II SA/PO 639/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących obiektu przekraczającego definicję altany działkowej.
Skarżący P. i Ł. G. zaskarżyli postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących obiektu o wymiarach przekraczających definicję altany działkowej zawartą w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych. Sąd uznał, że obiekt o powierzchni 35,5 m2 i wysokości 5,4 m nie jest altaną działkową, a budynkiem wymagającym pozwolenia na budowę. Kwestia zgodności z planem miejscowym zostanie zbadana na etapie legalizacji. Skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi P. i Ł. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych. Przedmiotem sporu był obiekt budowlany o wymiarach 500 cm x 710 cm i wysokości ok. 540 cm wraz z tarasem, zlokalizowany na działce w L. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obiekt ten nie spełnia definicji altany działkowej zawartej w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych, ponieważ jego powierzchnia (35,5 m2) i wysokość (5,4 m) przekraczają dopuszczalne normy (35 m2 i 5 m dla dachów stromych). W związku z tym, obiekt został zakwalifikowany jako budynek wymagający pozwolenia na budowę, a jego budowa stanowi samowolę budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że definicja altany działkowej jest precyzyjna i obiekt skarżących jej nie spełnia. Kwestia zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie mogła być badana na etapie wstrzymania robót budowlanych, lecz zostanie rozpatrzona w toku postępowania legalizacyjnego. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani materialnych, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obiekt budowlany o powierzchni 35,5 m2 i wysokości 5,4 m nie spełnia definicji altany działkowej zawartej w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i w związku z tym wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych precyzyjnie określa wymogi dotyczące altan działkowych (powierzchnia do 35 m2, wysokość do 5 m przy dachach stromych). Obiekt skarżących przekracza te wymiary, co wyklucza jego kwalifikację jako altany działkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 29 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 48 § 1-5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
ustawa o ROD art. 2 § 9a
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Definicja altany działkowej obejmuje wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1-3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 51 § 1-2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 81 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
ustawa o ROD art. 4
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
ustawa o ROD art. 13 § 1 pkt 1-2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
ustawa o ROD art. 13a
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt budowlany przekracza dopuszczalne wymiary altany działkowej (powierzchnia i wysokość), co wyklucza jego kwalifikację jako altany działkowej w rozumieniu ustawy o ROD. Kwestia zgodności z planem miejscowym jest badana na etapie legalizacji, a nie wstrzymania robót budowlanych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów ustawy o ROD, Prawa budowlanego, Konstytucji RP oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Argumentacja dotycząca systemowej wykładni przepisów ustawy o ROD i Prawa budowlanego w związku z ustaleniami planu miejscowego. Wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego zgodności altany z wymogami ustawy o ROD.
Godne uwagi sformułowania
Obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie spełnia dwóch z wyżej skazanych warunków, tj. powierzchni (35,5 m2) oraz wysokości (5,4 m). Nie można go zatem uznać za altanę działkową w myśl przepisów ustawy o ROD. kwestia zgodności inwestycji z postanowieniami planu miejscowego nie może być analizowana na etapie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i będzie podlegać ocenie dopiero w toku postępowania legalizacyjnego, zgodnie z art. 48b Prawa budowlanego. wszystkie te zarzuty są przedwczesne i jako takie nie podlegają kontroli sądu na tym etapie postępowania.
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
członek
Robert Talaga
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji altany działkowej i stosowanie przepisów Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej na terenach ROD."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych wymiarów obiektu i specyfiki postępowania legalizacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej na terenach ROD i precyzyjnej interpretacji przepisów. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Czy Twoja altanka działkowa to samowola budowlana? Sąd wyjaśnia, gdzie przebiega granica.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 639/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Robert Talaga /sprawozdawca/ Wiesława Batorowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Nadzór budowlany Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1267 art. 1 § 1-2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1-3, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 725 art. 1, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 4, art. 48 ust. 1-5, art. 51 ust. 1-2, art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c, Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Dz.U. 2021 poz 1073 art. 2 pkt 9a, art. 4, art. 13 ust. 1 pkt 1-2, art. 13a Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. G. i Ł. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 10 maja 2024 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej jako: "PINB" lub "organ pierwszej instancji") wstrzymał P. i Ł. G. (dalej również jako: "inwestorzy") roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego położonego na parceli [...], o wymiarach w planie 500 cm x 710 cm i wysokości ok. 540 cm wraz z tarasem o wymiarach 243 cm x 395 cm, znajdującego się na działce o numerze ewidencyjnym [...], przy ul. [...] w L. , gmina T. . Jednocześnie poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego w ustawowym terminie oraz o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej w dalszym toku postępowania zainicjowanego takim wnioskiem. Podstawą faktyczną do wydania wyżej wskazanego postanowienia były wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 23 lutego 2024 r. na działce ewidencyjnej nr [...] przy ul. [...] w L., gmina T. w wyniku której ustalono, że na parceli nr [...] zlokalizowany jest obiekt budowlany w konstrukcji drewnianej wraz z zadaszonym tarasem. Obiekt posadowiony jest na bloczkach betonowych. Dach dwuspadowy w konstrukcji drewnianej pokryty jest blachodachówką. Obiekt pełni funkcje rekreacyjną (altana działkowa) i powstał w 2019 roku a jego inwestorami są P. P. i Ł. G., którzy zrealizowali go w oparciu o ustawę z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Wymiary obiektu wynoszą: 500 cm x 710 cm, wysokość około 540 cm, wymiary tarasu: 243 cm x 395 cm. Ponadto na terenie nieruchomości znajduje się pełniący funkcję gospodarczą obiekt budowalny w konstrukcji drewnianej posadowionej na kanoldach o wymiarach w planie 130 cm x 180 cm, wysokość 210 cm, który powstał bez stosownych pozwoleń w 2018 roku, a jego inwestorami są P. i Ł. G.. Organ ustalił również, że Starosta [...] w dniu 28 lutego 2019 r. (znak sprawy: [...]) wydał decyzję dotyczącą sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy altany działkowej o powierzchni 35 m˛ i wysokości do 5 m. Starosta [...] nie wydał decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę tego obiektu. Dalej PINB wskazał, że nieruchomość stanowiąca działkę nr ewid. [...] stanowi własność Stowarzyszenia Działkowców - X. (KRS: [...]). Jak wynika z informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, zasadniczym celem działania stowarzyszenia jest między innymi zakładanie i prowadzenie rodzinnych ogrodów działkowych na gruntach własnych stowarzyszenia. Organ pierwszej instancji badając legalność obiektu będącego przedmiotem postępowania wziął zatem pod uwagę przepisy ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, która w art. 2 pkt 9a zawiera definicję altany działkowej. Rozumie się przez nią: wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m˛. Biorąc pod uwagę, że wysokość obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania przekracza 5 m, PINB stwierdził, że nie stanowi on altany działkowej a obiekt budowlany – budynek w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, w stosunku do którego wymagane było pozwolenie na budowę. Pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. P. i Ł. G., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli do zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2024 r. (znak: [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej jako: "WINB" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał najpierw na generalną zasadę wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Dalej podniósł, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Następnie powołując się na definicję altany wykazał, że powierzchnia spornego budynku jest większa niż przewiduje ustawodawca i wynosi 35,5 m˛, taki sam wniosek dotyczy wysokości obiektu, która wynosi 540 cm. Biorąc to pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował sporny obiekt budowlany jako budynek, na wykonanie którego inwestorzy powinni byli uzyskać pozwolenie na budowę. Prawidłowo również PINB zastosował tryb określony w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Ponadto, odnosząc się do zarzutów skarżących WINB podkreślił, że organ nadzoru budowlanego wdrażając postępowanie legalizacyjne w związku z dokonaną samowolą budowlaną, na pierwszym etapie postępowania legalizacyjnego, nie analizuje zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bowiem nie ma takiej możliwości jak miało to miejsce przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. Zatem dopiero gdy inwestorzy wyrażą chęć legalizacji takiego obiektu, organ zobowiąże ich do przedłożenia m.in. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej. Dopiero wówczas będzie miała miejsce ocena, czy dany obiekt jest zgodny z uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tym samym czy będzie możliwość jego zalegalizowania. Pismem z dnia 26 sierpnia 2024 r. P. i Ł. G. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej wskazane postanowienie WINB. Skarżacy wnieśli przy tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, względnie o uchylenie postanowienia PINB oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 2 pkt 9a, art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 4 art. 13a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, a także art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez ich niezastosowanie przez oba organy; 2) art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego obu instancji; 3) art. 21 ust. 1 Konstytucji RP poprzez dalsze ograniczenie na skutek zaskarżonych decyzji organów nadzoru budowlanego wykonywania prawa własności nieruchomości uregulowanego w ustawie z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych niewynikające z ustawy; 4) § 4 pkt 2a i § 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg Jeziora L. , zatwierdzonego uchwałą Nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. Rady Gminy T. , poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie; 5) art. 7, art. 77 §1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego; 6) art. 8 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności brak funkcjonalnej wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania terenu i ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych; 7) art. 9 i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia PINB. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jednocześnie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie – art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2024 r. (znak: [...], którym organ utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia 10 maja 2024 r. (znak: [...]), którym to wstrzymano P. i Ł. G. roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego, położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 500 cm x 710 cm i wysokości ok. 540 cm wraz z tarasem o wymiarach 243 cm x 395 cm, znajdującego się na działce o numerze ewidencyjnym [...], przy ul. [...] w L., gmina T. . W tym miejscu wskazać należy, że okoliczności faktyczne sprawy oraz ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji w zakresie: rozmiaru obiektu budowlanego, jego położenia i związania z gruntem są bezsporne. Inwestorzy sami przyznają, iż ich obiekt przekracza wskazane dozwolone rozmiary, podkreślając przy tym, że czyni to nieznacznie. Zaznaczenia również wymaga, że dla rozpoznawanej sprawy bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż działka na której posadowiony jest przedmiotowy obiekt budowlany położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg jeziora L. , przyjętym uchwałą Rady Gminy T. nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. (Dz. Urz. Woj. W. z 2010 r. nr [...] poz. 3563) Zgodzić się w tym zakresie należy z WINB, że w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725; dalej jako: "Prawo budowlane"), kwestia zgodności inwestycji z postanowieniami planu miejscowego nie może być analizowana na etapie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i będzie podlegać ocenie dopiero w toku postępowania legalizacyjnego, zgodnie z art. 48b Prawa budowlanego. Nie może odnieść więc żadnych skutków argumentacja pełnomocnika skarżących odnosząca się do systemowej wykładni przepisów ustawy o ROD oraz Prawa budowlanego w związku z ustaleniami planu miejscowego i rozważania w zakresie dopuszczalności posadowienia budynków na terenie Rodzinnych Ogródków Działkowych [...] L., gdyż wszystkie te zarzuty są przedwczesne i jako takie nie podlegają kontroli sądu na tym etapie postępowania. W niniejszym postępowaniu Sąd uznał za oś sporu problem ustalenia charakteru prawnego obiektu budowlanego zrealizowanego na parceli nr [...] działki o numerze ewidencyjnym [...], znajdującej się przy ul. [...] w L., gmina T. . Wobec powyższego, materialnoprawną podstawę do rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowią przepisy Prawa budowlanego. Ustawa ta, zgodnie z treścią art. 1 normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego). Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073; dalej jako: "ustawa o ROD"). Przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m˛ oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m˛ (art. 2 pkt 9a ustawy o ROD). Z treści art. 48 Prawa budowlanego wynika, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Odnosząc się zatem do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności dotyczących naruszenia art. 2 pkt 9a, art. 4, art. 13 ust. 1 pkt 1-2 i art. 13a ustawy o ROD, należy stwierdzić, że definicja ustawowa altany działkowej w sposób szczegółowy i jednoznaczny ustaliła wymagania dotyczące tego typu obiektów. Jak podkreśla się w doktrynie: wprowadzenie tego przepisu było wynikiem kontrowersji, które wywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2014 r., II OSK 1875/12, utożsamiający altany w rodzinnych ogrodach działkowych z budowlami o lekkiej konstrukcji, często ażurowej stawianej w ogrodzie, przeznaczonej do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem. Ocena wyrażona w tym orzeczeniu prowadziła do uznania, że dla wzniesienia budynków posadowionych na terenach ogrodów działkowych, które nie spełniają ww. wymogów (a nie spełniała ich przytłaczająca większość altan działkowych), konieczne było wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę (por. J. Lipski, Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Komentarz, Warszawa 2022, art. 2, nb 67). Ustawodawca chcąc więc uniknąć jakichkolwiek wątpliwości dotyczących obiektów budowlanych realizowanych na terenach rodzinnych ogródków działkowych, a także potencjalnych problemów związanych z legalizacją tego typu budynków ustalił szczegółowe wytyczne dla altan działkowych: powierzchnię nieprzekraczającą 35 m˛, wysokość do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich oraz ustalenia odnoszące się do tarasów, werandy lub ganku, które obiekty te spełniać muszą łącznie. Obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie spełnia dwóch z wyżej skazanych warunków, tj. powierzchni (35,5 m2) oraz wysokości (5,4 m). Nie można go zatem uznać za altanę działkową w myśl przepisów ustawy o ROD. Biorąc pod uwagę, że PINB ustalił wymiary spornego obiektu podczas czynności kontrolnych, nie mógł odnieść na etapie postępowania odwoławczego zamierzonego skutku wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego zgodności altany z wymogami, przewidziany w art. 13a ustawy o ROD, gdyż skarżący nie mogliby uzyskać takiego dokumentu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że postępowanie w tym zakresie nie mogło mieć wpływu na wynik kontrolowanej sprawy, gdyż uzyskanie takiego zaświadczenia w żaden sposób nie chroniłoby wybudowanego obiektu przed działaniami organów nadzoru budowlanego. Nie zastąpiłoby więc postępowania legalizacyjnego, a jedynie mogłoby stanowić dowód w niniejszej sprawie, podlegający ocenie przez właściwy organ. Niezrozumiałym jest zarzut naruszenia przez organ drugiej instancji art. 51 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w kontrolowanej sprawie z uwagi na wniesienie zażalenia od postanowienia PINB. Zaznaczyć bowiem należy, że postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części jest podzielone na kilka etapów. Pierwszy to ustalenie, że obiekt budowlany był zrealizowany bez pozwolenia na budowę. Drugi etap to ocena organu czy obiekt można zalegalizować, tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z nimi. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację obiektu. Następnym etapem jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej (po spełnieniu wymagań nałożonych w ww. postanowieniu). Postępowanie kończy bądź zatwierdzenie projektu budowlanego, bądź nakaz rozbiórki obiektu. Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 p.b. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia – nakazując stosować przepis art. 48 ust. 1 ustawy, czyli wydać nakaz rozbiórki. Wniesienie zażalenia od postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych zatrzymało niniejsze postępowanie na pierwszym etapie, nie można więc w tym momencie stwierdzić, jakie rozstrzygnięcia zapadną na dalszych etapach procesu legalizacji. Stwierdzić bowiem należy, że specyfika postępowania legalizacyjnego powoduje, iż zakres zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzależniony jest w całości od aktywności strony zobowiązanej do przedłożenia odpowiednich dokumentów, zatem odnoszenie się do naruszenia przepisów mających zastosowanie na dalszym etapie postępowania jest przedwczesne. Końcowo, zwrócić należy jeszcze raz uwagę na to, iż zgodność posadowienia budynku będącego przedmiotem sporu w niniejszej sprawie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będzie mogła być badana dopiero na kolejnym etapie postępowania dotyczącego legalizacji, zgodnie z powołanym już art. 51 Prawa budowlanego. Sąd nie ujawnił żadnych przesłanek mogących skutkować usunięciem zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego. W szczególności uznać należy, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego, jako podstawę do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jednocześnie informując inwestorów o możliwości złożenia – w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia – wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasad postępowania administracyjnego w toczącym się postępowaniu Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI