II SA/Po 669/23

II SA/Po 669/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 17 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2024 roku sprawy ze skargi R. A. o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Po [...] postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 lipca 2023 r. o sygn. akt II SAB/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę R. A. (zwanego dalej "skarżącym") na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego (zwanego dalej "Dyrektorem ZK"). Od ww. wyroku została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której w całości kwestionuje się tenże wyrok.
Pismem z dnia 16 października 2023 r. skarżący wniósł skargę na niewykonanie wyroku tut. Sądu, który opisano w poprzednim akapicie. Skarga ta została wywiedziona z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Dyrektor ZK, ustosunkowując się do wniesionej skargi, podniósł, że wyrok tut. Sądu jest nieprawomocny, a więc niewykonalny. Taka skarga musi zostać zatem odrzucona, jako niedopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym."
Skarga, którą wywiódł skarżący, została oparta o przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. Tenże przepis stanowi: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Wyjaśnienia wymaga to, na co Dyrektor ZK trafnie zwrócił uwagę, że zastosowanie przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. jest możliwe, gdy zapadł wyrok zobowiązujący organ administracji publicznej do podjęcia określonego działania, a wyrok ten jest prawomocny. Taki sam pogląd jest prezentowany w doktrynie oraz w orzecznictwie. "Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność ma miejsce w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Sytuacja ta występuje, gdy organ zobowiązany przez prawomocny wyrok sądu administracyjnego, w którym sąd ten uwzględnił skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 PPSA (...) na podstawie art. 149 PPSA i zobligował organ do wydania aktu we wskazanym terminie, lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a organ administracji publicznej obowiązku tego nie wykonał." (W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 128-129). Podobne stanowisko zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny: "Podstawową funkcją grzywny oraz sumy pieniężnej jest reakcja na niewykonanie prawomocnego wyroku, środki te mają charakter dyscyplinujący, w przypadku grzywny towarzyszy mu element represyjności, zaś w przypadku sumy pieniężnej również element kompensacyjności, z tym, że suma pieniężna nie ma funkcji odszkodowawczej, co wynika z (art. 154 § 4 i 5 p.p.s.a.). Oba ww. środki mają w pierwszym rzędzie na celu wymuszenie wykonania prawomocnego wyroku, przy ich nakładaniu i określaniu ich wysokości należy mieć na uwadze przewidywaną efektywność." (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 1881/23, System Informacji Prawnej LEX nr 3667551). O momencie, od którego należy liczyć termin na wykonanie prawomocnego orzeczenia, stanowi art. 286 § 3 p.p.s.a. Dopiero z momentem doręczenia organowi odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego z aktami sprawy liczy się termin na wykonanie zobowiązania orzeczonego przez sąd. To zaś oznacza, że przed uprawomocnieniem się orzeczenia sądowego, nie podlega ono wykonaniu.
W niniejszej sprawie zapadł wyrok tut. Sądu o sygn. akt II SAB/Po [...]. Wyrok ten został zaskarżony w całości przez Dyrektora ZK. Obecnie skarga kasacyjna, zarejestrowana pod sygn. akt III OSK [...], jest rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza, że wyrok tut. Sądu jest nieprawomocny, a więc nie podlega on wykonaniu. Tym samym nie da się zastosować przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a., dopóki wyrok ten nie uzyska przymiotu prawomocności. Jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny oddali skargę kasacyjną, wówczas wyrok o sygn. akt II SAB/Po [...] będzie podlegać wykonaniu. Zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. będzie mogło mieć wtedy miejsce. W momencie składania skargi, wyrok był nieprawomocny, a więc skarga taka nie może zostać rozpoznana merytorycznie przez tut. Sąd. Obecnie, nie da się postawić Dyrektorowi ZK zarzutu niewykonania wyroku tut. Sądu, skoro wyrok ten nie jest prawomocny i teoretycznie może zostać uchylony, na skutek przeprowadzonego postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej odrzucenie skargi – niedopuszczalność skargi, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.