II SA/PO 653/23

II SA/Po 653/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust.3, art. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
68 § 1 i 2, art. 7, 77 par. 1, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej PINB) postanowieniem z dnia 26 czerwca 2023 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 682 ze zm., dalej: pr. bud.) oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z (dalej także jako inwestorzy, skarżący) wstrzymał rozbudowę budynku gospodarczego, zlokalizowanego w C. [...], na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] obr. C., gm. S.. Jednocześnie organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, podając sposób wyliczenia opłaty.
Uzasadniając postanowienie organ wyjaśnił, że w dniu 2 marca 2023 r. przeprowadzono kontrolę legalności prowadzenia robót budowlanych przy budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce nr ew. gruntu [...], obręb C..
W trakcie kontroli stwierdzono, że przy budynku gospodarczym, będącym pozostałością po dawnej stodole, składającym się z części murowanej o wymiarach 6,0 x 7,8 m (budynek parterowy z poddaszem o konstrukcji drewnianej, pokrytej dachówką ) - oznaczonym na szkicu sytuacyjnym jako nr [...], oraz drewnianej szopy o wymiarach 3,15 x 6,0 (parterowa z dachem płaskim o pokryciu z papy - oznaczonej na szkicu sytuacyjnym jako nr [...]), współwłaściciele D. B. i G. B. dobudowali od strony południowej drewnianą wiatę o wymiarach 14,10 x 4,30 m (w charakterze i nawiązaniu do istniejącej wiaty) - oznaczoną na szkicu jako nr [...] oraz od strony wschodniej (przy granicy z działka nr [...]) drewnianą wiatę z tarasem o wymiarach 7,60 x 3,42 m wraz z schodami wejściowymi na taras - oznaczoną na szkicu sytuacyjnym jako nr [...].
Stan będącym pozostałością po dawnej stodole, tj. budynek gospodarczy i wiata, obrazuje mapa dla celów projektowych aktualizowana 01.04.2015r. i przyjęta do zasobu geodezyjnego. Zgodnie z oświadczeniem współwłaścicieli zakupiona stodoła została wyremontowana i przeznaczona na cele gospodarcze i wiatę w latach 2007 - 2008. Zgodnie z oświadczeniem dobudowane wiaty nr [...] i nr [...] powstały w 2019 roku, a w 2022 roku część wiaty nr [...], od strony południowej o wymiarach 10,90 x 4,30m, zamknięto trzema murowanymi ściankami z gazobetonu gr 12cm + styropian 15 cm oraz przeszklonymi oknami i drzwiami. Budynek został wyposażony w instalację wodną zasilaną z wodociągu, kanalizacyjna z odprowadzeniem wody do zbiornika bezodpływowego (szambo) i elektryczną.
Budynek gospodarczy z szopą użytkowany jest zgodnie zapisami w ewidencji gruntów na cele produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Pod wiatą nr [...] magazynowane kajaki a w części zabudowanej znajduje się pom. gospodarcze z zapleczem sanitarnym.
Ustalono, że na wykonane roboty budowlane w latach 2019 - 2022 inwestor nie posiada dokumentacji i pozwoleń na budowę. Podczas kontroli nie wykonywano żadnych robót budowlanych. W trakcie kontroli wykonano szkic budynku oraz sporządzono mapkę sytuacyjną z naniesioną rozbudową.
Uczestniczący w kontroli G. B. oświadczył, że nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] w 2004 roku nabył wraz z D. B. w udziałach po 1/2 od H. L. (syna przedwojennego, właściciela dawnych parcel nr [...], [...] i [...] P. L.). Podczas czynności kontrolnych uczestniczył pełnomocnik H. L. - syna P. L. adwokat A. K., który przedłożył dokumenty związane ze złożonym do Sądu Rejonowego w S. - Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w M. wnioskiem o sprostowanie zapisów w aktualnych księgach wieczystych obejmujących sąsiednią działkę nr [...], która wchodziła w skład dawnych parcel P. L. - [...] i [...] (aktualna działka nr [...]).
G. B. ponadto oświadczył, że według jego wiedzy uzyskanej od nieżyjących już dziś mieszkańców, stan zastany w momencie zakupu nieruchomości stanowił jedynie połowę całej stodoły (na co załączył wypis i wyrys z 19.09.2002r.). Przy stodole od strony południowej (w miejscu aktualnej wiaty nr [...]) stały dwie szopy i gnojownik, a pod aktualną wiatą z tarasem (obiekt nr [...]) stały latryny, dla jednej i drugiej części budynku mieszkalnego.
D. i G. B. oświadczyli, że wykazywana przez ewidencje gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w M. granica pomiędzy działkami nr [...] (dawne parcele [...] i [...]) i działką nr [...] (dawna parcela [...]), jako niezgodna z rozporządzeniem o ewidencji gruntów i budynków oraz obowiązującymi normami i standardami, nie jest granicą prawną. Zatem, według nich, jedyną obowiązująca w chwili kontroli granicą prawną pomiędzy ww. działkami jest granica katastralna, przedstawiona na dołączonym odpisie mapki z KW C. Tom II k.[...].
Pismem z dnia 23 maja 2023r. zawiadomiono o wszczęciu postępowania związanego z legalnością prowadzonych robót budowlanych. W wyznaczonym terminie strony nie wniosły innych dowodów.
W trakcie prowadzonego postępowania organ badał stan przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] ora [...]. Pismem [...] z dnia 21 czerwca 2023 r. Geodeta Powiatowy poinformował, że dokonano modyfikacji położenia punktów granicznych wykazanych w bazie EGiB. W załączeniu przekazał aktualną kopię mapy zasadniczej, obrębu C. w skali 1:1000. Ponadto - na wniosek D. i G. B. - przed Starostą Powiatowym w M. toczy się postępowanie w sprawie ustalenia prawnego właściciela nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...].
Dalej PINB wyjaśnił, że wykonane roboty budowlane należy zakwalifikować jako rozbudowę budynku gospodarczego. Dobudowana wiata od strony południowej (oznaczona jako nr [...]) została "zamknięta" murowanymi ścianami i straciła charakter wiaty. Cały obiekt ma bryłę zwartą, konstrukcyjnie i funkcjonalnie powiązana jest z istniejącym budynkiem gospodarczym. Powierzchnia budynku gospodarczego wraz z dokonana rozbudową wynosi 150,7 m2. Wykonane roboty budowlane uznano zatem za rozbudowę budynku, która po dokonaniu rozbudowy przekroczyła pow. zabudowy 35 m2 i wymagała - zgodnie z obowiązującymi w trakcie jej budowy przepisami Prawa budowlanego - pozwolenia na budowę. Nie mieści się bowiem w katalogu obiektów określonych w art. 29 - 31 pr. bud., zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę czy dokonania zgłoszenia. W przypadku braku wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, w odniesieniu do wybudowanego obiektu budowlanego, w celu jego legalizacji, zastosowanie znajduje tryb określony w przepisach art. 48 pr. bud.
Wobec tego organ wskazał, że w myśl art. 48 ust. 1 pkt 1 pr.bud. w przypadku obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy. W postanowieniu, stosownie do art. 48 ust. 3 pr. bud., poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, oraz o zasadach obliczenia opłaty legalizacyjnej. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Wskazano również na konsekwencje niezłożenia wniosku o legalizację.
Na powyższe postanowienie G. B. - reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 68 § 1 i 2 k.p.a. poprzez sporządzenie protokołu oględzin poza miejscem przeprowadzania czynności dowodowych, z inną datą oraz bez podpisów osób uczestniczących w czynnościach dowodowych. W takiej sytuacji protokół kontroli datowany na 8 marca 2023 r. nie posiada wiarygodnej mocy dowodowej, gdyż został sporządzony niezgodnie z przepisami i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydawania orzeczeń administracyjnych.
Zarzucono również naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania - uznanie za strony M. i P. G. zamiast prawowitego właściciela działki nr ewid. [...] - H. L..
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Skarżący podniósł, że PINB uzasadnienie zaskarżonego postanowienia opiera na czynnościach kontrolnych przeprowadzonych 2 marca 2023 r., w których oprócz przedstawicieli organu uczestniczyli G. B., D. B., M. Ł. (pełnomocnik G. B.) oraz A. K. (pełnomocnik H. L.). Tymczasem protokół został sporządzony w dniu 8 marca 2023 r. (6 dni po czynnościach kontrolnych), bez udziału wszystkich osób będących uczestnikami kontroli przez co nie może stanowić dowodu w sprawie. Osoby biorące udział w czynności urzędowej powinny protokół podpisać, zgodnie z art. 68 § 2 k.p.a.
