II SA/PO 65/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję ZUS o zmianie wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko B. J. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Zmiana ta polegała na ustaleniu świadczenia w niższej kwocie za okres od listopada 2023 r. do maja 2024 r., co miało nastąpić na mocy wyroku sądu okręgowego ustalającego opiekę naprzemienną. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organ I instancji nie miał podstaw do zmiany wysokości świadczenia z mocą wsteczną (ex nunc), gdyż przepis art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie pozwala na ingerencję w świadczenia już wypłacone i skonsumowane. Sąd podkreślił, że takie kwestie jak zwrot nienależnie pobranego świadczenia powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie braku należytego uzasadnienia decyzji przez organy obu instancji. W związku z uchyleniem decyzji, sąd umorzył postępowanie administracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zmiany wysokości świadczeń wychowawczych z mocą wsteczną oraz wymogów formalnych uzasadnienia decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wysokości świadczenia wychowawczego w związku z orzeczeniem o opiece naprzemiennej, ale zasady dotyczące skutku ex nunc i uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji może zmienić wysokość świadczenia wychowawczego z mocą wsteczną za okres, w którym świadczenie zostało już wypłacone i skonsumowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może zmienić wysokości świadczenia wychowawczego z mocą wsteczną za okres, w którym świadczenie zostało już wypłacone i skonsumowane. Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ma zastosowanie jedynie do przyszłych okresów (ex nunc).
Uzasadnienie
Sąd administracyjny uznał, że decyzja zmieniająca wysokość świadczenia wychowawczego wydana na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc (na przyszłość). Nie może ona dotyczyć okresów poprzedzających wydanie decyzji, za które świadczenie zostało już wypłacone i skonsumowane.
Czy decyzje organów administracji w sprawie świadczeń wychowawczych spełniają wymogi formalne dotyczące uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku decyzje organów obu instancji nie spełniały wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. w kontekście zasad z art. 8 i 11 k.p.a., ponieważ nie wyjaśniono motywów rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie wyjaśniły motywów swoich rozstrzygnięć, co narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i uniemożliwia stronie obronę jej interesów.
Przepisy (13)
Główne
u.p.p.w.d. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Przepis ma zastosowanie do zmiany lub uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego ze skutkiem na przyszłość (ex nunc), a nie ze skutkiem wstecznym.
Pomocnicze
u.p.p.w.d. art. 5 § 2a
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 25 § 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Dotyczy postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.
u.p.p.w.d. art. 13a § 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji nie może zmieniać wysokości świadczenia wychowawczego z mocą wsteczną za okres, który został już wypłacony i skonsumowany. • Decyzje organów obu instancji nie zawierały wystarczającego uzasadnienia, naruszając zasady postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uchylająca lub zmieniająca prawo do świadczenia wychowawczego [...] ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc, tj. z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji. • Analiza art. 27 ust. 1 tej ustawy w kontekście systemowym, a także celowościowym, nie daje podstaw do twierdzenia, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu może dotyczyć także zmiany lub uchylenia decyzji przyznającej świadczenie z mocą wsteczną, w szczególności za okres, za jaki świadczenie zostało już wypłacone i w istocie "skonsumowane". • Organy obu instancji w istocie zatem nie wyjaśniły motywów swojego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Jakub Zieliński
przewodniczący
Tomasz Świstak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany wysokości świadczeń wychowawczych z mocą wsteczną oraz wymogów formalnych uzasadnienia decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wysokości świadczenia wychowawczego w związku z orzeczeniem o opiece naprzemiennej, ale zasady dotyczące skutku ex nunc i uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanego świadczenia (800+), a rozstrzygnięcie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące zmiany wysokości świadczeń z mocą wsteczną, co jest istotne dla wielu obywateli i praktyków prawa.
“ZUS nie może cofnąć świadczenia 800+! Sąd wyjaśnia, kiedy zmiana decyzji jest legalna.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.