II SA/PO 598/24

II SA/Po 598/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 14 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2024 roku sprawy ze skargi G. C. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 1 lipca 2024 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego kwotę 200;- (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dnia 13 września 2019 r. Komendant Miejski PSP w K. wydał decyzję administracyjną, znak [...], w której zobowiązał stronę do usunięcia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w budynku o nazwie "P. " pod adresem: L. , [...] S. , takich jak m.in.: brak hydrantów wewnętrznych, zawężona szerokość spocznika klatki schodowej, zawężona szerokość wyjścia ewakuacyjnego przy klatce schodowej z części hotelowej, przekroczona długość dojścia z części hotelowej, brak hydrantu zewnętrznego w odległości do 75 m od budynku, poprzez wykonanie rozwiązań zamiennych wskazanych w przedłożonej przez stronę ekspertyzie technicznej, uzgodnionych postanowieniami [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...], [...], [...]. Opisana powyżej decyzja z dnia 13 września 2019 r. (znak [...]) jest decyzją prawomocną.
W dniu 9 listopada 2022 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w K., działając w imieniu organu I instancji, przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze sprawdzające wykonanie wyżej opisanej decyzji nr [...] oraz postanowień [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP nr [...], [...], [...] z dnia 15 lipca 2019 r. Następnie stwierdzając niewykonanie decyzji przez stronę, organ I instancji dnia 23 listopada 2022 r. wydał postanowienie (znak [...]) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz tytuł wykonawczy [...] (nr [...]) stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Na postanowienie o nałożeniu grzywny strona nie złożyła żadnego przewidzianego w ustawie o egzekucji w administracji środka zaskarżenia.
Ponowne czynności kontrolno-rozpoznawcze, organ I instancji przeprowadził w dniu 13 marca 2024 r. W trakcie czynności stwierdzono zapewnienie hydrantu zewnętrznego DN 80 w odległości 60 m od chronionego budynku. Ustalono, że zasilanie hydrantu zewnętrznego realizowane jest ze studni głębinowej właściciela budynku. Ponadto strona postępowania podczas czynności nie przedłożyła projektu uzgodnionego z rzeczoznawcą do sprawy zabezpieczeń przeciwpożarowych dla zainstalowanego hydrantu zewnętrznego oraz nie przedłożyła protokołu potwierdzającego wymaganą wydajność hydrantu, która powinna wynosić, co najmniej 10 dm3/s, przy ciśnieniu, co najmniej 0,2 MPa. Tym samym nie wykonano obowiązku wynikającego z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2023 r., poz. 822). Przez co organ PSP nie mógł potwierdzić wykonania ww. obowiązku decyzji. Stwierdzono również, że hydrant zewnętrzny nie został oznakowany.
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji stwierdził dalsze niewykonanie decyzji znak [...] z dnia 13 września 2019 r. Wobec bierności strony w wykonaniu wskazanego w decyzji obowiązku oraz nieuiszczenia grzywny w wys. [...] zł, orzeczonej postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r., znak [...], Komendant Miejski PSP w K. celem wyegzekwowania powyższej grzywny wystawił dnia 20 marca 2024 r. tytuł wykonawczy [...] (numer [...]) stosowany w egzekucji należności pieniężnych, który przekazano do Urzędu Skarbowego.
Dnia 3 kwietnia 2024 r. strona złożyła zażalenie na powyższy tytuł wykonawczy. Skarżący w zażaleniu wystąpił o zawieszenie i umorzenie wydanego tytułu wykonawczego nr [...], jednocześnie wskazując, że decyzja z 13 września 2019 r. została w pełni wykonana.
Komendant Miejski PSP w K. przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w dniu 12 kwietnia 2024 r.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2024 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej straży pożarnej w sprawie zażalenia z dnia 3 kwietnia 2024 r. złożonego przez G. C. stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej również jako: "u.p.e.a." albo "ustawa") w administracji nie przewiduje możliwości odwołania się w formie zażalenia od wystawionego tytułu wykonawczego w tym postępowaniu.
Jednocześnie organ powołał się na treść art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, a przepis ten stosuje się także w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 144 K.p.a. Organ wskazał, że na podstawie art. 18 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowi inaczej.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł G. C. zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak jego zastosowania i błędne uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zaskarżenia tytułu wykonawczego, niezależnie od jego nazwy, bowiem liczy się treść pisma, a nie jego nazwa tym bardziej w sytuacji skarżącego, tj. osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą niezwiązaną z branżą prawniczą, co powoduje, że organ administracji publicznej dowolnie pozbawił skarżącego prawa do zaskarżenia tytułu wykonawczego wystawionego przez organ I instancji tym samym powodując, że zdaniem Pana Komendanta PSP w P. postępowanie administracyjne ma de facto jedną instancję, co jest swego rodzaju novum i poglądem sprzecznym z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego;
a nadto:
- wydanie zaskarżonego postanowienia bez żadnej podstawy prawnej, wyjaśnienia tejże podstawy, tj. wydanie postanowienia nielegalnego w ocenie skarżącego;
- dowolne nałożenie na skarżącego tytułu wykonawczego przez organ I instancji administracji publicznej, bowiem skarżący spełnił wszelkie wymogi prawem przewidziane z jednej strony już dawno temu, zaś z drugiej strony podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiły zupełnie inne okoliczności nie wynikające z decyzji, na którą się organ powołuje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a więc organ administracji nałożył karę na skarżącego bez żadnej podstawy prawnej;
- nadmierną represje wobec skarżącego wynikającą z kary nakładanej na skarżącego przez organ, wysokość kar wielokrotnie przewyższać będzie wartość samego urządzenia, zaś organ winien, stosować środki najmniej dolegliwe dla obywatela.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji publicznej 1 instancji;
2. wstrzymanie wykonania względnie zawieszenie wykonania tytułu wykonawczego [...] (numer [...]) oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego;
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm
4. przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów.:
- pisma z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dn. 15 marca 2007 r. w sprawie o nr [...] na okoliczność odbioru już w 2007 r. przez organ administracji odbioru w zakresie zgodności z projektem pod względem ochrony przeciwpożarowej inwestycji pn. "P. " w miejscowości L. gm. S., organ wprost napisał, że nie zgłasza sprzeciwu wobec użytkowania w/w pawilonu handlowego, nakładania na skarżącego kar bez żadnych podstaw prawnych, szykanowania skarżącego;
- protokołu ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dn. 5 czerwca 2014 r. na okoliczność spełnienia wszelkich wymogów technicznych przez skarżącego, właściwej odległości hydrantu, nakładania na skarżącego kar bez żadnych podstaw prawnych, szykanowania skarżącego;
- stanowiska w zakresie ochrony przeciwpożarowej w sprawie zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym z dnia 10 czerwca 2024 r. na okoliczność niewniesienia ani sprzeciwu ani uwag przez organ do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, braku podstaw do nakładania kar na skarżącego, szykanowania skarżącego;
- postanowienia nr [...] z dnia 12 czerwca 2024 r. w sprawie [...]: na okoliczność uznania przez organ II instancji jeszcze w dn. 12 czerwca 2024 r., że w analogicznej sprawie, jak ta przedmiotowa - zażalenie przysługuje, przyznania przez ten sam organ, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez żadnej podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Ponadto w odniesieniu do zarzutów skarżącego w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że jego zdaniem skarżący błędnie uznaje także, że sprawa, w której [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wydał postanowienie nr [...] z dnia 14 czerwca 2024 r. o utrzymaniu postanowienia w mocy (załączone do skargi - w treści skargi z błędnie podaną datą 12 czerwca 2024 r.) jest sprawą analogiczną. Zdaniem organu sprawy te różnią się między sobą zasadniczo. W niniejszym postępowaniu strona zaskarżyła tytuł wykonawczy dotyczący egzekucji grzywny w celu przymuszenia nałożonej dnia 23 listopada 2023 r. Natomiast w porównywanym przez skarżącego postępowaniu, zakończonym decyzją nr [...] strona literalnie zaskarżyła tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, który został wystawiony na podstawie kolejnego, wydanego wobec skarżącego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Ze względu na fakt, że przepisy nie przewidują zażalenia na tytuł wykonawczy, a także ze względu na termin jego złożenia i treść zażalenia, organ II instancji uznał je za zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, o którym mowa w art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i na tej podstawie rozpoznał je merytorycznie. Mając powyższe na względzie organ wskazał, że sprawy dotyczą zatem różnych czynności wykonanych przez organ w postępowaniu egzekucyjnym przeciwko skarżącemu, nieuprawnionym jest zatem uznawanie ich za sprawy analogiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 zwanej dalej: "P.p.s.a.") Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo.
Należy przypomnieć, że stosownie do art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny.
Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, ale obowiązek ten dotyczy zarzutu wniesionego w terminie wynikającym z art. 33 § 5. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie.
Z powyżej wskazanego przepisu wprost wynika, że w przypadkach w nim określonych to na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów.
W odniesieniu do pisma skarżącego z 3 kwietnia 2024 r. zatytułowanego "zażalenie" wskazać należy, w treści jego uzasadnienia skarżący powołuje się na wykonie decyzji z 13 września 2019 r.
W ocenie Sądu organ błędnie zakwalifikował przedmiotowe pismo skarżącego, jako zażalenie. W tym miejscu należy zaznaczyć, że o charakterze pisma nie decyduje nazwa pisma, ale jego treść. Każde pismo, niezależnie od tego, jakie znaczenie zostanie mu nadane przez adresata powinno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma. To z kolei oznacza, że bez względu na to, jak pismo zostanie zatytułowane, organ ma obowiązek nadać mu właściwy bieg, zgodny z jego treścią.
W związku z powyższym w ocenie Sądu organ egzekucyjny naruszył art. 34 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 33 § 1 u.p.e.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winień przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie z powyższymi zasadami należało uznać, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie narusza bowiem przepisy procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uwzględniając skargę uchylił zaskarżone postanowienie.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do rozpoznania wniesionego środka zaskarżenia.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a. zasadzając zwrot uiszczonego wpisu w wysokości 200;- (dwieście) zł.