II SA/Po 614/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy Kórnik w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że nie narusza ona prawa ani zasady proporcjonalności.
Skarżący zarzucili uchwale Rady Miasta i Gminy Kórnik w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Radzewo szereg naruszeń, w tym niezgodność z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń wykonawczych, a także błędne oznaczenie terenów i wprowadzanie nieuzasadnionych zakazów. Sąd analizując zarzuty, w tym dotyczące przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, procedury planistycznej oraz zgodności z studium uwarunkowań, uznał, że uchwała została podjęta z zachowaniem prawa i nie narusza zasady proporcjonalności, oddalając tym samym skargę.
Skarżący H. G., K. G., E. G., S. G. i D. G. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta i Gminy Kórnik z dnia 25 października 2023 r. nr LX/911/2023 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Radzewo, zarzucając jej liczne naruszenia, m.in. niezgodność z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wprowadzenie zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenach rolniczych, błędne oznaczenie zabytkowego cmentarza oraz brak określenia kluczowych parametrów zabudowy. Rada Miasta i Gminy Kórnik wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała została podjęta z zachowaniem procedur i mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy, a także uwzględnia potrzebę rozwoju funkcji mieszkaniowej przy jednoczesnej ochronie charakteru rolniczego wsi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po analizie zarzutów i zgromadzonego materiału, uznał, że procedura planistyczna była prawidłowa, a uchwała nie narusza przepisów prawa ani zasady proporcjonalności. Sąd podkreślił, że przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, w tym zakaz zabudowy, było uzasadnione potrzebą ochrony środowiska, zgodnością ze studium uwarunkowań oraz zapewnieniem równowagi między rozwojem mieszkaniowym a rolniczym. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ planistyczny działał w granicach swojego władztwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wprowadzenie takiego zakazu jest zgodne z prawem i mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy, zwłaszcza gdy uwzględnia się potrzebę ochrony środowiska oraz równowagę między funkcjami mieszkaniowymi i rolniczymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakaz ten jest uzasadniony potrzebą ochrony środowiska, zgodnością ze studium uwarunkowań oraz koniecznością pogodzenia rozwoju funkcji mieszkaniowej z rolniczym charakterem wsi, nie naruszając przy tym zasady proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 2 § pkt. 29
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 15 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 37a § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § § 4 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze § § 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie § § 4 pkt 1
Dz.U. 2022 poz 503 art. 1 § ust. 2
Dz.U. 2022 poz 503 art. 2 § ust. 1
Dz.U. 2022 poz 503 art. 3 § ust. 1
Dz.U. 2022 poz 503 art. 28 § ust. 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. poprzez umieszczenie w planie postanowień dotyczących obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych, które mogą być ustalone tylko w uchwale krajobrazowej. Wprowadzenie generalnego zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na całym terenie objętym planem. Niekompletne lub błędne postanowienia części tekstowej planu dla terenów oznaczonych symbolem 'R'. Wprowadzenie zapisów modyfikujących regulację antysmogową bez podstawy prawnej. Pozbawiony argumentów zakaz lokalizacji budynków na terenach 'ZL'. Błędne oznaczenie zabytkowego cmentarza symbolem '3ZP'. Naruszenie § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii poprzez brak określenia 'wysokości zabudowy' i brak przewidzenia postanowień dla terenów rolnych. Naruszenie § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej poprzez nieuwzględnienie na rysunku planu stref określających odległości od granic cmentarza.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie dokonuje oceny racjonalności, celowości, zasadności lub słuszności dokonywanych wyborów planistycznych przez właściwy organ. Uchwała krajobrazowa jest aktem o odmiennym charakterze i - przede wszystkim - o innych, dalej idących skutkach aniżeli uchwała o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego. Granicami władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności.
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący
Mirella Ławniczak
członek
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, władztwa planistycznego gminy, zasady proporcjonalności oraz dopuszczalności regulacji dotyczących obiektów małej architektury i reklamy w planach miejscowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z planem zagospodarowania przestrzennego dla konkretnej wsi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego i praw właścicieli, ale jej szczegółowość może być mniej interesująca dla szerokiej publiczności.
“Plan zagospodarowania przestrzennego: Czy zakazy dla rolników są zgodne z prawem?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 614/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-11-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/ Mirella Ławniczak Tomasz Świstak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 1 ust. 2, asrt. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi H. G., K. G., E. G., S. G. i D. G. na uchwałę Rady Miasta i Gminy Kórnik z dnia 25 października 2023 r., nr LX/911/2023 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę Uzasadnienie W dniu 25 października 2023 r. Rada Miasta i Gminy Kórnik podjęła uchwałę nr LX/911/2023 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Radzewo, gmina Kórnik – etap I. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli H. G., K. G., E. G., S. G., D. G. zarzucając jej: 1. naruszenie art. 15 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.) - dalej u.p.z.p., poprzez takie ukształtowanie ustaleń treści planu miejscowego, które rażąco jest niezgodne z zakresem planu miejscowego wskazanym w ww. ustawie oraz ze sposobem zapisu tychże ustaleń określonym w ww. ustawie, a mianowicie w szczególności poprzez: - umieszczenie w Planie Miejscowym postanowień, określających zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, a które w aktualnym stanie prawnym mogą zostać ustalone wyłącznie w uchwale krajobrazowej; - wprowadzenie generalnego zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na całym terenie objętym ustaleniami Planu Miejscowego (stanowiącym głównie tereny rolnicze), gdzie nie ma dla takiego rozstrzygnięcia żadnego uzasadnienia, a co godzi w zasadę proporcjonalności, bowiem istotnie ogranicza lub uniemożliwia prowadzenie, bądź rozwijanie prowadzonej działalności rolniczej; - niekompletne lub błędne postanowienia części tekstowej Planu Miejscowego dla terenów oznaczonych symbolem "R"; - wprowadzenie zapisów modyfikujących (zaostrzających) regulację antysmogową obowiązującą na terenie województwa wielkopolskiego, bez dostatecznej ku temu podstawy prawnej; - pozbawiony jakichkolwiek prakseologicznych argumentów zakaz wszelkich lokalizacji budynków na terenach oznaczonych symbolami "ZL", co obejmuje zakaz lokalizacji budynków służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki leśnej, a gdzie zarazem w Planie Miejscowym w § 19 dopuszczono zasady prowadzenie gospodarki leśnej, zgodnie z przepisami odrębnymi; - błędne oznaczenie zabytkowego cmentarza rzymskokatolickiego z XIX wieku, ujętego w ewidencji zabytków, karta cmentarza numer 21732, symbolem "3ZP", co oznacza tereny zieleni urządzonej, zamiast oznaczenie tego obszaru adekwatnym symbolem oznaczającego cmentarze, a co z kolei przełożyło się na szereg naruszeń Planu Miejscowego w kontekście dopuszczenia zabudowy mieszkaniowej w bezpośrednim sąsiedztwie tego obiektu; 2. naruszenie § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587) w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2404), poprzez takie ukształtowanie ustaleń treści planu miejscowego, które rażąco jest niezgodne z zakresem planu miejscowego wskazanym w ww. rozporządzeniu oraz ze sposobem zapisu tychże ustaleń określonym w ww. rozporządzeniu, a w szczególności poprzez: - brak określenia dla terenów objętych Planem Miejscowym parametru "wysokości zabudowy", gdyż posłużono się jedynie odmiennym znaczeniowo, a zarazem niezdefiniowanym, pojęciem "wysokości"; - brak przewidzenia dla terenów rolnych oznaczonych symbolem "R" w części tekstowej tych postanowień, których obligatoryjna obecność stanowi standardy przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego; - brak określenia wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej dla obszarów oznaczonych symbolami "R" oraz "ZL", przy jednoczesnym dopuszczeniu - przynajmniej w przypadku terenów oznaczonych symbolami "R" - lokalizacji min. budowli służących rolnictwu, zgodnie z przepisami odrębnymi "o wysokości do 8 metrów; 3. naruszenie § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. z 1959 r. Nr 52, poz. 315) poprzez nieuwzględnienie na rysunku planu miejscowego stref określających odległości od granic cmentarza, a który w Planie Miejscowym oznaczono symbolem "3ZP", co oznacza "tereny zieleni urządzonej", tj. brak określenia minimalnej odległości istniejącego cmentarza względem zaplanowanych zabudowań mieszkalnych, zakładów produkujących artykuły spożywcze, zakłady żywienia zbiorowego lub zakłady przechowujące artykuły żywności oraz studni, czy źródeł. Wskazując na powyższe Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę z dnia 29 sierpnia 2024 r. Rada Miasta i Gminy Kórnik wniosła o oddalenie skargi w całości W uzasadnieniu organ wskazał, iż uchwała została podjęta z zachowaniem zasad i procedury określonych w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w ramach władztwa planistycznego przysługującego gminie, co wynika z akt planistycznych. Organ wyjaśnił, iż w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla wsi Radzewo, gmina Kórnik - etap 1, zatwierdzonym uchwałą nr LX/911/2023 Rady Miasta i Gminy Kórnik z dnia 25 października 2023 roku (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 7 listopada 2023 roku, poz. 9668), część działki nr [...], obręb Radzewo, stanowiąca współwłasność Skarżących, oznaczona jest symbolem: 3R - teren rolniczy. Zgodnie z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kórnik, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Kórniku Nr LW450/98 z dnia 16 czerwca 1998 r. ze zm., działka nr [...], stanowi grunty rolne. W ocenie organu zmiana przeznaczenia działek na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej byłaby niezgodna z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., który wskazuje, że rada gminy może uchwalić plan miejscowy wyłącznie, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Zatem, zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. (w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji w dniu 24 września 2023 r. - tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Kórnik były wiążące dla uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Radzewo etap 1. Jednocześnie organ wskazał, że wyznaczone miejscowym planem rezerwy inwestycyjne Radzewa stanowią jednoznaczne potwierdzenie zasadności zachowania istniejącego - rolniczego przeznaczenia i użytkowania terenu fragmentu wyżej wymienionej działki nr [...], objętego skarżonym planem miejscowym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił również, że z uwagi na słabe gleby oraz w związku z sugestią zawartą w piśmie nr [...] z dnia 5 października 2022 roku Nadleśnictwa Babki, na fragmencie działek nr [...] oraz [...], obręb Radzewo dopuszczono również możliwość zalesień. Taki kierunek docelowego zagospodarowania jest również zgodny z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kórnik. Organ zaznaczył, iż w obszarze skarżonego planu miejscowego wyznaczono tereny zabudowy zagrodowej łącznej powierzchni około 21,4 ha. W związku z powyższym, skarżony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, umożliwiając zabudowę w centralnej części wsi Radzewo, jednocześnie chroni charakter rolniczy wsi i umożliwia dalsze prowadzenie gospodarki polowej na znacznych areałach, co będzie sprzyjać rentowności prowadzonych upraw. Organ wskazał, że z uwagi na coraz większe znaczenie funkcji mieszkaniowej we wsi Radzewo, sporządzający plan miejscowy wprowadził do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z wyjątkiem inwestycji celu publicznego, sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, urządzeń umożliwiających pobór wód podziemnych na terenach RM i R oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenie P/U. Projekt planu uwzględniając dotychczasowe przeznaczenie, wyznacza tereny zabudowy zagrodowej, gdzie wskazuje możliwość rozbudowy istniejących gospodarstw rolnych. Ograniczenie związane z maksymalną obsadą inwentarza jest związane z sąsiedztwem terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wykluczeniem inwestycji oddziałujących negatywnie na środowisko. Organ zaznaczył, że Radzewo stanowi jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się miejscowości w gminie i charakter jej zabudowy coraz bardziej nawiązuje do typowych terenów podmiejskich o dominującej funkcji mieszkaniowej. W związku z powyższym, uznano za zasadne wykluczenie możliwości takich inwestycji rolniczych, które stanowiłyby przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto organ zwrócił uwagę, że na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej MN oraz terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub zabudowy usługowej MN/U wskazano rezerwy inwestycyjne, na których będzie można zlokalizować przynajmniej 334 budynki mieszkalne jednorodzinne. W przypadku realizacji zabudowy dwulokalowej i przy założeniu 3 osobowej rodziny, zamieszkującej każdy lokal, obowiązujący plan miejscowy umożliwia realizację zabudowy dla nowych 2004 mieszkańców. Ta liczba jest większa niż dwukrotność obecnej liczby mieszkańców Radzewa, która według danych z ewidencji ludności wynosi obecnie 897 osób (stan na 30.11.2023). Niezależnie od rezerw inwestycyjnych, wyznaczonych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla wsi Radzewo - etap 1, na terenie wsi Radzewo obowiązują inne miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a także procedowane są kolejne projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w tym projekt mpzp dla wsi Radzewo - etap 2, które przewidują kolejne wielohektarowe rezerwy inwestycyjne pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Abstrahując od kierunku wyznaczonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kórnik, wyżej wymienione rezerwy inwestycyjne w ocenie organu stanowią jednoznaczne potwierdzenie zasadności zachowania istniejącego - rolniczego przeznaczenia i użytkowania terenu wyżej wymienionych działek lub ich fragmentów objętych skarżonym planem miejscowym. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenach rolniczych obowiązuje zakaz lokalizacji budynków, jedyne obiekty budowlane, które mogą powstać na tych terenach to tunele foliowe, budowle rolnicze, zbiorniki wodne, szklarnie, drogi dojazdowe do gruntów rolnych, zgodnie z przepisami odrębnymi. Maksymalna wysokość tuneli foliowych i szklarni została ustalona na 4 metry, a maksymalna wysokość budowli rolniczych na 8 metrów. W związku z brakiem dopuszczenia innych obiektów, organ uznał, że nie pojawiła się konieczność ustalenia wysokości zabudowy. Inna zabudowa rolnicza została wyznaczona wyłącznie w ramach terenów zabudowy zagrodowej, które zajmują powierzchnię około 21,4 ha. W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i związana z tym ochrona powietrza jest jednym z elementów, które musza znaleźć obligatoryjne odzwierciedlenie w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym nie można postawić organowi planistycznemu zarzutu, że kwestia ta została uwzględniona w planie miejscowym. W powołaniu na art. 15 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. organ zaznaczył, że w planie miejscowym ustala się obowiązkowo zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. W związku z powyższym wyjaśnił, że brak zasad dotyczących obiektów małej architektury i ogrodzeń niewątpliwie przyczynia się do obniżenia walorów kompozycyjno-estetycznych, które stanowią jeden z najważniejszych komponentów ładu przestrzennego. Jednocześnie organ wskazał, że art. 2 pkt. 29 u.p.z.p. przestrzennym definiując "udział powierzchni biologicznie czynnej" stwierdza, że "należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni biologicznie czynnych znajdujących się na działce budowlanej do powierzchni tej działki budowlanej - w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego". Oznacza to że w planach miejscowych obligatoryjnie należy wskazać ten parametr wyłącznie na terenach, które w wyniku ustaleń planu miejscowego będą stanowić działki budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W tym miejscu wskazać należy, iż podstawę prawną wniesienia skargi na zaskarżoną uchwałę stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572; dalej: "u.s.g."). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wskazany przepis wiąże prawo do skargi z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Tym samym, skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może wnieść ten kto wykaże, że istnieje związek pomiędzy własną – prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) - sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego prawa. Inaczej mówiąc, wywołuje dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia, interesu prawnego (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1633/16 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonego aktu został naruszony konkretny interes prawny lub uprawnienie Skarżących przez ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. O naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu komentowanego przepisu rozstrzyga zatem zmiana w sytuacji prawnej wnoszącego skargę. W niniejszej sprawie nie jest sporne, iż Skarżący są właścicielami działki [...], która jest objęta zapisami skarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia jej na tereny rolnicze 3R, z wprowadzonym zakazem zabudowy budynkami, a dopuszczeniem lokalizacji tuneli foliowych, budowli rolniczych, zbiorników wodnych. Z tych też względów zgodzić należy się ze Skarżącymi, iż przepisy wskazanego planu ingerują w ich prawo własności, co nie jest kwestionowane w odpowiedzi na skargę. Przy czym podkreślić należy, iż samo naruszenie interesu prawnego legitymuje do wniesienia skargi, natomiast dopiero naruszenie interesu prawnego i prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Tym samym stwierdzenie, że zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny Skarżących otwiera Sądowi możliwość oceny, czy dokonano tego w zgodzie z prawem. Należy przy tym dostrzec, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. sąd administracyjny orzeka jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego, co oznacza badanie legalności uchwały w odniesieniu do tych zapisów, które dotyczą tego interesu. Z tych też względów zarzuty nie odnoszące się do terenu 3R, tj. zarzut dotyczące terenów ZL czy też 3ZP nie mogły zostać uwzględnione. Przechodząc zatem do oceny zgodności zaskarżonej uchwały - w części jakiej dotyczą interesu prawnego Skarżących - z przepisami prawa wskazać należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Na gruncie art. 147 § 1 p.p.s.a. utrwalony jest pogląd, że wprowadzając sankcję nieważności – jako następstwo naruszenia prawa – ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów ustawy o samorządzie gminnym, w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą wystąpić przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy, tj. naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.). W piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie, przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Innymi słowy, za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102; wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. SA/Gd 327/95, Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Podkreślenia również wymaga, że wobec przyjętego kryterium oceny aktu zaskarżonego do sądu administracyjnego, sąd nie dokonuje oceny racjonalności, celowości, zasadności lub słuszności dokonywanych wyborów planistycznych przez właściwy organ. Dokonując w pierwszej kolejności oceny procedury planistycznej poprzedzającej przyjęcie planu miejscowego wskazać należy, że przedmiotowa uchwała nie była jeszcze przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Ponadto wskazać należy, iż oceniając nadesłane, co warte podkreślenia, kompletne i uporządkowane akta planistyczne, Sąd uznał, iż przeprowadzona procedura planistyczna była prawidłowa, a poszczególne czynności określone zwłaszcza w art. 17 u.p.z.p. zostały zrealizowane. Stosownie do art. 17 pkt 1 u.p.z.p. ogłoszono o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wystąpiono na piśmie do Zgodnie z art. 17 pkt 4 u.p.z.p. sporządzono projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, sporządzono prognozę skutków finansowych uchwalenia planu. Na podstawie art. 17 pkt 6 lit. a u.p.z.p. Burmistrza Miasta i Gminy uzyskał opinie do przedstawionych w projekcie planu rozwiązań, od właściwych organów/instytucji, a na podstawie art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p. uzgodnił projekt planu z właściwymi organami/instytucjami. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został wyłożony do publicznego wglądu od 8 maja 2023 r. do 30 maja 2023 r. W trakcie publicznego wyłożenia, 23 maja 2023 r. przeprowadzona została dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. Zapewniono możliwość składania uwag do planu wyznaczając termin do dnia 14 czerwca 2023 r. Do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostało złożonych 37 uwag, z których: 17 zostało uwzględnionych, 8 częściowo nieuwzględnionych a 12 zostało nieuwzględnionych. Na skutek uwzględnienia uwag, projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został ponownie wyłożony do publicznego wglądu od 31 lipca 2023 r. do 25 sierpnia 2023 r. W dniu 21 sierpnia 2023 r. przeprowadzona została dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. Zapewniono możliwość składania uwag do planu do dnia 11 września 2023 r. Do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostało złożonych 41 uwag, które zostały nieuwzględnione przez Burmistrza Miasta i Gminy Kórnik. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż Sąd badając procedurę, mając na uwadze treść przepisów obowiązujących w czasie procedowania, z urzędu nie dopatrzył się naruszenia trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto Sąd dokonując kontroli zaskarżonej uchwały nie dopatrzył się sprzeczności jej postanowień z postanowieniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kórnik, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Kórniku Nr LV/450/98 z dnia 16 czerwca 1998 r., którego wypis i wyrys w części działek Skarżących został przesłany do sądu w dniu 1 października 2024 r. Rozwijając powyższe wskazać należy, iż jedną z podstawowych zasad sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest przestrzeganie zgodności treści tego planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 114/08, LEX nr 497581). Obowiązek nienaruszania ustaleń studium postanowieniami planu wynika z art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Zgodność między treścią studium, a treścią planu miejscowego winno się postrzegać jako kontynuację identyczności zasad zagospodarowania terenu ustalanych ogólnie w studium i podlegających sprecyzowaniu w planie miejscowym. Plan miejscowy ma jedynie doprecyzować te zasady i to w taki sposób, aby nie doprowadzić do ich zmiany lub modyfikacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 66/13, LEX nr 1519416). Nadto studium, jako akt polityki wewnętrznej, ustala ogólne warunki zagospodarowania przestrzennego wytyczając kierunki dla planowania miejscowego. Jest to akt z założenia elastyczny, tworzący ramy dla opracowania planu miejscowego. Wskazując więc na konkretne funkcje terenów, kierunkuje planowanie miejscowe, które wyznaczonej funkcji powinno odpowiadać, przy czym stopień związania planu ustaleniami studium zależy w dużej mierze od brzmienia tych ustaleń. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione (przekopiowane) wprost (bezpośrednio) do postanowień planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., II OSK 43/20, Lex nr 3084976). Warto w tym miejscu odnotować, iż nieruchomości Skarżących zgodnie z ustaleniami rysunku Studium przeznaczone są na tereny rolne. Tym samym przeznaczenie nieruchomości Skarżących w miejscowym planie zagospodarowania na tereny rolne pozostaje w zgodności z postanowieniami Studium. Odnosząc się natomiast do zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podkreślić należy, iż uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gmina działa w ramach tzw. władztwa planistycznego. Przy czym powtórzyć należy, iż z uwagi na treść art. 28 u.p.z.p. sąd nie dokonuje oceny racjonalności, celowości, zasadności lub słuszności dokonywanych wyborów planistycznych przez właściwy organ. Zasadę władztwa planistycznego gminy ustanawia przepis art. 3 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym władztwo planistyczne jest kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalenie przez gminę przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności. Z art. 2 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach, a art. 4 ust. 1 tejże ustawy wprost wskazuje, że zadaniem własnym gminy jest ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Przepisy te stanowią podstawę do kształtowania jednego z istotnych uprawnień organów gminy, jakim jest władztwo planistyczne, które stanowi kompetencję gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego, kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalenie przez radę gminy przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Jest to o tyle istotne, że uchwalając plan miejscowy najczęściej następuje wyważanie interesów: prywatnego i publicznego, co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów interesów indywidualnych z interesem publicznym. Podkreślić jednak należy, że władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego. Granicami władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Skoro uchwalając plan miejscowy, rada gminy może ingerować w wykonywanie prawa własności, to taka ingerencja ma także uwzględniać zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którą ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Przy czym w świetle art. 64 ust. 3 Konstytucji RP ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Rolą organu planistycznego jest właśnie wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych, tak aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Na taką konieczność wskazuje również w swoim orzecznictwie dotyczącym ochrony własności Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, podkreślając, że każde ograniczenie własności musi być legitymowane publicznym interesem (Terazzi S.r.l. przeciwko Włochom, skarga nr 27265/95, § 85, 17 października 2002, i Elia S.r.l. przeciwko Włochom, skarga nr 37710/97, § 77, ECHR 2001-IX). Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli gmina powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Powyższe oznacza, iż ustalenia planu mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanową naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem prawa, w tym chronionego konstytucyjnej prawa własności oraz z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. O przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić, gdy działanie gminy jest dowolne i nieuzasadnione. Jeżeli organy planistyczne gminy działają na podstawie i w ramach obowiązującego prawa, a samo uwzględnienie interesu indywidualnego byłoby sprzeczne z interesem publicznym lub chronioną przez ustawodawcę wartością wysoko cenioną, to nie można im zarzucić bezprawności działania, chociażby organy te nie uwzględniły złożonych w trakcie postępowania wniosków lub uwag (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1189/16). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż przeznaczenie działek Skarżących i wprowadzone na tym terenie zakazy nie noszą znamion dowolności i zostały dokonane, w ocenie Sądu, w granicach władztwa planistycznego. Dokonując powyższej oceny Sąd miał przede wszystkim na uwadze zapisy prognozy oddziaływania na środowisko. Na stronie 24 i nast. omawianego dokumentu wskazano, iż "O docelowej funkcji w przypadku obszaru objętego projektem planu miejscowego decydują ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kórnik. Jednakże, ostateczny wybór rodzaju przeznaczenia nie powinien pomijać analizy stanu i funkcjonowania środowiska zarówno badanego obszaru jak i terenów z nim sąsiadujących". W prognozie następnie wskazano, iż do najważniejszych uwarunkowań terenu należą m.in: - Teren opracowywanego planu stanowi w znacznej mierze jeszcze tereny użytkowane rolniczo i niezainwestowane, Jednakże jego centralna część jest zainwestowana - na terenie znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie wolnostojącej, zabudowania związane z gospodarką rolną, budynki gospodarczo-garażowe. Oprócz zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej. - Szata roślinna omawianego terenu jest zróżnicowana - obok terenów odłogowanych i uprawnych, terenów porośniętych roślinnością naturalną i lasów znajdują się też rośliny towarzyszące zabudowie o charakterze ozdobnym oraz drzewa i krzewy. - Dominujące otoczenie terenu planu stanowią powierzchnie biologicznie czynne: tereny pól, łąk, lasów, tereny zakrzewione i zadrzewione, gdzieniegdzie uzupełnione poprzez tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Pobliskie lasy, stanowiące część nadleśnictwa Babki i leśnictwa Czmoń, stanowią bory świeże, bory mieszane świeże oraz lasy mieszane świeże z dominującym drzewostanem sosnowym oraz dębowym, w pobliżu znajduje się również las brzozowy. - Najbliżej położone obszary prawnie chronione stanowią oddalone o 700 metrów obszary Natura 2000: Ostoja Rogalińska o symbolu PLB300017 oraz Rogalińska Dolina Warty o symbolu PLH300012. W obrębie wyżej wymienionych obszarów Natura 2000 znajduje się również Rogaliński Park Krajobrazowy - obszar prawnie chroniony na podstawie rozporządzenia Nr 4/97 Wojewody Poznańskiego z dnia 26 czerwca 1997 r. - Obszar planu położony jest w odległości około 1300 m od Obszaru chronionego krajobrazu w gminie Kórnik, który został utworzony na mocy uchwały nr 1/1/1993 Rady Miasta i Gminy w Kórniku z dnia 26 stycznia 1993 r. - Około 1,2 km od zachodnich granic obszaru objętego opracowaniem znajduje się rezerwat "Krajkowo", utworzony na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 23 lipca 1958 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. Ma on powierzchnię 160,46 ha, a celem jego ochrony jest zachowanie krajobrazu starorzeczy Warty oraz krajobrazu zawierającego fragmenty starych drzewostanów i pojedyncze drzewa. Warto w tym miejscu wskazać, iż w prognozie na wcześniejszych stronach tj. str. 10 i nast. szczegółowo opisano znajdujące się w pobliżu formy ochrony przyrody i wynikające z przepisów cele ich ochrony. Ponadto w odniesieniu do kwestii przeważającego przeznaczenia rolniczego warto wskazać, iż w prognozie zaznaczono, że "Grunty orne stanową 51,4 % powierzchni gminy. Wynika z tego, że Kórnik jest wciąż gminą, w której rolnictwo odgrywa istotną rolę. Obszary rolnicze na terenie gminy Kórnik zaliczyć można do gruntów o dobrej przydatności dla produkcji rolniczej. Charakteryzują się strukturą użytków rolnych o przewadze wyższych klas bonitacyjnych oraz przydatnością dla roślin o większych wymaganiach glebowych" (zob. str. 20 prognozy). Ponadto Sąd miał na uwadze zawarte w Prognozie wskazanie, iż "Dla ochrony terenów Natura 2000 niezmiernie istotna jest realizacja spójnego rozwoju obszarów wiejskich, który jest możliwy poprzez tworzenie planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów decydujących o rozwoju gminy. Niezmiernie istotny jest fakt pokrycia planami miejscowymi, gwarantującymi ład przestrzenny, ale w kontekście ochrony obszarów Natura 2000 jeszcze ważniejszy jest rodzaj planowanego przeznaczenia na terenach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie. Bardzo korzystnym dla wyżej wymienionych form ochrony przyrody jest fakt, że procedowany plan miejscowy na zdecydowanej większości terenów niezainwestowanych wprowadza zakaz zabudowy i zachowanie dotychczasowego użytkowania. Zapisy planu miejscowego dotyczące terenów zainwestowanych lub wskazanych pod zabudowę w wydanych decyzjach o warunkach zabudowy i decyzjach o pozwoleniu na budowę w znacznym stopniu ograniczają dalszą intensyfikację zainwestowania. Brak planu miejscowego w żaden sposób nie zabezpieczałby obszarów Natura 2000, a na podstawie decyzji o warunkach zabudowy mogłyby powstać inwestycje generujące znaczne, negatywne skutki dla środowiska". Z tych też względów już sama prognoza oddziaływania na środowisko pozwala na stwierdzenie, iż zachowanie dotychczasowego przeznaczenia terenów Skarżących jako rolnych nie narusza zasady proporcjonalności. Ponadto należy mieć na uwadze zawartą w odpowiedzi na skargę argumentacje dotycząca przeznaczenia już znacznych terenów pod zabudowę mieszkaniową. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż w obszarze skarżonego planu miejscowego wyznaczono tereny zabudowy zagrodowej łącznej powierzchni około 21,4 ha. Skarżony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, umożliwiając zabudowę w centralnej części wsi Radzewo, jednocześnie chroni charakter rolniczy wsi i umożliwia dalsze prowadzenie gospodarki polowej na znacznych areałach, co będzie sprzyjać rentowności prowadzonych upraw. Ponadto organ zaznaczył, iż w odniesieniu do obowiązującego mpzp dla wsi Radzewo - etap 1 organ wyjaśnił, że na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej MN oraz terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub zabudowy usługowej MN/U wskazano rezerwy inwestycyjne, na których będzie można zlokalizować przynajmniej 334 budynki mieszkalne jednorodzinne. W przypadku realizacji zabudowy dwulokalowej i przy założeniu 3 osobowej rodziny, zamieszkującej każdy lokal, obowiązujący plan miejscowy umożliwia realizację zabudowy dla nowych 2004 mieszkańców. Ta liczba jest większa niż dwukrotność obecnej liczby mieszkańców Radzewa, która według danych z ewidencji ludności wynosi obecnie 897 osób (stan na 30.11.2023). Niezależnie od rezerw inwestycyjnych, wyznaczonych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla wsi Radzewo - etap 1, na terenie wsi Radzewo obowiązują inne miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a także procedowane są kolejne projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w tym projekt mpzp dla wsi Radzewo - etap 2, które przewidują kolejne wielohektarowe rezerwy inwestycyjne pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Organ zaznaczył, iż abstrahując od kierunku wyznaczonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kórnik, wyżej wymienione rezerwy inwestycyjne stanowią jednoznaczne potwierdzenie zasadności zachowania istniejącego - rolniczego przeznaczenia i użytkowania terenu wyżej wymienionych działek lub ich fragmentów objętych skarżonym planem miejscowym. Mając na uwadze powyższe zgodzić należy się z organem, iż wyznaczone miejscowym planem rezerwy inwestycyjne Radzewa stanowią potwierdzenie zasadności zachowania istniejącego - rolniczego przeznaczenia i użytkowania terenu fragmentu wyżej wymienionej działki nr [...], objętego skarżonym planem miejscowym. Z tych tez względów Sąd uznał, iż podejmując zaskarżoną uchwałę uwzględniono wszystkie wymagania, o których mowa w art. 1 ust. 2 i 3 u.p.z.p., a przy zachowaniu dotychczasowego rolniczego charakteru nieruchomości Skarżących nie przekroczono granic przysługującej gminie władztwa planistycznego. Odnosząc się do zarzutu umieszczenia w planie miejscowym zapisów określających zasady i warunki sytuowania obiektów malej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń skład orzekający podziela stanowisko orzecznictwa, iż obowiązujące przepisy nie wprowadzają w tym zakresie zakazu umieszczenia tych zapisów w planie miejscowym. Według art. 37a ust. 1 u.p.z.p. rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Podkreślić należy, iż istotą zmian legislacyjnych wprowadzonych ustawą z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. poz. 774) dalej zwanej "ustawą krajobrazową" jest całkowite "wyjęcie" zagadnień dotychczas uregulowanych w art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. z zakresu materii planistycznej. Na mocy art. 5 pkt 3 lit. b ustawy krajobrazowej uchylono powołany przepis art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., w myśl którego w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Nie sposób jednak podzielić poglądu, że wskutek powyższego rada gminy nie ma już podstaw do uchwalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego tych zagadnień, albowiem zasady i warunki sytuowania tablic i urządzeń reklamowych mogą być ustalane wyłącznie w drodze uchwały podjętej w oparciu o wprowadzone do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na mocy art. 7 pkt 5 ustawy krajobrazowej przepisy art. 37a-37e, zwanej dalej "uchwałą krajobrazową". Stosownie bowiem do art. 37a rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (ust. 1). Uchwała, o której mowa w ust. 1, jest aktem prawa miejscowego (ust. 4). Uchwała krajobrazowa jest aktem o odmiennym charakterze i - przede wszystkim - o innych, dalej idących skutkach aniżeli uchwała o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podczas gdy miejscowy plan wywołuje jedynie skutki na przyszłość i nie może ingerować w już istniejące, legalnie zrealizowane obiekty, uchwała krajobrazowa działa również ex tunc, w odniesieniu do obiektów małej architektury, ogrodzeń, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych istniejących w dniu jej wejścia w życie (legalnie w tamtym czasie posadowionych). Co więcej, za niewykonanie postanowień uchwały krajobrazowej i niedostosowanie tych obiektów do zasad i warunków określonych w uchwale w wyznaczonym w niej okresie, ustawa umożliwia wymierzenie kary pieniężnej. Ponadto przepis art. 37a ust. 1 u.p.z.p. używa sformułowania: "rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń", co oznacza, że podjęcie takiej uchwały ma charakter dobrowolny i zależy od uznania gminy. Niewątpliwie więc przepis art. 37a ust. 1 u.p.z.p. ma charakter fakultatywny. Dokonując oceny dopuszczalności uregulowania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego materii dotyczącej sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, trzeba też pamiętać o celu omawianych zmian w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wynikającego już z samego tytułu ustawy nowelizującej, tj. wzmocnienia narzędzi ochrony krajobrazu. Tym samym przepisy tej ustawy nie powinny być wykładane w sposób, który może doprowadzić do destrukcji krajobrazu i estetycznego chaosu. Taki zaś skutek nieuchronnie by nastąpił w sytuacji, gdy gmina nie ureguluje przedmiotowej kwestii w uchwale krajobrazowej (której uchwalenie nie jest obligatoryjne), a jednocześnie nie będzie miała możliwości określenia jej w planie miejscowym. Wtedy na terenie takiej gminy rzeczona kwestia nie będzie uregulowana w ogóle. Jeżeli zatem gmina nie widzi potrzeby zmian w istniejących już obiektach małej architektury, ogrodzeniach oraz tablicach i urządzeniach reklamowych, a jedynie chce ustalić zasady i warunki sytuowania i realizacji dla nowych tego typu obiektów na przyszłość, to może to uczynić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Pozwala na to art. 15 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego (zob. wyrok NSA z 21 września 2021 r., sygn.. akt II OSK 158/21, publ. CBOSA). Z powyższych względów zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły zostać uwzględnione. Uzupełniająco Sąd wskazuje, iż ze względu na wprowadzony w § 32 uchwały zakaz lokalizacji na terenach 3R budynków, a nie innych obiektów Sąd uznał, że postanowienia § 4 pkt 2 lit. e, f, g oraz pkt 3 lit. a, b i c uchwały odnoszą się do nieruchomości Skarżących. Sąd jednocześnie nie dopatrzył się aby Rada wprowadzając takie nakazy czy też zakazy lokalizowania reklam, obiektów malej architektury czy też ogrodzeń na terenach Skarżących, które co trzeba przypomnieć przeznaczone są pod rolnictwo, dopuściła się naruszenia władztwa planistycznego. Natomiast do nieruchomości Skarżących nie znajduje zastosowania § 5 pkt 6 uchwały gdyż przepis ten wprowadza zakaz stosowania w nowo budowanych budynkach pieców i trzonów kuchennych na paliwa stałe, które to budynki zgodnie ze wskazanym już § 32 pkt 1 uchwały są zakazane na terenach 3R. Tym samym skoro na nieruchomości skarżących zakazane jest wznoszenia budynków, to zakazy odnoszące się do nowych budynków nie wpływają na nieruchomości Skarżących. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku określenia wskaźnika powierzchni biologicznej czynnej na terenach rolnych wskazać należy, iż w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. ( w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. z uwagi na art. 66 § 2 z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw) ustawodawca postanowił, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. W myśl § 4 pkt 6 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U nr 164, poz. 1587) ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. Co istotne w zgodnie z treścią art. 2 pkt. 29 lit. a u.p.z.p. pod pojęciem "udziału powierzchni biologicznej czynnej" w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy rozumieć stosunek sumy powierzchni biologicznie czynnych znajdujących się na działce budowlanej do powierzchni tej działki budowlanej. W ocenie Sądu takie brzmienie przepisów jednoznacznie wskazuje, iż zapisy odnośnie udziału powierzchni biologicznej czynnej winny znaleźć się w planie w odniesieniu do działek budowlanych przeznaczonych pod zabudowę. Natomiast w przypadku nieruchomości skarżących, która została w planie przeznaczona pod tereny rolnicze z zakazem wznoszenia budynków nie można uznać, że taka potrzeba zachodziła. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut braku określenia w planie miejscowym parametru "wysokości zabudowy" a posłużeniem się pojęciem "wysokości". Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż takim pojęciem w planie posłużono się wyłącznie do dopuszczonych na terenach rolniczych tuneli foliowych i szklarni oraz budowli rolniczych. W tym miejscu odwołać należy się do definicji budowli rolniczych zawartej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. z 2023 r., poz. 297). W myśl § 4 pkt 1 omawianego aktu ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budowlach rolniczych to rozumie się przez to budowle na potrzeby rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, w szczególności takie jak: zbiorniki na nawozy naturalne płynne, zbiorniki na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, płyty do przechowywania nawozów naturalnych stałych, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego. Z powyższych względów, mając na uwadze katalog obiektów jakie mogą powstać na nieruchomości Skarżących, Sąd uznał, iż posłużenie się pojęciem "wysokości" bez określenia jak należy powyższe pojęcie rozumieć nie stanowi istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego. Odnosząc się zaś do zarzutu wprowadzenie generalnego zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na całym terenie objętym ustaleniami planu wyjaśnić należy, iż powyższe nie narusza zasady proporcjonalności. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż już na samym początku prac planistycznych w dniu 8 października 2020 r. Gminna Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna (protokół [...]) sformułowała wniosek aby w zaskarżonym planie miejscowym zachowano istniejące gospodarstwa rolne z możliwością ich rozwoju oraz zabezpieczeniem przed konfliktami z terenami zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że z uwagi na coraz większe znaczenie funkcji mieszkaniowej we wsi Radzewo, sporządzający plan miejscowy wprowadził do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z wyjątkiem inwestycji celu publicznego, sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, urządzeń umożliwiających pobór wód podziemnych na terenach RM i R oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenie P/U. Projekt planu uwzględniając dotychczasowe przeznaczenie, wyznacza tereny zabudowy zagrodowej, gdzie wskazuje możliwość rozbudowy istniejących gospodarstw rolnych. Ograniczenie związane z maksymalną obsadą inwentarza jest związane z sąsiedztwem terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wykluczeniem inwestycji oddziałujących negatywnie na środowisko. Organ zaznaczył, że Radzewo stanowi jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się miejscowości w gminie i charakter jej zabudowy coraz bardziej nawiązuje do typowych terenów podmiejskich o dominującej funkcji mieszkaniowej. Z tych też względów, w ocenie Sądu, wykluczenie możliwości realizacji inwestycji, które stanowiłyby przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko mieściło się w granicach władztwa planistycznego i z poszanowaniem zasady proporcjonalności, gdyż stanowi próbę pogodzenia istnienia obok siebie terenów mieszkaniowych i rolniczych, których współistnienie często powoduje konflikty społeczne. W tym stanie rzeczy Sąd uznając, iż organ uchwalając niniejszy plan nie dopuścił się istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, ani istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, a plan został uchwalony bez przekroczenia granic władztwa planistycznego i z poszanowaniem zasady proporcjonalności, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI