II SA/Po 650/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rolnika na zarządzenie pokontrolne dotyczące nieprawidłowości w zakresie ochrony środowiska, w tym odprowadzania wód opadowych i klasyfikacji obornika jako odpadu.
Rolnik zaskarżył zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące m.in. obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych z utwardzonych powierzchni oraz prawidłowej klasyfikacji obornika. Sąd uznał, że utwardzone drogi dojazdowe do budynków inwentarskich, z których wody opadowe są odprowadzane betonowymi korytami do rowu, stanowią otwarty system kanalizacyjny wymagający pozwolenia wodnoprawnego. Sąd uznał również, że obornik zanieczyszczony środkami chemicznymi używanymi do mycia budynków traci status nawozu naturalnego i staje się odpadem, co rodzi obowiązek składania zestawień o odpadach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę B. G. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakładało obowiązki związane z uregulowaniem stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych, rzetelnego sporządzania zbiorczych zestawień danych o odpadach oraz terminowego wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Skarżący kwestionował m.in. uznanie wód opadowych z utwardzonych dróg dojazdowych za ścieki wymagające pozwolenia wodnoprawnego oraz kwalifikację obornika jako odpadu z powodu jego rzekomego zanieczyszczenia środkami chemicznymi. Sąd oddalił skargę, uznając zarządzenie za zasadne. Stwierdzono, że betonowe koryta odprowadzające wody opadowe z dróg dojazdowych do budynków inwentarskich stanowią otwarty system kanalizacyjny, a odprowadzanie zanieczyszczonych wód opadowych do ziemi wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Sąd uznał również, że obornik, który miał kontakt z wodami po myciu budynków środkami chemicznymi, traci status nawozu naturalnego i staje się odpadem, co skutkuje obowiązkiem składania odpowiednich zestawień i opłat. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, wskazując na odrębność postępowania w sprawach zarządzeń pokontrolnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wody opadowe i roztopowe ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w tym z dróg i parkingów, są ściekami wymagającymi pozwolenia wodnoprawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że betonowe koryta odprowadzające wody z utwardzonych dróg dojazdowych do budynków inwentarskich stanowią otwarty system kanalizacyjny, a odprowadzanie zanieczyszczonych wód opadowych do ziemi jest szczególnym korzystaniem z wód, które wymaga pozwolenia wodnoprawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
Prawo wodne art. 122 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
u.i.o.ś. art. 12 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Prawo wodne art. 9 § ust. 1 pkt 14 i 19
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 34
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 36
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 37
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 273 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 292 § pkt 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 35 § ust. 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.o. odp. art. 237 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. odp. art. 237aa § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
p.o.ś. art. 273 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 292 § pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
u.o. odp. art. 37 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach
k.p.a. art. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uznanie betonowych koryt odprowadzających wody opadowe z utwardzonych dróg za otwarty system kanalizacyjny. Kwalifikacja obornika zanieczyszczonego środkami chemicznymi jako odpadu. Niezastosowanie przepisów KPA do zarządzeń pokontrolnych.
Odrzucone argumenty
Wody opadowe z dróg dojazdowych nie są ściekami. Obornik nie traci statusu nawozu naturalnego. Naruszenie przepisów KPA przez organ.
Godne uwagi sformułowania
każde "ujęcie" w otwarty lub zamknięty system kanalizacyjny oznacza właśnie wprowadzanie ścieków (zanieczyszczonych wód opadowych i roztopowych - zgodnie z definicją zawartą w omawianej ustawie Prawo wodne) w konkretnym punkcie, a nie w sposób rozproszony, niezorganizowany. obornik indyczy z uwagi na zanieczyszczenie wodą zmieszaną ze środkami chemicznymi tracił status nawozu naturalnego i stawał się odpadem o kodzie 02 01 99
Skład orzekający
Elwira Brychcy
przewodniczący
Edyta Podrazik
sprawozdawca
Izabela Paluszyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących wód opadowych z powierzchni zanieczyszczonych oraz kwalifikacji obornika jako odpadu w kontekście hodowli zwierząt."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w czasie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarowania odpadami i wód opadowych w rolnictwie, z praktycznymi implikacjami dla wielu gospodarstw.
“Rolnik przegrał sprawę o obornik i wody opadowe. Sąd wyjaśnia, kiedy nawóz staje się odpadem.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 650/18 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2018-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Edyta Podrazik /sprawozdawca/ Elwira Brychcy /przewodniczący/ Izabela Paluszyńska Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane III OSK 1091/21 - Wyrok NSA z 2022-04-29 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1121 art.9 ust. 1 pkt 14 i 19, art. 34, art. 36, art. 37, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 2, art. 292 pkt 2 Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 1566 art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 389 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne Dz.U. 2016 poz 1987 art. 237 ust. 1 pkt 1, art. 237aa ust. 1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi B. G. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przestrzegania wymagań ochrony środowiska oddala skargę Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 1688 ze zm.) oraz ustaleń kontroli działalności rolniczej B. G. na terenie instalacji do hodowli indyków w [...], zarządził: (1) podjąć działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych zebranych z trwałych powierzchni zanieczyszczonych do ziemi w terminie do dnia [...] r.; (2) wnosić rzetelnie sporządzone zbiorcze zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów do Marszałka Województwa W. – niezwłocznie w zakresie zaległego zestawienia za 2016 rok; (3) przedkładać Marszalkowi Województwa W. rzetelnie sporządzone wykazy zawierające zbiorcze zestawienia informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat i terminowo wnosić opłaty za korzystanie ze środowiska na konto Marszałka Województwa W. w terminie ustawowym, przy czym korekta za 2016 rok niezwłocznie; (4) terminowo sporządzać i wprowadzać do Krajowej bazy raport o emisjach w terminie ustawowym, a zaległe za 2016 rok niezwłocznie. Uzasadniając wydane zarządzenie pokontrolne organ wyjaśnił, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] r. do [...] r. działalności rolniczej B. G. na terenie instalacji do hodowli indyków w [...] stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Odnosząc się do punktu 1 zarządzenia organ wskazał, że podczas oględzin terenu stwierdzono, że do budynków inwentarskich prowadzą utwardzone drogi dojazdowe. Utwardzone drogi dojazdowe, którymi poruszają się pojazdy ciężarowe dowożące paszę, wywożące indyki po zakończonym cyklu oraz pojazdy wywożące zanieczyszczony ściekami obornik indyczy, są zaliczane do trwałych nawierzchni zanieczyszczonych. Wody opadowe i roztopowe z trwałych powierzchni zanieczyszczanych są odprowadzane betonowymi korytami do uformowanego rowu pomiędzy budynkami indyczników. W czasie oględzin terenu udokumentowano taki system odprowadzania zebranych wód opadowych i roztopowych do ziemi. Na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych zebranych z trwałych powierzchni zanieczyszczonych do ziemi wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W zakresie pkt 2 zarządzenia organ wyjaśnił, że w dniu rozpoczęcia kontroli Z. G. będący pełnomocnikiem B. G. oraz osobą zajmującą się hodowlą indyków w instalacjach pod adresem [...] udzielił ustnych informacji dwóm inspektorom prowadzącym kontrolę, w tym opisał proces mycia i dezynfekcji budynków inwentarskich, co zostało udokumentowane w formie notatki służbowej. Informacje dotyczące mycia budynków do hodowli indyków przy użyciu specjalistycznych środków chemicznych i wsiąkaniu tych ścieków w obornik indyczy zostały potwierdzone podczas oględzin terenu. W czasie kontroli przekazano karty charakterystyki dla trzynastu preparatów chemicznych używanych do mycia (w tym pianowania) i dezynfekcji indyczników. Z ustaleń kontroli jednoznacznie wynika, że zużyte wody do mycia budynków inwentarskich przy użyciu preparatów chemicznych wsiąkają w pozostawiony na obiektach obornik indyczy, który następnie jest wywożony. W konsekwencji powyższego obornik indyczy z uwagi na proces mycia i dezynfekcji budynków inwentarskich, podczas którego ścieki przemysłowe (zanieczyszczenia wraz ze specjalistycznymi środkami chemicznymi) w niego wsiąkają traci status nawozów naturalnych i staje się odpadem o kodzie 02 01 99 -inne niewymienione odpady. Ustalono, że kontrolowany w latach 2016 i 2017 odpady o kodzie 02 01 99 wykorzystywał rolniczo jako nawóz naturalny na gruntach dzierżawionych. Nie okazano podczas trwania kontroli zezwolenia na przetwarzanie odpadów o kodzie 02 01 99 poprzez ich zmieszanie z glebą. W związku z wytwarzaniem odpadów oraz prowadzeniem przetwarzania odpadów poprzez ich rolnicze wykorzystanie w 2016 r. kontrolowany był zobowiązany do złożenia Marszałkowi Województwa W. zbiorczego zestawienie danych o rodzajach i ilościach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi za rok 2016. W trakcie kontroli nie okazano potwierdzenia złożenia zbiorczego zestawienia danych o odpadach Marszałkowi Województwa W. za 2016 r. Ustalono, że kontrolowany nie złożył takiego zestawienia danych o odpadach. Odnośnie pkt 3 zarządzenia organ wskazał, że w trakcie kontroli ustalono, że kontrolowany w latach 2016-2017 korzystał i w dalszym ciągu korzysta ze środowiska w związku z emisją gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do tuczu i hodowli indyków oraz w związku z odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych zebranych z trwałych powierzchni zanieczyszczonych do ziemi. W związku z powyższym kontrolowany był zobowiązany do naliczania opłat za korzystanie ze środowiska. W trakcie kontroli okazano potwierdzenia złożenia zbiorczego zestawienia danych o zakresie korzystania ze środowiska za 2016 r., z którego wynika, że kontrolowany naliczył opłaty z uwagi na emisję gazów lub pyłów powstającą w związku z instalacją do hodowli i tuczu indyków. Nie naliczył jednak opłaty w związku z odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych zebranych z trwałych nawierzchni zanieczyszczonych do ziemi, która z uwagi na brak pozwolenia wodnoprawnego winna być podwyższona o 500%. Uzasadniając pkt 4 zarządzenia organ wyjaśnił, że kontrolowany w związku z eksploatacją instalacji do hodowli i tuczu indyków rzeźnych (w 2016 r. produkcja odbywała się w pięciu budynkach inwentarskich, od stycznia 2017 r. w dwóch budynkach) wyposażonej w system wentylacji mechanicznej zobowiązany był do uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza. W trakcie kontroli okazano decyzję Marszałka Województwa W. z dnia [...] r., nr [...] udzielającą pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji zlokalizowanej na terenie Gospodarstwa Rolnego B. G. w m. B. na dz. nr [...], tj. na emisję z 5 budynków inwentarskich opisanych nr od nr od 3A do 7A. Kontrolowany w związku z wprowadzaniem gazów i pyłów do powietrza zobowiązany był do wprowadzenia raportu do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji za rok 2016. W trakcie kontroli ustalono, że kontrolowany nie złożył raportów za 2016 r. do Krajowej bazy. W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w części obejmującej punkty od 1 do 3, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie (1) art. 9 ust 1 pkt 14 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (obowiązującej do dnia 31.12.2017 r.) poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż odprowadzane z trwałych powierzchni na terenie objętym kontrolą wody opadowe i roztopowe są ściekami; (2) art. 7, 8, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego skutkujące błędnymi ustaleniami polegającymi na przyjęciu, iż wywożony z indyczarni obornik jest zanieczyszczony środkami chemicznymi używanymi przy myciu i dezynfekcji budynków i zakwalifikowaniu go w związku z tym jako odpadu, w sytuacji, gdy nic takiego nie wynika z zebranego materiału dowodowego, wręcz przeciwnie wynika z niego, że środki chemiczne stosowane są dopiero po wywiezieniu obornika; (3) art. 122 Prawa wodnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi z trwałych powierzchni na terenie objętym kontrolą wymaga uzyskania wodnoprawnego; (4) art. 273 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez nakazanie skarżącemu odprowadzania opłat za korzystanie ze środowiska w związku z oprowadzeniem wód opadowych i roztopowych do ziemi. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nałożone na niego zaskarżonym zarządzeniem obowiązki są konsekwencją ustaleń zawartych w protokole z kontroli nr [...], którego podpisania skarżący odmówił z uwagi na zawarte w nim nieścisłości. Wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] r. złożył zastrzeżenia do ustaleń i twierdzeń zawartych w protokole pokontrolnym, jednakże organ w ogóle nie odniósł się do jego argumentów. Ustosunkowując się do zaskarżonych punktów zarządzenia wskazano, że stosownie do art. 9 ust 1 pkt .14 c w zw. z art. 122 ust. 1 i art. 37 pkt 2 Prawa wodnego, aby wody opadowe i roztopowe można było zakwalifikować jako ścieki, muszą być ujęte w system kanalizacyjny. Zgodnie z powszechną definicją kanalizacja to zespół (system) kanałów ściekowych i urządzeń pomocniczych, którymi przekazywane są ścieki i wody ze spływów powierzchniowych do oczyszczalni ścieków lub do odbiornika. W związku z tym powszechnie nie traktuje się jako odprowadzania ścieków spływu powierzchniowego tych wód, np. z dróg lub parkingów. W ocenie skarżącego nie sposób przyjąć, by sfotografowany przez Kontrolujących fragment betonowego chodnika uznać można było za system kanalizacyjny. Skarżący konsekwentnie podnosi, iż w jego przypadku wody opadowe i roztopowe spływają z nawierzchni trwałej przez jej krawędzie. Nie są one ujmowane w żadne systemy kanalizacyjne, co powoduje, że wody te nie są ściekiem. Już tylko z tego względu skarżący nie ma obowiązku uzyskiwania pozwolenia wodno prawnego, ani też uiszczania opłat za korzystanie ze środowiska w związku z odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych. Z kolei zaskarżony punkt 2 zarządzenia jest rezultatem błędnych ustaleń zawartych w protokole pokontrolnym, mianowicie, że budynki przeznaczone do hodowli indyków czyszczone są środkami chemicznym, które następnie wsiąkają w obornik indyczy. Wskutek rzekomego kontaktu obornika ze środkami używanymi do czyszczenia i dezynfekcji traci on status nawozu naturalnego i staje się odpadem o kodzie 02 01 99 - inne niewymienione odpady. Skarżący konsekwentnie podnosi, że mycie indyczników następuje przy użyciu minimalnej ilości wody, a środki chemiczne są stosowane dopiero po wywiezieniu obornika. Odmienne ustalenia organu są całkowicie bezpodstawne. Skoro nie dochodzi do zanieczyszczenia obornika środkami chemicznymi, to nie może on utracić statusu nawozu naturalnego i stać się odpadem. W konsekwencji powyższego w odniesieniu do obornika brak jest podstaw do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów oraz do składania zestawień o rodzajach i ilościach odpadów w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił w szczególności, że w zastrzeżeniach do protokołu kontroli Z. G. doprecyzował, że wszelkie środki chemiczne, w tym pianotwórcze i dezynfekujące, są stosowane po wywiezieniu obornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie są pkt 1 – 3 zarządzenia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., wydanego po przeprowadzeniu kontroli działalności rolniczej B. G. na terenie instalacji do hodowli indyków w miejscowości [...]. Rozpoczynając rozważania prawne od nałożenia na skarżącego obowiązku podjęcia działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych zebranych z trwałych powierzchni zanieczyszczonych do ziemi do dnia [...] r. (pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego) wyjaśnić należy, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121), obowiązującej do dnia 31 grudnia 2017 r., wyróżnia się trzy rodzaje korzystania z wód, a więc korzystanie zwykłe (art. 36), powszechne (art. 34) i szczególne (art. 37). Jedynym rodzajem korzystania z wód wymagającym uzyskania pozwolenia wodnoprawnego było korzystanie szczególne. Według definicji zawartych w tych przepisach korzystanie zwykłe z wód oznaczało ich używanie służące zaspokajaniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego, korzystanie powszechne zaś, to używanie wód służące do zaspokajania potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego, bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych, a także do wypoczynku, uprawiania turystyki, sportów wodnych oraz amatorskiego połowu ryb. Korzystanie szczególne z wód to według art. 37 ustawy Prawo wodne korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, polegające m.in. na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi. Przez ścieki, których wprowadzanie do wód lub ziemi stanowiło ten szczególny, wymagający pozwolenia rodzaj korzystania z wód zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo wodne rozumieć należy wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów. Każdy rodzaj szczególnego korzystania z wód wymagał stosownie do treści art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne uzyskania przez podmiot pozwolenia wodnoprawnego. Konsekwentnie według art. 180 ustawy Prawo ochrony środowiska jeżeli wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, to eksploatacja instalacji, która powoduje m.in. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest dozwolona po uzyskaniu stosownego pozwolenia. Obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566) regulują powyższe zagadnienie podobnie. Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 oraz art. 389 pkt 1 odprowadzanie wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast jest zaliczane do usług wodnych, które wymagają pozwolenia wodnoprawnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że wynikający z pkt 1 zarządzenia pokontrolnego obowiązek uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych zebranych z trwałych powierzchni zanieczyszczonych do ziemi, który oznacza w istocie obowiązek wystąpienia o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest zasadny. Należy zwrócić uwagę, że z protokołu kontroli nr [...] oraz dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik nr [...] do tego protokołu wynika, że do budynków inwentarskich wchodzących w skład instalacji do hodowli indyków prowadzą utwardzone drogi dojazdowe. Wody opadowe i roztopowe z tych powierzchni są odprowadzane betonowymi korytami do uformowanego rowu pomiędzy budynkami indyczników. Sąd zauważa, że na zdjęciu nr [...] wyraźnie widoczny jest pomiędzy budynkami inwentarskimi uformowany betonowy lej, stanowiący odpływ wód opadowych i roztopowych zebranych z utwardzonych dróg do ziemi – rowu. Na zdjęciu nr [...] sfotografowano przy tym jedno z miejsc wprowadzania ścieków wód opadowych i roztopowych do ziemi (rowu), gdzie widoczne są zanieczyszczenia naniesione ściekami deszczowymi (po bieleniu kurników) (zob. k. 147 – 148 akt adm.). Wbrew zarzutom skargi zdaniem Sądu sfotografowane betonowe koryta (leje), którymi spływają wody opadowe i roztopowe z dróg do uformowanego rowu słusznie uznano za otwarty system kanalizacyjny. Przez systemy kanalizacji deszczowej należy bowiem rozumieć zbiór urządzeń wodnych (ich otwarty katalog zawierał art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego z 2001 r.), takich jak koryta, kanały, rowy, czy też rury, które funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do ziemi. Innymi słowy, każde "ujęcie" w otwarty lub zamknięty system kanalizacyjny oznacza właśnie wprowadzanie ścieków (zanieczyszczonych wód opadowych i roztopowych - zgodnie z definicją zawartą w omawianej ustawie Prawo wodne) w konkretnym punkcie, a nie w sposób rozproszony, niezorganizowany. Tym samym ukierunkowanie (zorganizowanie) spływu wód opadowych i roztopowych z powierzchni zanieczyszczonej w taki sposób, że są wprowadzane do ziemi w konkretnych punktach poprzez odpowiednio wyprofilowane koryta betonowe świadczy, że mogą być one uznane za otwarty system kanalizacyjny. W kontekście zarzutów skargi wskazać przy tym należy, że w art. 9 ust. 1 pkt 14 c ustawy Prawo wodne z 2001 r. został zawarty katalog otwarty zanieczyszczonych powierzchni, z których ujęte w systemy kanalizacyjne wody opadowe lub roztopowe i wprowadzane do wód lub ziemi stają się ściekami. W katalogu tym znalazły się również drogi, wobec czego argumenty skarżącego podważające zanieczyszczenie utwardzonych dróg dojazdowych do budynków inwentarskich są bezzasadne. To z mocy prawa drogi te zakwalifikowane zostały do powierzchni zanieczyszczonych, a nie dlatego, że organ uznał, iż odbywa się na nich transport zanieczyszczonego ściekami obornika indyczego. W konsekwencji powyższego, za zasadne należało również uznać nałożenie na skarżącego wynikającego z pkt 3 zarządzenia pokontrolnego obowiązku przedkładania Marszalkowi Województwa W. rzetelnie sporządzonych wykazów zawierających zbiorcze zestawienia informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat, w tym obowiązek dokonania korekty wykazu za 2016 r. oraz terminowego wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Skoro bowiem skarżący w 2016 r. naliczył jedynie opłaty za korzystanie ze środowiska uwzględniając jedynie emisję gazów lub pyłów powstającą w związku z instalacją do hodowli i tuczu indyków, a nie naliczył tej opłaty w związku z odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych zebranych z trwałych nawierzchni zanieczyszczonych do ziemi, choć obowiązek ten wynikał z art. 273 ust. 1 pkt 2 Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r., winien on dokonać odpowiedniej korekty, przy czym z uwagi na brak pozwolenia wodnoprawnego, skarżący był zobowiązany do naliczenia opłaty podwyższonej o 500 %, co wynikało z art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r. Odnosząc się z kolei do pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wskazać należy, że z przedłożonego przez pełnomocnika skarżącego przy piśmie z dnia [...] r. opisu instalacji, który stanowi załącznik nr [...] do protokołu kontroli wynika, że "po zakończonym cyklu produkcyjnym indyczniki są myte wewnątrz myjkami ciśnieniowymi, przy minimalnej ilości wody, która spada na ściółkę. Ściółka jest wywożona na pola uprawiane przez B. G., a obiekt jest zamiatany mechanicznie, następnie obiekt jest zamgławiany środkami dezynfekcyjnymi" (k. 151 akt adm.). Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ na tej podstawie doszedł do słusznego przekonania, że zużyte wody do mycia budynków inwentarskich przy użyciu preparatów chemicznych wsiąkają w pozostawiony na obiektach obornik indyczy, który następnie jest wywożony na pola uprawne. W tym kontekście wskazać należy, że Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, iż środki chemiczne do czyszczenia indyczników stosowane były dopiero po wywiezieniu obornika, gdyż przeczy temu zebrany w sprawie materiał dowodowy. Podkreślić należy, że w czasie kontroli pełnomocnik inwestora przekazał karty charakterystyki dla trzynastu preparatów chemicznych używanych do mycia (w tym pianowania) i dezynfekcji indyczników, co jednoznacznie potwierdza fakt mycia indyczników specjalistycznymi środkami chemicznymi. Tymczasem z przedstawionego opisu instalacji wynika, że po myciu myjkami ciśnieniowymi i wywiezieniu ściółki obiekt jest następnie jedynie zamiatany mechanicznie i zamgławiamy środkami dezynfekcyjnymi. Wobec tego użycie wymienionych środków chemicznych do mycia indyczników musiało następować na etapie mycia myjkami ciśnieniowymi, gdyż w późniejszym etapie nie wymieniono mycia indyczników środkami czyszczącymi, a jedynie zamiatanie i zamgławianie środkami dezynfekcyjnymi, co stanowi ostatni etap czyszczenia indyczników i przygotowania ich do nowego cyklu produkcyjnego. Nie mogło być przy tym tak, że indyczniki były myte jedynie czystą wodą, a następnie zamiatane i dezynfekowane, skoro skarżący wskazał na stosowane przez niego środki chemiczne do mycia indyczników. Twierdzeniu powyższemu nie przeczy przy tym zastrzeżenie pełnomocnika inwestora do protokołu kontroli, iż "dla uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości kontrolowany wprowadził zmianę w kolejności operacji wykonywanych po zakończonym cyklu produkcyjnym. Opłukiwanie obiektów czystą wodą przy użyciu myjki ciśnieniowej następować będzie po wywiezieniu obornika". To nie opłukiwanie obiektu czystą wodą prowadziło do nałożenia na skarżącego obowiązku wynikającego z pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, i gdyby faktycznie przed wywiezieniem obornika obiekt był płukany jedynie czystą wodą, nie byłoby powodu do zmiany kolejności operacji wykonywanych po zakończonym cyklu produkcyjnym. Mając powyższe na uwadze, obornik indyczy z uwagi na zanieczyszczenie wodą zmieszaną ze środkami chemicznymi tracił status nawozu naturalnego i stawał się odpadem o kodzie 02 01 99, tj. innym niewymienionym odpadem zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923), który skarżący w latach 2016 i 2017 wykorzystywał rolniczo jako nawóz naturalny (przetwarzał go poprzez zmieszanie z glebą). Z tego powodu skarżący był na mocy art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r., nr 185, poz. 1247) w zw. z art. 237 ust. 1 pkt 1 i art. 237aa ust. 1 ustawy dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987 ze zm.), obowiązany do złożenia Marszałkowi Województwa W. zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów i o sposobach gospodarowania nimi w roku 2016. Skoro więc skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku, organ zasadnie zobowiązał go do niezwłocznego złożenia zaległego zestawienia za rok 2016. Tym samym Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne odpowiada prawu. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ odpowiedział na zastrzeżenia do protokołu z kontroli wyrażone w piśmie z dnia [...] r., pismem z dnia [...] r., nr [...] (k. 173 – 174 akt adm.), które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r. (k. 172 akt adm.). Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy wskazać, że postępowanie zakończone zarządzeniem pokontrolnym nie należy do żadnej grupy spraw wymienionych w art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym utrwalone jest w orzecznictwie stanowisko, że do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust.1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego 6 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2893/12, z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 723/12, z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2479/17, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać przy tym trzeba, że z pełnych gwarancji procesowych wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego strona skarżąca będzie mogła skorzystać, jeżeli na skutek zarządzenia zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną. Nie znajdują zatem potwierdzenia i nie mogą być uznane za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania wyrażonych w art. 7, 8, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI