II SA/Po 608/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-11-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennebudowadom jednorodzinnyanaliza urbanistycznazasada dobrego sąsiedztwaprawo budowlanezagospodarowanie terenu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, uznając, że spełnione zostały wszystkie wymogi prawne.

Skarżąca M. G. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zarzucała naruszenie ładu sąsiedztwa, negatywny wpływ na zacienienie jej działki oraz błędy proceduralne. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego, uznał, że organy prawidłowo oceniły spełnienie przesłanek z art. 61 ust. 1 ustawy, w tym zasady dobrego sąsiedztwa, dostęp do drogi publicznej, uzbrojenie terenu oraz zgodność z przepisami odrębnymi. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń proceduralnych, w tym kwestii upoważnienia do wydania decyzji czy nieuwzględnienia wniosku o wizję lokalną, a także uznał, że kwestie zacienienia nie są rozstrzygane na etapie decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid.[...]. Skarżąca podnosiła, że planowana inwestycja narusza ład sąsiedzki, negatywnie wpłynie na zacienienie jej nieruchomości, a także zarzucała błędy proceduralne, w tym brak odniesienia się do wniosku o wizję lokalną i wątpliwości co do upoważnienia do podpisania decyzji przez J. S. z up. Burmistrza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę, szczegółowo analizował przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) oraz rozporządzenia wykonawczego w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy. Sąd stwierdził, że teren inwestycji nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniało postępowanie w trybie decyzji o warunkach zabudowy. Kontrola sądu objęła zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i proceduralnego. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły analizę urbanistyczną, która stanowiła podstawę do oceny spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W szczególności, sąd potwierdził spełnienie zasady "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.), uznając, że planowana zabudowa kontynuuje dominującą funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w obszarze analizowanym. Analiza wykazała również, że parametry nowej zabudowy (linia zabudowy, powierzchnia zabudowy, szerokość elewacji frontowej, wysokość budynku, geometria dachu) zostały ustalone zgodnie z przepisami rozporządzenia i analizą urbanistyczną, uwzględniając istniejące zagospodarowanie terenu. Sąd podkreślił, że możliwość realizacji dwóch budynków mieszkalnych na jednej działce nie jest zabroniona, o ile parametry nowej zabudowy są zgodne z otoczeniem. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, sąd uznał, że brak pisemnego upoważnienia do wydania decyzji w aktach administracyjnych nie stanowił naruszenia skutkującego wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego, powołując się na utrwaloną praktykę i orzecznictwo sądów administracyjnych. Kwestie zacienienia, spadku wartości nieruchomości czy zakłócenia miru domowego zostały uznane za nierozstrzygane na etapie decyzji o warunkach zabudowy, a podlegające ocenie na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Wobec powyższego, sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji, i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, realizacja drugiego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce, na której znajduje się już jeden taki budynek, jest dopuszczalna w ramach decyzji o warunkach zabudowy, pod warunkiem, że parametry nowej zabudowy są zgodne z otoczeniem i nie naruszają ładu przestrzennego. Definicja zabudowy jednorodzinnej dopuszcza zespół budynków mieszkalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy prawa nie zabraniają realizacji dwóch domów mieszkalnych na jednej działce w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, pod warunkiem zgodności parametrów nowej zabudowy z istniejącą w obszarze analizowanym. Wskazano, że gdyby gmina chciała ograniczyć liczbę budynków na działce, musiałaby uchwalić plan miejscowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Analiza spełnienia przesłanek: co najmniej jedna działka sąsiednia zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dla nowej zabudowy, teren ma dostęp do drogi publicznej, istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające, teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych, decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

u.p.z.p. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

u.p.z.p. art. 59

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo do zagospodarowania terenu zgodnie z warunkami ustalonymi w planie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to interesu publicznego ani osób trzecich.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, jeśli sąd nie stwierdzi naruszeń prawa.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § 1-2

Nakazuje przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § 1-4

Dotyczy wyznaczania linii nowej zabudowy, która powinna być kontynuacją linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, z uwzględnieniem przepisów odrębnych i analizy urbanistycznej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 5 § 1-2

Dotyczy wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki, który powinien być oparty na średnim wskaźniku dla obszaru analizowanego, z dopuszczeniem innego wskaźnika wynikającego z analizy.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 6 § 1

Dotyczy wyznaczania szerokości elewacji frontowej dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 7 § 1

Dotyczy wyznaczania wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich.

u.p.z.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja ładu przestrzennego jako harmonijnego ukształtowania przestrzeni uwzględniającego wszelkie uwarunkowania.

u.p.z.p. art. 10a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy dotyczące przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne nie stosuje się do gruntów rolnych położonych w granicach administracyjnych miast.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa, dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 268a

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość upoważnienia przez organ administracji pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 2-3

Umożliwia przeprowadzanie rozpraw i posiedzeń zdalnie lub niejawnie w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2

Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólne przepisy proceduralne dotyczące postępowań administracyjnych.

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Reguluje kwestie związane z ochroną gruntów rolnych i leśnych.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 309 § 9

Dotyczy kwestii usytuowania budynków i ich wpływu na otoczenie, w tym potencjalnego zacienienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie parametrów nowej zabudowy (linia zabudowy, powierzchnia zabudowy, szerokość elewacji frontowej, wysokość budynku, geometria dachu) zgodnie z analizą urbanistyczną i przepisami. Spełnienie zasady "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.). Dostęp działki do drogi publicznej. Wystarczające uzbrojenie terenu. Brak konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych. Zgodność decyzji z przepisami odrębnymi. Kwestie zacienienia i wpływu na sąsiednie nieruchomości nie są rozstrzygane na etapie decyzji o warunkach zabudowy. Brak naruszeń proceduralnych, w tym dotyczących upoważnienia do wydania decyzji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie funkcji zabudowy występującej w obszarze analizowanym i negatywny wpływ na ład sąsiedztwa. Planowana inwestycja będzie drugim budynkiem mieszkalnym na działce. Niewystarczający teren biologicznie czynny po wybudowaniu projektowanego budynku. Nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej. Brak odniesienia się do zarzutu dotyczącego prawidłowości wydania decyzji (podpisanie przez J. S. z up. Burmistrza). Negatywny wpływ planowanego budynku na zacienienie działki skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

"każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich." "ochronę interesów osób trzecich należy ocenić w kategoriach obiektywnych." "kwestie związane ze zgodnością projektu architektonicznego przedmiotowego budynku z prawem budowlanym będą podlegać ocenie właściwego organu na etapie ubiegania się inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę." "Decyzja o warunkach zabudowy jest instrumentem prawnym służącym określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu." "Instrumentem służącym stwierdzeniu, czy zachodzą przesłanki ustalenia warunków zabudowy opisane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, zwana analizą architektoniczno - urbanistyczną." "Tym samym aby zweryfikować prawidłowość ustaleń organów, należało zatem ustalić, gdzie wedle intencji Wnioskodawcy, zlokalizowany ma być - główny - wjazd i wyjazd z działki celem obsługi komunikacyjnej planowanego zamierzenia inwestycyjnego." "W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż planowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna kontynuuje dominującą w obszarze analizowanym zabudowę jednorodzinną mieszkaniową." "fakt realizacji zabudowy jednorodzinnej na działce gdzie istnieje już zabudowa jednorodzinna nie oznacza, że w takiej sytuacji będziemy mieli do czynienia z zabudową wielorodzinną." "prawo do zabudowy jest podstawowym prawem związanym w wykonywaniem prawa własności nieruchomości." "Decyzja o warunkach zabudowy jest aktem administracyjnym związanym, a nie decyzją uznaniową." "kwestia zacienienia sąsiednich budynków/nieruchomości nie jest okolicznością, którą można/należy rozważać w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy."

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

przewodniczący

Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

członek

Arkadiusz Skomra

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy, zasady dobrego sąsiedztwa, analizy urbanistycznej, a także rozstrzygania kwestii proceduralnych związanych z upoważnieniem do wydania decyzji i zakresem kontroli sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2022 r. (choć zastosowano przepisy przejściowe). Kwestie zacienienia są rozstrzygane na późniejszym etapie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania warunków zabudowy i potencjalnych konfliktów sąsiedzkich. Wyjaśnia kluczowe zasady i ograniczenia w tym procesie, co jest istotne dla prawników i inwestorów.

Czy można zbudować drugi dom na działce? Sąd wyjaśnia zasady ustalania warunków zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 608/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 6 ust. 2, art. 61 ust. 1 pkt 1-5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
par, 3, 4, 5, 6 7, i 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 maja 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ" lub "Samorządowe Kolegium Odwoławcze"), po rozpoznaniu odwołania M. G., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej również jako "Burmistrz") z dnia 11 kwietnia 2022 r., nr [...]
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
J. K. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy W. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr ewid.[...], obręb W., gmina W..
Burmistrza w dniu 08 listopada 2021 r. wydał decyzję znak: [...], którą ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr ewid.[...], obręb W., gmina W..
Powyższa decyzja w wyniku wniesienia odwołania przez Panią M. G., decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23.12.2021 r., nr [...] została w całości uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Burmistrz Miasta i Gminy W. w dniu 11 kwietnia 2022 r. wydał decyzję nr [...], którą ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr ewid.[...], obręb W., gmina W..
Od powyższej decyzji odwołanie w terminie ustawowym złożył M. G., która wyraziła sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia budowlanego.
Decyzją z dnia 31 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 11 kwietnia 2022 r. wskazując, po przytoczeniu treści przepisów prawa, iż w obszarze analizowanym występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca oraz w zabudowie bliźniaczej wraz z towarzyszącą zabudową gospodarczo-garażową, zabudowa usługowa oraz zabudowa gospodarczo-garażowa. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji uznał, że planowane przez Inwestora zamierzenie budowlane kontynuuje funkcję zabudowy występującą w obszarze analizowanym.
Dalej organ wskazał, iż przeprowadzona w sprawie analiza urbanistyczna wykazała, że linia zabudowy na działkach przyjętych do analizy kształtuje się na poziomie od 2m do 26m od frontowych granic działek. Organ I instancji prawidłowo zatem ustalił nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 5m od granicy wnioskowanego terenu od ul. [...] oraz w odległości 6m od granicy z ul. [...] zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji(linia zabudowy od strony ul. [...] nie ulega zmianie, bowiem wyznacza ją istniejący budynek). Kolegium w pełni podziela przedstawione stanowisko organu I instancji. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, kwestia ta w sposób szczegółowy została wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, którą w pełni podziela organ II instancji.
Odnośnie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki organ podniósł, iż zprzeprowadzonej w sprawie analizy urbanistycznej wynika, że średni wskaźnik intensywności zabudowy w obszarze analizowanym wynosi 27,2%, a kształtuje się od 9 % - dz. nr ewid.[...] do 67,2 % - dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...]. Planowana inwestycja ma wynosić 31,4% ° powierzchni działki objętej wnioskiem, zatem w zakresie powierzchni zabudowy parametr ten jest wyższy od średniego. Kolegium stwierdza zatem, że organ I instancji prawidłowo zastosował § 5 ust. 2 rozporządzenia uznając, że ustalenie powierzchni zabudowy działki nr [...] w parametrze wyższym niż średni, bowiem wynika to z analizy urbanistycznej. Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż ustalenie parametrów na poziomie 31,4% nie wpłynie negatywnie na zabudowę sąsiednią, co zdaniem Kolegium potwierdza przeprowadzona w sprawie analiza urbanistyczna.
Odnośnie wysokości zabudowy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż budynki znajdujące się w obszarze przyjętym do analizy posiadają wysokość od 3,0 m do 12,0 m, co oznacza, iż parametr ten prawidłowo określono na poziomie 7,0 m.
W ocenie organu wbrew twierdzeniom Skarżącej, planowana inwestycja dostosowuje się do urbanistycznych cech starej zabudowy, a biorąc pod uwagę fakt, że pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały spełnione, należy stwierdzić, iż Burmistrz zasadnie ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia budowlanego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu tj. kwestii zwiększonego ruchu (ewentualnego parkingu) oraz niedogodność dla właściciela sąsiedniej działki, ponownie wskazuje, że oczywistym jest, że każdy właściciel chciałby, aby sąsiadujące z nim nieruchomości były zabudowane i użytkowane w sposób przez niego oczekiwany. Jednakże pamiętać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Z utrwalonej pod rządami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym linii orzecznictwa wynika, że ochronę interesów osób trzecich należy ocenić w kategoriach obiektywnych. Odnosi się ona do uprawnień wynikających z przepisów ustawowych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 27.10.1999 r., IV SA 1731/97; LEX 48741).
Organ wskazał także, iż kwestie związane ze zgodnością projektu architektonicznego przedmiotowego budynku z prawem budowlanym będą podlegać ocenie właściwego organu na etapie ubiegania się inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zasada związania decyzją o ustaleniu warunków zabudowy organu wydającego pozwolenie na budowę nie oznacza, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zwolniony od badania zgodności z prawem projektowanej inwestycji w zakresie poddanym jego właściwości.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła M. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, iż wydanie decyzji z 11 kwietnia 2022 r. o warunkach zabudowy, w której nastąpiło ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego ewidentnie narusza funkcję zabudowy występującą w obszarze analizowanym i planowana inwestycja wpłynie negatywnie na ład sąsiedztwa okolicy. Planowany budynek byłby bowiem drugim budynkiem mieszkalnym na działce nr [...]. Pierwszy budynek mieszkalny na tej działce to budynek o powierzchni zabudowy około 84 m2 jest również własnością inwestora J. K.. W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawie Prawo budowlane brak jest legalnej definicji zabudowy jednorodzinnej. Definicja tego pojęcia została zawarta natomiast w § 3 pkt 2 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065). Według tego aktu, gdy mowa o zabudowie jednorodzinnej - należy przez to rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi.
W ocenie Skarżącej planowane przedsięwzięcie budowlane nie będzie miało cech zabudowy jednorodzinnej a przez to nie zapewni kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Na działce nr [...] będą bowiem stały dwa budynki mieszkalne.
Skarżąca wyjaśniła, iż do naruszenia przepisów postępowania doszło przede wszystkim wskutek nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle nie odniosło się do tego wniosku. Wniosek o przeprowadzenie wizji lokalnej wynika z tego, że w decyzji ustalono minimalną powierzchnię terenu biologicznie czynnego na minimum 40% wnioskowanej powierzchni. Po wybudowaniu projektowanego budynku, pozostałoby mniej niż 25% terenu biologicznie czynnego.
Skarżąca podkreśliła, iż do naruszenie przepisów postępowania nastąpiło również wskutek nie rozpatrzenia zarzutu dotyczącego prawidłowości wydania decyzji tj. podpisania decyzji przez J. S. ("z up. Burmistrza"). W związku z tym, że brak przy decyzji lub w ogólnie dostępnych informatorach upoważnienia dla J. S. nie ma możliwości potwierdzenia, że takie upoważnienie zostało wydane.
Skarżąca zwróciła również uwagę, iż działka przy ul. [...] znajduje się po stronie południowej jej działki przy ul. [...], to oba znajdujące się na niej budynki rzucają cień na jej działkę. W momencie budowy kolejnego budynku w cieniu znalazłaby się cała działka. Skarżaca wyjaśniła, iż mieszka ze starszymi schorowanymi rodzicami (mają 87 i 88 lat), którzy ze względu na swój stan nie mogą opuszczać posesji, wychodzą tylko na ogród - to jedyne miejsce gdzie mogą zażyć słońca.
W ocenie Skarżącej błędne jest twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że kwestie związane z ewentualnym zacieniem budynku sąsiedniego będą badane dopiero na etapie ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W decyzji Burmistrza zostały określone najważniejsze parametry tzn. usytuowanie budynku, szerokość elewacji frontowej oraz wysokość budynku, czyli te parametry, które będą miały decydujący wpływ na pogorszenie stanu jej działki poprzez zacienienie tej działki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akr II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym, które wpłynęło do sądu dnia 26 września 2022 r., Skarżąca powtórzyła argumentację skargi dotyczącą budowy kolejnego budynku na działce oraz kwestii zacienianie jej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).
Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego jednorodzinnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2022, poz. 2000 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r., poz. 741 – zwanej dalej "u.p.z.p.") oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588 – dalej jako: rozporządzenie).
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym statuuje zasadę, iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ("m.p.z.p.") określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – zob. art. 4 ust. 2 i art. 59 u.p.z.p. – czyli, jak wynika z art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p., decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że inwestor (osoba, która zamierza dokonać zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych), w przypadku braku m.p.z.p., w pierwszej kolejności powinien wystąpić o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia.
Teren inwestycji określony we wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego zasadnie przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 i nast. u.p.z.p.
Decyzja o warunkach zabudowy jest instrumentem prawnym służącym określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Określa ona podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę, unormowanym w przepisach Prawa budowlanego oraz przepisach ustaw odrębnych i aktach wykonawczych. Decyzja o warunkach zabudowy terenu zastępuje na danym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przeznacza tylko dany teren pod daną inwestycję, ale nie rodzi jeszcze żadnych praw do tego terenu, ani tym bardziej nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek prac budowlanych. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia. Organ właściwy do wydania takiej decyzji zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom, wynikającym z przepisów prawa, a ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej z ustawowych przesłanek, wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., którymi są (w dacie wydania zaskarżonej decyzji):
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Instrumentem służącym stwierdzeniu, czy zachodzą przesłanki ustalenia warunków zabudowy opisane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, zwana analizą architektoniczno - urbanistyczną, której sporządzenie nakazuje § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Jej sporządzenie ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ treść analizy jest podstawowym dowodem, pozwalającym stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy w danej sprawie, a w dalszej perspektywie dokonać kontroli prawidłowości działania organów administracji w takim postępowaniu.
W tym miejscu należy odnotować, iż wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony 19 sierpnia 2021 r., a więc w sprawie znajdują zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym przed 3 stycznia 2022 r. Z dniem 3 stycznia 2022 r. uległa zmianie treść art. 61 u.p.z.p. jak również został uchylony § 3 rozporządzenia.
Jednakże należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dz. U. z 2021 r., poz. 1986) do spraw ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2399) do spraw ustalenia warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z powyższych względów w niniejszej sprawie organ zasadnie odwołał się do przepisów obowiązujących przed 3 stycznia 2022 r., pomimo, że decyzje obu instancji wydane zostały w nowym stanie prawnym.
Analiza urbanistyczna jako główny dowód w sprawie ma wskazywać parametry zabudowy, a ich określenie ma wynikać z opisanego w jej części tekstowej rozumowania, opartego na stwierdzonym stanie faktycznym (istniejącym zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości, układzie urbanistycznym), jak również na wyliczeniach matematycznych. Odrębnie sporządzone wyniki analizy, ich rzetelność, kompletność i zgodność z zapisami ww. rozporządzenia przesądzają w znacznej mierze o wynikach całego postępowania. Stanowią one swego rodzaju streszczenie, podsumowanie i wyciągnięcie wniosków z samej analizy. Dlatego też w aktach postępowania administracyjnego musi znaleźć się taka analiza i to zawierająca część tekstową i graficzną.
Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. (tj. włączonej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, posiadającej stosowną klauzulę, w skali 1:500 lub 1:1.000), w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (§ 3 ust. 2).
Oceniając sporządzoną w niniejszej sprawie analizę zauważyć należy, iż zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia analiza, jako integralna część decyzji o warunkach, składa się z części opisowej i z części graficznej sporządzonej na mapie, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Załączniki zostały prawidłowo opisane i podpisane.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja zawiera wymagane prawem załączniki - mapę zasadniczą w skali 1:1000 z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji jak i część graficzną oraz tekstową analizy funkcji i cech zabudowy działek. Ponadto została sporządzona przez osobę uprawnioną (dyplom ukończenia studiów k. [...] akt administracyjnych).
Omawiając zagadnienie prawidłowości wyznaczenia obszaru analizowanego wskazać należy, iż myśl § 2 pkt 5 rozporządzenia przez front działki należy rozumieć "część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę". Samo brzmienie zacytowanego przepisu wskazuje, że może być tylko jeden front działki, a to oznacza, że w sytuacji, gdy co najmniej dwa boki działki przylegają do dwóch dróg, należy wskazać ten, który istotnie będzie jej frontem, a następnie punktem odniesienia dla dalszej analizy. Rolą organu administracji publicznej jest, zgodnie z art. 7 k.p.a., aby doprowadzić do ustalenia, który bok działki stanowi jej front. To stanowisko jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie. "W związku z tym, iż teren inwestycji winien mieć jeden front, w sytuacji gdy usytuowanie działki jest tego rodzaju, że przylega ona do dwóch lub większej liczby dróg, a organ ma wątpliwości, z której strony będzie wjazd główny lub wejście na działkę, na której ma być realizowana planowana inwestycja, jest on obowiązany wezwać inwestora do złożenia stosownych wyjaśnień." (wyrok NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 555/10, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA").
Jednakże w niniejszej sprawie należy podkreślić, iż o zakwalifikowaniu danej części działki jako frontu nie decyduje fizyczne "przyleganie" do drogi publicznej, lecz wybór przez inwestora szlaku komunikacyjnego, którym ma odbywać się dojazd do drogi publicznej (wyrok NSA z 3.10.2019 r., II OSK 2730/17, LEX nr 2865961).
Tym samym aby zweryfikować prawidłowość ustaleń organów, należało zatem ustalić, gdzie wedle intencji Wnioskodawcy, zlokalizowany ma być - główny - wjazd i wyjazd z działki celem obsługi komunikacyjnej planowanego zamierzenia inwestycyjnego.
W świetle wniosku o ustalenie warunków zabudowy, a dokładnie załącznika graficznego (k. [...] i [...] akt administracyjnych), organy prawidłowo przyjęły, że frontem działki budowlanej jest ta cześć działki, która przylega do ul. [...].
Wobec prawidłowego przyjęcia frontu działki organy słusznie uznały, iż wyznaczenie obszaru analizowanego w odległości 168 m jako trzykrotności szerokości frontowej granicy przedmiotowej działki wynoszącej ok. 56 m od strony ul. [...] jest zgodne z przepisami prawa.
Tym samym organ w oparciu o sporządzoną analizę i przedłożone przez stronę dokumenty obowiązany był zbadać czy spełnione zostały łącznie warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż niewątpliwie działka ma dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd z ulicy [...]. Również warunek odpowiedniego uzbrojenia uznać należy za spełniony, co wynika z opinii odpowiednich gestorów sieci tj. pisma E. Sp. z o.o. z dnia 27 sierpnia 2021 r. (k. [...] akt administracyjnych) r., pisma P. Sp. z o.o. z dnia 24 sierpnia 2021 r. (k. [...] akt administracyjnych).
Ponadto w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Gruntu te jako częściowo zabudowane w ewidencji widnieją jako tereny mieszkaniowe (wypis z rejestru gruntów –k. [...]). Ponadto stosownie do treści art. 10a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1326) przepisów rozdziału 2 tej ustawy (zatytułowanego: Ograniczanie przeznaczania gruntów na cele nierolnicze i nieleśne) nie stosuje się do gruntów rolnych położonych w granicach administracyjnych miast. Zatem skoro w niniejszej sprawie działka będąca przedmiotem wniosku położona jest w granicach administracyjnych Miasta W. (co wynika ze znajdującego się w aktach wypisu gruntów –k. [...]), to tym samym uznać należy, że został spełniony warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
Ponadto Sąd podziela stanowisko organu, iż decyzja jest zgodne z przepisami odrębnymi, co spełnia przesłankę określoną w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Odnosząc się natomiast do ostatniej przesłanki określonej art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wskazać należy, iż przepis ten wprowadza tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Jej celem jest zagwarantowanie ładu przestrzennego określonego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Ład przestrzenny konkretyzuje się przede wszystkim jako zapobieganie rozproszeniu zabudowy (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Z. Niewiadomski (red.), C.H.BECK, Wydanie 7, Warszawa 2013, s. 506).
W tym miejscu warto podkreślić, że przy analizie ustawowych przesłanek, wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., należy opowiedzieć się za funkcjonalną interpretacją pojęcia "działki sąsiedniej" przyjmując, iż wszystkie działki znajdujące się w obszarze analizowanym są działkami sąsiednimi. Takie samo, szerokie rozumienie, należy zastosować w odniesieniu do pojęcia "działki dostępnej z tej samej drogi publicznej" uwzględniając definicję zawartą w art. 2 pkt 14 u.p.z.p., gdzie przez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Wszystkie działki, znajdujące się w obszarze analizowanym należy uznać, w ujęciu funkcjonalnym, za działki sąsiednie w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 582/08, Lex nr 562841, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1555/08, Lex nr 529569).
Podkreślić w niniejszej sprawie należy, iż pojęcia działki sąsiedniej nie można ograniczać tylko do działek zlokalizowanych przy tej samej drodze publicznej, tak jak tego chce organ. Pojęcie to należy odnosić do nieruchomości, czy też terenów położonych w okolicy i tworzących pewną całość. Przez pojęcie "działka sąsiednia" należy rozumieć nieruchomość znajdującą się w pewnym obszarze wokół działki, na której ma powstać planowana inwestycja, tworzącym pewną urbanistyczną całość (zob. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1890/17). Przy określaniu parametrów przyszłej inwestycji w decyzji o warunkach zabudowy dopuszczalne więc będzie nawiązywanie także do cech tych nieruchomości niegraniczących bezpośrednio z przyszłą zabudową, które jednak znajdują się w obszarze tworzącym urbanistyczną całość (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2266/17). Należy zatem stwierdzić, że wystarczające jest spełnienie przez działkę sąsiednią ogólnego wymogu dostępności do drogi publicznej. Skoro działka sąsiednia to nieruchomość znajdująca się w pewnym obszarze wokół działki, na której ma powstać planowana inwestycja, tworzącym pewną urbanistyczną całość, za oczywiste należy uznać, że dostępność z tej samej drogi nie oznacza, że działka sąsiednia musi być położona przy tej samej drodze publicznej, co teren, na którym ma powstać planowana inwestycja.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż w obszarze analizowanym działki sąsiednie są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż planowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna kontynuuje dominującą w obszarze analizowanym zabudowę jednorodzinną mieszkaniową.
Warto w tym miejscu wskazać, odnosząc się do zarzutów skargi, iż fakt realizacji zabudowy jednorodzinnej na działce gdzie istnieje już zabudowa jednorodzinna nie oznacza, że w takiej sytuacji będziemy mieli do czynienia z zabudową wielorodzinną. Ponadto wskazać należy, iż przepisy prawa nie zabraniają realizacji dwóch domów mieszkalnych na jednej działce w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy pod warunkiem, iż parametry nowej zabudowy, w tym przede wszystkim procent zabudowy, da się pogodzić z istniejącą zabudową w obszarze analizowanym.
Wbrew stanowisku Skarżącej, to właśnie gdyby gmina chciała aby na jednej działce znajdował się tylko jeden dom mieszkalny, to w takiej sytuacji musiałaby uchwalić plan miejscowy.
Należy pamiętać, że prawo do zabudowy jest podstawowym prawem związanym w wykonywaniem prawa własności nieruchomości. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Decyzja o warunkach zabudowy jest aktem administracyjnym związanym, a nie decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie działa w warunkach uznania administracyjnego, a rozstrzygnięcie podejmowane po przeprowadzeniu postępowania jest warunkowane całkowicie ustalonym stanem faktycznym i przepisami prawa. Organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy jest zobowiązany do pozytywnego rozstrzygnięcia, jeśli projektowana inwestycja czyni zadość wszystkim wynikającym z prawa warunkom, a obowiązek odmowy ma tylko wówczas, gdy inwestycja ta nie spełnia choćby jednej ustawowej przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2010 r., sygn. II OSK 1542/09 – powołane orzeczenia są dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to z treści art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którymi nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 tej ustawy nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Odnosząc się do ustalonych parametrów zabudowy stwierdzić należy, iż zostały one określone prawidłowo, w oparciu o dane wynikające z analizy urbanistycznej.
W myśl § 4 rozporządzenia obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej z przepisami odrębnymi, obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Dopuszcza się inne wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy o której mowa w § 3 ust. 1 (§ 4 ust. 4).
W niniejszej sprawie linię zabudowy ustalono w oparciu o § 4 ust. 4 rozporządzenia.
Jak wynika z załącznika graficznego do analizy urbanistycznej linie zabudowy na działkach dostępnych z tej samej strony drogi publicznej (ul. [...]) są zróżnicowane. W tym miejscu warto wskazać, iż zabudowa na działce [...] zlokalizowana jest w granicy z pasem drogowym. Co prawda działka ta obsługiwana jest z innej drogi, to jednakże obrazuje układ urbanistyczny wzdłuż ul. [...]. Na działce nr [...] linia zabudowy wynosi 9 m, a na działce nr [...] najbliższa zabudowa oddalona jest w odległości około 26 m. Natomiast linia zabudowy na działkach dostępnych z ul. [...] zlokalizowana jest w odległościach od 3,0 m do 5,0 m.
W niniejszej sprawie nie może ujść również uwadze, iż na działce będącej przedmiotem inwestycji istnieje już zabudowa zlokalizowana w odległości 5,0 m od granicy z ul. [...] i 6,0 m od granicy z ul. [...].
Z tych też względów w ocenie Sądu organ zasadnie wyznaczył linię zabudowy jako kontynuację linii zabudowy istniejącej na tej działce, a zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zastrzeżeń Sądu nie budzi również określenie parametru wielkości powierzchni zabudowy na 31,4 % z zaznaczeniem, iż dotyczy on łącznie planowanej i istniejącej zabudowy na działce.
Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego. Dopuszcza się jednak wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (§ 5 ust. 2 rozporządzenia).
Jak wynika z analizy urbanistycznej wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki wynosi w obszarze analizowanym średnio 27,2% (od 9,0% do 67,2%) powierzchni działki.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż wnioskowana powierzchnia zabudowy wynosząca maksymalnie 31,4% powierzchni terenu inwestycji przekracza średni wskaźnik powierzchni zabudowy - 27,2%. Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż w obszarze analizowanym, i co istotne po drugiej stronie ulicy [...] występuje wiele działek zabudowanych powyżej 34 %. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę działki znajdujące bezpośrednio naprzeciwko działki inwestycyjnej tj. działka nr [...] – 63,9 %, działka nr [...] – 35,07 %. W dalszej odległości znajdują się natomiast działki nr [...] – 34 %, nr [...] – 45 %, nr [...] – 60 %). Na uwadze należy mieć również, iż działki posiadające wjazd od strony ul. [...] w większości zabudowane są powyżej 40 % (działka nr [...] – 40,8 %, działka nr [...]- 63,9%, działka nr [...] – 60,8 %, działki nr [...]. [...], [...], [...] – 67,2 %).
Z powyższych względów Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie dopuszczalne było wyznaczenie parametru powierzchni zabudowy na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia. Słusznie wskazał organ, iż planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na ład przestrzenny sąsiedztwa.
W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż decyzja o warunkach zabudowy nie zezwala na nową zabudowę wynoszącą 31 % powierzchni działki. Z decyzji jednoznacznie wynika, iż nowa zabudowa ma wynosić maksymalnie 90 m2, a nie jak sugeruje skarga ok. 314 m2 (31 % powierzchnia działki wynoszącej 1007 m2). Organ określając parametr powierzchni zabudowy na 31,4 % miał na uwadze zarówno zabudowę już istniejąca jak i nowo planowaną.
Z tych też względów wbrew zarzutom skargi istnieje możliwość spełnienia warunku minimalnej powierzchni biologicznie czynnej określonej w decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ działka nie zostanie zabudowana w 68,6 %.
Wątpliwości Sądu nie budzi również określenie parametru szerokości elewacji frontowej.
W obszarze analizowanym szerokość elewacji frontowej kształtuje się na poziomie ok. 2,0 m do ok. 75,0 m, przy czym średnia szerokość to ok. 9,4m.
Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 rozporządzenia szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20 %. Tym samym dopuszczalne byłoby ustalenie w zaskarżonej decyzji szerokości elewacji frontowej na poziomie od 7,5m do 11,3m.
W niniejszej sprawie omawiany parametr ustalono do 10 m , a więc w zgodzie z wyżej wskazaną regulacją.
Odnośnie wysokości budynku wskazać należy, iż zgodnie z treścią § 7 ust. 1 rozporządzenia wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich.
Jak wskazał organ na działkach w obszarze analizowanym wysokość górnych krawędzi elewacji frontowych budynków kształtuje się na poziomie od ok. 3,0 m do 12,0 m oraz maksymalnie 7,0 m w rozumieniu do okapu dachu głównego.
Warto w tym miejscu jednak zaznaczyć, iż przy ustaleniu powyższego parametru istotne jest przede wszystkim zabudowa na działkach bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji.
Z tych też względów zauważyć należy, iż na działce nr [...] wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej wynosi 7, a wysokość kalenicy 7,5 m. Na działce nr [...] wysokość zarówno górnej krawędzi elewacji frontowej jak i wysokości kalenicy wynosi 7 m
W związku z wnioskowanym dachem płaskim i wysokością zabudowy do 7,0 m uznać należy, iż parametr ten ustalono w prawidłowej wartości w oparciu o § 7 ust. 1 rozporządzenia.
Odnosząc się natomiast do parametru geometrii dachu wskazać należy, iż z analizy urbanistycznej wynika, że w obszarze analizowanym geometria dachów zabudowy mieszkalnej jest zróżnicowana. W obszarze analizowanym występują budynki o dachach płaskich oraz skośnych dwu- i wielospadowych o kącie nachylenia połaci dachowych od 10° do 70°. Z tych tez względów słusznie uznał organ, iż wnioskowana inwestycja zakładająca dach płaski kontynuuje geometrię dachu.
Z tych też względów nie ulega wątpliwości, iż wszystkie parametry zostały określone zgodnie z przepisami. Ponadto wskazać należy, iż analiza urbanistyczna zawiera niezbędne dane pozwalające na zweryfikowanie ich prawidłowości.
Wobec powyższego skoro w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki do ustalenia warunków zabudowy, to organ nie miał prawa odmówić ich ustalenia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi braku upoważnienia do wydawania decyzji wyjaśnić należy, iż co prawda w aktach administracyjnych brak jest pisemnego upoważnienia do wydania decyzji, to jednakże Sądowi wiadomym jest z urzędu, i co wynika również ze strony internetowej Urzędu Gminy W., iż osobą odpowiedzialną za kwestie związane z zagospodarowaniem przestrzennym jest J. S. ( zob. https://www.[...].pl/asp/pliki/2020/ karta_uslug_-_warunki_zabudowy.pdf).
W myśl art. 268a k.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Zatem co do zasady dopuszczalne jest scedowanie przez organ uprawnień do wydawania decyzji w jego imieniu na pracowników tego organu. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pracownik działający z upoważnienia organu powinien powołać się w decyzji na posiadane upoważnienie.
W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony.
Odnosząc się natomiast do samej kwestii braku w aktach pisemnego upoważnienia wyjaśnić należy, iż w ocenie Sądu brak w aktach upoważnienia do wydania decyzji (z jednoczesnym powołaniem, że decyzja została wydana z upoważnienia) nie stanowi naruszenia przepisów postępowania powodujących konieczność wykluczenia tego aktu z obrotu prawnego. Przyjąć zatem trzeba, że brak pisemnego upoważnienia do wydania decyzji w aktach administracyjnych, w sytuacji gdy zakres tego upoważnienia nie budzi wątpliwości, a powszechna praktyka stosowana w urzędach wskazuje na udzielanie takich upoważnień pracownikom urzędu, nie stanowił przesłanki do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
W orzecznictwie wskazuje się, iż udzielenie upoważnienia jest czynnością wewnętrzną organu, a zatem upoważnienie takie nie musi się znajdować się w aktach postępowania (zob. wyro WSA w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 205/10, wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 450/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2496/13).
Ponadto dla oceny zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia takie okoliczności jak sugerowany przez Skarżącą spadek wartości nieruchomości, zakłócenie miru domowego czy też kwestie zacienienia.
Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że kwestia zacienienia sąsiednich budynków/nieruchomości nie jest okolicznością, którą można/należy rozważać w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Analiza oraz rozstrzygnięcie wskazanego zagadnienia staje się aktualne na etapie pozwolenia na budowę, co wprost potwierdza treści przepisów § 40 ust. 2, § 60 ust. 1 i ust. 3, czy § 309 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.).
Na koniec należy zwrócić uwagę, iż Sąd rozpoznając sprawę nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, w tym również w kwestii braku szczegółowego odniesienia się do zarzutów odwołania, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI