II SA/Po 590/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej, uznając ją za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ze względu na niezgodność z podstawowym przeznaczeniem terenu.
Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej o mocy 499,5 kW na działce oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej. Skarżący argumentowali, że instalacja stanowi infrastrukturę techniczną dopuszczoną przez plan. Sąd uznał jednak, że instalacja, mimo mocy poniżej 500 kW, nie jest powiązana z podstawową funkcją terenu (mieszkaniową/usługową), a jej celem jest zasilanie zakładu produkcyjnego zlokalizowanego na innym terenie, co narusza ustalenia planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę J. M., M. M. i Zakładów M. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej. Głównym zarzutem było naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał działkę pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub usługową. Organy administracji uznały, że instalacja fotowoltaiczna o mocy 499,5 kW, mimo że nie przekraczała 500 kW, stanowiła zabudowę przemysłową niezgodną z przeznaczeniem terenu. Skarżący twierdzili, że instalacja jest infrastrukturą techniczną dopuszczoną przez plan, a ograniczenie mocy do 500 kW dotyczy wolnostojących urządzeń, a ich instalacja nie zmienia funkcji terenu. Sąd analizując zapisy planu miejscowego, w tym § 10 pkt 1 lit. i oraz § 21 pkt 9 lit. a, stwierdził, że dopuszczenie infrastruktury technicznej, w tym OZE, jest możliwe, ale z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu. Kluczowe było powiązanie infrastruktury z podstawową funkcją terenu. Sąd uznał, że planowana instalacja, mimo że zlokalizowana na działce z budynkiem, miała służyć zakładowi produkcyjnemu na sąsiedniej działce (oznaczonej jako P/U), a nie funkcji mieszkaniowej lub usługowej terenu MN/U. Tym samym, inwestycja była oderwana funkcjonalnie od podstawowego przeznaczenia działki, co stanowiło naruszenie planu. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli instalacja nie jest powiązana funkcjonalnie z podstawowym przeznaczeniem terenu i ma służyć innemu celowi (np. zasilaniu zakładu produkcyjnego na sąsiednim terenie).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć plan dopuszcza infrastrukturę techniczną i OZE o mocy poniżej 500 kW na terenach MN/U, to musi ona być zgodna z podstawową funkcją terenu. Instalacja fotowoltaiczna służąca zakładowi produkcyjnemu na innym terenie jest funkcjonalnie oderwana od funkcji mieszkaniowej/usługowej i tym samym narusza plan.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
R.p.o.ś.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instalacja fotowoltaiczna zlokalizowana na terenie MN/U, która ma służyć zasilaniu zakładu produkcyjnego na terenie P/U, jest funkcjonalnie oderwana od podstawowego przeznaczenia terenu MN/U i narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Odrzucone argumenty
Instalacja fotowoltaiczna o mocy poniżej 500 kW stanowi infrastrukturę techniczną dopuszczoną przez plan miejscowy na terenie MN/U. Ograniczenie mocy do 500 kW w planie miejscowym nie wyłącza możliwości lokalizacji instalacji OZE na terenach MN/U. Klasyfikacja instalacji jako zabudowy przemysłowej na potrzeby ochrony środowiska nie ma zastosowania do ustalania ładu przestrzennego. Instalacja fotowoltaiczna i zakłady produkcyjne nie stanowią całości techniczno-użytkowej.
Godne uwagi sformułowania
planowana inwestycja nie jest powiązana z funkcją podstawową terenu [...] MN/U, jaką jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub usługowa. infrastruktura ta jest dopuszczona o ile stanowi ona funkcję uzupełniającą dla funkcji podstawowej tego terenu.
Skład orzekający
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
przewodniczący
Edyta Podrazik
sprawozdawca
Paweł Daniel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących lokalizacji instalacji OZE na terenach o innym przeznaczeniu podstawowym, zwłaszcza w kontekście powiązania funkcjonalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów konkretnego planu miejscowego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych przypadkach bez analizy lokalnych regulacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy z interpretacją planów miejscowych w kontekście rozwoju OZE i pokazuje, jak ważne jest powiązanie funkcjonalne inwestycji z przeznaczeniem terenu.
