II SA/Po 57/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które nakazywały właścicielce lokalu A. K. doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez wymontowanie drzwi zewnętrznych i zamontowanie okna oraz rozbiórkę stopni wejściowych. Prace te zostały wykonane samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, w budynku wpisanym do gminnej ewidencji zabytków. Sąd uznał, że kluczowym błędem proceduralnym organów było niewystarczające uzgodnienie z konserwatorem zabytków. Zgodnie z przepisami, postępowanie naprawcze przy obiektach zabytkowych wymaga uzgodnienia z konserwatorem, a pismo organu ochrony zabytków nie spełniało wymogów formalnych postanowienia. Sąd podkreślił, że uzgodnienie jest wymagane zarówno dla decyzji legalizacyjnej (art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.), jak i dla decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.). Mimo uchylenia decyzji z przyczyn proceduralnych, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania czy błędnej oceny stanu faktycznego, wskazując, że kwestie historycznego charakteru budynku należą do kompetencji konserwatora zabytków. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów o opłatach za czynności adwokackie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymóg uzgodnienia z konserwatorem zabytków w postępowaniach naprawczych dotyczących obiektów zabytkowych oraz forma wymagana dla takiego uzgodnienia.
Dotyczy spraw obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków lub znajdujących się na terenie historycznych układów urbanistycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego dotyczące obiektu wpisanego do gminnej ewidencji zabytków wymaga uzgodnienia z właściwym konserwatorem zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie naprawcze przy obiekcie objętym ochroną konserwatorską, w tym wpisanym do gminnej ewidencji zabytków, wymaga uzgodnienia z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Uzasadnienie
Przepis art. 39 ust. 3 P.b. nakazuje uzgodnienie pozwolenia na budowę lub rozbiórkę z konserwatorem zabytków dla obiektów ujętych w gminnej ewidencji. Sąd uznał, że wymóg ten ma zastosowanie również do postępowań naprawczych w trybie art. 50-51 P.b., zarówno w przypadku legalizacji (art. 51 ust. 1 pkt 2), jak i nakazu przywrócenia stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1).
Czy pismo organu ochrony zabytków może zastąpić postanowienie wymagane przez art. 106 § 5 k.p.a. w ramach uzgodnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo organu ochrony zabytków nie spełnia wymogów formalnych postanowienia, na które służy stronom zażalenie, a które jest wymagane przez art. 106 § 5 k.p.a. w procesie uzgodnień.
Uzasadnienie
Wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (w formie postanowienia) stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej.
Czy naruszenie przepisów o terminach prowadzenia postępowania administracyjnego (art. 35 k.p.a.) lub zasady szybkości i wnikliwości (art. 8 i 12 k.p.a.) stanowi podstawę do uchylenia decyzji, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność prowadzenia postępowania w sposób przewlekły nie stanowi przesłanki do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, jeśli strona nie wykazała istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy lub nie skorzystała z dostępnych środków prawnych (np. zażalenie na bezczynność).
Uzasadnienie
Skarżąca nie wykazała, jak naruszenie art. 8 i 12 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, roboty budowlane były już wykonane w momencie wszczęcia postępowania, a skarżąca nie skorzystała ze środków prawnych na przewlekłość postępowania.
Przepisy (23)
Główne
P.b. art. 39 § ust. 3
Prawo budowlane
Wymóg uzgodnienia z konserwatorem zabytków dla obiektów z gminnej ewidencji zabytków przy wydawaniu pozwolenia na budowę lub rozbiórkę.
P.b. art. 51 § ust. 1
Prawo budowlane
Postępowanie naprawcze.
k.p.a. art. 106 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wydanie decyzji po zajęciu stanowiska przez inny organ.
k.p.a. art. 106 § ust. 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Forma zajęcia stanowiska przez inny organ (postanowienie) i możliwość zażalenia.
k.p.a. art. 145 § pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 7a
Prawo budowlane
Definicja przebudowy.
P.b. art. 28 § ust. 1
Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.
P.b. art. 29 § ust. 2
Prawo budowlane
Wyłączenie stosowania art. 28 w określonych przypadkach (nie dotyczyło sprawy).
P.b. art. 50 § ust. 1
Prawo budowlane
Podstawa do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
P.b. art. 51 § ust. 7
Prawo budowlane
Zakres zastosowania art. 51 P.b. również do robót już wykonanych.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości i wnikliwości postępowania.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy wzruszenia ostatecznej decyzji.
k.p.a. art. 145 § pkt 1 lit. b
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kryterium kontroli zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
u.o.z.i.o.z. art. 5 § ust. 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek zabezpieczenia i utrzymania zabytku.
u.o.z.i.o.z. art. 5 § ust. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wymaganych uzgodnień z konserwatorem zabytków w postępowaniu naprawczym dotyczącym obiektu zabytkowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.) przez wadliwe przyjęcie naruszenia historycznej formy architektonicznej. • Naruszenie art. 8 i 12 k.p.a. przez długotrwałe prowadzenie postępowania i spowodowanie szkody majątkowej. • Karta adresowa zabytku nie odzwierciedla stanu historycznego z czasu budowy. • Organ nie uwzględnił wniosku o sprawdzenie strony internetowej 'Historia S.'.
Godne uwagi sformułowania
Wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej. • Pismo kierownika delegatury w K. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z 20 czerwca 2024 r. tego warunku nie spełnia. • Sama okoliczność prowadzenia postępowania w sposób przewlekły nie stanowi przesłanki wyeliminowania decyzji zapadłej w tak prowadzonym postępowaniu.
Skład orzekający
Jakub Zieliński
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Świstak
sędzia
Robert Talaga
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymóg uzgodnienia z konserwatorem zabytków w postępowaniach naprawczych dotyczących obiektów zabytkowych oraz forma wymagana dla takiego uzgodnienia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków lub znajdujących się na terenie historycznych układów urbanistycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony zabytków i samowoli budowlanej, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Kluczowe jest tu naruszenie proceduralne związane z brakiem uzgodnień, co pokazuje znaczenie formalności w prawie.
“Samowola budowlana przy zabytku? Sąd uchyla decyzję z powodu braku zgody konserwatora!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.