II SA/Po 59/25

II SA/Po 59/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1478
399 ust. 1 pkt 1, z art. 396 ust. 1 pkt 8,  z art. 389 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: sekretarz sądowy Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Inne z dnia 7 listopada 2024 nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w S. , na podstawie art. 399 ust. 1 pkt 1, z art. 396 ust. 1 pkt 8, w związku z art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm. dalej P.w.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - powoływana dalej jako k.p.a.) odmówił H. K. wydania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, polegającą na odprowadzaniu do urządzeń wodnych wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, tj. odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do rowu melioracyjnego za pomocą istniejącej sieci kanalizacji deszczowej zakończonej wylotem o średnicy 400 mm, zlokalizowanym na działce nr [...], obręb [...] B. , gm. P., powiat [...], woj. [...], z terenu zakładu PPHU H. K. z siedzibą w miejscowości D., ul. [...] nr [...], Zakład w B. .
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że H. K. prowadzący działalność pn. P. P. U. H. H. K., Zakład [...] w P. korzystał z uprawnień pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty z dnia 19 grudnia 2012 r., [...], "na szczególne korzystanie z wód - wprowadzanie oczyszczonych wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu do ziemi-rowu melioracyjnego [...]". Pozwolenie to zostało udzielone na czas oznaczony, tj. do dnia 31 grudnia 2022 r. W związku z upływem okresu obowiązywania tego pozwolenia skarżący zwrócił się z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie.
Jak wynika z zapisów w operacie wodnoprawnym zakład PPUH H. K. zlokalizowany jest w powiecie [...], gm. P., w miejscowości B. na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] B. , i prowadzi działalność w zakresie uboju bydła, owiec, kóz, koni oraz rozbioru tusz, półtusz i ćwierćtusz, polegająca na: przyjęciu i magazynowaniu zwierząt rzeźnych, uboju zwierząt rzeźnych, rozbiorze mięsa nie zawierającego i zawierającego materiał szczególnego ryzyka - SRM, pochodzącego z własnego uboju, pakowaniu produktów pochodzenia zwierzęcego, pochodzącego z własnego uboju i rozbioru, chłodzeniu lub mrożeniu wyrobów, ekspedycji części produktów pochodzenia zwierzęcego, przetwarzaniu produktów pochodzenia zwierzęcego w linii F..
Zakład położony jest na obszarze objętym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy P. (Uchwała 316/XXXVI/2014 Rady Gminy z dnia 25 sierpnia 2014 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - strefa [...] obejmująca sołectwo B. ), zgodnie z którym przedmiotowy teren oznaczony jest symbolem [...] - tereny zabudowy produkcyjno-handlowo-usługowej, zaś działka nr [...], na której znajduje się wylot kanalizacji deszczowej, położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...] - tereny lasów. Sposób zamierzonego korzystania z wód nie stoi w sprzeczności z ustaleniami tego planu.
Organ wskazał, że działalność zakładu związana jest z instalacjami do uboju zwierząt, które zakwalifikowane zostały do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 95) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1397 dalej rozporządzenie RM2010), jak również w obecnym stanie prawnym kwalifikują się do tych przedsięwzięć zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 96) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej: rozporządzenie RM2019), dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz.U. z 2024 poz. 1112, dalej: u.u.i.ś.). Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia RM2019 do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się także przedsięwzięcia niezwiązane z przebudową, rozbudową lub montażem realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia, powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa rodzaj i miejsce realizacji planowanego przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do udzielenia innych zezwoleń, które musi poprzedzać postępowanie środowiskowe.
Skarżący w dniu 19 grudnia 2011 r. uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (Nr [...]), polegającego na "zmianie linii technologicznej w uboju, zagospodarowania pozostałości poubojowych - technologia F. , zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na myjnię taboru transportowego, budowie na istniejących fundamentach magazynu produktów pochodzących z w/w technologii w miejscowości B., przy ul. [...], gmina P. na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]", która wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
We wspomnianej decyzji zawarte zostały szczegółowe warunki określające m.in. sposób zagospodarowania i odprowadzania wód opadowych lub roztopowych oraz ścieków, zarówno bytowych, jak i przemysłowych, powstających na terenie zakładu w wyniku prowadzonej działalności, związanej z ubojem, rozbiorem i magazynowaniem mięsa i wyrobów mięsnych.
Jak wynika z zapisów zawartych w operacie wodnoprawnym, celem zamierzonego korzystania z wód jest zagospodarowanie i odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenów utwardzonych zakładu, które podczyszczane są w separatorze koalescencyjnym o przepustowości 20 l/s i osadniku, aby wartości zawartych w nich zanieczyszczeń, w odniesieniu do zawiesin ogólnych oraz węglowodorów ropopochodnych, nie przekraczały wartości dopuszczalnych oraz wód z powierzchni dachów budynków za pomocą istniejącego wylotu kanalizacji deszczowej do rowu melioracyjnego.
Organ zaznaczył, że w pkt II decyzji środowiskowej zawarte zostały szczegółowe rozwiązania techniczne i technologiczne, w zakresie warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości terenów sąsiednich, do których to przestrzegania wnioskodawca został zobligowany ww. decyzją, w oparciu o przepisy prawne. W pkt III decyzji środowiskowej określono także wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, w tym zapisy gwarantujące dotrzymanie warunków określonych w pkt II. Ponadto, jak zauważył Wójt Gminy P. w piśmie z dnia 11 kwietnia 2024 r., cyt. " (...) nie można dokonywać zmiany w przedsięwzięciu realizowanym", zaś określenie czy zmiana sposobu odwodnienia poszczególnych rodzajów powierzchni (w tym przy zastosowaniu zbiornika retencyjnego bądź bez konieczność retencjonowania wody powstałej na terenie zakładu w wyniku opadów atmosferycznych czy wód roztopowych) wymaga ponownego przeanalizowania sprawy w oparciu o złożony kompletny wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z wymaganymi załącznikami (wymaganymi zgodnie z art. 74 u.u.i.ś.).
Biorąc pod uwagę powyższe organ wzywał skarżącego do przeanalizowania i wyjaśnienia przedstawionego rozwiązania technicznego dotyczącego sposobu odprowadzania wód opadowych z powierzchni dachów budynków na terenie zakładu do instalacji kanalizacji deszczowej pod kątem wykazania zgodności z zapisami zawartymi w pkt II ppkt [...] decyzji środowiskowej, tj. "Wody opadowe i roztopowe z powierzchni utwardzonych terenów placów składowych oraz utwardzonych placów i dróg należy ujmować systemem zakładowej kanalizacji deszczowej i odprowadzać, po podczyszczeniu w separatorze substancji ropopochodnych do rowu [...] Wody opadowe i roztopowe z terenu dachów budynków należy odprowadzać do zbiornika retencyjnego, a następnie do rowu melioracyjnego."
Natomiast jak wynika z treści operatu wodnoprawnego, a zwłaszcza z jego części graficznej, instalacja kanalizacji deszczowej znajdująca się na terenie zakładu nie jest rozdzielona, mając na uwadze poszczególne rodzaje powierzchni. W decyzji środowiskowej wskazano na konieczność rozdzielenia wód pochodzących z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej zakładu (utwardzeń terenu), które wymagają podczyszczenia przed wprowadzeniem do odbiornika od wód pochodzących z dachów budynków, które przed wprowadzeniem do odbiornika mają być retencjonowane. Z treści operatu wodnoprawnego wynika także, że na instalacji kanalizacji deszczowej zakładu nie został wykonany żaden zbiornik retencyjny, a ponadto, jak przyznał pełnomocnik w wyjaśnieniach złożonych na piśmie z dnia 04 kwietnia 2024 r,, wnioskodawca do tej pory go nie wykonał, a nieruchomość, na której miał on być wykonany nie należy już do właściciela zakładu.
Organ wskazał, że z przedłożonych uproszczonych wypisów z rejestru gruntów wynika, iż właścicielem działek nr ewid.[...], [...], [...], obręb [...] B. , na których występują tereny zielone i zlokalizowany jest parking dla przedmiotowego zakładu jest D. K., natomiast działka nr ewid. [...], obręb [...] B. , na której zlokalizowano układ komunikacyjny, bezpośrednio przylegająca do terenu zakładu, należy do małżeństwa H. i D. K.. Ponadto z C. E. i I. o D. G. krajowej wynika, że pełnomocnikiem przedsiębiorcy pn. H. K. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe jest D. K., zaś zarządcą sukcesyjnym jest D. K.. A zatem wymienione działki razem z działkami należącymi do wnioskodawcy stanowią teren przedmiotowego zakładu, co wynika również z treści operatu wodnoprawnego.
Organ wskazał, że z przebiegu systemu kanalizacji deszczowej na terenie zakładu wynika, że wszystkie rodzaje wód opadowych lub roztopowych powstających na terenie zakładu odprowadzane są razem (po podczyszczeniu) do odbiornika tych wód, tj, rowu melioracyjnego. Wobec tego istniejące rozwiązanie techniczne w tym zakresie wykonane zostało przez wnioskodawcę w sposób niezgodny z wymaganiami i ustaleniami zawartymi w decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację niniejszego przedsięwzięcia w odniesieniu do spełnienia niezbędnych rozwiązań technicznych i technologicznych chroniących środowisko i zasoby naturalne oraz zmniejszających uciążliwości dla terenów sąsiednich i ich mieszkańców. W toku postępowania ustalono także, że pełnomocnik wnioskodawcy nie przeanalizował wpływu zmiany rozwiązań technicznych w zakresie sposobu odprowadzania wód opadowych z powierzchni dachów budynków na terenie zakładu w odniesieniu do ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że wnioskodawca nie wykonał systemu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z terenu zakładu ani zgodnie z uzyskaną decyzją o pozwoleniu wodnoprawnym z 2012 r. (zwiększył średnicę przewodu z 300 mm na 400 mm), ani też z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyż stworzył swój własny system odprowadzający wody opadowe i roztopowe z wszystkich powierzchni za pomocą instalacji kanalizacji deszczowej bezpośrednio do rowu melioracyjnego, z pominięciem zbiornika retencyjnego. Skarżący na powyższe rozwiązanie nie uzyskał nowej decyzji środowiskowej.
Organ wskazał również, że w części opisowej operatu oraz złożonych wyjaśnieniach zapisy odnoszące się do określonego zasięgu zamierzonego korzystania z wód nie mają odzwierciedlenia w części graficznej operatu. Występują również rozbieżności dotyczące opisu i sposobu wykonania urządzeń wodnych, tj.: wylotu kanalizacji deszczowej i rowu melioracyjnego objętych zakresem inwestycji, w związku z koniecznością zagospodarowania wód opadowych lub roztopowych z terenu analizowanych zlewni przedmiotowego przedsięwzięcia i sposobem ich odprowadzania.
Organ nadmienił, że jak wynika z przedłożonej mapy zasadniczej ([...]) rów melioracyjny na odcinku przebiegającym przez teren działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] B. , został zarurowany (ozn. na mapie [...]), w związku z lokalizacją na tym terenie przedmiotowego zakładu, ponadto na zarurowanie tego rowu na odcinku ok. 27 m wskazał również pełnomocnik skarżącego w wyjaśnieniach zawartych w piśmie z dnia 04 kwietnia 2024 r. Uwzględniając powyższe stwierdzono, że wnioskodawca wykonał system kanalizacji deszczowej oraz urządzenia wodne w odniesieniu do opisu tych urządzeń, tj. rowu melioracyjnego i wylotu objętych zakresem inwestycji, niezgodnie z warunkami uzyskanych decyzji, pozwoleń.
Ponadto, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, że wnioskodawca prowadząc działalność gospodarczą, zakwalifikowaną do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie przestrzega warunków i ustaleń określonych w decyzji środowiskowej, która wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (Nr [...]) oraz decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym (znak: [...] [...]) w kwestiach omówionych wyżej, jak również działa bez wymaganych decyzji, pozwoleń w odniesieniu do stanu aktualnej działalności.
Mając na uwadze te wszystkie okoliczności organ I instancji doszedł do przekonania, że zachodzą przeszkody w udzieleniu wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego (art. 400 ust. 8 P.w. w zw. z 396 ust. 1 pkt 8 P.w.).
Od powyższej decyzji odwołał się H. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Inne decyzją z dnia 7 listopada 2024 r., nr [...], działajac na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w S. prawidłowo odmówił udzielenia H. K. prowadzącemu Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowo - Handlowi H. K. pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na fakt, że projektowany sposób korzystania z wód nie spełnia wymagań zawartych w art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w., zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń przepisów odrębnych tj. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże także organ wydający pozwolenie wodnoprawne. Z tego względu, obowiązkiem inwestora jest załączyć decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego zarówno na działanie np. wykonanie urządzenia wodnego czy regulację wód samodzielnie stanowiące przedsięwzięcie mogące zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jak i wykonanie urządzeń wodnych, szczególne korzystanie z wód czy usługę wodną, które związane będą z przedsięwzięciem mogącym zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, samodzielnie nie będąc takim przedsięwzięciem. Istotą decyzjio środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W decyzji środowiskowej, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się między innymi rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji - art. 82 ust. 1 pkt 1 a, b i c u.u.i.ś..
Zgodność projektowanego pozwolenia wodnoprawnego z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego weryfikuje w kontekście spełnienia przez planowaną inwestycję określonych w decyzji środowiskowych wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Negatywna weryfikacja w tym zakresie musi skutkować odmową wydania pozwolenia wodnoprawnego stosownie do art. 399 ust. 1 pkt 1 P.w.
Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik wnioskodawcy dołączył do wniosku o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego decyzję Wójta Gminy P. z dnia 19 grudnia 2011 r., nr [...] określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "zmianie linii technologicznej w ubojni, zagospodarowaniu pozostałości poubojowych - technologia F., zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na myjnię taboru transportowego, budowie na istniejących fundamentach magazynu produktów pochodzących z w/w technologii w miejscowości B., przy ul. [...], gmina P. na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]". Z treści wymienionej decyzji wynika, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ( § 3 ust. 1 pkt 95 rozporządzenia RM 2010), tj. dotyczy instalacji do uboju zwierząt. Zapis pkt [...] decyzji Wójta Gminy P. wskazuje, że "Wody opadowe i roztopowe z powierzchni utwardzonych terenów placów składowych oraz utwardzonych placów i dróg należy ujmować systemem zakładowej kanalizacji deszczowej i odprowadzać, po podczyszczeniu w separatorze substancji ropopochodnych do rowu [...] Wody opadowe i roztopowe z terenu dachów budynków należy odprowadzać do zbiornika retencyjnego, a następnie do rowu melioracyjnego". Natomiast z dołączonego do wniosku operatu wodnoprawnego wynika, że wnioskodawca planuje odprowadzać wody opadowe i roztopowe pochodzące z dachów oraz terenu utwardzonego P. P. - U. - H. H. K. Zakładu w B. przy ul. [...] istniejącym systemem kanalizacji deszczowej [...] oraz [...] zakończonym wylotem o średnicy 400 mm bezpośrednio do rowu melioracyjnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obręb B.. Uznać zatem należy, że P.P.U.H. H. K. nie spełnia wymagań decyzji Wójta Gminy P. z dnia 19 grudnia 2011 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, która określa istotne warunki korzystania ze środowiska, w rozpatrywanym przypadku sposób odprowadzania wód opadowych i roztopowych z przedmiotowego przedsiębiorstwa.
Zdaniem organu odwoławczego zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Nowe pozwolenie wodnoprawne nie może być próbą zalegalizowania stanu faktycznego wykonanego niezgodnie z wcześniejszymi decyzjami. Decyzja środowiskowa jest wiążąca dla organów tak długo, jak długo istnieje w obrocie prawnym. Argumenty strony dotyczące braku możliwości zmiany decyzji środowiskowej w zakresie wykonania zbiornika oraz w zakresie zmiany przebiegu kanalizacji deszczowej organ uznał za bezzasadne, bowiem rozwiązanie to zostało ujęte w decyzji środowiskowej uzyskanej w dniu 19 grudnia 2011 r., a podmiot realizujący przedsięwzięcie zobligowany jest do jego przestrzegania, co wynika z treści pisma Wójta Gminy P. z dnia 11 kwietnia 2024 r., nr [...], na które powołuje się skarżący.
Następnie H. K. reprezentowany przez adwokata wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Inne wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w S. z dnia 10 lipca 2024r. i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania tj. prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, zasady wyjaśniania przesłanek działania, czy zasady zebrania wszechstronnego materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w. poprzez odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
W odpowiedzi na skargę Inne wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja o odmowie udzielenia skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, polegającą na odprowadzaniu do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, tj. odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do rowu melioracyjnego za pomocą istniejącej sieci kanalizacji deszczowej zakończonej wylotem o średnicy 400 mm, zlokalizowanym na działce nr [...], obręb [...] B. , gm. P., powiat [...], woj. [...], z terenu zakładu PPHU H. K. z siedzibą w miejscowości D., ul. [...] nr [...], Zakład w B.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć wydanych w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm., dalej: P.w.).
Stosownie do art. 389 pkt 1 P.w. na wykonanie usługi wodnej wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, a zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. usługami wodnymi obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
W myśl art. 407 ust. 1 P.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, a do wniosku dołącza się operat wodnoprawny oraz w miarę potrzeby inne niezbędne dokumenty, w tym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jeżeli jest wymagana (art. 407 ust. 2 P.w.).
Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 poz. 1112, dalej: u.u.i.ś.) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 6 u.u.i.ś. wydanie decyzji środowiskowej powinno poprzedzać złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na: regulację wód, wykonanie urządzeń wodnych oraz wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów wydawanych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
W myśl art. 86 u.u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy m.in. wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 ww. ustawy, a więc w sytuacji wydawania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.
Zgodnie z art. 396 ust. 1 P.w. pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:
1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66;
2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych;
3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;
4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;
5) ustaleń programu ochrony wód morskich;
6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;
7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
Stosownie do art. 399 ust. 1 pkt 1 P.w. odmawia się wydania pozwolenia wodnoprawnego jeżeli projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8.
Instytucja pozwolenia wodnoprawnego niewątpliwie ogranicza konstytucyjnie chronione prawo własności i zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego bardzo ważnym zagadnieniem jest ustalenie, w jakich przypadkach organ administracji może odmówić wydania takiego pozwolenia. W tym celu w art. 399 P.w. wymienione zostały przesłanki obligujące organ do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Z konstrukcji redakcyjnej tego przepisu wynika, że stwierdziwszy wystąpienie którejś z nich, organ pozbawiony jest swobody działania i nie może wydać decyzji pozytywnej (zob. K. Gruszecki [w:] Prawo wodne. Gospodarowanie wodami. Komentarz, W. 2024, art. 399, dost. LEX). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w którym przyjmuje się, że: "Konstrukcja przepisów zawartych w Dziale IX ustawy Prawo wodne powoduje, iż wydanie decyzji pozytywnej jest zasadą, jeśli tylko spełnione są warunki wskazane w ustawie, zaś odmowa wydania pozwolenia na budowę następuje wówczas, gdy spełnione są negatywne przesłanki z art. 399 pkt 1 ustawy Prawo wodne" (por. wyrok WSA w Poznaniu w Poznaniu z 10.10.2019 r., II SA/Po 973/18, CBOSA).
Należy wskazać, że podstawowym dokumentem pozwalającym na weryfikację zgodności planowanego przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest pozwolenie wodnoprawne z przepisami Prawa wodnego jest operat wodnoprawny. Operat wodnoprawny jest szczególnego rodzaju dokumentem; z jednej strony ma on charakter wysoce techniczny i specjalistyczny, co zbliża go funkcją do opinii biegłego, z drugiej natomiast jest on przedkładany przez stronę postępowania, a więc podmiot z istoty zainteresowany korzystnym zakończeniem postępowania, czyli uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. W ujęciu modelowym należy przyjąć, że ustawodawca zdecydował, iż wszystkie istotne dane i parametry zamierzenia, na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, zobowiązany jest podać inwestor, natomiast rzeczą organu jest je zweryfikować pod kątem kompletności, rzetelności oraz prawdziwości, albowiem to na podstawie właśnie tych informacji organ będzie kształtował treść pozwolenia wodnoprawnego, a przez to sytuację prawną jego adresata oraz podmiotów trzecich, na które planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać. Prowadzący postępowanie organ jest zobowiązany ocenić informacje przedłożone przez inwestora w operacie wodnoprawnym, a w razie jakichkolwiek wątpliwości podjąć adekwatne czynności procesowe w ramach postępowania dowodowego, tak aby można było rozstrzygnąć, czy projektowany sposób korzystania z wód spełnia wymogi, określone w art. 396 ust. 1 P.w.
Prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że odmowa udzielenia skarżącemu wnioskowanej decyzji spowodowana jest wadami operatu wodnoprawnego, jak i niezgodnością zamierzenia z uzyskaną przez skarżącego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 19 grudnia 2011 r. nr [...]
Z akt sprawy wynika, że H. K. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą P. P.-U.-H. H. K. – Zakład [...], na działkach o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] – obręb [...] B. . Prowadzona działalność obejmuje ubój bydła, owiec, kóz i koni oraz rozbiór i przetwórstwo mięsa (w tym zawierającego SRM), pakowanie produktów pochodzenia zwierzęcego, ich chłodzenie lub mrożenie, a także przetwarzanie w technologii F..
Działalność zakładu (instalacje do uboju zwierząt) kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 95 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1397), oraz zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 96 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.). Powyższe oznacza, że skarżący był zobligowany do uzyskania decyzji środowiskowej.
W dniu 19 grudnia 2011 r., na rzecz skarżącego wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (nr [...]) dla przedsięwzięcia obejmującego m.in. modernizację linii ubojowej i budowę magazynu w technologii F..
W decyzji tej szczegółowo określono sposób zagospodarowania wód opadowych, ścieków oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska. W pkt II decyzji określono szczegółowe rozwiązania techniczne i technologiczne, w zakresie warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, do których to przestrzegania wnioskodawca został zobligowany wymienioną decyzją, w oparciu o przepisy prawne. W pkt II ppkt [...] decyzji wskazano, że "wody opadowe i roztopowe z powierzchni utwardzonych terenów placów składowych oraz utwardzonych placów i dróg należy ujmować systemem zakładowej kanalizacji deszczowej i odprowadzać, po podczyszczeniu w separatorze substancji ropopochodnych do rowu [...] Wody opadowe i roztopowe z terenu dachów budynków należy odprowadzać do zbiornika retencyjnego, a następnie do rowu melioracyjnego." W pkt III decyzji określono także wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, w tym zapisy gwarantujące dotrzymanie warunków określonych w pkt II.
Z powyższego wynika więc, że zgodnie z wydaną na rzecz skarżącego decyzją środowiskową koniecznym było stworzenie takiego systemu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z terenu zakładu, który jest zaopatrzony w zbiornik retencyjny i umożliwia rozdzielenie wód, a następnie odprowadzenie ich do rowu melioracyjnego.
Z załączonego operatu wodnoprawnego wynika z kolei, że skarżący nie wykonał systemu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z terenu zakładu zgodnie z decyzją środowiskową. Znajdujący się na terenie zakładu system odprowadzania wód nie jest rozdzielony, a więc nie jest możliwe oddzielne odprowadzanie wód pochodzących z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej zakładu (utwardzeń terenu), które wymagają podczyszczenia przed wprowadzeniem do odbiornika od wód pochodzących z dachów budynków, które przed wprowadzeniem do odbiornika mają być retencjonowane. Z treści operatu wodnoprawnego wynika także, że na instalacji kanalizacji deszczowej zakładu nie został wykonany żaden zbiornik retencyjny. Z ustaleń organów wynika, że skarżący wykonał "zbiorczy" system odprowadzania wód, z pominięciem zbiornika retencyjnego (który na dzień orzekania przez organy nie powstał), bezpośrednio do rowu melioracyjnego.
W sprawie zostało ponadto ustalone, że skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 396 ust. 1 pkt 4 P.w., gdyż zmiany w zakresie stworzonego (autorskiego) systemu odprowadzania wód opadowych z powierzchni dachów budynków na terenie zakładu nie zostały przenalizowane w kontekście ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy. Organy zwróciły ponadto uwagę, że skarżący nie zastosował się również do wymogów poprzednio obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, tj. decyzji Starosty z dnia 19 grudnia 2002 r., znak: [...], w zakresie "wykonania odbudowy rowu [...] polegającej na włączeniu do niego w km 2 +480 rurociągu 0 300 PVC z wylotem oczyszczonych ścieków i wód deszczowych, wraz z zabezpieczeniem skarp i dna rowu na szerokości 2,0 m, betonowymi płytami ażurowymi (...) na geowłókninie". W ww. pozwoleniu zobligowano do partycypacji w kosztach konserwacji rowu [...], przywracającej mu określone w decyzji parametry. Tymczasem skarżący – co wynika i z wyjaśnień samego skarżącego, jak i z operatu wodnoprawnego – nie dochował wymienionych warunków z zakresie sposobu wykonania i parametrów rowu, a ponadto zwiększył średnicę przewodu z 300 mm na 400 mm.
Skarżący nie uzyskał również nowej decyzji środowiskowej uwzględniające wprowadzone zmiany, a jak wynika ze stanowiska Wójta Gminy P. wyrażonego w piśmie z dnia 11 kwietnia 2024 r., nie było możliwe dokonywanie zmiany w przedsięwzięciu realizowanym. Określenie czy wprowadzone zmiany w odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych są dopuszczalne mogłoby nastąpić jedynie poprzez uzyskanie nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że zmiana przebiegu kanalizacji deszczowej sama w sobie nie wypełnia kryterium przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i sama nie wymagałaby uzyskania decyzji środowiskowej, to należy podkreślić, że zmiana ta została dokonana samowolnie, z naruszeniem warunków określonych w decyzji środowiskowej, dotyczącej całego przedsięwzięcia nią objętego.
Wobec takich ustaleń, które zostały przez skarżącego w toku postępowania przyznane, Sąd nie ma wątpliwości, że w sprawie doszło do naruszenia warunków określonych w decyzji środowiskowej z dnia 19 grudnia 2011 r., która jest wiążąca w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Organy były więc zobligowane, na gruncie przywołanych wcześniej art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 8 Prawa wodnego odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego.
Zdaniem Sądu wbrew zarzutom skargi dogłębnie i wszechstronnie zbadano wszystkie okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy uzasadnia prawidłowość i konieczność wydanego rozstrzygnięcia. Skarżący był stroną kontrolowanego postępowania, miał zapewniony czynny udział w postępowaniu zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 kpa. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa zaskarżona decyzja została również właściwie uzasadniona, a ponownie rozpatrując sprawę organ odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącego.
Reasumując, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia organu nie są zatem obarczone żadną z wad uzasadniających stwierdzenie ich nieważności lub uchylenie.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 935) Sąd oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji.