II SA/Po 593/25

II SA/Po 593/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 52 par. 1 i 2, art. 54 a par. 1 i 2, art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. C., T. P., M. K., M. C., M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić na rzecz T. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego, 3. zwrócić solidarnie na rzecz D. C. oraz M. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego, 4. zwrócić solidarnie na rzecz M. C. oraz M. C. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 26 maja 2025 r. znak: [...], [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium" lub "SKO") po rozpoznaniu wniosku z 25 lutego 2025 r. B. K. oraz wniosku z 22 kwietnia 2025 r. D. C., T. P., M. K., M. C., M. C., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z 20 lutego 2023 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Rozbudowa istniejącego zakładu o projektowany budynek produkcyjno-magazynowy oraz o projektowaną namiotową halę magazynową w miejscowości G., gmina [...], na działkach: [...], [...], [...], [...]".
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli: D. C., T. P., M. K., M. C. oraz M. C. (dalej: Skarżący).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 5 grudnia 2025 r. uczestnik postępowania G. sp. z o.o. z siedzibą w G. wniosło o odrzucenie skargi wskazując, iż zachodzi powaga rzeczy osądzonej gdyż od decyzji SKO B. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy który rozpoznano decyzją z dnia 28 lipca 2025 r. Zdaniem uczestnika również skarga będąca przedmiotem rozpoznania była przedmiotem rozstrzygnięcia SKO, a to z uwagi na treść art. 54a P.p.s.a.. Uczestnik postępowania zaznaczył, iż żadna ze stron postępowania nie zaskarżyła powyższej decyzji.
W piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 15 grudnia 2025 r., pełnomocnik Skarżących wskazał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do odrzucenia skargi, gdyż została wniesiona ona w terminie i spełniała wymagania formalne. Pełnomocnik Skarżących wskazał również, iż twierdzenia, że skarga została rozpoznana przez SKO jest nieprawdą i przeczy temu sama treść decyzji z dnia 28 lipca 2025 r.
Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. pełnomocnik Skarżących wskazał, że od decyzji z dnia 28 lipca 2025 r. wydanej przez kolegium w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy strona skarżąca skargi nie wywodziła. Pełnomocnik podniósł, że nie ma żadnych przesłanek do odrzucenia skargi, ponieważ z treści decyzji z 28 lipca 2025 r., jednoznacznie wynika, iż ponownym rozpoznaniem sprawy nie była objęta skarga złożona przez stronę skarżącą i nie odnoszono się w niej żaden sposób do jej zarzutów, a Sąd nie zwrócił tej skargi do SKO celem rozpoznania jej jako wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Pełnomocnik uczestnika postępowania wskazał, iż decyzję z dnia 28 lipca 2025 r. doręczono pełnomocnikowi skarżących i jeżeli pełnomocnik nie zgadzał się z jej treścią i to powinien ją zaskarżyć do sądu administracyjnego.
Pełnomocnik skarżących w odniesieniu do stanowiska pełnomocnika uczestnika podniósł, że samo doręczenie decyzji z dnia 28 lipca 2025 r. nie oznacza, iż obejmowała ona skargę wniesioną na decyzję z dnia 26 maja 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - p.p.s.a.), warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż zaskarżona decyzja wydana została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i z tego względu nie służy od niej odwołanie. Jednakże strona z niej niezadowolona może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).
W tym miejscu warto również wskazać, iż w myśl art. 16 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Tym samym decyzje od której wywiedziono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mają przymiotu ostateczności.
Wedle zaś art. 52 § 3 zd. 1 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Przepis ten dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji (od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), stanowiąc tym samym wyjątek od zasady wnoszenia skargi od rozstrzygnięć ostatecznych (vide: art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Strona może zatem dokonać wyboru środka ochrony prawnej i zdecydować, czy skorzysta z prawa do złożenia do organu administracji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też decyzję zaskarży od razu w skardze do sądu administracyjnego.
Może się jednak zdarzyć, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, że względem tej samej decyzji, jedna ze stron złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś inna strona zaskarży ją do sądu administracyjnego.
Taką sytuacje procesową reguluje art. 54a § 1 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisów art. 54 § 2-4 nie stosuje się. Organ rozpoznaje tę skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym niezwłocznie zawiadamia stronę wnoszącą skargę. Z powyższego wynika bezsprzeczne pierwszeństwo drogi administracyjnej, co oznacza, że w odniesieniu do wszystkich stron postępowania, zastosowanie znajduje wówczas zasada wynikająca z art. 52 § 1 p.p.s.a. Jeżeli zatem jedna ze stron złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skargą do sądu administracyjnego można zaskarżyć dopiero decyzję ostateczną, wydaną na skutek tego wniosku - a więc po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17, LEX nr 3185697; z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 2344/22 LEX nr 3447675).
W niniejszej sprawie Skarżący korzystając z uprawnienia przewidzianego art. 52 § 3 p.p.s.a. wnieśli na wskazaną na wstępie decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która wpłynęła do organu dnia 4 lipca 2025 r.
Ponadto w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż do SKO w dniu 11 czerwca 2025 r., a więc prawie miesiąc przed wniesieniem skargi, wpłynął wniosek B. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaistniała zatem sytuacja procesowa, która odpowiada dyspozycji art. 54a § 1 p.p.s.a., w świetle której SKO obowiązane było do rozpoznania skargi Skarżących jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Natomiast na gruncie niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 28 lipca 2025 r. wydało decyzje nr [...], w której rozpoznało wyłącznie wniosek B. K., a następnie przekazało skargę skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazując w piśmie z dnia 18 sierpnia 2025 r., iż skarga dotyczy ww. decyzji z dnia 28 lipca 2025 r. a w odpowiedzi na skargę, iż skarga dotyczy decyzji z dnia 26 maja 2025 r.
Sąd w tym miejscu wskazuje, iż z treści decyzji z dnia 28 lipca 2025 r., nr [...], wbrew stanowisku uczestnika postępowania, jednoznacznie wynika, że organ nie rozpoznał skargi wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy jak powinien, to uczynić zgodnie z art. 54a § 1 p.p.s.a., bez przekazywania jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia powyższego przepisu.
Również sam fakt doręczenia pełnomocnikowi Skarżących decyzji z dnia 28 lipca 2025 r. nie może stanowić podstawy do uznania, iż decyzją tą została rozpoznana przedmiotowa skarga. Fakt doręczenia decyzji wynikał wyłącznie z faktu, iż pełnomocnik Skarżących reprezentował ich w postępowaniu administracyjnym.
W tym miejscu odnosząc się do argumentu pełnomocnika Skarżących, iż skarga nie została przekazana do organu wskazać należy, iż zgodnie z art. 54a § 2 p.p.s.a. jeżeli po przekazaniu sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ niezwłocznie zawiadamia o tym sąd. Sąd niezwłocznie przekazuje skargę wraz z aktami sprawy temu organowi. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się.
Natomiast na gruncie niniejszej sprawy skarga nie tylko nie została przekazana do Sądu przed złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż ten jak wskazano wyżej został złożony prawie miesiąc wcześniej, ale co istotne już po wydaniu decyzji z dnia 28 lipca 2025 r.
Tym samym powyższa regulacja nie znajdowała zastosowania.
Skład orzekający w sprawie, mając na uwadze prawo strony do Sądu, rozważał czy skargi wywiedzionej przez Skarżących, z uwagi identyczność argumentacji obu decyzji SKO oraz poczynione uchybienia przez Kolegium, nie należy traktować jako skargi decyzję z dnia 28 lipca 2025 r.
Jednakże w świetle jednoznacznej treści skargi, złożenia jej przed wydaniem decyzji Sąd doszedł do przekonania, że przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z prawem, a ponadto byłoby sprzeczne z jednoznaczną wolą Skarżących reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika.
Tym samym przyjąć należało, iż skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 maja 2025 r., [...], [...], co w świetle powyższych rozważań czyni ją niedopuszczalną.
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a., wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W orzecznictwie wskazuje się w tym względzie m.in. na przedwczesność skargi, rozumianą np. jako sytuacja, w której strona składa skargę do sądu administracyjnego po uprzednim złożeniu środka zaskarżenia, czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2020 r., I OSK 3129/19 Lex nr 2775197, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2021 r., III SA/Kr 503/21, Lex nr 3193013). Innymi słowy, w przypadku skorzystania przez jedną ze stron postępowania administracyjnego z uprawnienia do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sąd nie może rozpoznać skargi innej strony tego samego postępowania administracyjnego, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny, wydany po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 7/22, LEX nr 3327841). Oznacza to, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega w niniejszej sprawie jedynie decyzja wydana przez SKO na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw tj. decyzja z dnia 28 lipca 2025 r., która w świetle oświadczeń zarówno pełnomocnika uczestnika postępowania jak i pełnomocnika Skarżących nie została zaskarżona.
Wobec powyższego, skarga jako niedopuszczalna tj. wniesiona na decyzję, która nie została wydana po wyczerpaniu środków zaskarżenia, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu (pkt. 2, 3 i 4) Sąd orzekła na podstawie 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględniając wspólny interes prawny poszczególnych Skarżących.