II SA/Po 618/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2007-03-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniesamowolna przebudowalegalizacjanadzór budowlanystan techniczny budynkustropwarunki techniczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję zezwalającą na użytkowanie lokalu mieszkalnego urządzonego w samowolnie przebudowanym budynku magazynowym, uznając, że organy prawidłowo oceniły wykonanie nałożonych obowiązków legalizacyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi R. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zezwalającą na użytkowanie lokalu mieszkalnego nr [...] urządzonego w samowolnie przebudowanym budynku magazynowym. Skarżący kwestionowali m.in. wytrzymałość stropu i zgodność z przepisami. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracyjne prawidłowo oceniły wykonanie obowiązków nałożonych w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz że stan techniczny lokalu i budynku nie zagraża bezpieczeństwu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę R. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję zezwalającą na użytkowanie lokalu mieszkalnego nr [...] urządzonego w samowolnie przebudowanym budynku magazynowym. Skarżący zarzucali m.in. niedostateczne wyjaśnienie sprawy, niespełnienie warunków technicznych oraz kwestionowali rzetelność ekspertyz dotyczących stropu i stanu technicznego budynku. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracyjne prawidłowo oceniły wykonanie obowiązków legalizacyjnych nałożonych na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd podkreślił, że ekspertyzy techniczne potwierdziły brak zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, a wykonane prace adaptacyjne, w tym przebudowa stropu i dostosowanie poddasza do celów mieszkalnych, spełniają obowiązujące normy lub uzyskały wymagane odstępstwa. Sąd uznał, że organy prawidłowo rozważyły kwestię inwestora i stron postępowania, a zarzuty skarżących dotyczące niespełnienia dodatkowych wymogów sanitarnych czy jakości wykonania stropu nie znalazły uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga nie tylko stwierdzenia zdatności obiektu do użytku, ale przede wszystkim oceny wykonania nakazów z decyzji wydanej w trybie art. 40, nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie wszczyna się po wykonaniu zmian i przeróbek nakazanych w art. 40, a organy muszą zbadać wykonanie tych nakazów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.b. art. 103 § ust. 2

Prawo budowlane

p.b. art. 40

Prawo budowlane

p.b. art. 42 § ust. 1

Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 59 § ust. 5

Prawo budowlane

p.b. art. 57 § ust. 4

Prawo budowlane

p.b. art. 55 § ust. 1 pkt 3

Prawo budowlane

p.b. art. 103 § ust. 1

Prawo budowlane

p.b. art. 37

Prawo budowlane

p.b. art. 42 § ust. 3

Prawo budowlane

p.b. art. 32 § ust. 1

Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracyjne prawidłowo oceniły wykonanie obowiązków legalizacyjnych nałożonych w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Ekspertyzy techniczne potwierdziły brak zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zgodność z normami technicznymi. Wykonane prace adaptacyjne, w tym przebudowa stropu i dostosowanie poddasza, spełniają obowiązujące warunki techniczne lub uzyskały wymagane odstępstwa.

Odrzucone argumenty

Niedostateczne wyjaśnienie sprawy przez organy. Niespełnienie warunków technicznych dotyczących wysokości pomieszczeń i izolacji akustycznej. Kwestionowanie rzetelności i kompetencji autorów ekspertyz. Brak dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów dotyczących hałasu i drgań.

Godne uwagi sformułowania

Brak takich podstaw stanowiłby drogę do wydania nakazów określonych w art. 40 prawa budowlanego z 974r., to jest wykonania przeróbek lub zmian niezbędnych do doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z przepisami, czemu nie odpowiadały wydawane dotąd nakazy zebrania odpowiedniej dokumentacji. Dopiero po wykonaniu określonych nakazów aktualna stać się może kwestia oceny wniosku o pozwolenie na użytkowanie, ocenianego na podstawie art. 32 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r.

Skład orzekający

Barbara Drzazga

przewodniczący

Barbara Kamieńska

sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowolnych zmian sposobu użytkowania obiektów budowlanych oraz wymogów związanych z pozwoleniem na użytkowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego z lat 1974 i 1994.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur legalizacyjnych w budownictwie i długotrwałe spory sąsiedzkie, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Legalizacja samowolnej przebudowy: jak długo trwa droga do pozwolenia na użytkowanie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 618/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga /przewodniczący/
Barbara Kamieńska /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1183/07 - Wyrok NSA z 2008-10-09
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007r. sprawy ze skargi R. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; oddala skargę /-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska
Uzasadnienie
Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. zawarło w 1993r. z R.K. , M. M. i G. B. umowy o przebudowę budynku magazynowego położonego w G. przy ul. [...] na lokale mieszkalne. Inwestorzy mieli dokonać na własny rachunek przebudowy poszczególnych lokali i objąć przebudowane lokale w posiadanie po uzyskaniu decyzji o przydziale.
Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] . nr [...]– wydaną na podstawie art. 59 ust. 5 w związku z art. 57 ust. 4, art. 55 ust. 1 pkt 3 i art. 103 ust. 1 prawa budowlanego z 1994r. – odmawiającą udzielenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. pozwolenia na użytkowanie trzech lokali mieszkalnych urządzonych w samowolnie przebudowanym budynku magazynowym.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 grudnia 1997r. sygn. II SA/Po 711/97 uchylił obie te decyzje. W uzasadnieniach wskazał na to, że w myśl art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. – do obiektów, których budowę zakończono – jak w niniejszej sprawie – przed dniem 1 stycznia 1995r. stosuje się przepisy dotychczasowe, to znaczy przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego należy rozważyć, czy zachodzi podstawa do nakazania rozbiórki skutków samowolnej adaptacji (art. 37). "Brak takich podstaw stanowiłby drogę do wydania nakazów określonych w art. 40 prawa budowlanego z 974r., to jest wykonania przeróbek lub zmian niezbędnych do doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z przepisami, czemu nie odpowiadały wydawane dotąd nakazy zebrania odpowiedniej dokumentacji. Dopiero po wykonaniu określonych nakazów aktualna stać się może kwestia oceny wniosku o pozwolenie na użytkowanie, ocenianego na podstawie art. 32 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r." (pomyłka pisarska – powinien być powołany art. 42, a nie art. 32).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta G. decyzją z dnia [...] r. – wydaną na podstawie art. 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r. w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. – udzielił M. i M. M. pozwolenia na użytkowanie lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego położonego w G. przy ul. [...] W uzasadnieniu stwierdził, że postępowanie w sprawie samowolnej zmiany użytkowania części magazynowej budynku na cele mieszkalne przeprowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Tenże organ, na potrzeby prowadzonego postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie lokalu nr [...], stwierdził w piśmie z dnia [...] lipca 2002r., że małżonkowie M. dokonali przebudowy istniejącego stropu międzykondygnacyjnego, w związku z czym nie jest wymagane wykonanie ekspertyzy budowlanej. Uznał też, że przedmiotowy lokal spełnia warunki techniczne dotyczące wentylacji pomieszczeń, wymagane postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] stycznia 2001r.
Zarzuty R. i Z. K.– właścicieli lokalu nr [...] (usytuowanego pod lokalem nr [...]) dotyczą wytrzymałości i akustyki stropu pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] – w ocenie organu orzekającego stały się bezprzedmiotowe, bowiem inwestorzy – małżonkowie M. dokonali przebudowy stropu, między innymi zastąpili posadzki cementowe podłogą drewnianą. Z kolei ekspertyza budowlana z dnia [...] lutego 1999r. wykonana przez rzeczoznawcę budowlanego prof. dr hab. inż. W. L. nie stwierdza zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia użytkowaniem przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz całego budynku.
Wojewoda , rozpoznający sprawę na skutek odwołania wniesionego przez R. i Z. K., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że uruchomiona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] . procedura zobowiązująca MPGKiM w G. do przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz wykonania przebudowy klatki schodowej umożliwiła zalegalizowanie pozwolenia na użytkowanie mieszkań nr [...] i [...].
Poza tym usunięte zostały stwierdzone w odniesieniu do lokalu nr [...] naruszenia warunków technicznych dotyczące wysokości pomieszczeń oraz odstąpienia od wykonania określonego podłoża.
Powyższa decyzja była przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez R. i Z. K. , w której zarzucili, że po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku kasacyjnego z dnia 12 grudnia 1997r. sytuacja faktyczna nie uległa zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję organu drugiej instancji podkreślając, iż warunkiem pozwolenia na użytkowanie obiektu, udzielonego przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r. jest nie tylko "stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu", o jakim mowa w ust. 3 art. 42, ale przede wszystkim ocena wykonania przez inwestora nakazów zawartych w decyzji wydanej w trybie art. 40, nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Nie zostało przez organ odwoławczy wyjaśnione, czy wydana została określona decyzja w trybie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. Organ odwoławczy powoływał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie na stanowisko organu nadzoru budowlanego wyrażone w pismach. Wydanie pozwolenia na użytkowanie mimo braku decyzji o zakończeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 40 prawa budowlanego skarżący zarzucili w odwołaniu, a mimo to organ odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu. Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 42 ust. 1 wszczyna się po wykonaniu zmian i przeróbek nakazanych w art. 40. i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzja z dnia [...] . uchylił decyzję Starosty G. z dnia [...]. udzielającą M. i M. M. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem zbadania, kto jest inwestorem robót, czy i na kogo zostały nałożone obowiązki w trybie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. oraz czy obowiązki te zostały wykonane.
Rozpoznając po raz kolejny sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] – wydana na podstawie art. 104 kpa oraz art. 42 ust. 1 prawa budowlanego w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. – zezwolił M. i M. M. na użytkowanie zajmowanego lokalu nr [...], znajdującego się na poddaszu budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w G. przy ul. [...].
Na uzasadnienie przytoczył następujące ustalenia faktyczne i wynikające z nich wnioski:
W latach 1993-1994 budynek magazynowy położony w G. przy ul. [...] , należący do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. został samowolnie przebudowany, powstały tam lokale mieszkalne i zmienił się sposób użytkowania budynku – z magazynowego na mieszkalny. Lokale te – oznaczone nr [...], nr [...] i nr [...] – zajęły osoby, które tych przeróbek dokonały za zgodą Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, wyrażoną w umowach.
Kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 1997r. sygn. II SA/Po 711/97 – Kierownik Urzędu Rejonowego w G. wydał w dniu [...] r., na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974r., decyzję nr [...] zobowiązującą do przedstawienia technicznej ekspertyzy zaadaptowanego budynku magazynowego na mieszkalny w aspekcie bezpieczeństwa ludzi i mienia, zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i normami cieplnymi, zgody właścicieli sąsiednich posesji na wyprowadzenie przewodów spalinowych i wentylacyjnych wykonane z rur oraz do wykonania przebudowy istniejącej klatki schodowej i do dostosowania pomieszczenia poddasza do celów mieszkalnych zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi.
Obowiązki nałożono na Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej (zarządcę) oraz na skarżącą R.K., która wcześniej wraz z mężem Z.K. wykupiła od Miasta G. lokal nr [...]wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości.
Decyzja ta stała się ostateczna i została wykonana.
Dnia [...] marca 1999r. do zarządcy wpłynęło pismo T. P. wyrażające zgodę na wyprowadzenie przewodów spalinowych i wentylacyjnych na jego posesję nr [...] przy ul. [...].
Z kolei Starosta G., upoważniony przez Ministra, wyraził zgodę na odstępstwo od warunków technicznych w zakresie minimalnej wysokości adaptowanych pomieszczeń mieszkalnych na strychu, zgadzając się na średnią wysokość 210cm. To samo uczynił Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002r. W ramach przebudowy strychu między lokalem [...] i [...] małżonkowie M. zastąpili w mieszkaniu nr [...] podłogę cementową podłogą drewnianą.
W ekspertyzie technicznej budynku z dnia [...] lutego 1999r. autorstwa prof. dr hab. inż. W.L. i techn. A.K. stwierdzono, że przeprowadzone roboty adaptacyjne nie wpłynęły negatywnie na stan ogólny istniejącego układu konstrukcyjnego oraz nie stwierdzono występowania w budynku wilgoci, ani innych czynników wpływających destrukcyjnie na elementy konstrukcyjne. Budynek eksploatowany w funkcji mieszkalnej nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Ściany zewnętrzne o grubości 38 cm zostały docieplone styropianem o grubości 6 cm, co spełnia warunek określonej normy PN.
W omawianej decyzji z dnia [...]. Kierownik Urzędu Rejonowego w G. nałożył także obowiązki przebudowy istniejącej klatki schodowej oraz dostosowania pomieszczeń poddasza do celów mieszkaniowych.
Przebudowa klatki schodowej musiała zostać prawidłowo wykonana, skoro wydane już zostały ostateczne decyzje w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...], nadto pracownicy PINB podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2005r. stwierdzili, że klatka schodowa spełnia warunki techniczne.
Pomieszczenia poddasza przystosowali do celów mieszkalnych małżonkowie M. , którzy zamierzali z nich korzystać, mimo że decyzja z dnia [...]. wskazywała jako adresatów zarządcę obiektu i współwłaściciela. Zdaniem organu orzekającego, skoro decyzja została wykonana i wydano też decyzje o pozwoleniu na użytkowanie lokali nr [...] i nr [...], to "nakładanie takich samych obowiązków ponownie na inwestora uznano za bezcelowe i narażające go na zbędne wydatki". W cytowanej ekspertyzie z [...] lutego 1999r. specjaliści wypowiedzieli się co do zdatności lokalu nr [...] do użytkowania. Także przedstawione badania instalacji gazowej oraz instalacji sanitarnej, c.o. i elektrycznej potwierdziły ich sprawność i możliwość eksploatacji. Tak samo mistrz kominiarski ocenił sprawność przewodów i podłączeń dymowych, spalinowych i elektrycznych.
R. i Z. K. wnieśli od tej decyzji odwołanie. Zakwestionowali między innymi kompetencje i rzetelność opinii ekspertów oraz fakt zaadresowania zaskarżonej decyzji do małżonków K., którzy nie są współwłaścicielami lokalu, lecz tylko lokatorami.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i wynika z nich, iż lokal nr [...] nadaje się do użytkowania. Skierowanie decyzji pozwalającej na użytkowanie lokalu nr [...] do małżonków M. wynikało z uznania ich za inwestorów.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez R. i Z. K., właścicieli lokalu nr [...] znajdującego się na niższym piętrze, pod przedmiotowym lokalem nr [...].
Skarżący zarzucili, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, ani rozważona. Organy orzekające nie ustaliły, czy zostały zrealizowane warunki postanowień: Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] stycznia 2002r. oraz Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2002r. W tych aktach administracyjnych wyraźnie stwierdzono, że zaopiniowana pozytywnie proponowana wysokość (średnio 210 cm), jako odstępstwo od wymaganej wysokości dla pomieszczeń mieszkalnych, jest możliwa tylko pod warunkiem spełnienia trzech warunków. W szczególności w aktach administracyjnych brak dokumentów potwierdzających, że hałas i drgania związane z użytkowaniem mieszkania nie przekraczają dopuszczalnych wartości określonych w przepisach o ochronie przed hałasem i drganiami oraz że zastosowane materiały budowlane posiadają aprobatę techniczną.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego powołano się na opinię techniczną akustyki stropu międzykondygnacyjnego opracowaną przez mgr inż. J. R. z 2000r., ale przeoczono że później (w piśmie z dnia [...] marca 2002r. adresowanym do PINB w G.) opiniująca uznała posługiwanie się jej opinią za nadużycie.
Skarżący powtórzyli też zawarte w odwołaniu zarzuty wysuwane w stosunku do autorów ekspertyzy stanu technicznego budynku z dnia [...] lutego 1999r. Podkreślili też, że przebudowa stropu lokalu nr [...] miała miejsce trzy lata później (2002r.). Prawidłowość tej przebudowy organy ustaliły na podstawie dwóch notatek służbowych oraz pisma wykonawcy – lokalnej firmy budowlanej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Ponad dotychczasową argumentację podkreślił, że także lokal skarżących adaptowany został samowolnie z pomieszczeń magazynowych. Decyzja nakładająca obowiązki na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. dotyczyła wszystkich trzech lokali mieszkalnych, w tym lokalu skarżących i lokalu nr [...] usytuowanego na poddaszu. Obowiązki te zostały wykonane, bowiem skarżący uzyskali pozwolenie na użytkowanie ich lokalu mieszkalnego nr [...], natomiast w stosunku do lokalu na poddaszu uznano za konieczne spełnienie dodatkowych wymogów. Zostały one spełnione.
Uczestnik postępowania M. M. także wniósł o oddalenie skargi.
Nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi - Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Organy administracyjne, zgodnie z wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazały w uzasadnieniu kwestionowanych przez skarżących decyzji, która z wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji nakładała obowiązki umożliwiające legalizację samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku, zbadały wykonanie tych obowiązków oraz wyjaśniły dlaczego zgodę na użytkowanie lokalu nr [...] udzieliły innym podmiotom niż te, które były adresatami decyzji legalizacyjnej.
W uzasadnieniu podkreślono, że Kierownik Urzędu Rejonowego w G. w dniu [...] . wydał decyzję nr [...]w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Treścią tej decyzji było nakazanie zarządcy budynku – Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. oraz współwłaścicielce R.K. – dostarczenie:
- technicznej ekspertyzy budynku w aspekcie bezpieczeństwa ludzi i mienia, zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i normami cieplnymi przeprowadzonej adaptacji budynku;
- zgody właściciela sąsiedniej posesji na wyprowadzenie przewodów spalinowych i wentylacyjnych wykonanych z rur.
Organ orzekający nakazał również dokonanie przebudowy istniejącej klatki schodowej oraz dostosowanie pomieszczeń poddasza do celów mieszkalnych, zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi.
Z akt administracyjnych nr 1751 (k. 9) wynika, iż Starosta G. decyzją z dnia [...]. – wydaną na podstawie art. 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r. w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. udzielił pozwolenia na użytkowanie lokali mieszkalnych nr [...] i [...], znajdujących się na I i II piętrze budynku "pod warunkiem dokonania przebudowy klatki schodowej w terminie do 31 grudnia 1999r.".
W dacie wydania decyzji wykonane już były dwa pierwsze nakazy – [...]. opracowana została przez prof. dr hab. inż. W.L. (rzeczoznawcę budowlanego Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budowlanych) , inż. M. M. i tech. A.K. "ekspertyza budowlana o charakterze technicznym budynku oficyny mieszkalnej przy ul. [...].", a dnia [...] marca 1999r. pełnomocnik właściciela sąsiedniej nieruchomości J. P. wyraził zgodę na dobudowanie do sąsiedniej posesji przewodów wentylacyjno-spalinowych (akta adm. nr 1751).
Skoro treść tych dokumentów uzyskała aprobatę organu orzekającego o wydaniu pozwolenia na użytkowanie lokalu nr [...], który następnie wykupiła G. B. oraz lokalu nr [...] należącego do skarżących, to należało zastosować te same kryteria wypełnienia obowiązków nałożonych decyzją legalizacyjną z dnia [...] . w stosunku do lokalu strychowego nr [...], położonego nad lokalem skarżących. Z opinii tej wynika bowiem, że przeprowadzone roboty adaptacyjne nie wpłynęły negatywnie na ogólny stan budynku, wykonane prace budowlane nie naruszyły istniejącego układu konstrukcyjnego budynku oraz że zarówno w części parterowej, jak i na pozostałych kondygnacjach nie stwierdzono występowania czynników wpływających destrukcyjnie na elementy konstrukcyjne; budynek eksploatowany w obecnej funkcji nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia.
Te oceny, wbrew stanowisku skarżących, odnoszą się także do lokalu nr [...], jako że stanowi on – podobnie jak lokale nr [...] i [...] - składnik ocenianego budynku. Podważając nietrafnie kompetencje trzech wskazanych wyżej autorów ekspertyzy budowlanej z dnia [...] lutego 1999r. skarżący przeoczyli, że między innymi na podstawie tej ekspertyzy wydane zostało pozwolenie na użytkowanie ich lokalu nr [...]. W omawianej decyzji legalizacyjnej z dnia [...] października 1998r. organ orzekający nie stawiał szczególnych wymogów, co do osób mających sporządzić ekspertyzę opisana w punkcie 1 tej decyzji, określał natomiast przedmiot żądanej ekspertyzy technicznej budynku w związku z przeprowadzono adaptacją na cele mieszkalne budynku.
Przedmiotem ekspertyzy miały być następujące zagadnienia:
a) czy przeprowadzona adaptacja nie stwarza zagrożenia ludzi i mienia,
b) czy adaptacja jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i normami cieplnymi.
Kwestia przeprowadzonej adaptacji budynku w aspekcie bezpieczeństwa ludzi i mienia zostały już wyżej omówione. Rzeczoznawcy w ekspertyzie analizowali (i poparli to obliczeniami) również spełnienie norm cieplnych (str. 6 ekspertyzy- akta adm. nr 1751). Organy orzekające miały więc materiał faktyczny do przyjęcia zgodności przeprowadzonej adaptacji z normami cieplnymi.
Oprócz ogólnych nakazów – skierowanych w punktach 1 i 2 decyzji legalizacyjnej do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. oraz skarżącej R.K. – znalazło się jeszcze polecenie, aby "dokonać przebudowy istniejącej klatki schodowej oraz dostosować pomieszczenie poddasza do celów mieszkalnych, zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi".
Dokonanie przebudowy istniejącej klatki schodowej nie jest przedmiotem sporu. Nie jest też kwestionowane, że inwestorami w zakresie dostosowania pomieszczeń poddasza do celów mieszkalnych byli M. i M. M. – adresaci zaskarżonej decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie lokalu nr [...], usytuowanego na poddaszu. Wbrew zarzutowi skarżących byli oni – jako inwestorzy – stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem tej decyzji, podobnie jak we wcześniejszej fazie postępowania – G. B., która następnie uzyskała zgodę na użytkowanie adaptowanego przez siebie lokalu nr [...]. W uzasadnieniu wyroku z dnia 4 maja 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnił, że "inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek (...) po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (art. 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r.)".
Zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku, organy administracyjne oceniły wykonanie przez małżonków M. nakazów zawartych w decyzji legalizacyjnej. Była ona wprawdzie adresowana do innych podmiotów – skarżącej R.K. oraz Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G., ale trudno oczekiwać wykonania decyzji legalizacyjnej w odniesieniu do lokalu strychowego nr [...] od skarżących, skoro ich prawo własności miało inny zakres (odrębna własność lokalu nr [...] – odpis KW – k. 97 akt adm. tom I). Natomiast MPGKiM udzieliło M. M. prawa do dysponowania częścią budynku "w celu jego przebudowy na lokal mieszkalny" (umowa z dnia [...].09.1993r. – k. 28 akt adm. nr 1751).
Decyzja legalizacyjna z [...] października 1998r. poleciła "dostosować pomieszczenia poddasza do celów mieszkalnych, zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi". W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że mieszkanie na poddaszu nie odpowiada wymogowi § 72 ust. 1 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 10, poz. 46 ze zm.). Przepis ten przewiduje 2,5m jako minimalną wysokość w świetle dla pomieszczeń mieszkalnych w budynkach jednorodzinnych i wielorodzinnych.
Nie jest kwestionowane, że upoważniony do tego Starosta G. postanowieniem z dnia [...] września 2000r. wyraził zgodę na odstępstwo od tych warunków na średnią wysokość 210 cm adaptowanych pomieszczeń. Skarżący powołują się natomiast na niespełnienie dodatkowych wymogów zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] stycznia 2002r. Należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż wymogi, jakim Wojewódzki Inspektor Sanitarny obwarował pozytywna opinię, co do odstępstwa od minimalnej wysokości pomieszczeń lokalu na poddaszu "są normalnymi warunkami, jakie powinien spełniać każdy lokal mieszkalny". Nie wiążą się one zatem bezpośrednio z odstępstwem od warunków technicznych w zakresie wysokości pomieszczeń lokalu nr [...], o którym mowa w decyzji legalizacyjnej.
Skarżący kwestionuje pozytywne ustalenia organów orzekających, co do jakości wykonania stropu pomiędzy lokalem nr [...] (należącym do skarżących) i lokalem nr [...], poczynione na podstawie ekspertyzy stanu technicznego budynku z dnia [...] lutego 1999r. – zarzucając, że przebudowa tego stropu miała miejsce w 2002r., a więc trzy lata później. Zarzut ten nie jest trafny, bowiem w tej dacie inwestor nie tyle przebudował strop, co skuł w lokalu nr [...] posadzkę betonową i zastąpił ją podłogą drewnianą – przewidziana w dokumentacji projektowej. Zakres prac wykonanych w 2002r. obrazuje dokumentacja fotograficzna wykonana podczas oględzin przez pracowników Starostwa Powiatowego w G. (k. 52-56 akt administracyjnych nr 1751). Przebudowa stropów na wszystkich kondygnacjach miała miejsce wcześniej i w ekspertyzie technicznej o stanie budynku z [...] lutego 1999r. oceniono ją pozytywnie. Na końcu tej ekspertyzy znajduje się jej uzupełnienie z dnia 18 czerwca 1997r. w zakresie wykonanej niezgodnie z dokumentacja projektową betonowej posadzki nad IIII kondygnacją. Rzeczoznawca budowlany Polskiego Związku Inżynierów i techników Budownictwa prof. dr hab. inż. W. L. stwierdził tam, że "dokonana zmiana nie narusza układu statycznego obiektu i nie stanowi zagrożenia dla jego użytkowania". Należy zatem zgodzić się z organami orzekającymi, że późniejsza zmiana polegająca na zastąpieniu posadzki betonowej podłogami drewnianymi tej opinii nie niweczy. Powrót do podłogi z desek w miejsce dającego pogłos podłoża betonowego sugerował inwestorowi M. M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...] listopada 2000r. i zastrzegł, że gdyby inwestor chciał pozostawić podłoże betonowe, to miał dostarczyć ekspertyzę dotyczącą wpływu tego podłoża na akustykę stropu (k. 30 akt administracyjnych tom III).
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
/-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska
MarK