II SA/PO 660/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi spółki cywilnej F. s.c. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która zakazywała wprowadzania do obrotu przyprawy "C." i nakazywała wycofanie jej z obrotu z powodu wykrycia bakterii Salmonella spp. w 4 z 5 badanych próbek. Organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy, oparły swoje decyzje na art. 14 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002, który stanowi, że jeśli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, należy założyć, że całość żywności w tej partii jest również niebezpieczna, chyba że brak jest dowodów na to, że reszta partii nie jest niebezpieczna. Skarżący podnosili, że posiadają wyniki badań z akredytowanego laboratorium, które nie potwierdziły obecności Salmonelli w posiadanej przez nich partii towaru, i zarzucali organom dowolną ocenę materiału dowodowego oraz niezasadne zastosowanie domniemania prawnego. Sąd, analizując sprawę, uznał, że choć wycofanie partii, z której pobrano próbki, było uzasadnione, to orzeczenie o wycofaniu pozostałej części sprowadzonej przez skarżących partii było przedwczesne. Sąd podkreślił, że domniemanie z art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 może zostać obalone, a organy administracji miały obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, oceniając dowody przedstawione przez skarżącego, w tym wyniki badań zlecanych przez nich. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego dowody te nie mogą zostać uwzględnione, co narusza zasady postępowania administracyjnego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 14 ust. 6 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 w kontekście możliwości obalenia domniemania o szkodliwości partii żywności oraz obowiązek organów administracji do wyczerpującego postępowania dowodowego.
Dotyczy spraw związanych z bezpieczeństwem żywności i stosowaniem przepisów UE, w szczególności w kontekście wykrycia zanieczyszczeń mikrobiologicznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykrycie bakterii Salmonella spp. w części partii przyprawy uzasadnia automatyczne uznanie całej partii za niebezpieczną i nakazanie jej wycofania z obrotu, zgodnie z art. 14 ust. 6 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, domniemanie o szkodliwości całej partii może zostać obalone. Organy administracji mają obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe i ocenić dowody przedstawione przez stronę, a nie opierać się wyłącznie na domniemaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wyczerpujący, dlaczego nie można obalić domniemania o szkodliwości całej partii towaru, ignorując dowody przedstawione przez skarżącego, co narusza zasady postępowania administracyjnego.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego, w szczególności dotyczące bezpieczeństwa żywności i postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena materiału dowodowego była dowolna, a zastosowanie przepisów prawa materialnego (w tym domniemania z art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002) było przedwczesne i nie uwzględniało w pełni dowodów przedstawionych przez stronę.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 poprzez przedwczesne zastosowanie domniemania bez wyczerpującej analizy dowodów przeciwnych.
Przepisy (15)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie 178/2002 art. 14 § 1
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
Żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek.
Rozporządzenie 178/2002 art. 14 § 2 lit. a
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
Środek spożywczy jest uznawany za niebezpieczny, gdy jest szkodliwy dla zdrowia.
Rozporządzenie 178/2002 art. 14 § 3
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
Ocena, czy środek jest niebezpieczny, uwzględnia zwykłe warunki korzystania przez konsumenta oraz informacje przeznaczone dla konsumenta.
Rozporządzenie 178/2002 art. 14 § 6
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
Jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna, chyba że po dokonaniu szczegółowej oceny brak jest dowodów, iż reszta partii, transzy lub dostawy jest niebezpieczna.
u.b.ż.ż. art. 3 § 3 pkt 44 lit. b
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia zawiera zanieczyszczenia mikrobiologiczne w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy.
u.b.ż.ż. art. 6a § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Środki spożywcze niespełniające wymagań zdrowotnych nie mogą być stosowane do produkcji innych środków spożywczych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie 178/2002 art. 7 § 1
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
Zasada ostrożności – możliwość przyjęcia tymczasowych środków zarządzania ryzykiem w przypadku niebezpieczeństwa dla zdrowia, nawet przy braku pewności naukowej.
Rozporządzenie 178/2002 art. 7 § 2
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
Środki zarządzania ryzykiem powinny być proporcjonalne i nie bardziej restrykcyjne niż wymagane dla ochrony zdrowia.
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość przeprowadzenia posiedzenia niejawnego w sprawach, gdy rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie wykazały w sposób wyczerpujący, dlaczego nie można obalić domniemania o szkodliwości całej partii towaru. • Organy administracji zignorowały dowody przedstawione przez skarżącego (własne badania laboratoryjne). • Zastosowanie domniemania z art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 było przedwczesne i nie uwzględniało możliwości obalenia tego domniemania.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji oparte na ścisłym stosowaniu domniemania z art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 bez analizy dowodów przeciwnych. • Uznanie, że wykrycie patogenu w części partii automatycznie dyskwalifikuje całą partię bez możliwości obalenia domniemania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zauważa, że przepisy unijne nie określają limitu dopuszczalnej ilości bakterii Salmonelli w przyprawach. • Organy nie mogą zapominać, iż system ochrony konsumentów przed szkodliwą żywnością w którym uczestniczą nie może bazować wyłącznie na domniemaniach i obawach o potencjalny, niepożądany skutek, jaki może wywołać dany produkt spożywczy. • Istota sprawy sprowadza się przy tym [...] do konieczności ustalenia, czy domniemanie wynikające z artykułu 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 może zostać obalone w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący
Paweł Daniel
sprawozdawca
Wiesława Batorowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 14 ust. 6 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 w kontekście możliwości obalenia domniemania o szkodliwości partii żywności oraz obowiązek organów administracji do wyczerpującego postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z bezpieczeństwem żywności i stosowaniem przepisów UE, w szczególności w kontekście wykrycia zanieczyszczeń mikrobiologicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe i możliwość obrony przed domniemaniami prawnymi, nawet w kontekście bezpieczeństwa żywności. Pokazuje też, że organy nie mogą działać w sposób nadmiernie restrykcyjny.
“Salmonella w przyprawie: czy jedno badanie może zniszczyć całą partię towaru?”
Dane finansowe
WPS: 697 PLN
Sektor
żywność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.