II SA/Po 616/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-12-19
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęfarma fotowoltaicznaprawo budowlaneinteres prawnystrona postępowaniaobszar oddziaływaniawznowienie postępowaniasąsiedztwowody opadowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody i Starosty w sprawie odmowy uchylenia pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej, uznając, że sąsiadująca właścicielka działki powinna być stroną postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty, która odmówiła uchylenia pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej. Sąd uznał, że skarżąca, właścicielka sąsiedniej działki, powinna być uznana za stronę postępowania, mimo że organy administracji twierdziły inaczej. Kluczowym elementem było ustalenie, czy inwestycja może oddziaływać na działkę skarżącej i ograniczać jej zabudowę, co wymagało pełniejszej analizy, w tym kwestii odprowadzania wód opadowych.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę farmy fotowoltaicznej. A. B. wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że bez swojej winy nie brała w nim udziału. Starosta wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, a Wojewoda podtrzymał to stanowisko, uznając, że A. B. nie posiada interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje. Sąd podkreślił, że zgodnie z Prawem budowlanym, stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są m.in. właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły pełnej analizy, szczególnie w zakresie stosunków wodnych i potencjalnego wpływu inwestycji na sąsiednie działki, co mogło ograniczać zabudowę działki skarżącej. W związku z tym, Sąd stwierdził naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel sąsiedniej nieruchomości może posiadać interes prawny, jeśli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, co może wiązać się z ograniczeniami w zabudowie. Organy administracji mają obowiązek to zbadać, w tym kwestie stosunków wodnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły pełnej analizy, czy inwestycja w postaci farmy fotowoltaicznej może oddziaływać na działkę sąsiednią i ograniczać jej zabudowę, w tym kwestie odprowadzania wód opadowych. Brak takiej analizy skutkuje naruszeniem przepisów Prawa budowlanego dotyczących ustalania stron postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 3 § 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 28 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca, jako właścicielka sąsiedniej działki, powinna być uznana za stronę postępowania, ponieważ inwestycja może oddziaływać na jej nieruchomość i ograniczać jej zabudowę. Organy administracji nie przeprowadziły pełnej analizy potencjalnego wpływu inwestycji na działkę sąsiednią, w tym kwestii stosunków wodnych.

Odrzucone argumenty

Organy administracji uznały, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, ponieważ inwestycja nie narusza przepisów prawa materialnego w sposób bezpośredni ograniczający zabudowę jej działki. Argumentacja skarżącej dotycząca decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie mogła być bezpośrednio uwzględniona w postępowaniu o pozwolenie na budowę, gdyż sama decyzja środowiskowa nie została wzruszona.

Godne uwagi sformułowania

Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne i niezbędne jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę. Sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, bez potrzeby konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu. Właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) musi mieć zapewnioną możliwość uczestnictwa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, aby móc reagować na ewentualne nieprawidłowości, bądź by mieć wiedzę, że obowiązujące normy i wymagania zostały w danej sprawie spełnione bez ograniczeń dla innych terenów.

Skład orzekający

Tomasz Świstak

przewodniczący

Marek Sachajko

sędzia

Robert Talaga

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji oddziałujących na sąsiednie nieruchomości, oraz obowiązek organów administracji do pełnej analizy potencjalnych skutków inwestycji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji budowlanej (farma fotowoltaiczna) i potencjalnego oddziaływania na sąsiednie działki. Interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania' może być różna w zależności od rodzaju inwestycji i przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego sąsiadów w procesie budowlanym, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie wpływu inwestycji na otoczenie.

Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu przy pozwoleniu na budowę? WSA w Poznaniu wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 616/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Robert Talaga /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28, art. 145 § 1, art. 148, art. 149
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll - Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia 30 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] Starosty K. z dnia 26 czerwca 2024 r. znak [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzja z dnia 9.01.2024 r., nr [...] znak [...] Starosta K. zatwierdził na rzecz spółki S. Sp. z o.o. zamienne projekty: projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany i zmieniającą decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 14.02.2023 r., nr [...], znak [...]
Decyzją Starosty K. z dnia 31 stycznia 2024 r., nr [...], [...] w/w decyzja została przeniesiona na rzecz spółki K. Sp. z o.o.
Pismem z 6.05.2024 r. A. B. właścicielka działki sąsiedniej nr [...] - dalej "wnioskodawca/skarżąca/odwołująca" - reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Starosty K. z 9.01.2024 r. na podstawie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wnioskodawczyni powzięła informację o decyzji nr [...] z 9.01.2024 r. znak [...] z pisma Starosty K. z 30.04.2024 r., znak [...] r. odebranego przez pełnomocnika 2.05.2024 r. Pismo o wznowienie postępowania wpłynęło do Starostwa Powiatowego w K. 6.05.2024 r., zatem zachowano termin na wniesienie podania określony wart. 148 § 2 k.p.a.
Starosta K. wezwał A. B. do uzupełnienia wniosku, który został uzupełniony w dniu 21.05.2024 r.
Postanowieniem z 27.05.2024 r. Starosta K. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...], znak [...] z dnia 9.01.2024 r. zatwierdzającą zamienne projekty.
Decyzją z 26.06.2024 r., nr [...], znak [...] Starosta K. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...], [...] z 9.01.2024 r. zatwierdzającej zamienne projekty.
Pismem z dnia 01.07.2024 roku pełnomocnik A. B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia 30.07.2024 roku, nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 26.06.2024 r., nr [...], znak: [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej nr [...], znak [...] z 9.01.2024 r.
Zdaniem organu o tym, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla danego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. Mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 28 k.p.a., interes prawny może wywodzić się z różnych dziedzin prawa. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, bez potrzeby konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne i niezbędne jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę. W złożonym wniosku o wznowienie postępowania odwołująca powołała się na tytuł prawny do nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki objętej inwestycją, tj. dz. nr [...], obr. [...], jednostka ewidencyjna K. - miasto, (dowód: wypis z ewidencji gruntów i budynków w aktach tutejszego organu). Działka stanowi klasoużytki Br-RV (gruntu rolne zabudowane - 0,2169 ha), LVI (łąki trwałe - 0,0081 ha), RIVa (grunty orne - 0,3664ha) i RV (grunty orne - 1,1263 ha). Zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi. Od północy działka graniczy z działką inwestycyjna nr [...]. Nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wyznaczenie obszaru oddziaływania nieruchomości powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Przedmiotem kontrolowanej decyzji jest inwestycja polegająca na zatwierdzeniu projektu zamiennego w zakresie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego w następujący sposób: farmy fotowoltaicznej o mocy 1,505 MW wraz z infrastrukturą techniczną, w tym stacją transformatorową SN/nN. Inwestycja będzie realizowana na działce nr [...] w odległości zmiennej od 3,0 m do 6,8m od granicy z działką [...]. Farmy fotowoltaiczne stanowią urządzenia infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977). Przy ustalaniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie tych farm, w myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie ma zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Tym samym organ ustalający warunki zabudowy, nie badał przesłanek zachowania tzw. zasady "dobrego sąsiedztwa" oraz dostępu do drogi publicznej. Z uwagi na specyfikę projektowanej inwestycji (farma fotowoltaiczna) nie spowoduje przesłaniania ani zacieniania działki odwołującej (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002 r. - Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), nie wpłynie bezpośrednio na jej bezpieczeństwo pożarowe, ani nie pozbawi nieruchomości odwołującej dostępu do drogi publicznej oraz niezbędnych mediów. Ponadto w wyniku zatwierdzenia projektu zamiennego nastąpiło odsunięcie się od działki [...]. W decyzji nr [...] z 22.09.2021 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącej budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...] w K. stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i nie ustanowiono obszaru ograniczonego użytkowania. Brak potrzeby przeprowadzenia oddziaływania na środowisko w postanowieniu z 28.07.2021 r. znak [...] wskazał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Państwowe Gospodarstwo Wodne [...] w L. w opinii z 2.08.2021 r. znak. [...] oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. pismem z 3.08.2021 r. znak [...] r. W zakresie warunków i wymagań dotyczących planowanego przedsięwzięcia wskazano: zastosowanie paneli z powłoką antyrefleksyjną w celu zapobiegania efektowi odbicia światła, panele słoneczne należy montować na wysokości minimum 0,8 m mierząc od dolnej krawędzi paneli słonecznych od ziemi, zapewnienie wszelkich rozwiązań technologicznych tłumiących oddziaływanie akustyczne transformatora, zlokalizować do 2 sztuk stacji transformatorowej umieszczonych w betonowej, stalowej lub aluminiowej obudowie ze szczelną posadzką. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przed jej wydaniem przeanalizowano: rodzaj, skalę i cechy przedsięwzięcia, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jego realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania, zasięg oddziaływania, możliwość ograniczenia oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, powiązania z innymi przedsięwzięciami, wykorzystanie zasobów naturalnych, różnorodność biologiczną, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją przedsięwzięcia, gęstość zaludnienia wokół przedsięwzięcia oraz usytuowanie przedsięwzięcia względem obszarów wymagających specjalnej ochrony. Burmistrz K. stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie należy do zakładów o dużym lub zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii. Organ stwierdził, że ryzyko wystąpienia katastrof budowlanych jest ograniczone. Teren planowanego przedsięwzięcia nie jest położony w strefie zagrożenia powodziowego, w strefie zagrożeń możliwego wystąpienia osuwisk, ruchów skorupy ziemskiej, klimatycznych i możliwych zdarzeń ekstremalnych. Przyjęte rozwiązania techniczne, w tym konstrukcja paneli oraz zastosowane materiały posiadające odpowiednie certyfikaty ograniczą wrażliwość przedsięwzięcia na zmiany klimatu. Ponadto przedsięwzięcie przyczyni się do zwiększenia produkcji energii odnawialnej, a tym samym do zmniejszenia emisji zanieczyszczań do atmosfery z innych źródeł, co może wpłynąć pozytywnie na zmiany klimatu. Na podstawie analizy stwierdzono, że przyjęte rozwiązania techniczne nie przewidują, aby inwestycja powodowała przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych (Dz. U z 2019 r. poz. 2448). Kwestie hałasu (nieprzekraczającego dopuszczalnych norm na terenach podlegających ochronie akustycznej) czy wzmożonego ruchu pojazdów nie miały wpływu na przyznanie przymiotu strony wnioskodawcy, bowiem nie wpływają na możliwości zabudowy działki, do której posiada tytuł prawny. Niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym ustawą - Prawo budowlane, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Wnioskodawczyni nie posiada w niniejszej sprawie interesu prawnego z uwagi na brak normy publicznoprawnej, z której wynikałyby dla niego bezpośrednio określone prawa lub obowiązki w postępowaniu administracyjnym. W świetle obowiązujących przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego legitymacja procesowa odwołującej w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę nie została powiązana z jakimikolwiek ograniczeniami, jakie mogą powstać w zabudowie działki o nr [...] w związku z powstaniem obiektu objętego wnioskiem o zmianie pozwolenia na budowę. W przedmiotowym przypadku nie stwierdzono zatem, by w sprawie zaistniała przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Pismem z dnia 28.08.2024 A. B. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę od decyzji Wojewody z dnia 30 lipca 2024 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty K. z dnia 26.06.2024 r., nr [...] znak: [...] którą odmówiono "uchylenia decyzji ostatecznej nr [...], [...] z dnia 09.01.2024 r. o pozwoleniu na budowę farmy folowoltaicznej". Pełnomocnik skarżącej wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i wydanie nowego orzeczenia, tj. uwzględnienie skargi przez Wojewodę w trybie,
- uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej decyzji Starosty K. przez WSA w Poznaniu, w przypadku nieuwzględnienia skargi przez Wojewodę w trybie autokontroli,
- zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie 697 zł [wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł, kosztów sądowych - wpisu 200 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej 17 zł].
Zdaniem strony skarżącej sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W opinii skarżącej stroną niniejszego postępowania powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, ale też takie, na których nieruchomości planowane roboty budowlane mogą potencjalnie oddziaływać. Fakt wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach znak: [...] z dnia 22.09.2021 r. musi być oceniany jako okoliczność powodująca istnienie interesu prawnego dla właściciela sąsiedniej działki. O tym, że przedsięwzięcie objęte decyzją o pozwoleniu na budowę może oddziaływać na nieruchomość skarżącej przesądził przepis prawa § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie którego została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Skoro farma fotowoltaiczna została zakwalifikowana do przedsięwzięć nie tylko mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, ale do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - to nie może być mowy o braku legitymacji procesowej strony. W przedmiotowej sprawie stan prawny przekłada się w sposób bezpośredni na sposób ustalenia kręgu stron postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W ramach przedmiotowej sprawy podaniem z dnia 06.05.2024 r. wnioskodawczyni wniosła o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie zakończonej między innymi decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] znak: [...] z dnia 09.01.2024 r.
Postanowieniem z 27.05.2024 r., znak: [...] Starosta K. wznowił postępowanie.
Decyzją z dnia 26.06.2024 r., nr [...] znak: [...] Starosta K. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] znak: [...] z dnia 09.01.2024 r. o pozwoleniu na budowę farmy fotowoltaicznej.
Decyzją z dnia 30.07.2024 r., znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 26.06.2024 r., nr [...], znak: [...] gdyż uznał, że A. B. nie posiadała interesu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji działały w trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania, które stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W instytucji wznowienia postępowania występuje wyraźny aspekt materialnoprawny, tj. prawo do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie z dyspozycją art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia, na podstawie którego właściwy w sprawie organ przeprowadza postępowanie co do przyczyny wznowienia oraz ustala w tym zakresie treść rozstrzygnięcia. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a.
Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interes prawny" użyte w treści przepisu art. 28 k.p.a., oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Kształt tego interesu zawsze jest wyznaczony przez prawo materialne, może on zatem być różny wobec różnych regulacji prawnych. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725) - dalej "Prawo budowlane", będącym przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego za obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W celu uznania właściciela nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę należało ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym przepisy te wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd według którego wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, rozumianego jako określenie kręgu stron postępowania, a także ustalenie obszaru oddziaływania obiektu, należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej prowadzącego postępowanie. Wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie może ograniczać się jednak do ustalenia oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, które stanowić będzie tylko naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Niewątpliwie wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno nastąpić w sposób zindywidualizowany. Stroną postępowania powinny być zatem osoby, których prawa zostały naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany oddziałuje, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z Prawa budowlanego i przepisów odrębnych. W konsekwencji w każdym przypadku konieczne jest wyjaśnienie wszystkich wątpliwości dotyczących planowanego przedsięwzięcia w kontekście jego realizacji, która ogranicza możliwość zabudowy innych terenów. Brak wyjaśnienia takich okoliczności w odniesieniu do nieruchomości sąsiednich jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu w sprawie dotyczącej wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Sam fakt, że przy realizacji konkretnej inwestycji w odniesieniu do danej nieruchomości konieczne jest sprawdzenie, czy zostały zachowane wszystkie obowiązujące normy sprawia, że taka nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, w stosunku do której okoliczności te podlegają sprawdzeniu. Jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) musi mieć zapewnioną możliwość uczestnictwa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, aby móc reagować na ewentualne nieprawidłowości, bądź by mieć wiedzę, że obowiązujące normy i wymagania zostały w danej sprawie spełnione bez ograniczeń dla innych terenów.
W przedmiotowej sprawie Wojewoda stwierdził, że zmiany w projekcie zagospodarowania terenu i projekcie architektoniczno-budowlanym zatwierdzonym decyzją nr [...] Starosty [...] z 9.01.2024 r., [...] były zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i nie zwiększały obszaru oddziaływania inwestycji, który zamykał się na działce objętej inwestycją. Inwestycja ma być realizowana w bliskim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej, ale nie przekracza granicy działki i projekt budowlany zamienny nie wykazuje by inwestycja w najmniejszym nawet stopniu wpływała na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Z dokumentacji sprawy, w tym z dokumentacji projektowej, nie wynikało, by projektowana farma fotowoltaiczna w jakikolwiek sposób ograniczała możliwości zabudowy działki należącej do wnioskodawczyni.
W ocenie Sądu analiza dokonana przez organy administracji nie była pełna. Mianowicie zabrakło w niej odniesienia do kwestii uregulowania stosunków wodnych na przedmiotowej działce objętej planowaną inwestycją. W szczególności zabrakło odniesienia do kwestii odprowadzania z niej wód opadowych i ewentualnego wpływu na działki sąsiednie, tak aby uniknąć ich zalewania. Tym bardziej, że w ramach planowanego przedsięwzięcia panele fotowoltaiczne mają zostać posadowione na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb Miasto K., gmina K., która w projekcie budowlanym zamiennym z dnia 02.10.2023 roku została określona jako "teren łagodnie nachylony". W tym względzie jednoznaczne ustalenie stosunków wodnych na działce objętej przedmiotową inwestycją jest istotne z tego względu, że w opisanej sytuacji nie wiadomo w jakim zakresie wpływają na możliwości zabudowy działki sąsiedniej, do której tytuł prawny posiada skarżąca, a zatem nie wiadomo w jakim zakresie wspomniane kwestie wpływają na ograniczenia w zabudowie sąsiedniego terenu. W efekcie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskutek stwierdzenia, że skarżąca nie miała przymiotu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę kwestionowanej farmy fotowoltaicznej.
Zdaniem Sądu natomiast potencjalność oddziaływania jaka została podniesiona w skardze odnosi się bezpośrednio do postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, która jest procedowana na podstawie odrębnych regulacji. Podnoszone przez stronę wątpliwości nie odnoszą się zatem bezpośrednio do przedmiotowego postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, które zostało objęte wnioskiem strony skarżącej o wznowienie postępowania. W efekcie podnoszona w skardze argumentacja nie mogła zostać skutecznie uwzględniona bezpośrednio w przedmiotowej sprawie, a tylko skuteczne wzruszenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia mogłoby stanowić podstawę do zakwestionowania postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi, pomimo niezasadności podniesionych zarzutów. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 200 zł - wartość wpisu stałego od skargi, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego skarżącego, ustalone jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) oraz 17 zł - opłata od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI