II SA/Po 57/26

II SA/Po 57/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-03-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6166  Łowiectwo
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Skarżony organ
Sejmik Województwa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Koła Łowieckiego na uchwałę Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 22 lutego 2021 r. nr XXVII/498/21 w sprawie podziału na obwody łowieckie postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z urzędu stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych).
Uzasadnienie
W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2025 r. (data wpływu do organu: 19 grudnia 2025 r.) Koło Łowieckie (dalej również: Koło Łowieckie; Koło; skarżący), reprezentowane przez pełnomocnika procesowego (adwokata), wniosło skargę na uchwałę nr XXVII/498/21 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 22 lutego 2021 r. w sprawie podziału województwa wielkopolskiego na obwody łowieckie i zaliczenia obwodów łowieckich do kategorii.
Przedmiotowa uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 9 marca 2021 r. pod poz. 2057 i weszła w życie 1 kwietnia 2021 r. (patrz: § 9 tej uchwały).
Koło Łowieckie stwierdziło, że wnosi skargę na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (dalej również: u.s.w.), zaskarżając przedmiotową uchwałę w całości.
Zaskarżonej uchwale Koło zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a) art. 2 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie uchwały w zaskarżonym zakresie wbrew obowiązującym przepisom tj. art. 26a ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie i b) art. 26a ust. 3 pkt 5 Prawa łowieckiego – polegające na błędnym zastosowaniu przepisu i mimo prawidłowego ustalenia, że obwód nr [...] uzyskał 8,74 pkt, dokonanie bezpodstawnej subsumpcji prowadzącej do zaliczenia tego obwodu do kategorii "bardzo dobra".
Przy tak sformułowanych zarzutach Koło Łowieckie wniosło o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej uchwały "w zakresie dotyczącym przypisania obwodu nr [...] do kategorii bardzo dobra[,] ewentualnie jej zmianę".
Ponadto Koło wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały w zakresie kategoryzacji obwodu nr [...] i przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi.
W uzasadnieniu, motywując swoją legitymację skargową i interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, Koło Łowieckie wskazało na art. 90 ust. 1 u.s.w. i stwierdziło, że Koło ma bezpośredni interes prawny przejawiający się w okoliczności, że zaskarżona uchwała dotyczy bezpośrednio obowiązku nałożonego na skarżącego, polegającego na uiszczaniu opłat. Koło dodało, że w wyniku wydania kwestionowanej uchwały w zakresie błędnego zakwalifikowania obwodu nr [...] do kategorii bardzo dobra skarżący jest zobowiązany do uiszczania opłaty w kwocie wyższej niż miałoby to miejsce przy prawidłowym zakwalifikowaniu tego obwodu. W konsekwencji doszło do obiektywnego naruszenia interesu prawnego Koła Łowieckiego.
Skarżący argumentował, że mimo licznych prób rozwiązania zaistniałej sprawy, w tym kierowaniu pism do Marszałka Województwa Wielkopolskiego oraz Wojewody Wielkopolskiego, zaskarżona uchwała "nie została uchylona bądź zmieniona w zaskarżonym zakresie i pozostaje w mocy[,] stanowiąc podstawę naliczania w nienależnej wysokości opłat od skarżącego". Podniósł też, że Wojewoda Wielkopolski do dnia dzisiejszego nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego, gdyż według wiedzy skarżącego Wojewoda również w trybie art. 82c ust. 1 u.s.w. nie zaskarżył rzeczonej uchwały do sądu administracyjnego.
W następnej kolejności Koło przedstawiło argumenty merytoryczne mające przemawiać za wadliwością zaskarżonej uchwały w kwestionowanej części, wskazując na naruszenie art. 26a ust. 3 pkt 5 Prawa łowieckiego w związku z zaliczeniem obwodu nr [...] w wyniku nie zrozumiałego błędu do kategorii bardzo dobra, zamiast do kategorii bardzo słaba, co pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stanem faktycznym, jak i wyżej przytoczonym przepisem Prawa łowieckiego. Według Koła, przy rozpatrywaniu niniejszej skargi należy uwzględnić, że obecny stan faktyczny, tj. akceptacja występowania w obrocie prawnym uchwały nr XXVII/498/21 z dnia 22 lutego 2021 r., która pozostaje w sprzeczności z art. 26a Prawa łowieckiego, związana jest z naliczaniem znacznych i nieuzasadnionych faktycznie opłat, które bezpośrednio zagrażają wypłacalności Koło Łowieckie, a dalsza akceptacja powyższej sytuacji będzie się wiązała z utratą wypłacalności skarżącego, zaś utrzymywanie obecnego stanu prawnego wywołuje nieodwracalne straty ponoszone przez Koło Łowieckie.
Skarga została opłacona kwotą 300 zł tytułem wpisu sądowego.
Po wniesieniu skargi pełnomocnik Koła Łowieckiego uzupełnił na wezwanie Sadu braki formalne w zakresie wykazania umocowania do wniesienia skargi (oraz podmiotowości prawnej Koła).
W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa Wielkopolskiego (dalej również: Sejmik; organ), reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), wniósł o jej oddalenie.
Sejmik opisał przebieg postępowania, zwracając uwagę na art. 27 ust. 8a ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. 2025 r., poz. 539), jak też pozytywne zaopiniowanie projektu uchwały przez właściwych dyrektorów regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, właściwych zarządów okręgowych i Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego (dalej: ZG PZŁ) oraz Wielkopolską Izbę Rolniczą, zgodnie z art. 27 ust. 13 Prawa łowieckiego. Organ dodał, że Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w Pile (dalej: ZO PZŁ w Pile, któremu wcześniej przekazano dane kart dotyczących obliczenia kategoryzacji poszczególnych obwodów łowieckich, w uwagach do projektu uchwały przekazanych w piśmie z dnia 20 sierpnia 2020 r. znak 678/0/2020 odniósł się do kwestii zaliczenia różnych obwodów do danej kategorii (obwód nr [...] z przypisaną wówczas kategorią "bardzo słaba" nie był przedmiotem uwag). Na następnych etapach procedowania uchwały nie została wniesiona żadna uwaga, która dotyczyłaby zaliczenia obwodu łowieckiego nr [...] do nieodpowiedniej kategorii (a już wówczas musiała wystąpić rozbieżność w nadanej kategorii); również Koło Łowieckie nie kwestionowało proponowanej kategorii obwodu łowieckiego nr [...] w toku konsultacji społecznych oraz w toku opiniowania projektu uchwały przez ZO PZŁ w Pile.
Organ dodał, że w 2026 roku planowane jest rozpoczęcie prac w zakresie nowelizacji uchwały nr XXVII/498/21 z dnia 22 lutego 2021 r., w toku których rozpatrzone zostaną wszystkie wnioski zgłoszone przez dzierżawców obwodów łowieckich, w tym również dokonane zostanie ponowne zaliczenie obwodów łowieckich do kategorii na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie wskaźników i czynników służących kategoryzacji obwodu łowieckiego z uwzględnieniem danych z ostatnich trzech łowieckich lat gospodarczych poprzedzających rok, w którym dokonane zostanie zaliczenie obwodów łowieckich do określonej kategorii. W tym celu podjęto działania zmierzające do zabezpieczenia środków na realizację zadania polegającego na zmianie zaskarżanej uchwały w formie dotacji celowej na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu.
Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest w pierwszej kolejności zobowiązany zbadać jej dopuszczalność, gdyż zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., podjętym przez organ stanowiący samorządu województwa (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II OZ 714/19, postanowienie WSA w Opolu z dnia 29 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Op 320/21, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Go 710/16 - dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) – a co też wynika wprost z treści art. 27 ust. 1 Prawa łowieckiego w zw. z art. 9, art. 18 pkt 20 i art. 89 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 581 ze zm.). Tego rodzaju uchwała ustanawia bowiem podział obszaru województwa na obwody łowieckie oraz reguluje zaliczenie obwodów łowieckich do kategorii, o których mowa w art. 26a ust. 1. W konsekwencji taka uchwała może być zaskarżona do sądu administracyjnego w trybie art. 90 ust. 1 u.s.w., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć akt do sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że niezbędnym warunkiem dopuszczalności takiej skargi jest wykazanie interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. U podstaw legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego skargę musi istnieć konkretny, wynikający z określonej normy prawnej, przyznającej temu podmiotowi określone korzyści prawne - interes prawny. Interes ten musi być własny, osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu. Nadto, interes prawny powinien mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny, zaś o tym, czy konkretnemu podmiotowi przysługuje w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (por. wyroki NSA z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1627/06 i 11 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 145/06,dostene jw.). Podkreślić przy tym należy, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. np. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1503/18, dostępny jw.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy natomiast odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, lecz nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, z których wynikają konkretne uprawnienia lub obowiązki naruszone danym aktem administracyjnym. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1503/18, dostępny jw.). Przymiotu strony w sprawie sądowoadministracyjnej nie ma zatem osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony interesu faktycznego (por. np. wyroki NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn., akt II GSK 909/10, 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1043/10 i 4 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 419/10 - dostępne jw.).
Przenosząc te ogóle rozważania na grunt niniejszej sprawy, należało uznać, że Koło Łowieckie jako strona skarżąca nie wykazało, by w wyniku podjęcia zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia jego interesu prawnego, rozumianego jako istnienie bezpośredniego, aktualnego związku między zaskarżonym aktem organu administracji a własną, indywidualną sytuacją skarżącego. W świetle kwalifikowanego charakteru legitymacji do zaskarżenia powyższego rodzaju aktu prawa miejscowego samorządu województwa strona skarżąca nie spełniła przewidzianej w art. 90 ust. 1 u.s.w. przesłanki dopuszczalności wniesienia skargi na uchwałę Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 22 lutego 2021 r. nr XXVII/498/21 w sprawie podziału województwa wielkopolskiego na obwody łowieckie i zaliczenia obwodów łowieckich do kategorii (Dz.Urz.Woj.Wielk. z dnia 9 marca 2021 r., poz. 2057).
Zdaniem Sądu, ani posiadanie infrastruktury łowieckiej na danym terenie, ani też zawarcie umowy dzierżawy obwodu łowieckiego czy też prowadzenia działalności gospodarczej na tym terenie nie stanowi o interesie prawnym, który mógłby zostać bezpośrednio naruszony uchwałą w sprawie podziału na obwody łowieckie i zaliczeniu obwodów do określonej kategorii.
Interesu prawnego w skarżeniu przedmiotowej uchwały nie sposób wywodzić z faktu zawarcia umowy dzierżawy spornego obwodu łowieckiego nr [...], z czym wiąże się wykonywanie działalności łowieckiej, jak też ponoszenie opłat z tytułu czynszu dzierżawnego. Taka umowa jest bowiem umową, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego w kwestiach nieuregulowanych w Prawie łowieckim (art. 29a ust. 3 Prawa łowieckiego). Prawo łowieckie statuuje zaś zasadę, że obwody łowieckie wydzierżawia się kołom łowieckim Polskiego Związku Łowieckiego (art. 28). Z kolei art. 29 tej ustawy określa, kto wydzierżawia te obwody oraz wskazuje, że wydzierżawia się je na okres nie krótszy niż 10 lat. Natomiast to, jakie elementy powinna zawierać umowa dzierżawy obwodu łowieckiego i kiedy ulega ona rozwiązaniu określa przepis art. 29a Prawa łowieckiego.
W ocenie Sądu, ani w przepisach Prawa łowieckiego, ani też w przepisach wykonawczych do tej ustawy – jak w szczególności powołane w odpowiedzi na skargę rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie wskaźników i czynników służących kategoryzacji obwodu łowieckiego (Dz.U. z 2019 r., poz. 536) czy rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 października 2018 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania czynszu dzierżawnego oraz udziału dzierżawców obwodów łowieckich w kosztach ochrony lasu przed zwierzyną (Dz.U. z 2018 r., poz. 2085) – nie ma przepisu uprawniającego koło łowieckie do formułowania stanowiska w kwestii podziału na obwody łowieckie czy ustalania granic obwodów łowieckich, a w konsekwencji i zaliczenia obwodu łowieckiego do danej kategorii (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 123/09, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 340/09, wyrok WSA w Kielcach z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 236/08 – orzeczenia przywołane w postanowieniu WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Go 206/21, dostępnym jw.).
Zarzucany uchwale nr XXVII/498/21 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 22 lutego 2021 r., domniemany błąd w zaliczeniu (przypisaniu) obwodu łowieckiego nr [...] do określonej kategorii nie mógł zatem sam z siebie powodować, że Koło Łowieckie dzierżawiące ten obwód ma z tego tytułu legitymację skargową w rozumieniu art. 90 ust. 1 u.s.w. do zaskarżenia przedmiotowej uchwały.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 Prawa łowieckiego w umowie dzierżawy obwodu łowieckiego w szczególności wskazuje się: 1) numer i powierzchnię obwodu łowieckiego; 2) obszar gruntów leśnych i polnych wchodzących w skład obwodu łowieckiego; 3) kategorię obwodu łowieckiego; 4) wysokość czynszu za dzierżawę obwodu łowieckiego i termin jego płatności. Z kolei określona kategoria obwodu łowieckiego ma oczywisty wpływ na wysokość czynszu dzierżawnego. Niemniej jednak zasadniczo to przed zawarciem takiej umowy – która przecież oparta jest na zasadzie dobrowolności – koło łowieckie powinno ocenić, czy z uwagi na zaliczenie w drodze uchwały danego obwodu łowieckiego do określonej kategorii chce podjąć czy też kontynuować na nim działalność łowiecką. Podobnie, powinno ocenić możliwość realizacji obowiązków związanych z realizowaniem rocznego planu, mając świadomość obowiązku udziału w kosztach ochrony lasu przed zwierzyną, o którym mowa w art. 30 Prawa łowieckiego. Poza tym, prawo przewiduje możliwość rozwiązania umowy dzierżawy obwodu łowieckiego czy podejmowanie innych działań w razie zasadniczej zmiany okoliczności (włącznie z możliwością skorzystania z zasady rebus sic stantibus, określonej w art. 357ą Kodeksu cywilnego).
Końcowo stwierdzić zatem należy, że Koło Łowieckie nie wskazało przepisu prawa powszechnie obowiązującego, z którego wynikałby jego interes prawny do zaskarżenia powyższej uchwały. Skarżący nie wykazał też bezpośredniego związku pomiędzy prawem lub uprawnieniem chronionym przez taki przepis a zaskarżoną uchwałą, który wskazywałaby na to, że jego własny, indywidualny interes prawny został naruszony przez zakwestionowany akt. W ocenie Sądu, powołane przez stronę skarżącą okoliczności przemawiają wprawdzie za istnieniem jej interesu faktycznego, jednak nie świadczą o naruszeniu jej interesu prawnego lub uprawnienia.
Podsumowując, Sąd uznał, że skoro w skardze nie wykazano, iż zaskarżona uchwała narusza konkretny, aktualny i realny interes prawny lub uprawnienie podmiotu, który wniósł skargę, należało ją odrzucić bez merytorycznego rozpoznania.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 1 u.s.w. orzekł, jak w pkt 1 sentencji.
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (pkt 2 sentencji).