II SA/Po 586/25

II SA/Po 586/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1580
art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1c, art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 9 czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy S. z dnia 27 marca 2025 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem nieuiszczonej części wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 27 marca 2025 r. nr [...] Burmistrz Gminy S., powołując się na art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, dalej jako u.o.z., ustawa o ochronie zwierząt), art. 104 i art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako K.p.a.) orzekł o:
1) czasowym odebraniu P. K. (P. K.) psa w typie owczarek niemiecki z nieruchomości w Z. , ul. [...], od dnia 05 grudnia 2024 r.;
2) przekazaniu czasowo odebranego zwierzęcia pod opiekę Fundacji W. Inspektorat Ochrony Zwierząt.
Uzasadniając napisał, że 12 grudnia 2024 r. do Urzędu Miejskiego wpłynął wniosek Fundacji W. Inspektorat Ochrony Zwierząt (dalej także jako Fundacja) o wydanie decyzji w przedmiocie tymczasowego odebrania ww. zwierzęcia P. K. (dalej także jako skarżący), z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o ochronie zwierząt. Statutowym celem działania Fundacji jest m.in. działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt, niesienie pomocy krzywdzonym zwierzętom w tym interwencji polegających na odbiorze zwierząt.
We wniosku Fundacja wskazała, że w dniu 21 sierpnia 2024 r. jej przedstawiciele przeprowadzili oględziny miejsca utrzymywania psa oraz ocenili, że (i) pies był zaniedbany, kołtuny pod sierścią, uwiązany na łańcuchu o długości ok. 2,5 m, przerośnięte pazury świadczące o całkowitym braku spacerów czy swobodnego biegania, (ii) właściciel psa poinformował, że pies ma ok. 10 lat, jest z nim od szczeniaka i całe swoje życie spędził na łańcuchu, z którego nie był spuszczany, (iii) właściciel psa nie okazał szczepień przeciwko wściekliźnie, (iv) dookoła psa było mnóstwo odchodów zepchniętych za budę oraz obok ściany, nie było świeżej wody w garnku. Przedstawiciele Fundacji zobowiązali właściciela psa do poprawy warunków bytowych zwierzęcia.
Dalej napisano we wniosku, że 05 grudnia 2024 r. przedstawiciele fundacji w asyście policji przeprowadzili kontrolę poprawy warunków, i ocenili, że wcześniejsze zalecenia nie zostały wykonane: dalej była dziurawa buda i żadnej słomy w budzie, podczas gdy w nocy występowały już przymrozki, nieposprzątane odchody. Córka skarżącego miała potwierdzić, że pies nie wychodzi na spacery. Właściciel okazał świadectwo szczepienia psa, wykonane po oględzinach z 21 sierpnia 2024 r. Pies został odebrany, a następnego dnia przewieziony do Gabinetu Weterynaryjnego "[...]" lek. wet. J. P..
Zgodnie z opisem badania pod skórą psa wyczuwalny kręgosłup oraz żebra. Pazury przerośnięte. Sierść gęsta, brudna, miejscami posklejana. Skóra przesuszona, znaczna ilość łupieżu, widoczne odchody pcheł. Na lewym policzku nie leczone ropne zapalenie skóry. Kanały słuchowe mocno zaczerwienione i opuchnięte. Z uszu wydobywają się znaczne ilości brudnej, cuchnącej wydzieliny - stwierdzono zapalenie uszu. Wygląd skóry po wewnętrznej stronie ucha oraz kanałów słuchowych sugeruje, iż proces zapalny był mocno zaawansowany i musiał trwać już długo. Diagnoza: oględziny, czyszczenie uszu, badanie krwi.
Organ wskazał, że w toku postępowania zwrócił się z zapytaniem do weterynarz która badała odebranego psa, czy dalsze pozostawienie psa u dotychczasowego właściciela zagrażało zdrowiu lub życiu zwierzęcia. Weterynarz odpowiedziała, że nie jest w stanie tego przewidzieć, może ocenić stan zdrowia zwierzęcia w dniu jego badania. Podobnie zapalenie ucha jak i zapalenie skóry powoduje ból i dyskomfort oraz nieleczone może powodować powikłania włącznie z utratą słuchu przez zwierzę.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
W art. 6 ust. 1a u.o.z. nałożono generalny zakaz znęcania się nad zwierzętami, przy czym w ust. 2 tego artykułu zdefiniowano znęcanie jako zadawanie lub świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień zwierzęciu. Katalog niedopuszczalnych czynności jest bardzo szeroki i ma charakter otwarty, co oznacza, iż również stany faktyczne inne od opisanych w art. 6 ust. 2 u.o.z. należy uznać za znęcanie się nad zwierzęciem.
Burmistrz ocenił, że nie został zachowany dobrostan psa, rozumiany jako system utrzymania, który zapewnia zwierzętom dobre warunki zdrowotne, spełnia ich potrzeby behawioralne oraz zapewnia właściwy poziom fachowej opieki, tj. opieki weterynaryjnej, odpowiedniego dla danego gatunku pożywienia, ale również kontaktu z innymi zwierzętami i opiekującym się nimi człowiekiem. Jeśli zasady te są łamane świadomie, można stwierdzić, że opiekun, dopuszcza się rażącego zaniedbania.
Opinia lekarza weterynarii podważa całkowicie stanowisko właściciela psa, który twierdzi, że pies był zdrowy i dobrej kondycji. Burmistrz ocenił opinię lekarza weterynarii jako kluczową w materiale dowodowym, gdyż została przedstawione przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do oceny stanu zdrowotnego zwierzęcia. Nadto, na zdjęciach wykonanych 05 grudnia 2024 r. widać wokół budy nieposprzątane, zalegające odchody, brak zadaszenia miejsca nad budą, brak kojca.
Burmistrz zaznaczył, że nie wziął pod uwagę argumentów dotyczących długości łańcucha oraz wyprowadzania psa na spacery, gdyż nie jest w stanie ich zweryfikować na etapie wydawania decyzji. Podana przez Fundację i właściciela psa długość łańcucha na którym przebywał pies różni się o 70 cm, co ma znaczenie, biorąc pod uwagę wskazaną w art. 9 ust. 2 u.o.z. minimalną długość uwięzi wynoszącą 3 metry. Według Fundacji córka skarżącego podczas kontroli poinformowała, że pies nie wychodził na spacery, natomiast skarżący przedłożył oświadczenie córki, w którym zaprzeczyła, że padło takie stwierdzenie.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji. Zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy,
2) art. 6 oraz art. 7 ust. 3 u.o.z. poprzez uznanie, ze pies przebywał w złych warunkach bytowych i dalszego jego pozostawienie zagraża jego życiu, podczas gdy weterynarz badający psa nie stwierdził, że pozostawienie psa odwołującemu może zagrażać jego życiu.
Burmistrz nie zbadał, czy pies po dziesięciu latach spędzonych z jednym właścicielem odnajdzie się w schronisku. Taki pies nie ma szans na lepsze życie, nie ma szans, że znajdzie się osoba chętna, która zapewni psu lepsze warunki niż właściciel. Nie wzięto pod uwagę więzi emocjonalnej właściciela z psem. Skarżący oświadczył, że zobowiązuje się naprawić budę, ewentualnie umieścić ją we wnętrzu budynku, aby zapewnić ciepło psu w czasie zimy oraz zapewnić większy wybieg, stałą opiekę weterynarza. Wyraził zgodę na poddanie się czasowemu nadzorowi Fundacji oraz współpracy. Podkreślił związek emocjonalny z psem i ocenił, że pies w tym wieku nie ma szans na odnalezienie nowego domu.
Decyzją z 09 czerwca 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO stwierdziło, że w pełni podziela decyzję organu I instancji.
W skardze P. K., wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie oraz zwrot kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy p.p.s.a w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1, 1b i 1c ustawy o ochronie zwierząt poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji z powodu naruszenia przez organ administracji procedury odbierania psa, poprzez przekazanie psa Fundacji, w sytuacji gdy podmiot ten jest fundacją, która nie ma zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie schronisk dla zwierząt, nie jest podmiotem o takim statusie prawnym,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 4 pkt 17 ustawy o ochronie zwierząt poprzez uznanie, że można odebrać psa, w sytuacji gdy zwierzę domowe, a więc przebywające tradycyjnie w gospodarstwie, będące na łańcuchu o długości 3.20 m, mające budę, gdy weterynarz powołany przez podmiot działający rzekomo na rzecz zwierząt nie potwierdził zagrożeń dalszego przebywania psa w gospodarstwie, czy też nie wskazał że stan psa jest wynikiem zaniedbań ze strony właściciela; żaden podmiot nie potwierdził czy z uwagi na stan zdrowia psa można uznać, że jest podmiotem znęcenia się z powodu utrzymywania zwierzęcia w niewłaściwych warunkach bytowania,
3) art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. poprzez brak wskazania na czym polegały zachowania skarżącego, które mogły stanowić podstawę do odbioru psa, zebrany materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że zachowanie skarżącego stanowiły wyraz znęcania się nad psem i przede wszystkim miały charakter świadomy i zawiniony,
4) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy błędy poczynione w toku postępowania przez organ I instancji, uzasadniały potrzebę uchylenia decyzji Burmistrza w zaskarżonym zakresie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadniając skarżący stwierdził, że zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.z. pies odebrany właścicielowi z powodu znęcania się, może być przekazany jedynie do schroniska dla zwierząt lub innego gospodarstwa wskazanego przez organ. Fundacja nie prowadzi takiej działalności i nie jest schroniskiem dla zwierząt. Z żadnych decyzji dotychczas wydanych w przedmiotowej sprawie nie wynika, gdzie faktycznie zostały przekazany pies. Burmistrz oraz SKO nie dokonały żadnych wyjaśnień w tym zakresie.
Nadto organy nie ustaliły kto jest faktycznym właścicielem psa. W rzeczywistości jest nim córka skarżącego, skarżący podarował córce psa po otrzymaniu go. W związku z tym, że skarżący prowadzi gospodarstwo rolne a pies przebywał na jego terenie, to podawał się za właściciela/opiekuna ale nie zmienia to faktu, ze faktyczny właściciel psa - córka skarżącego - powinna brać udział w postępowaniu.
Pies w wieku 10 lat zaczyna cierpieć na różne schorzenia, których zwykły opiekun może nie zauważyć i nie mieć ich świadomości. Lekarz weterynarii powołana przez Fundację również nie stwierdziła, aby przebywanie psa na terenie gospodarstwa mogło zagrażać jego życiu i zdrowiu. Nie potwierdziła również znęcania się nad psem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddaleniu, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżący stwierdził, że nie wie, gdzie w tej chwili znajduje się pies, wie natomiast, że na portalach internetowych pies był wystawiony jako pies do adopcji. Chodził z psem do weterynarza. Łańcuch dla psa miał 3,20 metra. Skarżący zaprzeczył, aby pies miał przerośnięte pazury i był wychudzony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyżej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem które nie ma znaczenia w kontrolowanej sprawie. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza; Burmistrz orzekł o czasowym odebraniu skarżącemu psa oraz o przekazaniu czasowo odebranego psa pod opiekę Fundacji, której przedstawicielki odebrały zwierzę.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o ochronie zwierząt, która w art. 6 ust. 1a ustanawia bezwzględny zakaz znęcania się nad zwierzętami. Ustawodawca doprecyzował w ustępie 2, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, wskazując przykładowy katalog takich zachowań ("a w szczególności"). Zarazem należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.z. zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, zaś człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Jednym z środków prawnych mających na celu dobro zwierzęcia jest czasowe odebranie zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi, uregulowane w przepisach art. 7 u.o.z.
W wymienionym artykule są uregulowane dwa tryby postępowania właściwego organu (tj. wójta burmistrza, prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia), zmierzające do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Ich zastosowanie warunkowane jest momentem odebrania zwierzęcia.
W przypadku opisanym w art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę któremu jest zadawany ból albo świadomie dopuszczane jest zadawanie bólu lub cierpień, a więc zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2, może zostać czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Na podstawie art. 7 ust. 1b u.o.z. przekazanie czasowo odebranego zwierzęcia następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane. W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (ust. 1c).
Stosownie natomiast do art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Sąd podkreśla, że decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, a organ wydający rozstrzygnięcie [tutaj: Burmistrz] zobowiązany jest ustalić czy zaistniały przesłanki do odebrania zwierzęcia, to jest czy psu skarżącego zadawano ból albo świadomie dopuszczano do zadawania psu bólu lub cierpień, a więc czy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z., a nadto czy dalsze pozostawanie psa u skarżącego zagrażało życiu lub zdrowiu zwierzęcia.
Do zastosowania trybu z art. 7 ust. 3 u.o.z. może dojść w sytuacji, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z. (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1219/19, CBOSA).
W niniejszej sprawie zastosowano tryb odebrania zwierząt określony w art. 7 ust. 3 u.o.z. uznając, że zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki.
Sąd stwierdza, że szczególne znaczenie dowodowe w sprawie ma opis badania weterynaryjnego przeprowadzonego po odebraniu zwierzęcia. Lekarz weterynarii dysponuje bowiem wiedzą medyczną oraz nie jest stroną w sporze. Nie jest to jednak jedyny dowód jaki podlega ocenie organu.
W aktach sprawy znajduje się karta informacyjna wizyty (k. 10a), jak wynika z akt sprawy badanie zostało przeprowadzone następnego dnia po odebraniu psa tj. 06 grudnia 2024 r. W opisie badania zaznaczono, że pies przywieziony z interwencji. Zgodnie z opisem pod skórą psa wyczuwalny kręgosłup oraz żebra. Pazury przerośnięte. Sierść gęsta, brudna, miejscami posklejana. Skóra przesuszona, znaczna ilość łupieżu, widoczne odchody pcheł. Na lewym policzku posklejana od wysięku sierść. Po wygoleniu oraz dezynfekcji zmienionego miejsca okazało się, że na policzku psa jest nie leczone ropne zapalenie skóry. Kanały słuchowe mocno zaczerwienione i opuchnięte, wydobywają się z nich znaczne ilości brunatnej, cuchnącej wydzieliny - stwierdzono zapalenie uszu. Weterynarz oceniła, że wygląd skóry po wewnętrznej stronie ucha oraz kanałów słuchowych sugeruje, iż proces zapalny był mocno zaawansowany i musiał trwać już długo. Diagnoza: oględziny, czyszczenie uszu, badanie krwi.
Nadto w aktach sprawy znajduje się 12 zdjęć dokumentujących częściowo samego psa, psią budę, wagę psa, odchody wokół budy, zwinięty łańcuch, brudne patyczki do czyszczenia uszu, garnek z wodą do picia dla psa. W aktach sprawy są również kserokopie zaświadczeń o szczepieniu psa przeciwko wściekliźnie, z 07 września 2023 r. oraz 26 sierpnia 2024 r.; to ostatnie szczepienie odbyło się zatem po pierwszej interwencji przedstawicielek Fundacji, ale przed upływem roku od czasu wcześniejszego szczepienia.
W opisie badania z 06 grudnia 2024 r. weterynarz nie oceniła, czy miało miejsce znęcanie się nad psem rozumiane jako zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień (art. 6 ust. 2 u.o.z.). Burmistrz zwrócił się z pytaniem do lekarz weterynarii, czy dalszy pobyt zwierzęcia u dotychczasowego właściciela mógł zagrażać jego zdrowiu lub życiu (k. 16 akt sprawy, s. 3 uzasadnienia decyzji I instancji).
W odpowiedzi lekarz weterynarz oceniła, że nie jest w stanie przewidzieć, czy dalszy pobyt zwierzęcia u dotychczasowego właściciela mógł zagrażać jego zdrowiu lub życiu, że może ocenić stan zwierzęcia w dniu, w którym zwierzę jest badane. Wskazała, że rozlane, sączące zapalenie skóry, widoczne po ogoleniu sierści na policzku może prowadzić do wielu powikłań, ponadto powoduje ból i dyskomfort u zwierzęcia, podobnie jak zapalenie ucha, także stwierdzone u psa (k. 16).
Taką odpowiedź Sąd uznaje za niewystarczającą do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., który jak wyżej podano znajduje zastosowanie w sytuacji kwalifikowanej postaci naruszeń z art. 6 ust. 2 u.o.z. Stan zwierzęcia w dniu badania nie uzasadniał wg weterynarza uznania, że dalszy pobyt zwierzęcia u dotychczasowego właściciela może zagrażać jego życiu lub zdrowiu a inne dowody i uzasadnienia decyzji organów również w sposób przekonujący nie wskazują na zasadność podjęcia decyzji w przedmiotowym trybie. Organy podały, że w sprawie miało miejsce znęcanie się nad psem opisane w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. czyli zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień przez utrzymywanie zwierzęcia w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo w klatkach uniemożliwiających im zachowanie normalnej pozycji. Organ nie wyjaśnił dlaczego te same warunki bytowe psa 21 sierpnia 2024r. nie stanowiły podstawy do jego natychmiastowego odebrania a stanowiły ją pół roku później. Nie wyjaśnił dlaczego w niniejszej sprawie nie można było zastosować trybu z art. 7 ust. 1 u.o.z. Pies przebywał w warunkach wiejskich, fundacja nie złożyła jak stwierdził organ przekonujących dowodów o zbyt krótkim łańcuchu czy braku spacerów. Skarżący zaszczepił psa po pierwszej wizycie przedstawicieli fundacji ale szczepienie wykonał również przed ich wizytą, co oznacza, że pies był szczepiony. Nie ustalono czy zalecane przez pracownice fundacji zadaszenie budy czy też wybudowanie ogrodzenia całej posesji wiążące się z dużymi nakładania finansowymi były wykonalne. Na przedłożonych zdjęciach do akt buda psa i otoczenie były niechluje, natomiast nie wyjaśniono dlaczego ta przyczyna warunkowała interwencyjne odebranie zwierzęcia w trybie z art. 7 ust. 3 u.o.z. jako niecierpiąca zwłoki a nie stanowiła jej podczas pierwszej wizyty pracownik fundacji u skarżącego. Dołączone do akt zdjęcia nie wykazują, by pies był głodzony i pozbawiany wody. Pies ważył 26 kg i miał 10 lat, nie wyjaśniono czy i w jakim zakresie jego waga odbiegała od zalecanej. Nie był to pies rasowy. Zapalenie ucha i skóry, widoczne po wygoleniu sierści zostały stwierdzone przez weterynarza a nie uwidocznione podczas odebrania psa. Przez zadawanie bólu lub cierpień zwierzęciu w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.o.z. należy rozumieć także sytuację, w której właściciel (opiekun zwierzęcia) ignoruje zapalenie skóry czy zapalenie uszu u psa. Istotne jest jednak to, czy właściciel (opiekun psa) powinien był zorientować się, że pies odczuwa ból, że cierpi. Ta i inne wyżej podane okoliczności nie zostały wyjaśnione w sprawie, przez co obie decyzje wydane w sprawie podlegają uchyleniu.
Dalej Sąd stwierdza, że w sprawie naruszono także przepisy postępowania, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd powtarza, że w ww. przepisie art. 7 ust. 1 u.o.z. ustanowiono regułę postępowania, według której odebrane zwierzę przekazuje się: schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych - o ile podmiot, któremu zwierzę ma być przekazane wyrazi na to zgodę (art. 7 ust. 1b). Natomiast w przepisie art. 7 ust. 1c ustawy prawodawca wprowadza wyjątki od owej reguły. Stanowi bowiem, że w przypadku braku zgody podmiotu lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie tego zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1 zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej. Przyjąć należy, mając na względzie uporządkowane powiązanie kolejnych jednostek redakcyjnych art. 7 ustawy, że przepis art. 7 ust. 1 określa regułę postępowania, natomiast w art. 7 ust. 1c zawarto wyjątek od tej reguły. O takiej relacji względem siebie powołanych przepisów przesądza ich treść, jak i ich układ w przytoczonym artykule. Konstruując bowiem określoną instytucję prawną prawodawca w pierwszej kolejności wskazuje jej istotę - reguły, a dopiero później odstępstwa od reguł. Analogicznie jest w omawianym przypadku - regułę postępowania wyrażono w art. 7 ust. 1 natomiast wyjątek od niej w kolejnej jednostce redakcyjnej - art. 7 ust. 1c (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2021 r., I OSK 620/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Konsekwencją takiej wykładni przepisów jest stwierdzenie, że czasowo odebrane zwierzę może zostać przekazane organizacji społecznej – w przedmiotowej sprawie Fundacji - jedynie w sytuacji, w której podmiot wymieniony w art. 7 ust. 1 ustawy nie wyrazi na to zgody lub też wystąpią szczególne okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 1c ustawy. Z akt sprawy nie wynika jednak, żeby Burmistrz zwrócił się do podmiotów o których mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z. o wyrażenie zgody na przyjęcie odebranego psa. Nie było zatem podstaw do oddania zwierzęcia Fundacji. Co więcej, z akt nie wynika gdzie czasowo odebrany pies się znajduje.
Sąd nie wyklucza oddania psa Fundacji w razie spełnienia przesłanek czasowego odbioru zwierzęcia, jednak podkreślić należy, że jest to wyjątek od zasady przewidzianej przez ustawodawcę, a co za tym idzie musi on być stosowany rygorystycznie. Już sama powyższa okoliczność przesądza o wadliwości prowadzonego postępowania i konieczności uchylenia wydanych w sprawie decyzji.
Podsumowując, obie decyzje w sprawie zostały wydane co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem art. 7 ust. 3 w zw. z 6 ust. 2 u.o.z. a także z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, wprost określonych w art. 7 ust. 1 w zw. z ust. 1b u.o.z., bowiem bez poszanowania reguł postępowania komu przekazać czasowo odebrane zwierzę.
Rozpatrując ponownie sprawę organ będzie miał na uwadze, że przesłanką wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia jest uprawdopodobnienie, że wobec psa miało miejsce zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. W związku z tym organ ponownie oceni materiał dowodowy z uwzględnieniem wyżej wskazanych niejasności, ustali gdzie pies się znajduje, rozważy zwrócenie się do lekarza weterynarii która badała psa po czasowym odebraniu, załączając kopie karty informacyjnej wizyty oraz wiadomości mejlowych, o zajęcie stanowiska, czy pies był ofiarą znęcania się, czy można przyjąć, że miało miejsce zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień psu (art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt). Po czym będzie procedował, mając na uwadze odpowiedź, z uwzględnieniem rozważań oraz ocen prawnych zaprezentowanych w niniejszym uzasadnieniu.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego braku ustalenia kto jest właścicielem psa Sąd ocenia, że w realiach sprawy jest to zarzut bezzasadny. Sąd wskazuje, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa na terenie którego pies był uwiązany, że skarżący w korespondencji z organem I instancji jak i w odwołaniu pisał o sobie jako o właścicielu psa i jakby był właścicielem zwierzęcia. Zatem organy obu instancji miał podstawy potraktować skarżącego jako właściciela psa, a więc stronę postępowania i adresata decyzji. Wreszcie, kontrolowane postępowanie dotyczy zasadności odebrania psa. Pies został odebrany z nieruchomości co do której skarżący twierdzi, że ma tytuł prawny i wobec którego skarżący zachowywał się, jak właściciel.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) P.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu obu decyzji wydanych w sprawie, jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 223 § 2 P.p.s.a, jak w punktach 2-3 wyroku. Zgodnie z ostatnim przywołanym przepisem tj. art. 223 § 2 P.p.s.a., jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę. Ustalona kwota podlegająca ściągnięciu obejmuje należy wpis sądowy od skargi pomniejszony o kwotę uiszczonego w sprawie wpisu, w wysokości 100 zł. W niniejszej sprawie wpis wynosił bowiem 200 zł a skarżący zobowiązany do uiszczenia brakującej kwoty 100 zł przesłał ponownie dowód wpłaty pierwszej kwoty z 11.07.2025. (k. 11 i 24 akt), co oznacza, że uiścił jedynie kwotę 100 zł.