II SA/Po 667/21

II SA/Po 667/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jan Szuma
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1346/22 - Wyrok NSA z 2025-02-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 29 ust. 1 pkt 14, art. 29 ust. 2 pkt 2, art. 30 ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], Wojewoda (dalej jako: "Wojewoda" albo "organ II instancji"), utrzymał w mocy decyzję
Starosty [...] (dalej również jako: "Starosta" albo "organ I instancji"), znak: [...], z dnia [...] maja 2021 r. wnoszącą sprzeciw w sprawie zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty garażowej z budynkiem gospodarczym (domkiem narzędziowym) na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Z. na dz. nr ewid. [...], id: [...], gmina S., obręb Z., teren wiejski.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawca – Ł. B. (dalej również jako: "inwestor" albo "skarżący") w dniu [...] kwietnia 2021 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. w sprawie zamiaru wykonania opisanych powyżej robót budowlanych. Inwestor przedłożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opis robót budowlanych, wyrys z mapy ewidencyjnej rysunek przedstawiający projektowaną inwestycję oraz fotografie z lokalizacją planowanego obiektu.
Starosta P. decyzją z dnia [...] maja 2021 r., działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane") wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy powyższego obiektu. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że projektowany budynek usytuowany zostanie bezpośrednio przy budynku mieszkalnym, przez co nie stanowi on obiektu wolno stojącego.
Od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie odwołanie złożył Ł. B. podnosząc, iż w jego ocenie projektowana inwestycja stanowi wolno stojącą, samodzielną i samonośną konstrukcję.
Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewoda wskazał w pierwszej kolejności, że zgłoszenie zamiaru realizacji robót budowlanych wpłynęło do Starostwa Powiatowego w P. w dniu [...] kwietnia 2021 r. Decyzja o zgłoszeniu sprzeciwu została wydana [...] maja 2021 r., inwestor otrzymał ją w dniu [...] maja 2021 r., a odwołanie zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego dniu [...] czerwca 2021 r. W tej sytuacji zarówno sprzeciw, jak też złożone od niej odwołanie były skuteczne.
Następnie Wojewoda wskazał, że na omawianym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulic: M., P., T., J. R. w Z. - część A" zatwierdzony uchwałą nr [...]/2018 Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2018 r. (dalej jako: "mpzp"). Działka inwestycyjna o numerze ewidencyjnym [...] oznaczona jest symbolem 2MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Przedmiot inwestycji w zgłoszeniu określono jako budowa wiaty garażowej z budynkiem gospodarczym (domkiem narzędziowym).
Organ odwoławczy wskazał następnie, że podstawą odmowy przyjęcia zgłoszenia w przedmiotowej sprawie stanowił art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Starosta w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż projektowany budynek usytuowany zostanie bezpośrednio przy budynku mieszkalnym, przez co nie stanowi obiektu wolno stojącego. W ocenie organu odwoławczego argumentacja Starosty [...] zasługiwała na poparcie.
Wojewoda podzielił stanowisko Starosty, że nie sposób uznać, aby przedmiotowy budynek garażowy był wolno stojący. Jak wynika z dołączonych do zgłoszenia rysunków, projektowana inwestycja polegać będzie na budowie garażu, który posiadać ma wspólną ścianę z istniejącym na tym terenie budynkiem mieszkalnym co w istocie stanowić będzie jego rozbudowę. Objęta zgłoszeniem konstrukcja garażu nie jest więc konstrukcją samodzielną, suwerenną jak i taką, która jest fizycznie oddzielona od już istniejących obiektów budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowe roboty budowlane polegają na rozbudowie istniejącego już na działce inwestycyjnej budynku mieszkalnego o budynek garażowy. Wobec powyższego tak zaprojektowana inwestycja nie mieści się w zamkniętym katalogu inwestycji wymienionym w art. 29 Prawa budowlanego, których realizacja zwolniona została z obowiązku uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Zwłaszcza nie można jej zakwalifikować do przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b Prawa budowlanego, bowiem przepis ten odnosi się do wolno stojących garaży.
Odnosząc się do argumentacji inwestora Wojewoda zauważył, że w jego ocenie projektowana inwestycja stanowi wiatę garażową. Zdaniem organu odwoławczego wiatą garażową jest samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, nie obudowana ze wszystkich stron ścianami lub nawet w ogóle ścian pozbawiona, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Cechami obiektu, które pozwalają zakwalifikować go jako wiatę jest posiadanie dachu oraz fundamentów lub posadowienie budowli na słupach i brak co najmniej jednej ze ścian. Za podstawową cechę przedmiotowego obiektu uznaje się wsparcie na słupach, które stanowią jej element konstrukcyjny, wiążący obiekt z gruntem. Z opisu robót budowlanych, jak również z rzutu projektowanej inwestycji, które znajdują się w aktach sprawy wynika, iż inwestycja będzie obudowana z dwóch stron deską elewacyjną, a z jednej znajdować się będzie elewacja budynku mieszkalnego. Od frontu zaś posiadać będzie bramę garażową, tym samym zgłaszana inwestycja zamknięta będzie z czterech stron. Mając zatem na uwadze powyższe należy uznać, iż zgłoszone roboty budowlane nie stanowią wiaty, a budynek garażowy do którego przynależeć będzie dodatkowo budynek gospodarczy stanowiący "domek na narzędzia".
Na marginesie Wojewoda wskazał, że projektowana inwestycja ponadto jest niezgodna z § 4 ust. 1 pkt 3 mpzp który wskazuje, iż na terenie objętym planem jest nakaz sytuowania nowej zabudowy oraz remontu, przebudowy, rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków, zgodnie z nieprzekraczalnymi lub obowiązującymi liniami zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu, o ile w innych zapisach nie ustala się inaczej oraz przy czym na działkach, dla których wyznaczono nieprzekraczalną oraz obowiązującą linię zabudowy, elewację frontową nowego budynku należy sytuować wzdłuż obowiązującej linii zabudowy. Analizując część graficzną planu jak również rzut projektowanego garażu uznać należy, iż zgłaszana inwestycja w kształcie i lokalizacji wskazanej przez inwestora jest niezgodna z ww. liniami zabudowy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu inwestor, podnosząc zarzuty naruszenia: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "K.p.a.") poprzez brak załatwienia sprawy, mając na uwadze słuszny interes skarżącego oraz rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony, a nadto poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego; art. 29 ust 1 punkt 14 lit a – c Prawa budowalnego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zamierzenie skarżącego polegające na wykonaniu drewnianej wiaty garażowej wraz z przyległym do niego domkiem narzędziowym (w jednej bryle) nie jest zawarte w katalogu zamierzeń zwolnionych z uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz podlegających zgłoszeniu, gdy w rzeczywistości powyższe obiekty nie są budynkami i stanowią obiekty wolno stojące, zawarte w katalogu zamierzeń zwolnionych z uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz podlegających zgłoszeniu; art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zamierzenie skarżącego polegające na wykonaniu drewnianej wiaty garażowej wraz z przyległym do niego domkiem narzędziowym (w jednej bryle) nie jest zawarte w katalogu zamierzeń zwolnionych z uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz podlegających zgłoszeniu, gdy w rzeczywistości powyższe obiekty nie są budynkami i stanowią obiekty zawarte w katalogu zamierzeń zwolnionych z uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nie podlegających zgłoszeniu; art. 3 punkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zamierzenie skarżącego polegające na wykonaniu drewnianej wiaty garażowej wraz z przyległym do niego domkiem narzędziowym (w jednej bryle) stanowi budynek, gdy w rzeczywistości powyższe obiekty nie są budynkami.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak również o umorzenie prowadzonego postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący – szeroko odwołując się do orzeczeń sadów administracyjnych wskazał, że w jego ocenie planowana wiata nie jest budynkiem i stanowi obiekt, który podlega zwolnieniu od konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na wniosek skarżącego.
Okoliczności faktyczne sprawy nie są przez strony kwestionowane – skarżący zwrócił się w dniu [...] kwietnia 2021 r. do Starosty ze zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty garażowej z budynkiem gospodarczym (domkiem narzędziowym) na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Z. na dz. nr ewid. [...], id: [...], gmina S., obręb Z., teren wiejski. W zakreślonym przepisami Prawa budowlanego terminie Starosta w dniu [...] maja 2021 r. wniósł sprzeciw od powyższego zgłoszenia, który to sprzeciw skarżący otrzymał w dniu [...] maja 2021 r.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy prowadzące postępowanie prawidłowo zakwalifikowały planowaną inwestycję, jako inwestycję wymagającą uzyskania decyzji o pozwoleniu na budową. Sąd zauważa, ze materialnoprawną podstawą wydanych rozstrzygnięć stanowił przepis art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę lecz wcześniejszego zgłoszenia budowa: wolno stojących: a) parterowych budynków gospodarczych, b) garaży, c) wiat - o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
W tym miejscu należy zauważyć, że nietrafione są zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że zamierzenie skarżącego polegające na wykonaniu drewnianej wiaty garażowej wraz z przyległym do niego domkiem narzędziowym (w jednej bryle) stanowi budynek, gdy w rzeczywistości powyższe obiekty nie są budynkami. Zauważyć należy, że istotnie planowane przedsięwzięcie nie stanowi budynku w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiąc budowlę, a więc obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego odnosi się jednak do obiektów budowlanych, co powoduje, że zwolnionym z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę jest jedynie taki obiekt budowlany, który spełnia wymogi określone powyższym przepisem.
Jak prawidłowo zauważył Wojewoda, w zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych skarżący wskazał, że planowana inwestycja dotyczy wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty garażowej. Mając na względzie tak zakreślony przez wnioskodawcę przedmiot postępowania organy prawidłowo dokonały w pierwszej kolejności oceny, czy planowana inwestycja mieści się w katalogu robót budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlane. W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko Wojewody, że skoro z dołączonych do zgłoszenia rysunków, projektowana inwestycja polegać będzie na budowie obiektu o funkcji garażu, który posiadać ma wspólną ścianę z istniejącym na tym terenie budynkiem mieszkalnym, to w istocie przedmiotowy obiekt budowlany nie stanowi konstrukcji samodzielnej, suwerennej, która byłaby fizycznie oddzielona od już istniejących obiektów budowlanych, co wyklucza możliwość zakwalifikowania inwestycji, do obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b Prawa budowlanego. Nie jest bowiem spełniona przesłanka uznania planowanego obiektu budowlanego, jako obiektu wolno stojącego. Sąd podkreśla, że w sytuacji braku określenia w Prawie budowlanym pojęcia "wolno stojący" obiekt budowlany, należy posiłkować się przyjętym powszechnie znaczeniem słowa "wolny". Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego - Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z 1995 r., termin "wolny" oznacza miedzy innymi "całkowicie wolny, niczym nieograniczony, nikomu niepodporządkowany". Przez pojęcie "wolno stojący" rozumieć należy samodzielność i suwerenność konstrukcji obiektu, to jest jego fizyczne oddzielenie od innych obiektów budowlanych. Chodzi o taki budynek, który nie jest połączony z innym obiektem budowlanym i nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi budowlami. Niewątpliwie warunek powyższy nie został w przedmiotowej sprawie spełniony.
Choć skarżący, w ocenie Sądu nietrafnie, polemizuje z powyższym stanowiskiem, to jednak jak zasadnie wskazał Wojewoda, rozważania wymagało również, czy przedmiotowa inwestycja nie powinna zostać zakwalifikowana jako wiata. Stosownie bowiem do treści art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.
W powyższym zakresie wskazać należy, że według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) - Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 131 ze. zm. - budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione.
Prawo budowlane, jak i wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze nie definiują pojęcia "wiaty", przy czym w orzecznictwie wskazuje się, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10; z dnia 08 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1707/15; z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 603/19, Baza NSA). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 09 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3465/18, Baza NSA, wyjaśniono, że podstawowe cechy wiaty to wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 365/16 wskazano m.in., że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach, a zatem tym, co różni w zasadniczy sposób wiatę od budynku, jest nieposiadanie ściany (ścian), brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego. Zwrócił dodatkowo uwagę, że za przegrodę taką może być uważana również ściana bezpośrednio sąsiadującego innego budynku. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 07 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 575/17 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wiatą jest obiekt posiadający lekką konstrukcję, z dachem i nieposiadający ścian, zaś w sytuacji, gdy obiekt posiada ściany z trzech stron, natomiast z jednej graniczy ze ścianą budynku znajdującego się na sąsiadującej działce, to należy go zakwalifikować do kategorii budynków. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 340/10, Baza NSA.
W powyższym zakresie Wojewoda zasadnie zwrócił uwagę, że z opisu robót budowlanych, jak również z rzutu projektowanej inwestycji, które znajdują się w aktach sprawy wynika, iż inwestycja będzie obudowana z dwóch stron deską elewacyjną, a z jednej znajdować się będzie elewacja budynku mieszkalnego. Od frontu zaś posiadać będzie bramę garażową. Konsekwentnie przyjąć należy, że planowana inwestycja zamknięta będzie z czterech stron, a więc posiada cechy uniemożliwiające zakwalifikowanie jej jako wiaty w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Podsumowując dotychczasowe rozważania przyjąć należy, że Wojewoda prawidłowo uznał, że przedmiotowa inwestycja nie mieści się w katalogu robót budowlanych, których wykonanie jest zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub też dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego) lub też dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego), a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo budowlane oddalił skargę.