Zarzucono, że PINB w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniósł się do kwestia prawidłowego ustalenia stron postępowania. Nie wiadomo na jakiej podstawie uznani zostali M. i P. G.. G. B. informował organ o nieprawidłowościach powstałych na etapie przekształceń własnościowych sąsiedniej działki nr ewid. [...]. Pomiędzy działkami [...] i [...] nie ma ustalonej prawnej granicy. Na tę okoliczność toczą się postępowania administracyjne i sądowe, w szczególności postępowanie objęte wnioskiem do Sądu Rejonowego w S. - Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w M. o sprostowanie zapisów w aktualnych księgach wieczystych obejmujących sąsiednią działkę nr [...], która wchodziła w skład dawnych parcel P. L. - [...] i [...] [aktualna działka nr [...]] oraz postępowanie w sprawie ustalenia prawnego właściciela ww. działki.
Wskazano, że postępowania te są zagadnieniem prejudycjalnym, wymagającym zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2023 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 123 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB wskazał, że przystępując do analizy przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należy ustalić, do jakiej kategorii robót budowlanych zaliczyć należy roboty budowlane wykonane przy przedmiotowym budynku. W wyniku robót budowlanych przeprowadzonych przez Państwa B. , do przedmiotowego budynku gospodarczego dobudowane zostały dwie wiaty z których jedna (wiata nr [...]) została w części obudowana trzema ścianami murowanymi. Jak wskazuje ustawodawca w art. 3 pkt 6 pr. bud., roboty budowlane w wyniku których powstaje nowa substancja budowlana w określonym miejscu, zaliczane są do pojęcia budowy. Do budowy zalicza się także roboty budowlane polegające na odbudowie, rozbudowie czy nadbudowie istniejącego obiektu budowlanego. Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, w sytuacji gdy mamy do czynienia ze zmianą charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego, wtedy mamy do czynienia z rozbudową (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2023 r.; sygn. akt II SA/Łd 749/22). W przedmiotowej sprawie do istniejącego budynku gospodarczego dobudowano nowe części, w wyniku których zwiększyła się powierzchnia zabudowy tegoż budynku oraz inne charakterystyczne elementy, a zgodnie z ustaleniami PINB nowo powstałe wiaty są funkcjonalnie związane z istniejącym wcześniej budynkiem gospodarczym. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że PINB prawidłowo uznał wykonane roboty budowlane za rozbudowę.
WINB wskazał, że wiata od strony południowej (ozn. nr [...]) została przez inwestorów zamknięta murowanymi ścianami, przez co straciła charakter wiaty. Z dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez PINB wynika, że wszystkie rozbudowane części przedmiotowego budynku gospodarczego są z nim połączone funkcjonalnie i konstrukcyjnie.
Zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 14 lit) a i c pr. bud. budowa wolnostojących budynków gospodarczych oraz wolnostojących o powierzchni zabudowy do 35 m2 zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jednakże wymaga dokonania zgłoszenia. W przedmiotowej sprawie powierzchnia zabudowy dwóch wiat powstałych w 2019 r. wynosi ca. 86 m2. Natomiast powierzchnia wiaty, która następnie została obudowana ścianami w 2022 r. wynosi ca. 47 m2. Organ wskazał, że powstałe wiaty nie są obiektami wolnostojącymi, tylko są rozbudowanymi częściami istniejącego wcześniej budynku gospodarczego, którego pow. zabudowy wraz z rozbudowanymi częściami wynosi 150,7 m2. Z analizy przepisów nie wynika by budowa wiat, które nie są wolnostojącymi wiatami, natomiast stanowią rozbudowę istniejącego budynku, zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia. Zatem biorąc pod uwagę fakt, że Państwo B. nie legitymują się zgodą właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej na wykonanie rozbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. [...] w m. C. [...], gm. S., należało uznać wykonaną rozbudowę jako samowolę budowlaną.
Zdaniem WINB prawidłowo organ I instancji zaskarżonym postanowieniem wstrzymał D, i G. B. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku gospodarczego na dz. [...] w m. C. [...], gm. S., jednocześnie informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji wraz z przedstawieniem zasad obliczania opłaty legalizacyjnej. Ponieważ wykonanie rozbudowy budynku gospodarczego na ww. nieruchomości, w ocenie organów nadzoru budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, PINB zastosował prawidłową procedurę do zalegalizowania przedmiotowej samowoli, określoną w art. 48 pr. bud.
Odnosząc się do treści zażalenia WINB wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą w postępowaniu legalizacyjnym organy administracji nie analizują spornych kwestii granicznych. Dokumentem miarodajnym, na którym organ nadzoru budowlanego opiera swoje rozstrzygnięcia w tego typu sprawie, jest zarówno oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i informacje z ksiąg wieczystych, czy dokumentacja obrazująca usytuowanie granic, w postaci map przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2013 r., sygn.. akt: II SA/Łd 1235/12). Zgromadzone przez PINB dokumenty ukazują granicę pomiędzy działkami [...] i [...], która ma odzwierciedlenie w zasobach kartograficznych. Organ podkreślił, że spór graniczny pomiędzy właścicielami działek [...] i [...] nie jest przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się natomiast do udziału Państwa G. w postępowaniu dotyczącym legalności rozbudowy budynku gospodarczego wskazano, że znajduje się on w bliskiej odległości dz. [...] przez co swym obszarem oddziaływania obejmuje działkę [...], której właścicielami, jak to wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach PINB, są Państwo M. i P. G..
Ponadto WINB wskazał, że legalizacja samowoli nie jest obowiązkiem organu lecz uprawnieniem inwestora, z którego może on skorzystać lub też nie, lecz winien mieć świadomość, że nie złożenie wniosku o legalizację powoduje, że spełnia się przesłanka określona w art. 49e pkt 1 pr. bud. Zgodnie bowiem z art. 49e pkt 1 pr. bud. Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. B. - reprezentowany przez pełnomocnika podał, że skarżący zarzuca postanowieniu WINB naruszenie:
1. art. 68 § 1 i 2 k.p.a. poprzez sporządzenie protokołu oględzin poza miejscem przeprowadzania czynności dowodowych, z inną datą oraz bez podpisów osób uczestniczących w czynnościach dowodowych. W takiej sytuacji protokół kontroli datowany na 8 marca 2023 r. nie posiada wiarygodnej mocy dowodowej, gdyż został sporządzony niezgodnie z przepisami i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydawania jakichkolwiek orzeczeń administracyjnych;
2. art. 28 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania - uznanie za strony M. i P. G. zamiast prawowitego właściciela działki nr ewid. [...] - H. L.;
3. art. 107 § 3 w zw. z art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wszystkich zarzutów stawianych w zażaleniu, co spowodowało wadliwe przeprowadzenie postępowania zażaleniowego i naruszenie zasady wyjaśniania przesłanek i przekonywania;
4. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W skardze rozwinięto powyższe zarzuty, podtrzymując stanowisko wyrażone w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134).
Zaskarżonym postanowieniem WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB w M. z dnia 26 czerwca 2023 r., nr [...], którym nakazano inwestorom – D. i G. B. – wstrzymanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku gospodarczego, zlokalizowanego w C., na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] obr. C., gm. S.. Jednocześnie organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, wyjaśniając zasady jej wyliczenia.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanych w skardze postanowień organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775) – art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy w przypadku obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy. W postanowieniu, stosownie do art. 48 ust. 3 pr. bud., poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, oraz o zasadach obliczenia opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust.4).
W ocenie organu nadzoru budowlanego wykonane roboty budowlane polegały na rozbudowie budynku gospodarczego i wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący w tym zakresie zarzutów nie podnoszą, kwestionują natomiast prowadzenie postępowania i jego zakończenie w sytuacji, gdy nie jest wyjaśniona kwestia granicy między działkami nr [...] i [...]. W tym zakresie skarżący podnoszą również zarzut nieprawidłowego ustalenia stron postępowania przez organ oraz braku podpisania protokołu kontroli przez wszystkie osoby uczestniczące w tych czynnościach.
Mając na uwadze zarzuty skarżących w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że ciążący na Sądzie obowiązek kontroli zaskarżonego postanowienia wymaga dokonania oceny prawidłowości kwalifikacji wykonanych robót budowlanych oraz przyjętego przez organy stanowiska, że dokumentami, na podstawie których organ nadzoru budowlanego opiera swoje rozstrzygnięcia w tego typu sprawie, jest zarówno oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i informacje z ksiąg wieczystych, czy dokumentacja obrazująca usytuowanie granic. W tym zakresie WINB podniósł, że zgromadzone przez PINB dokumenty ukazują granicę pomiędzy działkami [...] i [...], która ma odzwierciedlenie w zasobach kartograficznych oraz, że spór graniczny pomiędzy właścicielami działek [...] i [...] nie jest przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Poza sporem pozostaje natomiast termin rozbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego oraz to, że inwestorem byli D. i G. B..
W opinii Sądu organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej klasyfikacji wykonanych w 2019 i 2022 roku robót budowlanych. Wykazana w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego rozbudowa budynku gospodarczego, zlokalizowanego w C., gm. S., na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...], uprawniała rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego do zastosowania dyspozycji art. 48 ust. 1 pkt 1 pr.b., tj. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oraz zastosowania dalszych środków, przewidzianych w ust. 3, z obowiązkami organu wynikającymi z ust. 2.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli przeprowadzonej przez inspektorów PINB w dniu 2 marca 2023 r., dokumentacji fotograficznej, załączonych map i wypisów z ewidencji gruntów oraz oświadczeń skarżącego i jego żony ustalono, że zakupiony przez inwestorów budynek stodoły został wyremontowany i przeznaczony na cele gospodarcze i wiatę w latach 2007 - 2008. Dobudowane wiaty nr [...] i nr [...] powstały w 2019 roku, a w 2022 roku część wiaty nr [...], od strony południowej, o wymiarach 10,90 x 4,30m, zamknięto trzema murowanymi ściankami z gazobetonu gr 12cm + styropian 15 cm oraz przeszklonymi oknami i drzwiami. Budynek został wyposażony w instalację wodną zasilaną z wodociągu, kanalizacyjna z odprowadzeniem wody do zbiornika bezodpływowego (szambo) i elektryczną. Powierzchnia zabudowy dwóch wiat powstałych w 2019 r. wynosi ca. 86 m2. Natomiast powierzchnia wiaty, która została obudowana ścianami w 2022 r., wynosi ca. 47 m2. Powstałe wiaty nie są obiektami wolnostojącymi, tylko są rozbudowanymi częściami istniejącego wcześniej budynku gospodarczego, którego pow. zabudowy wraz z rozbudowanymi częściami wynosi 150,7 m2.
Skoro w wyniku wykonania wyżej opisanych robót doszło do wybudowania wiat, które zostały połączone z budynkiem gospodarczym, to doszło do rozbudowy tego budynku, a nie do wybudowania wolnostojących wiat. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 pr.b. ilekroć w ustawie jest mowa o budowie, należy przez to rozumieć wykonanie obiektu budowlanego, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Również funkcja przedmiotowego budynku nie budzi wątpliwości – to budynek gospodarczy, który zarazem spełnia definicję budynku zawartą w art. 3 pkt 2 pr.b. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem budynku należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przedmiotowy budynek jest również trwale zwiany z gruntem. Za istotną cechę "trwałego związania z gruntem" uznaje się posadowienie obiektu budowlanego na tyle trwale, aby zapewnić jego stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć, spowodować przesunięcie lub przemieszczenie w inne miejsce (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r. o sygn. akt I OSK 1579/19 – dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W realiach niniejszej sprawy nie można zatem przyjąć, że przedmiotowy budynek to trzy odrębne obiekty – dwie wiaty oraz budynek gospodarczy. W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja danego obiektu jako wiaty wymaga każdorazowo uwzględnienia m.in. jego funkcji. Zawsze wskazuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem) (por. wyroki NSA: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10, z dnia 8 marca 2017 r., II OSK 1707/15, z dnia 21 września 2015 r., II OSK 1393/09, dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Wiata definiowana jest w każdym przypadku jako lekka konstrukcja, która nawet jeśli będzie posiadała ściany to nie będzie mieścić się w kategorii budynku, czyli nie będzie trwale związana z gruntem, wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadać fundamentów i dachu (art. 3 pkt 2 pr.b.).
Tym samym również ta część przedmiotowego budynku, w którym m.in. przechowywane są kajaki, nie może zostać uznana za wiatę. W stanie faktycznym niniejszej sprawy zgodzić się należy z organami, iż skoro dobudowana wiata od strony południowej (oznaczona jako nr [...]) została "zamknięta" murowanymi ścianami, to straciła charakter wiaty. Cały obiekt ma bryłę zwartą, konstrukcyjnie i funkcjonalnie powiązaną z istniejącym budynkiem gospodarczym.
Ponownie wskazać należy, że powierzchnia zabudowy dwóch wiat powstałych w 2019 r. wynosi ca. 86 m2. Natomiast powierzchnia wiaty, która następnie została obudowana ścianami w 2022 r. wynosi ca. 47 m2. W wyniku tej rozbudowy powierzchnia zabudowy wraz z rozbudowanymi częściami budynku wynosi 150,7 m2. Niewątpliwie zatem doszło do zmiany parametrów budynku w zakresie kubatury, powierzchni zabudowy, szerokości budynku, co wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadają. Stwierdzona samowola budowlana uprawiała zatem organ I instancji do zastosowania procedury do jej zalegalizowania, określonej w art. 48 pr. bud.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organu nadzoru budowlanego obu instancji w sposób prawidłowy zastosowały przepisy prawa materialnego – ustawy Prawo budowlane.
W opinii Sądu także podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Rację ma WINB , że spór własnościowy dotyczący nieprawidłowego ustalenia granic nieruchomości jest poza zakresem niniejszego postępowania. W sprawie nie jest sporne, że to G. B. wraz z żona byli sprawcami samowoli budowlanej oraz, że w toku postępowania złożyli oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na potrzeby sprawy pozyskano zarówno informacje z ksiąg wieczystych, jak i dokumentację obrazującą usytuowanie granic, w postaci map przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na tej podstawie również Państwo G. , jako współwłaściciele nieruchomości o nr ewid. [...], zostali uznani za stronę postępowania.
Rację ma WINB , że spór własnościowy, opierający się na zarzucie, iż pp. G. w sposób nieuprawniony stali się właścicielami nieruchomości po P. L., jest bez znaczenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 48 pr. bud. Państwo G. , jako współwłaściciele nieruchomości [...], są stroną przedmiotowego postępowania, co potwierdzają załączone do akt sprawy wypisy z ewidencji gruntów i budynków. Sąd również podziela stanowisko organów, zgodnie z którym okoliczność, że w sądach powszechnych zawisły spory o rozgraniczenie oraz sprostowanie księgi wieczystej, nie mogły stanowić podstawy do zawieszenia postępowania toczącego się na podstawie art. 48 pr. bud.
Również podnoszone w skardze naruszenie art. 68 § 1 i 2 k.p.a. pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy. Protokół kontroli z dnia 8 marca 2023 r. to przepisany na komputerze protokół z czynności z 2 marca. Samo niepodpisanie go przez wszystkie osoby uczestniczące w czynnościach nie ma znaczenia dla jego przydatności na potrzeby przedmiotowego postępowania. Skarżący protokół podpisał i nie zgłosił do niego zastrzeżeń, a to on jest adresatem postanowienia organu I instancji.
Reasumując, w opinii Sądu materiał dowodowy zebrany został przez organy w sposób wyczerpujący, odpowiadający zasadom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a jego ocena dokonana prawidłowo i w zgodzie z art. 80 k.p.a. Zarówno w warstwie merytorycznej, jak i formalnej zaskarżone rozstrzygnięcie spełnia stawiane orzeczeniom administracyjnym wymagania. W szczególności uzasadnienia postanowień organów obu instancji w sposób jasny, rzeczowy i spójny wyjaśniają przesłanki, jakimi kierowały się organy przy ich wydawaniu.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał niezasadność wniesionej w niniejszej sprawie skargi i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.