“Czy panele słoneczne mogą stanąć na działce z domem? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 590/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący/
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Paweł Daniel
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a, art. 61 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. M., M. M. i Zakładów [...] M. Sp. z.o.o Sp. k. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia 18 lipca 2023 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682; dalej: "Prawo budowlane") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Zakładów M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. , odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, o mocy wytwórczej 499,5 kW i mocy przyłączeniowej 499,5 kW, na działce nr ewid. [...], w K. , gmina K. .
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 31 stycznia 2023 r. inwestor Zakłady M. Sp. z o.o. Sp. k. złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, o mocy wytwórczej 499,5 kW i mocy przyłączeniowej 499,5 kW, w K. , na działce nr ewid. [...], gmina K. . Następnie w wykonaniu wezwania organu I instancji do uzupełnienia braków, w dniu 28 marca 2023 r. inwestor złożył pismo wraz z wyjaśnieniami oraz dokumentację projektową.
Przechodząc do meritum organ I instancji wskazał, że zasadnicze znaczenie dla sprawy ma ustalenie czy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania terenu, uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Gminy K. z dnia 25 października 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K. w rejonie ulic: [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 8 listopada 2022 r., poz. 7771). Jak wynika z rysunku planu, działka na której planowana jest budowa instalacji fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] MN/U – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej.
Zdaniem organu I instancji planowaną inwestycję należy traktować jako całość techniczno-użytkową, na którą składają się panele fotowoltaiczne produkujące energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii wraz z instalacjami i urządzeniami, które zaliczają się do kategorii obiektów budowlanych w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że pomiędzy panelami poprowadzone będą kable energetyczne w kierunku złącza kablowego i dalej przez działki nr ewid. [...], [...], [...] i [...] do istniejącej stacji transformatorowej na działce o nr ewid.[...], na której zlokalizowane są zakłady produkcyjne. Teren ten w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczony jest jako teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów lub zabudowy usługowej (oznaczony na rysunku planu symbolem P/U). Zdaniem organu I instancji planowana inwestycji winna być zlokalizowana przy istniejącym zakładzie produkcyjnym, który znajduje się na terenie dopuszczającym lokalizację instalacji fotowoltaicznej. Biorąc pod uwagę fakt, że poszczególne elementy są ze sobą powiązane technicznie i użytkowo, planowane zamierzenie należy traktować jako całość techniczno-użytkową bez możliwości rozdzielania jej na tereny o różnym przeznaczeniu.
Dalej organ I instancji wskazał, że zabudowa systemami fotowoltaicznymi określona została jako zabudowa przemysłowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2019 r., poz. 1839; dalej: "R.p.o.ś."). W związku z powyższym urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii należy zaliczyć do działalności produkcyjnej, które mogą być realizowane na terenach przewidzianych na ten cel w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2404).
Reasumując, zdaniem organu I instancji budowa instalacji fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną o mocy wytwórczej 499,5 kW i mocy przyłączeniowej 499,5 kW, na gruntach oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej narusza przeznaczenie gruntów określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W jednobrzmiących odwołaniach z dnia 4 maja 2023 r. i z dnia 9 maja 2023 r. złożonych odpowiednio przez Prezesa Zarządu oraz pełnomocnika spółki do Wojewody, spółka Zakłady M. sp. z. o.o. sp. k. z siedzibą w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowalne oraz błędne przyjęcie, że budowa instalacji fotowoltaicznej o mocy 499,5 kW na działce [...] obręb K. narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję pominął § 10 pkt 1 lit. i w zw. z § 21 pkt 9 lit. a planu miejscowego, który w zakresie budowy systemów infrastruktury technicznej dopuszcza zaopatrzenie w energię elektryczną lub ciepło z odnawialnych źródeł energii zgodnie z przepisami odrębnymi oraz z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu, z wyłączeniem wolnostojących urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW. Łącznikiem między § 21 pkt 9 lit. a oraz § 10 pkt 1 lit. i jest infrastruktura techniczna, do której § 21 pkt 9 lit. a zalicza wprost odnawialne źródła energii. Z kolei w § 10 pkt 1 lit. i plan na terenie [...]MN/U dopuszczono lokalizację infrastruktury technicznej, z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu, tj. § 21 pkt 9 lit. a planu, a zastrzeżenie dotyczy właśnie mocy nie większej niż 500 kW.
Odwołująca wskazała dalej, że instalacja fotowoltaiczna spółki należy do odnawialnych źródeł energii i jest wolnostojąca, a jej moc wynosi 499,5 kW co oznacza, że nie przekracza 500 kW. Gdyby instalacja spółki przekraczała 500 kW jej lokalizacja na działce nr [...] byłaby niedopuszczalna. Spółka podkreśliła, że § 21 pkt 9 lit. a planu dotyczy terenów o każdym przeznaczeniu, w tym terenu oznaczonego jako [...]MN/U. Gdyby plan miał wyłączyć stosowanie § 21 pkt 9 lit. a w stosunku to terenu [...]MN/U lub innego terenu powinien to uczynić w sposób wyraźny. Tymczasem, plan takiego wyłączenia nie przewiduje. Dlatego uprawniony jest wniosek, że § 21 pkt 9 lit. a dotyczy każdego terenu MN/U oraz nie zawiera żadnych ograniczeń dla terenów oznaczonych MN/U. Przywołanie w decyzji samego przeznaczenia terenu [...]MN/U jako zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej jest niewystarczające dla uzasadnienia odmowy wydania pozwolenia na budowę, gdyż nie uwzględnia ustaleń planu z § 10 pkt 1 lit. i w zw. z § 21 pkt 9 lit. a, i to tym bardziej, że na działce nr [...] znajduje się budynek, a więc funkcja działki jako zabudowa mieszkaniowa jest zachowana.
Nietrafne zdaniem spółki jest przy tym przywołanie przepisów R.p.o.ś., albowiem art. 35 ustawy Prawo budowlane nie ustanawia obowiązku sprawdzenia zgodności projektu z rozporządzeniem. Przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania w sprawie, ponieważ przeznaczenie terenów określa plan. Klasyfikacja instalacji fotowoltaicznej jako zabudowy przemysłowej jest na potrzeby wymogów ochrony środowiska, a nie na potrzeby ustalania ładu przestrzennego, w tym przeznaczenia terenów. Przenoszenie wprost charakteru zabudowy ze środowiskowego obszaru regulacji na obszar planowania przestrzennego nie ma uzasadnienia. Nawet jednak hipotetycznie przyjmując, z czym spółka się nie zgadza, że w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia, to wskazać należy, że ustalenie, iż instalacja stanowi zabudowę przemysłową jest niewystarczające do jej klasyfikacji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W przepisach znajduje się bowiem dodatkowe kryterium powierzchni zabudowy: poniżej lub powyższej 1 ha. Tymczasem teren [...]MN/U nie znajduje się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, a instalacja fotowoltaiczna o mocy 499,5 kW zajmuje powierzchnię 0,52 ha.
Reasumując, zdaniem spółki skoro § 21 pkt 9 lit. a planu w zakresie mocy 500 kW nie wyłącza ani nie rozróżnia terenów MN/U i P/U, do których się odnosi, oznacza to, że na każdym terenie objętym planem oznaczonym symbolem MN/U dopuszczalna jest lokalizacja źródeł odnawialnych źródeł energii, o ile moc źródła nie przekracza 500 kW, ponieważ § 21 pkt 9 lit. a oraz § 10 pkt 1 lit. i planu dopuszcza lokalizację infrastruktury technicznej, do której § 10 pkt 1 lit. i wprost zalicza odnawialne źródła energii. W przeciwnym razie określenie progu 500 kW w § 21 pkt 9 lit. a byłoby pozbawione znaczenia i byłoby iluzoryczne oraz niczemu by nie służyło, skoro na terenie MN/U nie może powstać żadna instalacja fotowoltaiczna, ponieważ zawsze stanowi zabudowę przemysłową (rozporządzenie środowiskowe) i zawsze zmienia przeznaczenie terenu bez względu na moc. Takie przyjęcie jest w najwyższym stopniu chybione i nie zasługuje na aprobatę.
Jednocześnie spółka podkreśliła, że nie ma podstaw, aby traktować instalację fotowoltaiczną na działce nr [...] oraz zakłady produkcyjne na działce nr [...] jako całość techniczno-użytkową. Zakłady mięsne nie potrzebują instalacji, aby prawidłowo funkcjonować. Jest to o tyle oczywiste, że do tej pory zakłady świetnie dają sobie radę bez instalacji, ponieważ są podłączone do sieci energetycznej. Co więcej, po połączeniu instalacji z zakładem w dalszym ciągu zakład będzie podłączony do sieci energetycznej. Dlatego trudno rozsądnie twierdzić, że instalacja jest potrzebna zakładowi i że stanowi z nim całość techniczno-użytkową. Przyczyną połączenia instalacji i zakładów są względy ekonomiczne i potencjale oszczędności w poborze energii z sieci. Fakt, że instalacja będzie wykorzystywana przez zakłady nie dowodzi całości techniczno-użytkowej. Co więcej, we wniosku o pozwolenie na budowę nie ma mowy o przyłączeniu instalacji do zakładu. Na połączenie z działką nr [...] obręb K. wskazuje jedynie mapa ze wskazaniem przebiegu linii kablowej. Ponadto, w projekcie budowlanym kilkukrotnie wskazuje się, że infrastruktura elektroenergetyczna będzie stanowiła odrębne opracowanie, co dodatkowo potwierdza, że wniosek i pozwolenie nie obejmują przyłączenia instalacji zlokalizowanej na działce nr [...] z zakładami na działce nr [...]. W zakres opracowania w ramach wniosku wchodzi wyłącznie montaż konstrukcji wsporczej pod panele fotowoltaiczne i montaż paneli fotowoltaicznych.
Wojewoda decyzją z dnia 18 lipca 2023 r., nr [...], [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Analizując przedłoży do wniosku projekt budowlany organ odwoławczy doszedł do takich samych wniosków, a mianowicie, że nie można uznać, iż planowana inwestycja jest zgodna z przeznaczeniem terenu, które zostało określone jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej. Teren zabudowy mieszkaniowej to w dużym uproszczeniu obszar przeznaczony pod budynki jednorodzinne, wielorodzinne lub letniskowe. W przedmiotowej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na tym terenie wskazał zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub usługową. Taki typ zabudowy wiąże się także z domami jednorodzinnymi z wbudowanymi lokalami biurowymi, medycznymi, salonami fryzjerskimi, kosmetycznymi itp. lub oddzielenie realizowanymi obiektami usługowymi. Tak określone przeznaczenie ocenianych terenów z pewnością nie pozwala na przyjęcie, że zostały one przeznaczone pod budowę elektrowni fotowoltaicznych. Możliwość taką odwołująca wywodzi z treści zawartego w ustaleniach ogólnych § 21 pkt. 9 lit a. Zdaniem skarżącej planowana inwestycja mieści się w pojęciu budowy infrastruktury technicznej elektroenergetycznej wraz z urządzeniami tej infrastruktury, którą na tym terenie uwzględnił miejscowym plan zagospodarowania przestrzennego w § 10 pkt 1 lit i. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Realizacja inwestycji polegającej na budowie systemu fotowoltaicznego prowadzi w efekcie do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z przeważającej funkcji (mieszkaniowo-usługowej) na funkcję przemysłową. Za taką bowiem uznać należy produkcję (wytwarzanie) i sprzedaż energii elektrycznej. Realizacja tej inwestycji spowoduje zatem zmianę dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu i zmieni jego funkcję. Spowoduje, że powstanie teren zabudowany wykorzystywany dla celów produkcyjnych, związanych z produkcją (wytwarzaniem) energii elektrycznej. Dlatego należy przyjąć, że elektrownia słoneczna, tj. wytwarzająca energię elektryczną ze źródła odnawialnego, instalacja fotowoltaiczna o mocy przekraczającej 100 kW, nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 3 ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.; dalej "u.p.z.p."). Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem instalacji odnawialnego źródła energii obok pojęcia urządzeń infrastruktury technicznej wyklucza możliwość utożsamiania tych pojęć. A więc uznać należy, że realizacja planowej inwestycji jest możliwa, ale tylko na terenie przeznaczonym w miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę przemysłową z uwzględnieniem maksymalnej mocy do 500 kW.
W skardze z dnia 14 sierpnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. M., M. M. oraz Zakłady M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, § 10 pkt 1 lit. i w zw. z § 21 pkt 9 lit. a planu miejscowego, § 10 pkt 1 lit. i planu miejscowego, § 21 pkt 9 lit. a planu miejscowego, a także art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji bezprawnie posługuje się terminologią zabudowy przemysłowej. W planie miejscowym dopuszczono na terenach oznaczonych jako [...] MN/U zabudowę instalacji fotowoltaicznej o mocy nie przekraczającej 500 kW, co wynika z § 21 pkt 9 lit. a planu miejscowego w zw. z §10 pkt 1 lit. i tego planu. Instalacja odnawialnych źródeł energii zgodnie z mocą przyłączeniową obowiązującą na terenach [...] MN/U nie zmienia możliwości dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu, jak i nie zmienia jego funkcji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Kontroli Sądu poddano decyzję Wojewody z dnia 18 lipca 2023 r., nr [...], [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr [...], o odmowie zatwierdzenia na wniosek Zakładów M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, o mocy wytwórczej 499,5 kW i mocy przyłączeniowej 499,5 kW, w K. , na działce nr ewid. [...], gmina K. .
Spór w sprawie sprowadza się przy tym do rozstrzygnięcia, czy organy zasadnie odmówiły zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z tej przyczyny, że planowana inwestycja jest niezgodna z zapisami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. z zapisami uchwały nr [...] Rady Gminy K. z dnia 25 października 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K. w rejonie ulic: [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 8 listopada 2022 r., poz. 7771).
Zaprezentowane przez Sąd w niniejszym wyroku stanowisko wymaga przy tym na wstępie poczynienia kilku uwag o charakterze ogólnym, odnoszących się do przepisów regulujących zakres władztwa planistycznego gminy w kontekście zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleń odnośnie urządzeń wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii.
Zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia planu miejscowego nr [...], jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2) urządzeń innych niż wolnostojące. Z zacytowanym przepisem koreluje art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym na dzień 25 października 2022 r., zgodnie z którym w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.
Z zacytowanych przepisów wynika, że gdy wolą organu planistycznego było dopuszczenie na terenie objętym planem miejscowym lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, obowiązkiem organu planistycznego było wskazanie konkretnych terenów przeznaczonych taką zabudowę. A contrario, z obowiązujących wówczas przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynikało, że w sytuacji, w której organ planistyczny chciał dopuścić na terenie objętym planem lokalizację urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej mniejszej niż 500 kW, nie był zobowiązany w planie miejscowym wskazywać konkretnych terenów przeznaczonych pod te urządzenia. Tym niemniej, nie oznacza to, że organ planistyczny w ramach przysługującego mu władztwa planistycznego nie mógł wprowadzić zakazu lokalizacji na całym terenie objętym planem lub na poszczególnych terenach tego planu zakazów lub ograniczeń w lokalizacji zarówno urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, jak i urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej mniejszej niż 500 kW. Z zacytowanych przepisów nie sposób także wywieźć, aby lokalizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej mniejszej niż 500 kW, w przypadku braku wskazania przez organ gminy konkretnych terenów przeznaczonych pod lokalizację tych urządzeń, mogłaby odbywać się bez uwzględnienia przeznaczenia podstawowego terenów oznaczonych określonymi symbolami w planie miejscowym. Wszystko to zależy więc od tego, w jaki sposób zostały skonstruowane zapisy danego planu miejscowego w ramach władztwa planistycznego gminy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z zapisów kwestionowanego planu miejscowego wynika, iż w stosunku do całego obszaru objętego planem, w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej, dopuszczono zaopatrzenie w energię elektryczną lub ciepło z odnawialnych źródeł energii zgodnie z przepisami odrębnymi oraz z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu, z wyłączeniem wolnostojących urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW (§ 21 pkt 9 lit. a). Przepis ten stanowi odzwierciedlenie art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w ten sposób, że gmina zdecydowała się zakazać na terenie objętym planem lokalizacji wolnostojących urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW. Co do zasady ma więc rację strona skarżąca wskazując, że gmina nie wyłączyła na terenach objętych planem lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej mniejszej niż 500 kW. Tym niemniej z pola widzenia nie może umknąć, że gmina dopuściła zaopatrzenie w energię elektryczną lub ciepło z odnawialnych źródeł energii zgodnie z przepisami odrębnymi oraz – co istotne na gruncie rozpoznawanej sprawy – "z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu". Tymczasem analizując zapisy omawianego planu miejscowego należy dojść do wniosku, że we wszystkich jednostkach redakcyjnych dotyczących poszczególnych terenów oznaczonych w planie odpowiednimi symbolami nadającymi im określone dominujące przeznaczenie (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczone symbolami 1MN, 2MN, 3MN; tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej oznaczone symbolami 1 MN/U, 2MN/U, 3MN/U; tereny zabudowy usługowej oznaczone symbolem U; tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów lub zabudowy usługowej oznaczone symbolem P/U; tereny drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczone symbolem KD-D oraz dróg wewnętrznych oznaczone symbolami 1KDW i 2KDW; tereny zieleni otwartej oznaczone symbolem ZO; tereny zieleni urządzonej oznaczone symbolem ZP) gmina zawarła zapis, że na tych terenach dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej – i znowu – z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu (§ 9 pkt 2 lit. f, § 10 pkt 1 lit. i, § 11 pkt 1 lit. g, § 12 pkt 1 lit. g; § 13 pkt 1 lit. b, § 14 pkt 3 lit. f; § 15 pkt 2 lit. c).
Sąd nie ma więc wątpliwości, że gmina dopuściła na wskazanych powyżej terenach o oznaczonym przeznaczeniu podstawowym (tereny oznaczone symbolami 1MN, 2MN, 3MN; 1 MN/U, 2MN/U, 3MN/U; U; P/U; KD-D, 1KDW i 2KDW; ZO; ZP) lokalizację nie jakiejkolwiek infrastruktury technicznej, jak chciałaby tego strona skarżąca, ale infrastruktury technicznej powiązanej z funkcją podstawową tego terenu (podstawowym przeznaczaniem terenu), tak jak stanowią ustalenia tego planu. W przeciwnym bowiem przypadku nie byłoby potrzeby wskazywania w § 21 pkt 9 lit. a planu, że dopuszczenie zaopatrzenia w energię elektryczną lub ciepło z odnawialnych źródeł energii ma odbywać się z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu. Nie bez przyczyny gmina ustaliła także tereny o danym przeznaczeniu podstawowym (o danej funkcji dominującej) i wskazała na możliwość lokalizacji infrastruktury technicznej "z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu". Na tych terenach, na których gmina zdecydowała się wprowadzić dane przeznaczenie podstawowe (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczone symbolami 1MN, 2MN, 3MN; tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej oznaczone symbolami 1 MN/U, 2MN/U, 3MN/U; tereny zabudowy usługowej oznaczone symbolem U; tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów lub zabudowy usługowej oznaczone symbolem P/U; tereny drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczone symbolem KD-D oraz dróg wewnętrznych oznaczone symbolami 1KDW i 2KDW; tereny zieleni otwartej oznaczone symbolem ZO; tereny zieleni urządzonej oznaczone symbolem ZP), infrastruktura techniczna może zostać zlokalizowana więc wyłącznie jeśli nie jest sprzeczna z podstawową funkcją tego terenu i stanowi jej uzupełnienie (służy funkcji podstawowej), co jasno wynika z analizy przepisów omawianego planu miejscowego.
W rozpoznawanej sprawie objęta wnioskiem działka o nr ewid. [...] znajduje się na terenie planu oznaczonym symbolem [...] MN/U, a więc na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej. Z wyżej przeprowadzonej analizy przepisów planu wynika, że na tym terenie dopuszczono lokalizację infrastruktury technicznej. Jak wskazano wyżej infrastruktura ta jest dopuszczona o ile stanowi ona funkcję uzupełniającą dla funkcji podstawowej jaką jest funkcja mieszkaniowa jednorodzinna lub usługowa. Tymczasem z akt sprawy wynika, że planowana inwestycja polegająca na budowie instalacji fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną o mocy wytwórczej 499,5 kW i mocy przyłączeniowej 499,5 kW nie jest powiązana z funkcją podstawową jaką na terenie [...] MN/U jest funkcja mieszkaniowa jednorodzinna lub usługowa. Choć co prawda na działce nr [...] znajduje się budynek, to planowana inwestycja o mocy wytwórczej aż 499,5 kW nie została zaplanowana w celu zaopatrzenia w energię elektryczną tego budynku lub innego budynku/budynków zlokalizowanych na terenach o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej. Organy rozstrzygające w sprawie prawidłowo oceniły więc, że oderwana funkcjonalnie od funkcji podstawowej terenu inwestycja nie będzie służyła do obsługi tego terenu.
Zauważenia wymaga, że inwestorem w niniejszej sprawie jest spółka Zakłady M. Sp. z o.o. Sp. k. Co prawda przedstawiony projekt zagospodarowania terenu nie obejmuje infrastruktury elektroenergetycznej, która ma być realizowana według odrębnego opracowania (s. [...] projektu zagospodarowania terenu), to z treści tego projektu, treści projektu budowlanego, a także twierdzeń zawartych w odwołaniu jasno wynika, że planowana elektrownia fotowoltaiczna ma służyć istniejącemu zakładowi [...]. Pomiędzy panelami poprowadzone będą kable energetyczne w kierunku złącza kablowego i dalej przez działki nr [...], [...], [...] i [...] do istniejącej stacji transformatorowej na działce nr [...], na której – zgodnie z niezakwestionowanym twierdzeniem organu I instancji – zlokalizowane są zakłady produkcyjne. Teren ten w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczony jest jako teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów lub zabudowy usługowej (oznaczony na rysunku planu symbolem P/U). W projekcie zagospodarowania terenu wskazano, że między panelami poprowadzone będą kable energetyczne w kierunku złączona kablowego i dalej do istniejącej stacji transformatorowej na działce o nr ewid.[...] (str. [...] projektu), co zostało odzwierciedlone na rysunkach 01 ("kierunek istniejąca trafostacja" i "projektowane zasilanie-linia kablowa odrębnym opracowaniem"; str. [...] i [...] projektu zagospodarowania terenu). Z kolei w projekcie architektoniczno-budowlanym wskazano, że energia z instalacji fotowoltaicznej będzie produkowana na potrzeby własne przedsiębiorstwa (str. [...] projektu). Miejscem przyłączenia projektowanych inwerterów z ZK-nN nr 1, 2 będzie istniejąca stacja transformatorowa na działce inwestora, w której umieszczone będą zabezpieczenia (str. [...] projektu). W przedłożonych przez inwestora warunkach przyłączenia uzyskanych dla projektowanej elektrowni fotowoltaicznej E. Sp. z o.o. wskazała natomiast, że warunki dotyczą przyłączenia do istniejącej instalacji odbiorczej i należy dostosować stację transformatorową klienta do potrzeb obiektu przyłączanego (k. [...] akt adm. organu I instancji). Strona skarżąca w odwołaniu wskazała przy tym, że przyczyną połączenia instalacji i zakładów są względy ekonomiczne i potencjalne oszczędności w poborze energii z sieci. Fakt chęci wykorzystania planowanej inwestycji do zaopatrzenia w energię elektryczną istniejącego zakładu produkcyjnego jest więc bezsporny. Planowana na działce nr [...] inwestycja nie jest więc powiązana z funkcją podstawową terenu [...] MN/U, jaką jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub usługowa.
Jednocześnie jednak wskazać należy, że bez znaczenia dla sprawy pozostają rozważania organu odwoławczego dotyczące art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Wskazany przepis determinuje bowiem treść decyzji o warunkach zabudowy, a nie decyzji o pozwoleniu na budowę. Na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mają także wpływu rozważania, czy planowana inwestycja (systemy fotowoltaiczne) powinna być zaliczana do innej kategorii niż urządzenia infrastruktury technicznej, tj. do kategorii urządzeń przemysłowych. Zdaniem Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy, przy wzięciu pod uwagę zapisów planu miejscowego, w pojęciu infrastruktury technicznej mieszczą się bowiem urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej mniejszej niż 500 kW, z tym że ich lokalizacja musi być zgodna z ustaleniami planu (lokalizacja "z zastrzeżeniem pozostałych ustaleń planu").
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), oddalił skargę.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy pkt 1 zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 października 2023 r. wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI