Orzeczenie · 2025-11-13

II SA/PO 595/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-11-13
NSAnieruchomościWysokawsa
zwrot nieruchomościwywłaszczenienieruchomościpostępowanie administracyjnedecyzja kasacyjnaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiWojewodasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprzeciw Z. C. od decyzji Wojewody z dnia 4 lipca 2025 r., która na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliła decyzję Starosty z dnia 13 września 2016 r. w przedmiocie zwrotu nieruchomości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sąd uznał sprzeciw za zasadny, uchylając zaskarżoną decyzję Wojewody. Podkreślono, że jest to trzecia decyzja kasacyjna Wojewody w sprawie trwającej ponad 25 lat. Sąd stwierdził, że Wojewoda nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., a jego uzasadnienie było enigmatyczne i niespójne. W szczególności, Wojewoda nie wykazał naruszenia przepisów postępowania przez Starostę ani konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że operat szacunkowy, na który powołał się Wojewoda jako podstawę do uchylenia decyzji, był aktualny w dacie wydania decyzji przez Starostę. Ponadto, Sąd wskazał na naruszenie przez Wojewodę art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA z 2017 r. W związku z przewlekłością postępowania i powtarzaniem przez Wojewodę nieuzasadnionych decyzji kasacyjnych, Sąd nałożył na Wojewodę grzywnę w wysokości 1.000 zł. Zasądzono również od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organy administracji, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, obowiązek stosowania się do wskazań sądu (art. 153 P.p.s.a.), znaczenie aktualności operatu szacunkowego w sprawach o zwrot nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego stosowania decyzji kasacyjnych przez organ odwoławczy w sprawach o zwrot nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewoda nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., co skutkowało uchyleniem jego decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Wojewoda nie wykazał naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji ani konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. Uzasadnienie decyzji kasacyjnej było enigmatyczne i nie wykazało, jakie konkretne przepisy zostały naruszone ani jakie kwestie wymagają wyjaśnienia.

Czy Wojewoda zastosował się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA w Poznaniu z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Po 706/17?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewoda naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań sądu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że Wojewoda ponownie zastosował art. 138 § 2 K.p.a. mimo że w poprzednim wyroku WSA wskazał, iż nie było podstaw do jego zastosowania. Uzasadnienie obecnej decyzji kasacyjnej nie zawierało analizy materiału dowodowego ani wyjaśnienia, dlaczego nie można było skorzystać z art. 136 K.p.a.

Czy Wojewoda prawidłowo ocenił aktualność operatu szacunkowego z 27 października 2015 r. w kontekście wydania decyzji przez Starostę w dniu 13 września 2016 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, operat był aktualny w dacie wydania decyzji przez Starostę, co wykluczało zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. z tego powodu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n., operat szacunkowy jest ważny przez 12 miesięcy od daty sporządzenia. W dacie wydania decyzji przez Starostę (13.09.2016 r.) nie upłynął jeszcze rok od sporządzenia operatu (27.10.2015 r.), co oznacza, że był on wówczas aktualny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 4 lipca 2025 r. jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a.

Przepisy (24)

Główne

P.p.s.a. art. 151a § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 64a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64b § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64b § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64d

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151a § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 136 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 156 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 156 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 5a § 6

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 5a § 18

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 16 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. • Operat szacunkowy był aktualny w dacie wydania decyzji przez Starostę. • Wojewoda nie zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku WSA. • Uzasadnienie decyzji kasacyjnej było enigmatyczne i niespójne.

Godne uwagi sformułowania

decyzja kasacyjna może zostać wydana wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. • zwrot 'konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy' jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części • nie można przyjąć, by określenie wartości nieruchomości wykraczało poza granice uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 K.p.a. lub prowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności • organ odwoławczy – poza okolicznością utraty ważności operatu szacunkowego – nie wyjaśnił bowiem nawet o jakie konkretnie kwestie ma chodzić i dlaczego nie mogą być one wyjaśnione na etapie postępowania odwoławczego w oparciu o art. 136 K.p.a. • ustawodawca przewidział możliwość wydania decyzji kasacyjnej jako wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji.

Skład orzekający

Tomasz Świstak

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

sędzia

Arkadiusz Skomra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organy administracji, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, obowiązek stosowania się do wskazań sądu (art. 153 P.p.s.a.), znaczenie aktualności operatu szacunkowego w sprawach o zwrot nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego stosowania decyzji kasacyjnych przez organ odwoławczy w sprawach o zwrot nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje frustrację stron i sądu z powodu wieloletniego procedowania i powtarzania przez organ administracji błędnych decyzji, co jest częstym problemem w polskim prawie administracyjnym.

Ponad 25 lat czekania na zwrot nieruchomości. Sąd ukarał Wojewodę za niekończące się procedury.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst