II SA/PO 629/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-05-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznazasiłek okresowybezdomnośćbezrobocieniepełnosprawnośćubóstwouznanie administracyjneprawo do świadczeń

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zasiłku okresowego dla osoby bezrobotnej, bezdomnej i niepełnosprawnej, wskazując na niewłaściwą ocenę sytuacji materialnej i potrzeb skarżącego.

Skarżący, J. Ł., osoba bezrobotna, bezdomna i niepełnosprawna, odwołał się od decyzji odmawiającej mu przyznania zasiłku okresowego w odpowiedniej wysokości. Sądy niższych instancji utrzymywały w mocy decyzje, uznając przyznaną kwotę za wystarczającą do złagodzenia trudnej sytuacji bytowej. WSA w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącego i nie uwzględniły jego podstawowych potrzeb, a ograniczenia finansowe pomocy społecznej nie mogą stanowić podstawy do odmowy lub iluzorycznego przyznania świadczenia.

Sprawa dotyczyła skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję I instancji przyznającą zasiłek okresowy w kwocie 300 zł miesięcznie przez dwa miesiące. Skarżący, będący osobą bezrobotną, bezdomną, rozwiedzioną, zaliczoną do lekkiego stopnia niepełnosprawności, nie posiadał żadnych dochodów. Organy pomocy społecznej uznały, że przyznana kwota wystarcza do złagodzenia jego trudnej sytuacji bytowej, powołując się na ograniczone środki finansowe i priorytet świadczeń obligatoryjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że ograniczenia finansowe nie mogą uzasadniać odmowy przyznania świadczenia lub jego miarkowania w sposób iluzoryczny. Stwierdzono, że organy nieprawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącego, nie uwzględniły jego podstawowych potrzeb i nie wykazały, w jaki sposób rozdzielają środki. Sąd zwrócił uwagę na brak możliwości zapoznania się z odwołaniem skarżącego i jego argumentami, co uniemożliwiło kontrolę sądową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczone środki finansowe pomocy społecznej nie mogą uzasadniać odmowy przyznania zasiłku w przypadkach, gdy jego przyznanie zależy od uznania administracyjnego, ani nie mogą stanowić podstawy do miarkowania świadczenia w sposób iluzoryczny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej odpowiada obowiązkowi organu. Argument o ograniczonych środkach nie może być podstawą do odmowy lub zaniżania świadczenia, które ma łagodzić trudną sytuację bytową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.p.s. art. 4 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 31

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 2 § 4

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ocena sytuacji materialnej skarżącego. Niewystarczająca wysokość przyznanego zasiłku okresowego. Naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej poprzez odmowę lub iluzoryczne przyznanie świadczenia. Brak pouczenia wnioskodawcy o jego prawach i obowiązkach.

Odrzucone argumenty

Przyznana kwota zasiłku okresowego wystarczająca do złagodzenia trudnej sytuacji bytowej. Zakres i wysokość pomocy społecznej stanowią granicę uznania administracyjnego, które nie było dowolne.

Godne uwagi sformułowania

argument ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej nie może uzasadniać odmowy przyznania zasiłku w przypadkach, gdy przyznanie świadczenia zależy od uznania administracyjnego nie można na tej podstawie odmawiać świadczenia lub miarkować go w taki sposób, że przyznana pomoc jest iluzoryczna Organy administracji mają obowiązek pouczenia wnioskodawcy o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Ewa Makosz-Frymus

członek

Joanna Wierchowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków okresowych, obowiązków organów pomocy społecznej oraz znaczenia sytuacji materialnej i potrzeb wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji osoby bezrobotnej, bezdomnej i niepełnosprawnej; orzeczenie z 2005 roku, prawo mogło ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować błędne decyzje organów pomocy społecznej w sytuacjach skrajnego ubóstwa i bezdomności, podkreślając ludzki wymiar prawa.

Pomoc społeczna: Czy 300 zł miesięcznie to wystarczająca pomoc dla osoby bezdomnej i niepełnosprawnej?

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 629/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-05-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Makosz-Frymus
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Joanna Wierchowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus del.sędzia WSA Joanna Wierchowicz ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej - zasiłek okresowy uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika G. Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej [...]nr [...] z dnia [...] r. /-/ J.Wierchowicz /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS
Uzasadnienie
Decyzją G. Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w [...] nr [...] z dnia [...]r. przyznano Skarżącemu J. Ł. zasiłek okresowy po [...] zł. w miesiącu [...] i [...] 2002r. W uzasadnieniu wskazano, że J. Ł. nie posiada żadnego dochodu przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionej w art. 3 pkt 2 -11 i art. 31 pkt 1-5 tj. bezrobocia i kwalifikuje się do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Jednakże środki z pomocy społecznej przeznaczane są głównie na realizację świadczeń obligatoryjnych. Na pełną realizację świadczeń fakultatywnych w pełnej wysokości pozostałe środki nie wystarczają.
J. Ł. decyzji odwołał się od tej decyzji.
W aktach dostarczonych Sądowi brak jest odwołania Skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. decyzją z dnia [...]r. utrzymało decyzję I instancji w mocy stwierdzając w uzasadnieniu, że zakres i wysokość przyznanej pomocy społecznej stanowi granicę uznania administracyjnego , a organ odwoławczy bada czy uznanie nie było dowolne i takiej dowolności w zaskarżonej decyzji nie stwierdził. Ponadto stwierdził, że celem pomocy społecznej jest łagodzenie trudnej sytuacji bytowej wnioskodawcy i a nie zaspakajanie wszelkich, choćby najbardziej uzasadnionych z punktu widzenia odwołującego się potrzeb.
Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył J. Ł.. Podniósł , iż zaskarżona decyzja narusza podpisaną przez Polskę konwencję o ochronie praw człowieka z 22 listopada 1984r. oraz , że nie może zapewnić opieki swojemu dziecku, bo jest w przytułku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie twierdząc, że skarga nie wnosi nowych elementów do sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Z akt organu pierwszej instancji wynika, że Skarżący jest człowiekiem bezrobotnym, bezdomnym, rozwiedzionym, zaliczonym do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W związku z orzeczeniem o niepełnosprawności nie pobiera renty i nie posiada innych dochodów.
Tak więc w sytuacji Skarżącego występują trzy okoliczności wymienione w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, tj. ubóstwo, niepełnosprawność i brak możliwości zatrudnienia .
Według art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998r., Nr 64,poz. 414 z późn. zm.), strona ma prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, a prawu temu odpowiada obowiązek świadczenia ze strony organu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie dawał wyraz stanowisku , że argument ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej nie może uzasadniać odmowy przyznania zasiłku w przypadkach , gdy przyznanie świadczenia zależy od uznania administracyjnego. Dawał też wyraz stanowisku że z ogólnej zasady art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, według której potrzeby korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględniane, jeżeli odpowiadają tej pomocy. Nie można na tej podstawie odmawiać świadczenia lub miarkować go w taki sposób, że przyznana pomoc jest iluzoryczna. W sytuacji Skarżącego trudno zgodzić się z tezą orzeczenia II instancji, iż przyznana kwota zasiłku okresowego po [...] zł miesięcznie za okres dwóch miesięcy złagodziła trudną sytuację Skarżącego, tym bardziej, że nie ma odwołania Skarżącego i nie znane są Sądowi argumenty odwołania i uzasadnione potrzeby Skarżącego. Nie wiadomo też czy wskazano mu inne możliwości pomocy społecznej lub zaproponowano tę pomoc. Organy administracji mają obowiązek pouczenia wnioskodawcy o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa).
Formalne rozstrzygnięcie w sprawie , z pominięciem celów pomocy społecznej, ma ten skutek, że Skarżący pozostaje bez jakichkolwiek środków na zaspokojenie najpilniejszych nawet potrzeb.
W drastycznej sytuacji materialnej Skarżącego jego bezdomności i niepełnosprawności organ winien rozważyć konieczność przyznania wyższej kwoty pomocy.
Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie wskazuje też w jaki sposób organ pomocy społecznej rozdziela środki otrzymane z budżetu wojewody tj. jaką przyjął hierarchizację potrzeb uprawnionych. Nie wiadomo więc w jakiej sytuacji przyznaje świadczenie, a w jakiej odmawia. Samo wskazanie kwot jakimi organ pomocy społecznej dysponuje wraz ze stwierdzeniem, że są one niewystarczające i że pierwszeństwo ma realizacja świadczeń obligatoryjnych, nie może stanowić samodzielnej podstawy uznania administracyjnego.
Z tego też względu oraz w związku z uchybieniami, które uniemożliwiają zapoznanie się z całością materiału w sprawie , a tym samym kontrolę sądową wydanych decyzji pod względem legalności , należało na podstawie art. 145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) orzec jak na wstępie.
/-/ J.Wierchowicz /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus
jfs

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI