II SA/Po 633/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga P. B. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 14 maja 2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. Unii Lubelskiej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ustanowienie w planie faktycznego pozbawienia jego nieruchomości dostępu do drogi publicznej, co uniemożliwia ich zagospodarowanie. Działki skarżącego były objęte dwoma planami: jeden przeznaczał je pod przyszłą drogę ekspresową (III ramę Poznania), a drugi pod zabudowę usługową, produkcyjną i magazynową (U/P). Skarżący podniósł, że mimo posiadania służebności drogi koniecznej, droga ta nie jest urządzona, a uchwała nr XI/156/VIII/2019 w § 15 pkt 10 wyłącza dostęp samochodów z dróg położonych poza obszarem planu. Rada Miasta argumentowała, że plany są zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a dostęp do drogi publicznej jest zapewniony, nawet jeśli tymczasowo teren pod drogę jest wykorzystywany jako parking. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że dostęp do drogi publicznej jest zapewniony zgodnie z definicją ustawową (bezpośredni lub pośredni przez drogę wewnętrzną lub służebność). Sąd podkreślił, że uchwała nr XL/419/IV/2008 nie przewiduje zjazdów na działki skarżącego z przyszłej drogi ekspresowej, ale skarżący ma prawo samodzielnie urządzić drogę konieczną na własny koszt, co zapewnia mu możliwość zagospodarowania nieruchomości. Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a uchwała jest zgodna z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej w kontekście planów miejscowych, zwłaszcza gdy istnieją kolidujące ze sobą plany lub realizowane są inwestycje celu publicznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji dwóch planów miejscowych i realizacji inwestycji celu publicznego (droga ekspresowa). Interpretacja dostępu do drogi publicznej jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która ogranicza dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości, narusza prawo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dostęp do drogi publicznej jest zapewniony w inny sposób, np. poprzez drogę wewnętrzną lub ustanowioną służebność, a ograniczenia wynikają z realizacji celów publicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dostęp do drogi publicznej jest zapewniony, jeśli istnieje bezpośredni dostęp lub dostęp przez drogę wewnętrzną lub służebność. Ograniczenia w dostępie dla pojazdów samochodowych wynikające z planu nie oznaczają całkowitego braku dostępu, zwłaszcza gdy istnieje możliwość samodzielnego urządzenia drogi koniecznej.
Czy sąd administracyjny może badać zgodność z prawem uchwały planistycznej, która nie jest bezpośrednio przedmiotem skargi, ale wpływa na sytuację skarżącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do kontroli całokształtu sprawy i może brać pod uwagę inne akty prawne, które mają wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, o ile nie wykracza poza zakres kontroli.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami skargi i musi dokonać kontroli całokształtu sprawy. Choć sąd nie może ingerować w uchwałę niebędącą przedmiotem skargi, musi odnosić się do jej regulacji, aby ocenić zgodność z prawem zaskarżonej uchwały.
Czy obowiązek utrzymania urządzeń służących wykonywaniu służebności drogowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z Kodeksem cywilnym i umową, obowiązek utrzymania urządzeń służących wykonywaniu służebności obciąża właściciela nieruchomości władnącej, który może samodzielnie je urządzić.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 289 § 1 k.c. oraz postanowienia umowy ustanawiającej służebność, zgodnie z którymi właściciel nieruchomości władnącej (skarżący) jest uprawniony do urządzenia na własny koszt drogi koniecznej, co zapewnia mu dostęp do drogi publicznej.
Przepisy (17)
Główne
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek określenia zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Sąd uznał, że nie oznacza to obowiązku zapewnienia każdej działce bezpośredniego zjazdu na drogę publiczną, lecz zapewnienie możliwości przemieszczania się po terenach objętych planem i skomunikowania gminy.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały. Sąd stwierdził, że procedura uchwalenia planu została prawidłowo przeprowadzona.
u.p.z.p. art. 2 § pkt 14
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja dostępu do drogi publicznej jako bezpośredniego dostępu lub dostępu przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami skargi i sprawuje kontrolę nad całokształtem sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 289 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek utrzymania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej, chyba że umowa stanowi inaczej.
k.c. art. 251
Kodeks cywilny
k.c. art. 344 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
u.s.g. art. 8 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 6 ust. 2 i art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 u.p.z.p. poprzez ustanowienie w ramach zaskarżonej uchwały faktycznego pozbawienia nieruchomości skarżącego dostępu do drogi publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. • Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. • Nie jest tak, że każda działka objęta planem miejscowym musi mieć dostęp do drogi w taki sposób, aby istniał zjazd na działkę. • Dostęp do drogi publicznej jest albo go nie ma. W świetle definicji ustawowej z art. 2 pkt 14 u.p.z.p., dostęp jest albo bezpośredni albo pośredni z udziałem drogi wewnętrznej tudzież odpowiedniej służebności.
Skład orzekający
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
sprawozdawca
Paweł Daniel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej w kontekście planów miejscowych, zwłaszcza gdy istnieją kolidujące ze sobą plany lub realizowane są inwestycje celu publicznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji dwóch planów miejscowych i realizacji inwestycji celu publicznego (droga ekspresowa). Interpretacja dostępu do drogi publicznej jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości, który ma kluczowe znaczenie dla ich zagospodarowania i wartości. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście konfliktów między interesem prywatnym a publicznym.
“Czy plan zagospodarowania przestrzennego może pozbawić Twoją działkę dostępu do drogi? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.