II SA/Po 594/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakładającą na GDDKiA obowiązek usunięcia odpadów. Odpady, zidentyfikowane jako chemikalia w beczkach, znajdowały się na naczepie samochodowej porzuconej na zatoce postojowej przy drodze krajowej. Pomimo że naczepa została skradziona właścicielowi, a postępowanie karne w sprawie porzucenia odpadów zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy, organy administracji oraz sąd uznały GDDKiA za posiadacza odpadów na podstawie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi jest domniemany jako posiadacz odpadów znajdujących się na nieruchomości. GDDKiA argumentowała, że nie jest posiadaczem odpadów, a sprawa powinna być rozpatrywana w kontekście przepisów Prawa o ruchu drogowym dotyczących usuwania pojazdów. Sąd odrzucił te argumenty, stwierdzając, że naczepa z zawartością została porzucona w sposób wskazujący na pozbycie się jej jako odpadu. Sąd podkreślił, że GDDKiA, jako zarządca drogi, nie obaliła skutecznie domniemania prawnego, nie wskazując innego posiadacza odpadów. W konsekwencji, sąd oddalił skargę GDDKiA, potwierdzając zasadność nałożenia na nią obowiązku usunięcia odpadów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności za odpady porzucone na nieruchomościach zarządzanych przez podmioty publiczne, zwłaszcza w sytuacjach, gdy sprawcy nie można ustalić, a odpady znajdują się na pojeździe.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji porzucenia odpadów na drodze krajowej zarządzanej przez GDDKiA. Interpretacja domniemania prawnego o posiadaniu odpadów przez władającego powierzchnią ziemi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarządca drogi (GDDKiA) może być uznany za posiadacza odpadów porzuconych na zarządzanej przez niego nieruchomości, mimo że odpady znajdowały się na skradzionej naczepie, a sprawcy porzucenia nie ustalono?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządca drogi może być uznany za posiadacza odpadów na mocy domniemania prawnego z ustawy o odpadach, jeśli nie obali skutecznie tego domniemania.
Uzasadnienie
Ustawa o odpadach wprowadza domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na władającym. W sytuacji, gdy sprawcy porzucenia odpadów nie ustalono, a właściciel naczepy, na której znajdowały się odpady, zgłosił jej kradzież, nie można uznać go za posiadacza odpadów. Władający powierzchnią ziemi (GDDKiA) nie wykazał, że inny podmiot faktycznie władał odpadami, tym samym nie obalił domniemania.
Czy naczepa samochodowa porzucona wraz z niebezpiecznymi substancjami powinna być traktowana jako odpad, czy jako pojazd podlegający przepisom Prawa o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naczepa z zawartością powinna być traktowana jako odpad, jeśli jej poprzedni posiadacz pozbył się jej w sposób wskazujący na zamiar pozbycia się jej jako odpadu.
Uzasadnienie
Choć naczepa spełnia definicję pojazdu, kluczowe jest zachowanie poprzedniego posiadacza. Porzucenie naczepy z niebezpiecznymi substancjami w przypadkowym miejscu, bez możliwości ustalenia sprawcy, wskazuje na pozbycie się jej jak odpadu, co determinuje zastosowanie przepisów ustawy o odpadach, a nie Prawa o ruchu drogowym.
Przepisy (16)
Główne
u.o. art. 26 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6 i pkt 19
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Pomocnicze
p.o.ś. art. 3 § pkt 44
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.r.d. art. 130a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
k.p.a. art. 104 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.r.d. art. 130a § ust. 5f
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.o. art. 24
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 24a
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Argumenty
Skuteczne argumenty
GDDKiA, jako władający powierzchnią ziemi (droga krajowa), jest domniemanie posiadaczem odpadów znajdujących się na tej nieruchomości. • Nie ustalono sprawcy porzucenia odpadów ani właściciela beczek z substancjami niebezpiecznymi. • Właściciel naczepy, na której znajdowały się odpady, zgłosił jej kradzież, co wyklucza jego odpowiedzialność jako posiadacza odpadów. • Naczepa z zawartością została porzucona w sposób wskazujący na pozbycie się jej jako odpadu, a nie jako pojazdu.
Odrzucone argumenty
GDDKiA nie jest posiadaczem odpadów, ponieważ odpady znajdowały się na skradzionej naczepie, a ona sama jest pojazdem podlegającym przepisom Prawa o ruchu drogowym. • Należy zastosować przepisy Prawa o ruchu drogowym dotyczące usuwania pojazdów z drogi. • Organy powinny były podjąć próby ustalenia rzeczywistego posiadacza odpadów, a nie opierać się wyłącznie na domniemaniu. • Zastosowanie przepisów art. 24 i 24a ustawy o odpadach dotyczących transportu odpadów.
Godne uwagi sformułowania
domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości • ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania spoczywa na władającym powierzchnią ziemi • władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem władał faktycznie inny podmiot • celowo została ona porzucona w zatoce postojowej, celowo również beczki z substancjami niebezpiecznymi nie zostały z niej wyładowane • przesłanka 'pozbycia się' w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, determinująca uznanie pojazdu za odpad odnosi się do uprzedniego posiadacza pojazdu
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący sprawozdawca
Jan Szuma
sędzia
Arkadiusz Skomra
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za odpady porzucone na nieruchomościach zarządzanych przez podmioty publiczne, zwłaszcza w sytuacjach, gdy sprawcy nie można ustalić, a odpady znajdują się na pojeździe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji porzucenia odpadów na drodze krajowej zarządzanej przez GDDKiA. Interpretacja domniemania prawnego o posiadaniu odpadów przez władającego powierzchnią ziemi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo ochrony środowiska i odpowiedzialność za odpady mogą dotknąć nawet instytucje państwowe, gdy dochodzi do porzucenia niebezpiecznych substancji na zarządzanych przez nie terenach. Podkreśla znaczenie domniemań prawnych w prawie administracyjnym.
“Droga krajowa jako wysypisko? GDDKiA odpowiedzialna za chemikalia znalezione na skradzionej naczepie.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.