji administracyjnej przedmiotu obowiązku nakładanego na osobę tym artykułem, tj. precyzyjnego zlokalizowania gruntów objętych obowiązkiem rekultywacji niezależnie czy postępowanie jest prowadzone z wniosku, czy z urzędu. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że z treści decyzji rekultywacyjnej wynika, iż mapy o których udostępnienie zawnioskowała Fundacja, przedłożone zostały Staroście na jego wezwanie z dnia 15 lutego 2021 r. W dalszej części przedstawione zostały okoliczności przemawiające za działaniem w interesie publicznym. Końcowo zaś Fundacja wskazała, że pozyskanych informacji wynika, że na terenie objętym rekultywacją prowadzona może być nadal działalność wydobywcza, a nawet składowisko odpadów, stąd potrzeba potwierdzenia terenu przeznaczonego do rekultywacji ze strony Fundacji, która chce zweryfikować działalność organów na tym obszarze. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych przez Fundację Kolegium wskazało, że przedmiotem sprawy była możliwość udzielenia wnioskowanej informacji o środowisku, a nie weryfikacja czy polemika z ustaleniami ostatecznej decyzji rekultywacyjnej. Organ drugiej instancji stwierdził, że nie prowadził porównań co do wiarygodności twierdzeń wnioskodawcy oraz wskazanych w decyzji rekultywacyjnej informacji. Ponadto Kolegium wskazało, że zarzut braku określenia przez Starostę w sposób precyzyjny granic terenu rekultywacji, do czego odnosi się Fundacja również nie ma związku z niniejszą sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest prawidłowość rozstrzygnięć organów administracji publicznej, które odmówiły udostępnienia wnioskowanej informacji uznając, że mapa ewidencyjna oraz mapa sytuacyjno-wysokościowa, które nie były wymaganym załącznikiem do wniosku o rekultywację, nie stanowią informacji, która bez zgody wnioskodawcy powinna być udostępniona jako informacja o środowisku. W ocenie Sądu stanowisko powyższe jest wadliwe, a mapa sytuacyjno-wysokościowa oraz ewidencyjna, stanowiąca podstawę do określenia zakresu terytorialnego decyzji rekultywacyjnej, stanowi informację o środowisku w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Jej udostępnienie jest niezbędne do społecznej kontroli procesu rekultywacji, a w świetle art. 22 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dokumenty precyzujące obszar rekultywacji nie mogą być traktowane jako materiały dostarczone "dobrowolnie", których ujawnienie zależy od zgody podmiotu prywatnego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (dalej: "u.u.i.ś."), informacją o środowisku są informacje dotyczące środków administracyjnych (takich jak decyzje) oraz działań wpływających na środowisko. Prawo do informacji o środowisku jest gwarantowane konstytucyjnie (art. 74 ust. 3 Konstytucji RP) oraz wynika z prawa unijnego (Dyrektywa 2003/4/WE z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG) i Konwencji z Aarhus. Orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie wskazuje przy tym, że pojęcie to należy interpretować szeroko. Mieć bowiem należy na względzie, że na podstawie art. 4 u.u.i.ś każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej (art. 8 ust. 1 ustawy). W związku z tym przyjmuje się, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba że organ wykaże, na podstawie przepisów ustawy, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. W niniejszej sprawie przedmiotem żądania są mapy, na których zaznaczono teren przeznaczony do rekultywacji. Mapa ta nie jest jedynie załącznikiem, lecz dokumentem określającym przestrzennie zakres ingerencji w środowisko oraz zakres obowiązków nałożonych decyzją administracyjną. Skoro sama decyzja rekultywacyjna jest informacją o środowisku, to dokumenty graficzne, które doprecyzowują jej sentencję (wskazują konkretny obszar gruntu), stanowią jej integralną część. Bez dostępu do mapy, informacja o tym, że wydano decyzję rekultywacyjną, jest dla społeczeństwa niepełna i iluzoryczna, gdyż nie pozwala na ustalenie, gdzie dokładnie rekultywacja ma przebiegać. Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organy odmówiły udostępnienia map, powołując się na art. 16 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., twierdząc, że mapy zostały dostarczone dobrowolnie przez wnioskodawcę (B. D.), który nie wyraził zgody na ich ujawnienie. Stanowisko to jest błędne w świetle art. 22 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi, że decyzje w sprawach rekultywacji określają m.in. osobę obowiązaną do rekultywacji (pkt 2) oraz kierunek i termin wykonania rekultywacji (pkt 3). Aby organ mógł w sposób wykonalny i zgodny z prawem określić te elementy, musi precyzyjnie zdefiniować przedmiot rekultywacji, czyli konkretny teren. W ocenie Sądu, choć przepisy ustawy nie wymieniają wprost mapy jako obligatoryjnego załącznika do wniosku, to w sensie materialnoprawnym przedłożenie dokumentacji geodezyjnej jest niezbędne do wydania prawidłowej decyzji. Jeżeli strona chce uzyskać decyzję ustalającą kierunek rekultywacji (co leży w jej interesie prawnym), musi dostarczyć organowi materiał dowodowy pozwalający na oznaczenie terenu nim objętego. Konsekwentnie, w momencie, gdy Starosta oparł swoje rozstrzygnięcie (decyzję z dnia 1 września 2021 r.) na przedłożonych mapach, stały się one elementem akt sprawy administracyjnej niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Jak słusznie zauważyła Fundacja, precyzyjne opisanie terenu było obowiązkiem wnioskodawcy. Nie można uznać za "dobrowolne" (w rozumieniu przesłanki odmownej) dostarczenie dokumentu, bez którego organ nie mógłby wydać precyzyjnej decyzji administracyjnej nakładającej obowiązki publicznoprawne. Idąc dalej, wyjaśnić należy, że art. 16 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. wymaga od organu każdorazowego rozważenia interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji. W zaskarżonej decyzji organ błędnie uznał, że interes publiczny jest wystarczająco chroniony przez same organy władzy. Tymczasem celem ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jest umożliwienie społeczeństwu (w tym organizacjom ekologicznym jak Fundacja) kontroli procesów wpływających na środowisko. Jest to o tyle istotne, że Fundacja wskazała na ryzyko prowadzenia na terenie objętym rekultywacją dalszej działalności wydobywczej lub składowania odpadów. Weryfikacja, czy działania te odbywają się w granicach wyznaczonych decyzją (lub poza nimi), jest niemożliwa bez dostępu do mapy precyzującej obszar rekultywacji. Tym samym, skoro art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nakazuje określenie "kierunku rekultywacji", to dla weryfikacji, czy kierunek ten (np. rolny, leśny) jest faktycznie realizowany zgodnie z decyzją, konieczne jest nałożenie stanu faktycznego w terenie na granice wyznaczone na mapie. Odmowa udostępnienia mapy czyni decyzję o rekultywacji weryfikowalną jedynie teoretycznie, co stoi w sprzeczności z zasadą jawności działań administracji publicznej w sprawach ochrony środowiska. Interes przedsiębiorcy w nieujawnianiu map (które de facto obrazują zasięg jego obowiązków publicznoprawnych) nie może przeważać nad interesem społecznym polegającym na ochronie powierzchni ziemi i zapobieganiu nielegalnemu gospodarowaniu odpadami. Podsumowując, mapa będąca podstawą decyzji wydanej na podstawie art. 22 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych traci przymiot dokumentu prywatnego chronionego tajemnicą przedsiębiorstwa lub prywatnością, stając się dokumentem urzędowym obrazującym zasięg obowiązków środowiskowych. Jej udostępnienie jest warunkiem koniecznym dla realizacji uprawnień kontrolnych społeczeństwa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do uwzględnienia wykładni prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając o zwrocie uiszczonego wpisu w wysokości 200;- zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI