II OSK 1301/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-10-23
NSAbudowlaneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyplan miejscowysprzeczność z planemstwierdzenie nieważnościdrogi publiczneuzgodnieniaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia nieważności warunków zabudowy dla zjazdów z drogi krajowej, uznając, że decyzja Wójta była sprzeczna z planem miejscowym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję SKO stwierdzającą nieważność warunków zabudowy dla trzech zjazdów z drogi krajowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja Wójta była sprzeczna z planem miejscowym, który dopuszczał co najwyżej jeden zjazd. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że decyzja Wójta była wadliwa, mimo że podstawa prawna stwierdzenia nieważności (art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) już nie obowiązywała.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Decyzja SKO stwierdzała nieważność decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla trzech zjazdów z drogi krajowej nr 2 na działki położone w S. przy ul. [...]. Powodem stwierdzenia nieważności była sprzeczność tej decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał co najwyżej jeden zjazd z tej ulicy, pod warunkiem uzgodnienia z zarządem drogi. Spółka skarżąca zarzucała m.in. naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. po utracie mocy obowiązującej art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. WSA uznał, że mimo utraty mocy obowiązującej przepisu, istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż decyzja była sprzeczna z planem miejscowym obowiązującym w dacie jej wydania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że ocena legalności decyzji musi być przeprowadzona w świetle przepisów obowiązujących w chwili jej wydania. Stwierdził, że fakt utraty mocy obowiązującej art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie wpływa na ocenę zgodności z prawem decyzji wydanej w czasie jego obowiązywania. NSA uznał, że decyzja Wójta była wadliwa z powodu sprzeczności z planem miejscowym, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty strony skarżącej za nieuzasadnione, w tym dotyczące skierowania decyzji do nieistniejącej spółki, gdyż następca prawny aktywnie uczestniczył w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, utrata mocy obowiązującej przepisu nie wpływa na ocenę zgodności z prawem decyzji wydanej w czasie jego obowiązywania. Ocena musi być przeprowadzona w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ocena legalności decyzji musi być dokonana według stanu prawnego z chwili jej wydania. Fakt późniejszej zmiany prawa nie może wpływać na ocenę wadliwości decyzji podjętej wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.z.p. art. 46a § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była nieważna, jeżeli była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 11 lipca 2003 r.

k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza nieważność decyzji, która jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Sąd uznał, że sprzeczność z planem miejscowym może być podstawą stwierdzenia nieważności na tej podstawie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby, która nie była stroną w sprawie.

k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

u.p.z.p. art. 88 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis stanowiący o utracie mocy obowiązującej poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd dokonuje kontroli aktu prawnego w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA.

Ustawa o drogach publicznych art. 35 § ust. 4

Przepis uzależniający lokalizowanie zabudowy od włączenia ruchu drogowego w istniejącą lub projektowaną drogę w miejscach określonych przez zarząd drogi.

u.z.p. art. 40 § ust. 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Przewidywał obowiązek uzyskania uzgodnień lub decyzji wymaganych ustawą i przepisami szczególnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Wójta była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Ocena legalności decyzji powinna być dokonana według stanu prawnego z chwili jej wydania, nawet jeśli przepis szczególny (art. 46a u.z.p.) utracił moc.

Odrzucone argumenty

Utrata mocy obowiązującej art. 46a u.z.p. uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji sprzecznej z planem miejscowym. Skierowanie decyzji do spółki wykreślonej z KRS stanowiło kwalifikowaną wadę prawną skutkującą nieważnością decyzji. Brak uzgodnienia z zarządcą drogi był podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Ocena zgodności z prawem decyzji wydanej w czasie jego obowiązywania musi być przeprowadzona w świetle przepisów obowiązujących w chwili wydawania owej decyzji. Decydować musi bowiem stan prawny z chwili podejmowania decyzji w trybie zwyczajnym. Decyzja albo jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, albo nie jest nią obarczona. Skutki, jakie dana wada prawna decyzji wywołuje są rzeczą wtórną i w żaden sposób nie mogą wpływać na stwierdzenie istnienia wady prawnej decyzji.

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Bożena Walentynowicz

sędzia

Leszek Kamiński

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych po utracie mocy obowiązującej przepisów szczególnych, a także zasady oceny legalności decyzji w kontekście planów miejscowych i przepisów o drogach publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującymi w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa administracyjnego po ich zmianie, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do wadliwości decyzji w kontekście planowania przestrzennego.

Nieważność decyzji po zmianie prawa: jak sądy interpretują stare przepisy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1301/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Walentynowicz
Leszek Kamiński
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 240/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-04-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 415
art. 46a  ust. 1  pkt 1 i  ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156  par. 1  pkt 2 i 7,  art. 158  par. 1,  art. 156  par. 1  pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 240/07 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 240/07 oddalił skargę [..] Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności warunków zabudowy.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej wykonanie zjazdów z drogi krajowej nr 2 na działki o nr ew. [...],[...] i [...], położonych na terenie miasta S. przy ul. [...]. W pozostałej części odmówiono stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w S., który zarzucił, iż ustalenia wskazanej decyzji są sprzeczne z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak podniosło Kolegium ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. obsługę komunikacyjną obszaru 8.19 PU przewidywały za pośrednictwem ul. [...], istniejącej drogi przy wschodniej granicy obszaru oraz co najwyżej jednego zjazdu z ul. [...] zlokalizowanego i wykonanego w uzgodnieniu z zarządem drogi. Załącznik graficzny do decyzji Wójta Gminy S. z dnia 18 grudnia 2002 r. wydanej na rzecz [...] Sp. z o. o. w W. przewidywał trzy zjazdy na ul. [...] (osobny z każdej trzech działek: [...],[...] i [...]), a w przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono warunki dla zjazdów. Z tego względu Kolegium stwierdziło nieważność wskazanej decyzji w części obejmującej wykonanie wskazanych zjazdów w oparciu o art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.).
Skarżąca [..] Sp. z o. o. zarzuciła podjęcie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z rażącym naruszeniem prawa, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż podstawę stwierdzenia nieważności stanowił art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a., skoro art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w owym czasie już nie obowiązywał. Nadto zarzuciła Kolegium przeprowadzenie postępowania z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. Podniesiono także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, a mianowicie [...] Sp. z o. o., która została wykreślona z KRS z dniem 30 listopada 2005 r. oraz zarzut naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne, co umożliwiło stwierdzenie nieważności decyzji, gdy można było jedynie stwierdzić jej niezgodność z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, iż istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. w części dotyczącej wykonanie zjazdów z drogi krajowej nr 2 na działki o nr ew. [...], [...] i [...], położonych na terenie miasta S. przy ul. [...], jako przewidującej większą ilość zjazdów niż jeden z drogi krajowej nr 2, a więc ul. [...] na działki o nr ew. [...], [...] i [...], położone na terenie miasta S. przy tej właśnie ulicy. W tej części decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Przyczynę tego stanu rzeczy stanowi zapis wówczas obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. zatwierdzonego uchwałą nr XXVI/158/99 Rady Miejskiej w S. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego nr 113, poz. 2711). W planie tym dla obszaru położonego przy ul. [...], oznaczonego symbolem [...] PU ustalono obsługę komunikacyjną za pośrednictwem ul. [...], istniejącej drogi przy wschodniej granicy obszaru oraz co najwyżej jednego zjazdu z ul. [...] zlokalizowanego i wykonanego w uzgodnieniu z zarządem drogi.
Według Sądu, podstawy stwierdzenia nieważności nie mógł jednak stanowić art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., jak wskazał organ. Przepis art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym utracił bowiem moc obowiązującą z dniem 11 lipca 2003 r., zatem brak jest przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. zawiera wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa. Sąd dokonując kontroli aktu prawnego rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Spoczywa na nim także obowiązek ustalenia z urzędu, czy istniała inna przesłanka z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji niż wskazana przez organ, skoro wskazana nie znajduje zastosowania w sprawie. Ustaleń w tym zakresie Sąd dokonał w niniejszej sprawie uznając, iż były podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji we wskazanej części w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie jest uzasadnione także twierdzenie strony skarżącej, iż skoro jeden zjazd był w świetle zapisów planu dopuszczalny, to stwierdzenie nieważności powinno ewentualnie dotyczyć dwóch z trzech zamierzonych zjazdów, przedstawionych na załączniku graficznym do przedmiotowej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Art. 40 ust. 3 wówczas obowiązującej wówczas ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przewidywał obowiązek uzyskania uzgodnień lub decyzji wymaganych ustawą i przepisami szczególnymi. Takim przepisem szczególnym w owym czasie był art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu pierwotnym, czyli do wejścia w życie zmiany tej ustawy opublikowanej w Dz. U. z 2003 r., nr 200, poz. 1953. Przepis ten uzależniał lokalizowanie zabudowy m. in. wzdłuż istniejących dróg od włączenia ruchu drogowego - spowodowanego tą zmianą - do istniejącej lub projektowanej drogi wyłącznie w miejscach określonych przez zarząd drogi. Wbrew przekonaniu strony skarżącej zapis ten znajdował zastosowanie również na etapie ustalenia warunków zabudowy, a nie dopiero pozwolenia na budowę, z uwagi na sformułowanie zapisu planu przewidującego, "co najwyżej jeden zjazd" na przedmiotowym obszarze. Zarząd drogi mógł bowiem hipotetycznie stwierdzić, iż w ogóle nie widzi możliwości zezwolenia na dokonanie takiego zjazdu, nie może bowiem wskazać stosownego miejsca włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego taką zmianą na danym obszarze. Z tych przyczyn Samorządowe Kolegium stwierdzając nieważność przedmiotowej decyzji w części nie było uprawnione do wskazania, iż wykonanie jednego ze zjazdów poprowadzonego w określonym miejscu, zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. odpowiadało prawu, mimo, iż nie było uprzedniego uzgodnienia w tym zakresie z zarządem drogi. Późniejsze uzgodnienia dokonane na dalszym etapie procesu inwestycyjnego nie mogły w tym postępowaniu być brane pod uwagę. Jakkolwiek sam brak tego uzgodnienia stanowi przesłankę wznowieniową, to jego skutki uniemożliwiły uznanie jednego z trzech zjazdów przewidzianych w załączniku do decyzji ustalającej warunki zabudowy za dopuszczalny.
Sąd stwierdził, iż owe warunki zabudowy ustalano na rzecz [...] Sp. z o. o. w W., która zresztą złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku ze sprzeciwem Prokuratora Rejonowego w S. wszczęto postępowanie zmierzające do stwierdzenia nieważności tej decyzji, o czym zawiadomiono tak [...] Sp. z o. o, jak i [...] Sp. z o. o. Spółka ta - [...] Sp. z o. o., jak wynika z wyjaśnień strony skarżącej, została wykreślona z KRS z dniem 30 listopada 2005 r., zawiadomienie o wszczęciu postępowania nieważnosciowego doręczono jej na adres ul. [...] w K. Na ten sam adres doręczona została decyzja Samorządowego Kolegium z dnia [...] kwietnia 2006 r., natomiast z pełnomocnictwa udzielonego przez stronę skarżącą Kancelarii prawnej wynika, że prowadzi ona działalność pod tym samym adresem. W zaistniałej sytuacji przyjąć należy, iż [..] Sp. z o. o. zaniechała poinformowania organu o wykreśleniu [...] Sp. z o. o. z KRS i przejmowała jej korespondencję, a więc wiedziała o każdym etapie niniejszego postępowania. W terminie złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem skierowanie przez organ pisma o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. do [...] Sp. z o. o. zamiast strony skarżącej nie spowodowało dla niej negatywnych skutków procesowych i nie miało wpływu na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [..] Sp. z o.o., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, że Sąd w swojej ocenie prawnej w sposób istotny naruszył przepisy prawa materialnego oraz prawa procesowego, co stanowi podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 1 oraz 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a mianowicie:
naruszenie prawa materialnego, przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej przez nieuzasadnione przyjęcie, że nie zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. i art. 46a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne i bezpodstawne przyjęcie, iż przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. zamiast przepisów art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. art. 46a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 UZP, w sytuacji, gdy przepis określający wadę nieważności decyzji z mocy prawa (z powodu jej sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) już nie obowiązuje;
- art. 156 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skutki braku uzgodnienia lokalizacji zjazdów z ul. [...] w S. mogą stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla tych zjazdów;
- art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skierowanie decyzji SKO do spółki [...] Sp. z o.o., wykreślonej z KRS jeszcze przed wszczęciem postępowania nadzorczego, nie stanowi kwalifikowanej wady prawnej określonej tym przepisem w związku z faktem, iż spółka [..] Sp. z o.o. nie poinformowała organu o wykreśleniu z KRS spółki [...] Sp. z o.o. i przyjmowała jej korespondencję;
• naruszenie prawa procesowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 133 § 1 p.p.s.a. - poprzez niezgodne ze stanem faktycznym znajdującym odzwierciedlenie w materiałach sprawy przyjęcie, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego zostało doręczone spółce [...] Sp. z o.o., a spółka [..] Sp. z o.o. zaniechała obowiązku poinformowania organu w toku postępowania o wykreśleniu spółki [...] Sp. z o.o. z KRS oraz poprzez wadliwe przyjęcie, iż podanie przez SKO błędnej podstawy prawnej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. stanowiło uchybienie, które wprawdzie prowadziło do naruszenia przepisów postępowania, ale nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż skarżąca zgadza się z tą częścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA, w której Sąd stwierdza, że art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. nie mógł stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. z tego powodu, że przepis art. 46a ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym utracił moc obowiązującą z dniem 11 lipca 2003 r., a zatem brak było przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby, że decyzja Wójta Gminy S. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Skarżąca nie może jednak zgodzić się z twierdzeniem WSA, że w niniejszej sprawie istniała "inna przesłanka z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji niż wskazana przez organ" oraz że w niniejszej sprawie "były podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji we wskazanej części w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.", że "decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, jako pozostającej w sprzeczności z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego". W ocenie skarżącej WSA błędnie i bezpodstawnie przyjął, że w sytuacji, gdy przestał obowiązywać przepis określający wadę powodującą nieważność decyzji z mocy prawa możliwe jest stwierdzenie nieważności tej decyzji z tego samego powodu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Innymi słowy, że przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można w takiej sytuacji zastosować "zamiast" właściwej podstawy prawnej, która z woli ustawodawcy przestała obowiązywać.
Zdaniem strony skarżącej ustawodawca uchwalając ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z p. zm.) nie zdecydował się zachować mocy obowiązującej przepisu art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w stosunku do decyzji o warunkach zabudowy wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych, tak jak to uczynił np. w stosunku do art. 31a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro tak, to oczywisty jest, że z woli ustawodawcy "sprzeczność decyzji o warunkach zabudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" przestała być po dniu 11 lipca 2003 r. kwalifikowaną wadą prawna decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a tym samym przestała być przesłanką stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W konsekwencji uznać należy, iż brak było podstaw do stwierdzenia przez SKO nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. zarówno w oparciu o wskazany przez WSA przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jak też w oparciu o wskazany przez organ art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA słusznie uznał, że brak uzgodnienia lokalizacji zjazdów z ul. [...] w S., w związku z wymogami przepisów art. 40 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu pierwotnym, stanowi przesłankę wznowieniową, określoną w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Jednakże w dalszej części swego wywodu WSA błędnie przyjął, że skutki braku tego uzgodnienia "uniemożliwiły uznanie jednego z trzech zjazdów przewidzianych w załączniku do decyzji ustalającej warunki zabudowy za dopuszczalny". W konsekwencji WSA uznał, iż brak ww. uzgodnienia może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla wszystkich trzech zjazdów. Powyższe stanowisko WSA jest niezgodne z dotychczas prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych i - jak się wydaje - utrwalonym juz stanowiskiem, że ta sama okoliczność nie może stanowić przesłanki zarówno do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. i do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 k.p.a..
Postępowanie nadzorcze zostało wszczęte z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na skutek sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w S. złożonego do Kolegium w dniu 28 grudnia 2005 r., zaś spółka [...] Sp. z o.o. została wykreślona z KRS z dniem 30 listopada 2005 r., a zatem prawie miesiąc wcześniej przed wszczęciem postępowania nadzorczego. Jest zatem oczywiste, że spółka [...] Sp. z o.o. nie mogła otrzymać zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego oraz że postępowanie to prowadzone było "z udziałem" nieistniejącej już osoby prawnej. Tym samym oczywistym jest, iż decyzja SKO z dnia [...] kwietnia 2006 r. została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, a zatem jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Utrzymanie w mocy tej decyzji przez Kolegium decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. powoduje, że również ta decyzja obarczona jest tą samą wadą prawną. Podkreślić należy, iż ww. kwalifikowanej wady prawnej nie może znieść fakt, że -jak to stwierdził WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - skierowanie przez organ pisma o wszczęciu postępowania oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r. do [...] Sp. z o.o. zamiast strony "nie spowodowało dla niej negatywnych skutków procesowych nie miało wpływu na wynik sprawy". Decyzja albo jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, albo nie jest nią obarczona. Skutki, jakie dana wada prawna decyzji wywołuje są rzeczą wtórną i w żaden sposób nie mogą wpływać na stwierdzenie istnienia wady prawnej decyzji, co zresztą wynika z treści art. 158 § 2 k.p.a..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie spełnia wymienione wyżej wymagania choć nie oznacza to, że opiera się na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przepisy odrębne rzadko ustanawiają klauzulę nieważności. Jednym z takich przepisów był art. 46a nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do treści tego przepisu decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była nieważna, jeżeli była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten stanowił dla organów administracji publicznej podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w razie wystąpienia sprzeczności, o której mowa w tym przepisie. Stwierdzenie nieważności decyzji następowało za zasadach i w trybie określonych w k.p.a. (art. 46a ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Przepis art. 46a utracił swoją moc obowiązującą z dniem 11 lipca 2003 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80 poz. 717 ze zm.), która w art. 88 ust. 1 stanowiła o utracie mocy obowiązującej poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
Jednak fakt utraty mocy obowiązującej wspomnianego przepisu nie ma i nie może mieć żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji podjętej w czasie jego obowiązywania. Ocena zgodności z prawem decyzji wydanej w postępowaniu w trybie zwykłym musi być przeprowadzona w świetle przepisów obowiązujących w chwili wydawania owej decyzji w trybie zwykłym. Okoliczność, że po jej wydaniu zmienił się stan prawny i z punktu widzenia owego zmienionego stanu prawnego trzeba by uznać np., że istniała podstawa prawna do wydania owej decyzji, bądź decyzji tej nie można by już uznać za rażąco naruszającą prawo, czy też, że utracił moc obowiązująca przepis szczególny, który kwalifikował decyzje jako nieważna nie może mieć żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i na to, iż trzeba będzie stwierdzić nieważność tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 (pkt 7) k.p.a. Decydować musi bowiem stan prawny z chwili podejmowania decyzji w trybie zwyczajnym. Inną sprawą jest to, że rozpatrując sprawę merytorycznie w wyniku stwierdzenia nieważności dotychczasowej decyzji organ administracji będzie orzekał według nowego stanu prawnego - obowiązującego w chwili podejmowania nowego rozstrzygnięcia. Jeżeli zachodzą podstawy stwierdzenia nieważności, a nie występują przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności należy wydać decyzję stwierdzającą nieważność decyzji dotychczasowej (art. 158 § 1 k.p.a.) – por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., III SA 1134/96, ONSA 1998, nr 3, poz. 101; por. też W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2002, s. 195; B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej PiP 2001, nr 8, s. 31. Całkowicie nietrafnie więc Sąd I instancji uznał, iż w sprawie niniejszej podstawą prawną do stwierdzenia w części nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. nie mogła być klauzula nieważności zawarta w art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, pomimo, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. była wydana na podstawie tej ustawy. Uwzględniając jednak okoliczność, iż Sąd uznał zgodność z prawem decyzji wydanych w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności, a więc przyjął, iż decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej wykonanie zjazdów z drogi krajowej nr 2 na działki o nr ew. [...], [...] i [...], położonych na terenie miasta S. przy ul. [...] była dotknięta wada nieważności uznać należy, iż mimo błędnego uzasadnienia w tej części wyrok Sądu I instancji odpowiadali prawu.
Ustalenia Sądu I instancji odnośnie sprzeczności powyższej decyzji w części dotyczącej zjazdów z drogi krajowej nr 2 z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego miasta S. nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Nie można, zatem zgodzić się ze stroną skarżącą, iż orzekający w sprawie organ administracji nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. w przypadku, gdy ustalono, że powyższa decyzja jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie, którego została wydana. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. i art. 46a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym okazały się zatem nieuzasadnione.
W sprawie niniejszej stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. w części ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania obejmującej wykonanie zjazdów z drogi krajowej nr 2 na działki o nr ew. [...], [...] i [...], położonych na terenie miasta S. przy ul. [...] z powodu sprzeczności z zapisami obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. zatwierdzonego uchwałą nr XXVI/158/99 Rady miejskiej w S. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego nr 113, poz. 2711), który przewidywał co najwyżej jeden zjazd z ulicy [...] zlokalizowany i wykonany w uzgodnieniu z zarządem drogi. Z powyższego nie można jednak wyciągać wniosku, co zdaje się sugerować strona skarżąca w skardze kasacyjnej, iż stwierdzenie w części nieważności decyzji ustalającej warunki i zabudowy terenu z dnia [...] grudnia 2002 r., w odniesieniu do któregoś z trzech zjazdów nastąpiło m.in. z uwagi na brak uzgodnienia z zarządcą drogi. Wręcz przeciwnie, jak zauważył bowiem, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdzając nieważność przedmiotowej decyzji w części nie było uprawnione do wskazania, iż wykonanie jednego ze zjazdów poprowadzonego w określonym miejscu, zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. odpowiadało prawu mimo, iż nie było uprzedniego uzgodnienia w tym zakresie z zarządem drogi. Powyższe potwierdza treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z której wynika, iż stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002 r. miało miejsce ze względu na ustalenie w tej decyzji wykonania trzech zjazdów zamiast jednego jak przewidywał plan miejscowy. Niejako na marginesie organ administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył jedynie, iż brak uzgodnienia jednego zjazdu mógłby stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Nie oznacza to jednak, iż stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. nastąpiło z tej przyczyny. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia w przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, zdaniem strony skarżącej, iż skutki braku uzgodnienia mogą stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji jest zatem również niezasadny.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu o skierowanie decyzji organu I instancji do osoby niebędącej stroną w sprawie należy wskazać co następuje. Istotnie jak wynika z akt sprawy zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. wydana w I instancji zostały skierowane (doręczone) do Spółki [...] na adres ul. [...], K.. Z wyjaśnień strony wynika, że Spółka ta została wykreślona z KRS z dniem 30 listopada 2005 r. Nie można jednak pominąć istotnego faktu, iż Spółka [..] jest następcą prawnym Spółki [...], a jej siedziba mieści się w tym samym miejscu tj. w K. przy ul. [...]. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na 21 kwietnia 2006 r.) Spółka [...] Sp. z o.o. została połączona ze Spółką [..] Sp. z o.o. (uchwała o połączeniu została podjęta na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników w dniu [...] listopada 2005 r. W związku z powyższym strona skarżąca Spółka [..] odbierała korespondencję w sprawie niniejszej, czyli zawiadomienie o wszczęciu o postępowania oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz uczestniczyła aktywnie w postępowaniu składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takiej sytuacji nie można uznać, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co wypełniałoby przesłankę stwierdzenie nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skoro decyzja ta została doręczona właściwemu podmiotowi, będącemu jego następcą prawnym i który to podmiot aktywnie uczestniczył w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto jak trafnie zauważył Sąd I instancji pomyłka organu w ustaleniu strony postępowania nie spowodowała jak wynika z okoliczności sprawy niniejszej negatywnych skutków procesowych dla właściwej strony i nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy również zauważyć, iż organ administracji skorygował swój błąd i zaskarżona decyzja wydana w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy została już skierowana poprawnie do [..] Sp. z o.o. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż tym samym niezasadne okazały się być zarzuty naruszenia przepisów p.p.s.a. oraz k.p.a.
tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a..
Mając na uwadze podniesione wyżej względy, a w tym i okoliczność, iż wyrok Sądu I instancji mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadał prawu na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI