II SA/Po 670/17

II SA/Po 670/17 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2017-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GZ 447/23 - Postanowienie NSA z 2024-03-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 627
art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
art. 182 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
Sentencja
Dnia 15 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 roku sprawy ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 roku Nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy oddala skargę
Uzasadnienie
Prezydent M. L., decyzją z [...] 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy oraz art. 103 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a), cofnął T. F. uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi na okres 3 (trzech) lat, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w L. II Wydział Karny o sygn. akt II K [...] z dnia 28 września 2016 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu 10 marca 2017r. do Wydziału Komunikacji Urzędu M. L. wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego II Wydział Karny w L. sygn. akt II K [...] z dnia 28 września 2016r., orzekający wobec T. F. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Wyrok uprawomocnił się dnia 10 stycznia 2017r., a środek karny został naliczony od 22 marca 2016r., zgodnie z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w L. [...] z dnia 1 kwietnia 2016r. Dalej organ I instancji wskazał, iż stosownie do art. 182 § 2 Kodeks karny wykonawczy, organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Na zakończenie wyjaśniono, iż na dzień wydania decyzji o cofnięciu uprawnień okres orzeczonego zakazu liczy się od dnia 22 marca 2016 r. do dnia 22 marca 2019 r. włącznie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. F. podnosząc, iż w wyroku Sądu Rejonowego II Wydział Karny w L. sygn. akt II K [...] z dnia 28 września 2016r. brak jest orzeczenia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Decyzja administracyjna nie może podważać prawomocnego wyroku sądowego. W uzupełnieniu odwołania (pismo z 9 kwietnia 2017 r.) T. F. podniósł, iż uprawnienia do kierowania pojazdami uzyskał w 1984r. i posiadane prawo jazdy było wydane bezterminowo. Zarzucił łamanie podstawowych praw człowieka i praw konstytucyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, iż Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. postanowieniem z dnia [...] 2016r. nr [...], na podstawie art. 137 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym postanowił zatrzymać prawo jazdy nr [...]/3063 na nazwisko T. F., wydane przez Prezydenta M. L., a odebrane w dniu 22 marca 2016r. i przekazać je do organu wydającego. Następnie Sąd Rejonowy w L., II Wydział Karny wyrokiem z dnia 28 września 2016r. sygn. akt II K [...], na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego orzekł wobec T. F. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, zaliczając na podstawie art. 63 § 4 Kodeksu karnego na poczet tego środka okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 22 marca 2016r. Wyrok ten uprawomocnił się 10 stycznia 2017r. Pismem z dnia 8 marca 2017r. Sąd Rejonowy w L. przesłał do Wydziału Komunikacji Urzędu M. L. odpis prawomocnego wyroku celem wykonania wobec T. F. punktu 2 tegoż wyroku. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 182 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Ponadto zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż wobec wydania przez Sąd Rejonowy w L., II Wydział Karny prawomocnego orzeczenia o zastosowaniu wobec T. F. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, zaliczając na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 22 marca 2016 r., decyzja Prezydenta M. L. jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Skargę na powyższe rozstrzygniecie organu odwoławczego T. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając, iż niedopuszczalne jest dwukrotne karanie za ten sam czyn, jak też podważanie prawomocnego wyroku sądu. Wskazał, iż w wyroku Sąd Rejonowego w L., II Wydział Karny z dnia 28 września 2016r. nie ma mowy o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B. Zdaniem skarżącego decyzja o cofnięciu uprawnień stanowi dodatkową karę.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 29 lipca 2017 r. skarżący podtrzymał swoją skargę podnosząc, iż prawo jazdy otrzymał bezterminowo po wypełnieniu wymogów jego uzyskania. Zaprotestował przeciwko nałożeniu na niego obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu, skierowaniu na kurs reedukacyjny. Zdaniem skarżącego działania organu stanowią próbę niedopuszczalnej zmiany orzeczenia sądowego. Wskazał, iż orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów jest już dla niego wystarczająco dotkliwy – ogranicza mu możliwości zarobkowe. Stanowisko to skarżący podtrzymał na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 15 listopada 2017 r.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. L. z dnia [...] 2017 r. nr [...], orzekająca o cofnięciu skarżącemu T. F. uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi na okres trzech lat.
Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 627 z późn. zm.) - dalej: u.k.p.; ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) - dalej: k.p.a. oraz wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 20 ust. 1 pkt 2 u.k.p. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231) - dalej: rozporządzenie z 2016 r.
Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że jak wynika z treści z art. 42 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 z późn. zm.) sąd, jako środek karny, orzeka na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177. Natomiast zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.) - dalej: k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego celem wykonania wyroku w tym zakresie (art. 182 § 2 k.k.w.). Z art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje obecnie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., w myśl którego starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Decyzja organu konkretyzuje zatem zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, a które to dolegliwości są następstwem orzeczonego przez sąd kamy środka karnego.
W realiach przedmiotowej sprawy Prezydenta M. L. zastosował się do powyższych regulacji prawnych i po wpływie do Urzędu Miasta wyroku SR w L. II Wydział Karny z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II K [...], wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie wynikającym z prawomocnego wyroku karnego. W przedmiotowej sprawie prawidłowo określony został w uzasadnieniu wydanej decyzji, data początkowa i końcowa obowiązywania orzeczonego w stosunku do strony środka karnego. Zgodnie z § 17 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24.02. 2016 r. (Dz. U. z 2016.231) w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok, organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji (ust. 1) W uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami(ust 2). Zatem to do organu należy ustalenie terminu rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami.
Wątpliwości skarżącego co do możliwości wydania decyzji o cofnięciu uprawnień przez organ administracji w sytuacji, gdy poddał się sankcji wynikającej z wydanego w jego sprawie wyroku karnego mogą być kierowane jedynie pod adresem prawodawcy, który suwerennie przyjął określone założenia w zakresie polityki sankcjonowania naruszeń prawa w zakresie prowadzenia pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości. Założenia te opierają się na modelu dwutorowości sankcjonowania naruszenia obowiązku prowadzenia pojazdu w stanie trzeźwości. Z jednej strony ustawodawca przewidział stosowanie sankcji karnej za czyn polegający na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości (kara oraz środek karny za popełnienie przestępstwa z art. 178a k.k.), z drugiej zaś zdecydował o poszerzeniu sankcjonowania powyższego czynu poprzez sankcję na drodze administracyjnej. Przejawem tego rodzaju sankcji administracyjnej, wymierzanej niezależnie od sankcji karnej, są przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 u.k.p. Niewątpliwie u podstaw tego rodzaju dwutorowości stoją różne cele związane ze specyfiką sankcji karnych i administracyjnych (represyjne, prewencyjne, ochronne, inne) jako narzędzi osiągania stanu bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym.
Na zakończenie należy wskazać, że kontrola Sądu w niniejszej sprawie obejmowała ocenę legalności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, i co do zasady, sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W ocenie Sądu orzekającego, brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego (istnienie istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy). Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie nie wykazano.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.