II SA/Po 668/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-02-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznakomitet wyborczydostęp do informacjiprawo autorskiemateriały wyborczekoszty kampaniidecyzja administracyjnapostępowanie sądoweWSA Poznań

WSA uchylił decyzję Komitetu Wyborczego o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kosztów i autorów materiałów wyborczych, wskazując na błędy proceduralne organu.

Skarżący, Ł. C., domagał się udostępnienia informacji publicznej od Komitetu Wyborczego dotyczącej kosztów i autorów materiałów wyborczych. Komitet odmówił, uznając dane za przetworzone i wymagające wykazania interesu publicznego, ale nie wezwał skarżącego do jego przedstawienia. WSA w Poznaniu uchylił decyzję, uznając, że Komitet naruszył procedurę, nie wzywając skarżącego do wykazania interesu publicznego, co jest wymogiem przy informacji przetworzonej.

Sprawa dotyczyła skargi Ł. C. na decyzję Komitetu Wyborczego odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o podanie liczby i kosztów wydrukowanych banerów wyborczych przez kandydatów, a także o wskazanie autorów projektów materiałów wyborczych. Komitet odmówił, uznając żądane dane za informację przetworzoną, która wymaga wykazania interesu publicznego. Sąd administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Komitet naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Kluczowym błędem organu było nieprzeprowadzenie procedury wezwania skarżącego do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, co jest obligatoryjne w przypadku informacji przetworzonej. Sąd podkreślił, że Komitet, jako podmiot wykonujący zadania publiczne związane z procesem wyborczym, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Dodatkowo, decyzja Komitetu zawierała inne wady formalne, takie jak brak uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz nieprawidłowe pouczenie. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Komitet powinien ustalić, czy dane są przetworzone, a jeśli tak, wezwać skarżącego do wykazania interesu publicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Komitet Wyborczy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., ze względu na wykonywanie zadań publicznych związanych z realizacją praw obywatelskich w procesie wyborczym.

Uzasadnienie

Komitety wyborcze odgrywają kluczową rolę w zgłaszaniu kandydatów i prowadzeniu kampanii wyborczej, co jest działalnością w sferze publicznej i wiąże się z realizacją publicznych praw podmiotowych obywateli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja przetworzona wymaga wykazania interesu publicznego.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Komitet wyborczy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ odmawia udostępnienia informacji publicznej w drodze decyzji.

u.d.i.p. art. 17 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ odmawia udostępnienia informacji publicznej w drodze decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję administracyjną w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące pouczenia o środkach prawnych.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kryterium kontroli sądowej jest zgodność z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądowa obejmuje decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

k.w. art. 84 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Prawo zgłaszania kandydatów przysługuje komitetom wyborczym.

k.w. art. 104

Ustawa Kodeks wyborczy

Określenie początku i końca kampanii wyborczej.

k.w. art. 105 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Definicja agitacji wyborczej.

k.w. art. 106 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Kto może prowadzić agitację wyborczą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komitet Wyborczy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Organ nie wezwał skarżącego do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, co jest wymogiem przy informacji przetworzonej. Decyzja organu zawierała wady formalne (brak uzasadnienia, brak pouczenia).

Godne uwagi sformułowania

Komitet zapomniał o wezwaniu skarżącego do wykazania istnienia takiego interesu, aby następnie móc wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. To i tylko to jest podstawą do żądania następnie udostępnienia informacji publicznej. Bez tego ruchu ze strony Komitetu, decyzja jest oczywiście błędna. Taka decyzja nie ma prawa się ostać.

Skład orzekający

Wiesława Batorowicz

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Podrazik

sędzia

Arkadiusz Skomra

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi organów przy odmowie udostępnienia informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście informacji przetworzonej i roli komitetów wyborczych jako podmiotów zobowiązanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komitetu wyborczego jako podmiotu zobowiązanego i procedury odmowy udostępnienia informacji przetworzonej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej od komitetu wyborczego, co jest tematem istotnym dla przejrzystości działań politycznych i wyborczych. Pokazuje praktyczne aspekty stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Komitet wyborczy odmówił ujawnienia kosztów kampanii – sąd wskazuje na błędy proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 668/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Edyta Podrazik
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 roku sprawy ze skargi Ł. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą C. Ł. C. na decyzję Komitetu Wyborczego Wyborców [...] z dnia 29 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Komitetu Wyborczego Wyborców [...] na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Ł. C. (zwanego dalej "wnioskodawcą" lub "skarżącym") prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą C. na decyzję Komitetu Wyborczego [...] (zwanego dalej "Komitetem" lub "organem") z dnia 29 kwietnia 2024 r. W decyzji tej odmówiono wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl chyba, że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
W związku ze sporem na gruncie prawnoautorskim, pismem z dnia 20 marca 2024 r. wnioskodawca wezwał Komitet do zaniechania naruszania przez Komitet jego praw autorskich co do projektu banneru wyborczego wykorzystywanego w 2018 r. podczas poprzednich wyborów samorządowych, oraz do usunięcia skutków takich naruszeń w przestrzeni internetowej.
W odpowiedzi na pismo wnioskodawcy, Komitet podniósł, że w jego ocenie nie doszło do naruszenia praw autorskich wnioskodawcy. Komitet zlecił profesjonalnej firmie przygotowanie i wykonanie banerów.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2024 r. wnioskodawca zwrócił się do Komitetu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej osób kandydujących z ramienia Komitetu w wyborach samorządowych zarządzonych na 2024 r. Zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest następujący:
1) "Podanie liczby banerów wyborczych, wydrukowanych przez poszczególnych kandydatów (wskazanie imienia i nazwiska kandydata zgodnie z powyższym wskazaniem oraz liczby banerów wyborczych wykorzystanych w kampanii wyborczej przez kandydata).
2) Podanie kwoty pieniężnej, jaką każdy z kandydatów przeznaczył na przygotowanie i wydruk banerów wyborczych w wyborach samorządowych w 2024 roku (wskazanie imienia i nazwiska kandydata oraz kosztów poniesionych na przygotowanie i wydruk banerów wykorzystanych w kampanii wyborczej).
3) Wskazanie, jakie pozostałe materiały wyborcze zostały wykorzystane przez poszczególnych kandydatów wraz z określeniem ich liczby/nakładu oraz kwoty pieniężnej przeznaczonej na przygotowanie i wydruk poszczególnych materiałów wyborczych (wskazanie imienia i nazwiska kandydata oraz rodzaju wykorzystanych materiałów w kampanii wyborczej, tj. np. ulotki reklamy prasowe, internetowe itd., poniesionych na przygotowanie każdego ze wskazanych materiałów wyborczych przez poszczególnych kandydatów).
4) Wskazanie imienia i nazwiska/nazwy firmy autora/autorów projektów materiałów wyborczych (banerów wyborczych i ulotek wyborczych) przygotowanych dla poszczególnych kandydatów (wskazanie kandydata, rodzaju materiału wyborczego oraz autora projektu materiału wyborczego)".
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2024 r., Komitet odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskodawca wnosił. W uzasadnieniu decyzji Komitet podniósł, że w świetle orzecznictwa, wnioskowane dane są informacją przetworzoną. Następnie Komitet wyjaśni czym jest taka informacja. Komitet podniósł także, że udostępnienie takiej informacji wymaga przedstawienia przez wnioskodawcę jego interesu. Jest to niezbędne. Odmowa udostępnienia informacji publicznej była zatem zasadna.
Skarżący nie skorzystał ze swojego prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zakwestionował decyzję Komitetu. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p.") przez jego niezastosowanie i odmowę udostępnienia informacji publicznej, żądanej przez skarżącego, podczas gdy prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu;
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego zastosowanie i przyjęcie, że informacje żądane przez skarżącego są informacją przetworzoną, która wymaga wykazania interesu publicznego;
3) art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. przez jego przedwczesne zastosowanie i odmowę udostępnienia informacji publicznej w formie decyzji, bez uprzedniego wezwania skarżącego do wykazania interesu publicznego albo bez dokonania przez Komitet samodzielne oceny, czy skarżący takowy interes posiada;
4) art. 107 § 1 pkt 6 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a.") przez wydanie decyzji od odmowie udostępnienia informacji publicznej bez uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz przez brak pouczenia skarżącego o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W oparciu o ww. zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie Komitetu do udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem skarżącego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Komitet jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ to dzięki jego publicznej działalności, wykonuje działania publiczne zmierzające do objęcia władzy przez osoby, które z jego ramienia kandydują w powszechnych wyborach. Komitet nie dopełnił procedury wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ nie wezwał skarżącego do przedstawienia interesu służącego udostępnieniu wnioskowanej informacji.
Skarżący zaprzecza temu, że wnioskowana przez niego informacja jest informacją przetworzoną. Komitet prowadzi swoją rachunkowość, z której łatwo można wyprowadzić dane o tym, jakie były kwoty na materiały wyborcze i kogo one dotyczyły.
W odpowiedzi na skargę Komitet wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał całe swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawę w dniu 5 lutego 2025 r. stawili się skarżący oraz pełnomocnik Komitetu – r. pr. J. P.. Skarżący podtrzymał swoją skargę wraz z zarzutami. Skarżący wykazuje przekonanie, że Komitet posiada wszystkie niezbędne informacje, jakie powinny zostać udostępnione bez żadnego problemu. Pełnomocnik Komitetu z kolei wniósł o oddalenie skargi z uwagi na wątpliwości co do rzeczywistego posiadania dokumentów przez Komitet. Wyrok został ogłoszony po zamknięciu rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Sądowa kontrola obejmuje swoją kognicją m.in. decyzje administracyjne, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Komitetu w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja oczywiście nie odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Podkreślenia wymaga legitymacja skarżącego do wniesienia skargi na decyzję organu. Jest ona wywodzona z art. 21 u.d.i.p., w której wskazuje się, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na decyzje wydane na podstawie tej ustawy. Należy zatem uznać, że skarga na decyzję Komitetu mogła zostać wniesiona i podlegała rozpoznaniu przez tut. Sąd.
Należy zacząć od tego, że Komitet jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jest on bowiem podmiotem w ramach którego jego członkowie ubiegają się w wyborach powszechnych o objęcie stanowisk, z którymi związane jest sprawowanie lub współsprawowanie władzy publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Działalność komitetów wyborczych uregulowana jest w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 z późn. zm., zwanej dalej "k.w."). Zgodnie z art. 84 § 1 k.w. prawo zgłaszania kandydatów w wyborach przysługuje komitetom wyborczym. Komitety wyborcze wykonują również czynności wyborcze, w szczególności prowadzą na zasadzie wyłączności kampanię wyborczą na rzecz kandydatów. Z kolei zgodnie z art. 104 k.w. kampania wyborcza rozpoczyna się z dniem ogłoszenia aktu właściwego organu o zarządzeniu wyborów i ulega zakończeniu na 24 godziny przed dniem głosowania. Stosownie do art. 105 § 1 k.w. agitacją wyborczą jest publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania w określony sposób lub do głosowania na kandydata określonego komitetu wyborczego. Agitację wyborczą można prowadzić od dnia przyjęcia przez właściwy organ zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego na zasadach, w formach i w miejscach, określonych przepisami kodeksu (§ 2). Przepis art. 106 § 1 k.w. stanowi natomiast, że agitację wyborczą może prowadzić każdy komitet wyborczy i każdy wyborca, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego.
Z powyższego wynika, że to wyłącznie poprzez komitety wyborcze wyborców obywatele mają możliwość zgłaszania swoich kandydatów w wyborach. Komitety te na zasadzie wyłączności prowadzą też kampanię na rzecz zgłoszonego kandydata. Mając zatem na uwadze rolę jaką odgrywają komitety wyborcze wyborców, są one w ocenie Sądu podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na wykonywanie zadań publicznych związanych z realizacją publicznych praw podmiotowych obywateli w procesie wyborczym. Istotą bowiem ich działalności jest działanie skierowane na rzecz sprawowania władzy publicznej przez kandydatów zgłoszonych i popieranych przez dany komitet wyborczy. Komitet wyborczy podejmuje więc działania w sferze publicznej, co przesądza o tym, że jest to podmiot obowiązany, na gruncie u.d.i.p., do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Przechodząc do właściwych rozważań nad zapadłym wyrokiem, należy podkreślić, że skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kwestii finansowych związanych z produkcją i kolportażem materiałów wyborczych, do których, zdaniem skarżącego, ma prawa autorskie. Komitet uznał, że dane, o której wnioskuje skarżący to informacja publiczna o charakterze przetworzonym i do jej udostępnienia niezbędne jest wykazanie istnienia interesu po stronie skarżącego. Nie sposób nie zgodzić się z Komitetem, jednakże Komitet zapomniał o wezwaniu skarżącego do wykazania istnienia takiego interesu, aby następnie móc wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Należy zacząć od rekonstrukcji znaczenia informacji publicznej. Ustawodawca dostarcza wiedzy na ten temat w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., twierdząc, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, która podlega udostępnieniu na zasadach określonych w tej ustawie. Jest to dość ogólne ujęcie, dlatego należy odwołać się do orzecznictwa. Jak zasadnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: "Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 101/22). Istotne jest ostatnie zdanie zacytowanego wyroku, że o tym, czy informacja ma charakter publiczny przesądza wyłącznie to, czy informacja ta odnosi się do publicznej sfery działania organu. To i tylko to jest podstawą do żądania następnie udostępnienia informacji publicznej. Innymi słowy, nie każda informacja dotycząca organu będzie informacją publiczną. Będzie nią tylko co wiąże się z wykonywaniem działalności publicznej czy to związanej z wykonywaniem zadań, gospodarowaniem mieniem publicznym, organizacją wewnętrzną etc. Nie każda informacja ma charakter publiczny. Ta informacja, która nie ma charakteru publicznego, tj. nie odnosi się do sfery publicznej działalności organu, nie jest informacją publiczną i nie podlega tym samym udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
W ramach informacji publicznej (prostej) ustawodawca wyróżnił także informację publiczną o charakterze przetworzonym, nie definiując jej jednocześnie. Informacją przetworzoną jest informacja publiczna, która jako taka nie istnieje w momencie złożenia wniosku o jej udostępnienie. Dla jej powstania niezbędne jest dokonanie np. kwerendy, zgromadzenia danych, zestawienie ich, właściwa (określona przez wnioskodawcę) selekcja danych według kryteriów, tworzenie nowego dokumentu, w którym zostaną odwzorowane dane oczekiwane przez wnioskodawcę etc. (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 5506/21). W sytuacji, w której można mówić o informacji przetworzonej, a Sąd w składzie orzekającym nie przesądza o tym, czy w niniejszej sprawie można tak określić dane żądane przez skarżącego, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi wezwać skarżącego do wykazania, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególny interes publiczny. Jest to bezwzględny obowiązek, który nie doznaje wyjątków. "Obowiązek wykazania, że żądanie objęte wnioskiem dotyczy informacji publicznej przetworzonej spoczywa na podmiocie zobowiązanym do udostępnienia informacji, który może odmówić jej udostępnienia wyłącznie wówczas, gdy wnioskodawca nie wykaże istnienia kwalifikowanego interesu publicznego. Jeśli podmiot zobowiązany stoi na stanowisku, że wnioskodawca żąda udostępnienia informacji przetworzonej, a we wniosku nie zostały wskazane okoliczności przemawiające za spełnieniem przesłanki «szczególnej istotności dla interesu publicznego», powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania w stosownym terminie istnienia powyższej przesłanki. Dopiero bezskuteczny upływ zakreślonego w wezwaniu terminu pozwala na wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Artykuł 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie może być interpretowany w ten sposób, że dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej wyłącznie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że żądana informacja ma istotne znaczenie z punktu widzenia interesu publicznego i powinien to uczynić już we wniosku. Z powołanej regulacji prawnej wynika, że to na adresacie wniosku (podmiocie zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej) spoczywa obowiązek ustalenia i oceny oraz wykazania, że udzielenie żądanej informacji przetworzonej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego." (wyrok NSA z dnia 27 października 2023 r., sygn. akt III OSK 275/22). Nie można wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bez uprzedniego wezwania wnioskodawcy do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gd 36/24). Udostępnienie informacji publicznej jest dalece odformalizowaną procedurą, jednakże nie zwalnia to organu od wezwania wnioskodawcy do wykazania istnienia ww. interesu.
Komitet uznał, że informacje, jakie chce uzyskać skarżący, stanowią informację publiczną o charakterze przetworzonym. Sąd nie przesądza o tym w tej chwili, ponieważ Komitet nie wzywając skarżącego do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skoro Komitet uznał, że ma do czynienia z wezwaniem do udostępnienia informacji przetworzonej, to powinien w pierwszej kolejności wezwać skarżącego do wykazania tego interesu. Bez tego ruchu ze strony Komitetu, decyzja jest oczywiście błędna. Być może skarżący byłby w stanie wykazać istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego. Komitet z góry założył, że taki interes nie będzie wykazany przez skarżącego, co stanowi błąd dyskwalifikujący decyzję Komitetu. Tylko z tego powodu decyzja ta zasługuje na uchylenie.
Sąd nie może w tej chwili zdecydować, czy dane, jakich oczekuje skarżący mają charakter przetworzony, czy nie, gdyż to zależy każdorazowo od okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie w żaden sposób nie opisano, czy Komitet dysponuje kompletnymi danymi, czy musi dokonać jeszcze jakiś czynności. Czym innym jest to, że Komitet powinien posiadać te informacje, a czym innym kształt tych danych, jakimi dysponuje Komitet w dniu złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Zaskarżona decyzja posiada jeszcze inne poważne wady. Skoro stwierdzono, że Komitet jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a w związku z tym ma kompetencję, do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 w związku z art. 17 u.d.i.p., to należy uznać, iż na gruncie u.d.i.p. Komitet jest organem administracji publicznej. Wobec tej konstatacji nie da się nie zauważyć, że Komitet jest zobowiązany do przestrzegania przepisów k.p.a., np. co do zawarcia w swoim rozstrzygnięciu elementów, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a. W zaskarżonej decyzji zabrakło wskazania podstawy prawnej, na podstawie której ją wydano. Zabrakło także prawidłowego pouczenia o prawie skarżącego do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 2 u.d.i.p.). Co prawda skarżący wykazał się refleksem i w porę wniósł skargę do tut. Sądu, jednakże mogło to skończyć się również i tak, że dojdzie do uchybienia terminu do złożenia czy to wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy to skargi do sądu administracyjnego. W decyzji nie było także w zasadzie uzasadnienia faktycznego, a przez to dokonano błędnej subsumpcji. Komitet skoncentrował się wyłącznie na tym, czym jest informacja publiczna przetworzona, ale nie odniósł tego do niniejszej sprawy. Przez to z kolei nie dostrzegł, że nie było wezwania skarżącego do wykazania interesu publicznego. Taka decyzja nie ma prawa się ostać.
Podsumowując, nie można w tej chwili przesądzić, czy skarżący oczekuje udostępnienia jemu informacji przetworzonej, czy prostej. Jeżeli Komitet uznał, że jest to informacja przetworzona, to jest on obowiązany do wezwania skarżącego w celu wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, jako warunku sine qua non dla udostępnienia tych danych. Bez tego nie ma prawa wydawać decyzji odmownej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności zarzutów skargi, chociaż niektóre z nich są z ww. względów przedwczesne. Komitet nie dopełnił procedury, która jest wymagana przy udostępnianiu informacji przetworzonej. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I sentencji wyroku).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. 535). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości 200 zł, które stanowią równowartość wpisu stałego od skargi (pkt II sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim Komitet jeszcze raz zastanowi się, czy wnioskowane przez skarżącego informacje mają charakter informacji przetworzonej. Jeżeli tak, to Komitet po pierwsze, szczegółowo opisze na czym polega ta złożoność i wykaże jakie problemy wiążą się z udostępnieniem ich, a po drugie, wezwie skarżącego do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI