II SA/PO 552/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę właścicieli na decyzję o czasowym odebraniu psa i dwóch kotów z powodu rażącego zaniedbania i złych warunków bytowych zwierząt.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę M. i J. G. na decyzję o czasowym odebraniu im psa i dwóch kotów. Właściciele zarzucali błędy proceduralne i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o ochronie zwierząt. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację zdjęciową i opinię weterynaryjną, uznał, że zwierzęta były utrzymywane w rażącym zaniedbaniu i niechlujstwie, co stanowiło zagrożenie dla ich życia i zdrowia. W związku z tym, skarga została oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi M. G. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o czasowym odebraniu zwierząt (psa i dwóch kotów). Skarżący zarzucali naruszenia przepisów K.p.a. oraz ustawy o ochronie zwierząt, kwestionując sposób przeprowadzenia interwencji i stan zwierząt. Sąd, opierając się na przepisach ustawy o ochronie zwierząt, w szczególności art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 3, uznał, że warunki, w jakich przebywały zwierzęta, stanowiły rażące zaniedbanie i niechlujstwo, zagrażając ich życiu i zdrowiu. Pies był trzymany na łańcuchu w zanieczyszczonym kojcu bez budy, a koty były wychudzone i chore. Sąd podkreślił, że nawet jeśli stan zdrowia zwierząt w momencie badania po odebraniu nie był krytyczny, to samo stwierdzenie traktowania zwierzęcia w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. jest wystarczające do wydania decyzji o odebraniu. Kwestie proceduralne dotyczące interwencji oraz stan schroniska, do którego przekazano zwierzęta, nie miały wpływu na ocenę zasadności decyzji o odebraniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, warunki bytowania zwierząt, polegające na utrzymywaniu psa w rażącym zaniedbaniu i niechlujstwie (pies w kojcu na łańcuchu, bez budy, na zanieczyszczonej odchodami słomie) oraz złym stanie zdrowia kotów (wychudzenie, choroba FIP u jednego, FCoV u drugiego), stanowiły zagrożenie dla ich życia i zdrowia, uzasadniając zastosowanie trybu niecierpiącego zwłoki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opisane warunki bytowania psa (łańcuch, brak budy, zanieczyszczenie) oraz stan zdrowia kotów (wychudzenie, choroby) wypełniają przesłanki rażącego zaniedbania i niechlujstwa, a także wystawiania zwierzęcia na działanie warunków atmosferycznych zagrażających jego zdrowiu lub życiu. Te okoliczności, zgodnie z art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, uzasadniają czasowe odebranie zwierząt w trybie niecierpiącym zwłoki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.o.z. art. 7 § 1
Ustawa o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 7 § 3
Ustawa o ochronie zwierząt
Pomocnicze
u.o.z. art. 7 § 1b
Ustawa o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 7 § 1c
Ustawa o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 6 § 1a
Ustawa o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 6 § 2
Ustawa o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 6 § 10
Ustawa o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 6 § 2
Ustawa o ochronie zwierząt
Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach uniemożliwiających zachowanie naturalnej pozycji.
u.o.z. art. 6 § 2
Ustawa o ochronie zwierząt
Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć m.in. wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu.
u.o.z. art. 1 § 1
Ustawa o ochronie zwierząt
K.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 78 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 81a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunki bytowania zwierząt (pies w kojcu na łańcuchu, bez budy, zanieczyszczenie; koty wychudzone i chore) stanowiły rażące zaniedbanie i niechlujstwo, zagrażając ich życiu i zdrowiu. Zastosowanie trybu niecierpiącego zwłoki (art. 7 ust. 3 u.o.z.) było uzasadnione ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia zwierząt. Kwestie proceduralne dotyczące interwencji oraz stan schroniska nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji o odebraniu zwierząt.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z. poprzez jego niezastosowanie. Zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia statusu osób interweniujących i procedur przez nie stosowanych. Zarzuty dotyczące zbagatelizowania oświadczeń lekarzy weterynarii wskazujących na brak uzasadnienia interwencji. Zarzuty dotyczące skandalicznych warunków w schronisku, do którego przekazano zwierzęta.
Godne uwagi sformułowania
utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu stan zagrożenia nie oznacza bezpośredniego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia, ale że stan ten może, a nie musi wywołać negatywne skutki dla jego życia lub zdrowia
Skład orzekający
Jakub Zieliński
przewodniczący
Izabela Paluszyńska
sprawozdawca
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasowego odebrania zwierząt w trybie niecierpiącym zwłoki z powodu rażącego zaniedbania i złych warunków bytowych, a także kwestie proceduralne związane z interwencjami i oceną dowodów w sprawach o ochronę zwierząt."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o ochronie zwierząt, w tym trybu interwencyjnego. Nie stanowi przełomu, ale utrwala dotychczasową linię orzeczniczą w zakresie ochrony zwierząt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaniedbania zwierząt i pokazuje, jakie konsekwencje prawne mogą z tego wyniknąć. Jest to temat budzący emocje i zainteresowanie szerszej publiczności, a także ważny dla praktyków prawa zwierząt.
“Pies na łańcuchu i chore koty – sąd potwierdza: to rażące zaniedbanie, zwierzęta muszą zostać odebrane!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 552/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi M. G. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją nr [...] z 05 maja 2025 r. wskazując na art. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 z późn. zm. dalej u.o.z.) postanowił:
1) czasowo odebrać psa rasy mieszanej oraz dwa koty rasy europejskiej z nieruchomości położonej pod adresem [...], ul. [...], [...], M. G. i J. G.;
2) przekazać czasowo odebrane zwierzęta do schroniska dla zwierząt w R. prowadzonego przez Fundację [...];
3) nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Burmistrz wyjaśnił, że schronisko w R. (dalej także jako Schronisko) prowadzone przez Fundację [...] (dalej także jako Fundacja) zostało poinformowane telefonicznie, że na wskazanej w decyzji posesji znajduje się pies w kojcu, na łańcuchu, bez budy. W dniu 1 grudnia 2024 r. przedstawiciele Fundacji wraz z funkcjonariuszami Policji przeprowadzili interwencję. Ustalono, że pies był zamknięty w kojcu, na łańcuchu, bez budy, w naczyniu znajdowała się zielona woda, a kojec wypełniony był w całości odchodami. Na posesji znajdowały się również dwa koty, których wygląd wskazywał na wygłodzenie.
Z oceny stanu zdrowia zwierząt, sporządzonej przez lek. wet. S. S. wynika, że pies w momencie odebrania od właścicieli nie przejawiał zachowań agresywnych. Stan kondycji 3 w skali BCS, żebra, kręgi lędźwiowe, kości miednicy uwydatnione, łatwo wyczuwalne. Minimalna ilość tkanki tłuszczowej. Brzuch podkasany. Stan okrywy włosowej średni, brzydki zapach, sierść brudna od odchodów. Brak informacji na temat wymaganych szczepień przeciwko wściekliźnie. Pierwszy kot osłabiony, apatyczny. Stan kondycji 3 w skali BCS, żebra kręgi lędźwiowe, kości miednicy uwydatnione, łatwo wyczuwalne. Ogon obcięty. Minimalna ilość tkanki tłuszczowej. Wykonane badania potwierdziły FIP - postać wysiękową, podjęto decyzję o eutanazji. Drugi kot z zachowania niespokojny, w kontakcie z człowiekiem przejawia zachowania agresywne. Stan kondycji 3 w skali BCS, żebra, kręgi lędźwiowe, kości miednicy uwydatnione, łatwo wyczuwalne. Minimalna ilość tkanki tłuszczowej. Badania potwierdziły dodatni wynik FCoV, zalecono izolację od pozostałych kotów w schronisku.
W dniu 19 grudnia 2024 r. wpłynął wniosek Fundacji o wydanie decyzji w zakresie tymczasowego odebrania M. i J. G. (dalej także jako skarżący) ww. zwierząt: psa rasy mieszaniec oraz dwóch kotów.
Wypowiadając się w sprawie skarżący oświadczyli, że pies chodził wolno a zamknięty był na czas wizyty księdza. Koty są zwierzętami, które się same czyszczą i jest to ich naturalna fizjologia. Kot bez ogona został już w takim stanie przygarnięty. W ocenie właścicieli zwierzęta były zdrowe i nie miały żadnych oznak choroby.
Burmistrz zaznaczył, że decyzją z 23 stycznia 2025 r. postanowił o czasowym odebraniu zwierząt, ale rozpoznając odwołanie skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 12 lutego 2025 r. uchyliło w całości ww. decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO podzieliło stanowisko organu I instancji co do złych warunków utrzymywania zwierząt, zarzucając Burmistrzowi brak orzeczenia o tym, któremu z podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 1 u.o.z. czasowo odebrane zwierzęta mają zostać przekazane.
Podsumowując Burmistrz stwierdził, że biorąc pod uwagę materiał dowodowy zebrany podczas prowadzenia postępowania jak również kierując się dobrem zwierząt należało orzec o ich czasowym odebraniu skarżącym. Orzeczenie o natychmiastowym wykonaniu decyzji zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 2 u.o.z.
W terminowo złożonym odwołaniu skarżący, zastępowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z. poprzez jego niezastosowanie.
W podstawie prawnej decyzji Burmistrz wskazał między innymi art. 7 u.o.z. bez wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych tego artykułu. Pełnomocnik zarzucił rażącą sprzeczności z dyspozycją art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a., że decyzja administracyjna powinna wskazać podstawę prawną, w oparciu o która ją wydano.
W odniesieniu do osób interweniujących nie wyjaśniono w ogóle, czy A. S. i A. Ł. działały z jakiegokolwiek upoważnienia organizacji zajmującej się ochroną zwierząt oraz czy w ogóle są pracownikami Schroniska, czy dochowały wszelkich procedur opisanych w przepisach o ochronie zwierząt w związku ze swoją interwencją, nie wyjaśniono jakie w ogóle są te procedury.
W sprawie nie wzięto pod uwagę oświadczeń lekarza weterynarii M. R. oraz Starszego Inspektora Weterynaryjnego ds. Ochrony Zwierząt z Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego w [...] lekarza weterynarii M. T. wskazujących, zdaniem pełnomocnika skarżących, zarówno na brak uzasadnienia dla podjęcia interwencji w zakresie zrealizowanym przez te osoby.
Decyzją z 02 czerwca 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: K.p.a.) w zw. z art. 7 ust. 2a u.o.z. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Jakkolwiek w sentencji decyzji Burmistrz wśród przepisów wskazał art. 7 ustawy o ochronie zwierząt, bez wyszczególnienia konkretnych jego jednostek redakcyjnych, nie miało to jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie, nie przeszkodziło w żaden sposób instancyjnej kontroli decyzji.
Z uwagi na brzmienie art. 7 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.o.z. ("Zwierzę [...] może być czasowo odebrane...") rozstrzygnięcia w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi mają charakter uznaniowy. Organowi administracji publicznej pozostawiona jest zatem określona swoboda wyboru i ukształtowania rozstrzygnięcia, która to jednak nie oznacza całkowitej dowolności.
Zdaniem SKO rozstrzygnięcie Burmistrza jest słuszne i zostało w sposób wyczerpujący i przekonywający umotywowane, a poczynione przezeń ustalenia faktyczne w zakresie niewłaściwych warunków bytowania zwierząt, przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, kierując się zasadami logiki i wskazaniami doświadczenia życiowego, należy ocenić jako trafne. Brak należytej opieki nad zwierzęciem i utrzymywanie go w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa stanowi przejaw utrzymywania zwierzęcia w niewłaściwych warunkach bytowania w rozumieniu art. 6 ust. 10 u.o.z., czyli jedną z form znęcania się nad nim.
W terminowo złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. G. i J. G., zastępowani przez tego samego zawodowego pełnomocnika, zarzucili niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt. Pełnomocnik wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie i obciążenie organu kosztami postępowania.
SKO nie odniosło się do zarzutu odwołania dotyczącego braku wyjaśnienia, czy A. S. i A. Ł. działały z jakiegokolwiek upoważnienia organizacji zajmującej się ochroną zwierząt oraz czy w ogóle są pracownikami Schroniska, czy dochowały wszelkich procedur opisanych w przepisach o ochronie zwierząt w związku ze swoją interwencją, nie wyjaśniono jakie w ogóle są te procedury. Zdaniem pełnomocnika nie jest wyjaśnieniem sprawy konkluzja, że Fundacja nigdy nie kwestionowała statusu interweniujących osób.
Nowy element w sprawie, zdaniem pełnomocnika wcześniej znany społeczności lokalnej w tym skarżącym, to warunki w jakich zwierzęta (w tym odbierane w trybie tożsamym z trybem zastosowanym wobec skarżących) przebywają w schronisku prowadzonym przez Fundację, które to warunki pełnomocnik ocenił jako skandaliczne. Do skargi dołączono kserokopię protokołu z kontroli doraźnej przeprowadzonej 19 maja 2025 r. w Schronisku, przez Powiatowego Inspektora Weterynarii w [...].
Zdaniem skarżących, wobec stwierdzonych uchybień w prowadzeniu Schroniska nie można było przejść obojętnie nad argumentem skierowanym na podważanie statusu osób interweniujących. To przecież te osoby stwierdzają i interpretują fakty stanowiące podstawę do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt.
SKO w uzasadnieniu decyzji zbagatelizowało oświadczenia lek. wet. M. R. oraz Starszego Inspektora Weterynaryjnego ds. Ochrony Zwierząt z Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego w [...] lek. wet. M. T. wskazujących, zdaniem pełnomocnika skarżących, zarówno na brak uzasadnienia dla podjęcia interwencji w zakresie zrealizowanym przez te osoby.
Pełnomocnik podsumował, że poprzez cały szereg niewiadomych pozostawionych bez rozstrzygnięcia nie można uznać zaskarżonej decyzji za kończącą postępowanie w sposób należyty i zupełny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyżej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem które nie ma znaczenia w kontrolowanej sprawie. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza; Burmistrz orzekł o czasowym odebraniu skarżącym psa rasy mieszanej oraz dwóch kotów rasy europejskiej oraz o przekazaniu czasowo odebranych zwierząt do schroniska dla zwierząt w R., prowadzonego przez Fundację [...], której przedstawicielki odebrały zwierzę.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o ochronie zwierząt, która w art. 6 ust. 1a ustanawia bezwzględny zakaz znęcania się nad zwierzętami. Ustawodawca doprecyzował w ustępie 2, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, wskazując przykładowy katalog takich zachowań ("a w szczególności"). Zarazem należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.z. zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, zaś człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Jednym z środków prawnych mających na celu dobro zwierzęcia jest czasowe odebranie zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi, uregulowane w przepisach art. 7 u.o.z.
W wymienionym artykule są uregulowane dwa tryby postępowania właściwego organu (tj. wójta burmistrza, prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia), zmierzające do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Ich zastosowanie warunkowane jest momentem odebrania zwierzęcia.
W przypadku opisanym w art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę któremu jest zadawany ból albo świadomie dopuszczane jest zadawanie bólu lub cierpień, a więc zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2, może zostać czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Na podstawie art. 7 ust. 1b u.o.z. przekazanie czasowo odebranego zwierzęcia następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane. W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (ust. 1c).
Stosownie natomiast do art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą. Analiza treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że wydanie "następczej" decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia wymaga zaistnienia kumulatywnie dwóch przesłanek. Po pierwsze - pozostawanie zwierzęcia u aktualnego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. To zagrożenie nie musi być spowodowanie znęcaniem się nad zwierzęciem, ale też innym zachowaniem np. brakiem opieki weterynaryjnej nad chorym czy rannym zwierzęciem. Źródłem zagrożenia będzie zachowanie (działanie, zaniechanie) właściciela (opiekuna). Po drugie - zaistniał stan niecierpiący zwłoki, który wymusza natychmiastowe odebranie zwierzęcia. Przepis ten opisuje sytuację, gdy dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z., do których odwołuje się przepis art. 7 ust. 1, stanowiący podstawę wydania przez organ decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia, a nadto ustalenia czy zaistniał stan zagrażający życiu lub zdrowiu zwierzęcia. Pojęcie "zagrożenia" odnosi się do stanu hipotetycznego i tylko potencjalnego zagrożenia zdrowia zwierzęcia. Już samo posłużenie się przez ustawodawcę omawianym pojęciem wskazuje właśnie na ową potencjalność i hipotetyczność. Stan zagrożenia nie oznacza wystąpienia bezpośredniego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia, ale że stan ten może, a nie musi wywołać negatywne skutki dla jego życia lub zdrowia, co właśnie wyczerpuje pojęcie zagrożenia. Poza tym niewątpliwie ocena w tym zakresie musi wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się zwierzę. Taki stan należy powiązać, o czym już wyżej wspomniano, z kwalifikowanymi naruszeniami z art. 6 ust. 2 u.o.z. Wśród tych kwalifikowanych naruszeń wskazano na sytuacje będące nośnikiem zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierzęcia. A więc już samo stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co jest równoznaczne z podstawą do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., II OSK 1135/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie zastosowano tryb odebrania zwierząt określony w art. 7 ust. 3 u.o.z. uznając, że zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, uznając z uwagi na sytuację określona w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji.
W przedmiotowej sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego a w szczególności opisu warunków w jakich przebywał pies i stanu zdrowia kotów, wynikających z dokumentacji zdjęciowej, protokołu interwencji i opisu stanu zdrowia zwierząt z zaświadczenia weterynarza z 19.12.2024r., w ocenie sądu, postępowanie organów było prawidłowe. Trzymanie psa na dworze, w kojcu, na łańcuchu, bez budy, na zanieczyszczonej odchodami słomie wskazuje na utrzymywanie zwierzęcia w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. Wyczerpuje również zachowanie wskazane w art. 6 ust. 2 pkt 17 u.o.z., zgodnie z którym za znęcanie uważane jest też: wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu. Interwencja miała miejsce w grudniu, pies nie miał warunków chroniących go przed warunkami atmosferycznymi. Za "niewłaściwe warunki", uznaje się m.in. takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku. Przy czym niewłaściwe warunki bytowania to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także np. brak zapewnienia zwierzęciu właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem itp. (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2021 r., IV SA/Wa 999/21). Brak czystej wody i karmy, ilość odchodów wskazuje, że pies w takich warunkach przebywał dłużej a nie jak twierdziła skarżąca, jedynie na czas wizyty księdza. Słusznie organ uznał, że to, iż po interwencji skarżący zakupili budę dla psa i nowe miski nie zmienia oceny utrzymywania zwierzęcia w trakcie interwencji w stanie rażącego zaniedbania, niechlujstwa. Pies stał we własnych odchodach, nie miał dostępu do wody ani jedzenia, będąc w zamkniętym kojcu miał na szyi łańcuch, był wychudzony. Koty były wychudzone, chore, stan jednego z nich uzasadniał dokonanie eutanazji a drugi wymagał leczenia. Koty znajdowały się na zewnątrz i nie dostawały wyżywienia. W toku postępowania skarżący nie przedstawili dowodów na okoliczność dbałości o koty. Stan ich zdrowia, wygląd opisany przez weterynarza po odebraniu kotów był bardzo zły. Skarżący nie przedstawili jakichkolwiek dowodów dbałości o koty. Zwierzęta te nie były pod opieką weterynarza, nie miały legowiska, miejsca do jedzenia. Skarżąca zadeklarowała ich kupno dopiero po interwencji. Skarżąca przedstawiła zaświadczenie o szczepieniu psa na wściekliznę sprzed pół roku przed interwencją. Potwierdza ono dokonanie szczepienia, jednak nie może wskazywać na zapewnienie przez skarżących psy odpowiednich warunków, gdyż w dniu interwencji zła sytuacja zwierząt opisana została w protokole interwencji i udokumentowana zdjęciami.
Fakt, że podczas badania po odbiorze psa weterynarz nie stwierdził złego stanu zdrowia zwierzęcia, a jedynie niedowagę, brud, brzuch podkasany (nad czym również trudno przejść do porządku dziennego) nie świadczy o tym, że w opisywanym przypadku nie wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 u.o.z., gdyż samo już stwierdzenie traktowania zwierzęcia w sposób określony w art. 6 ust. 2 ww. ustawy jest wystarczające do wydania przez organ decyzji, na podstawie której następuje odebranie zwierzęcia. Regulacja ta wskazuje bowiem na potencjalność i hipotetyczność nieprawidłowej sytuacji zwierzęcia. Stan zagrożenia nie oznacza bezpośredniego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia ale, że określony stan może a nie musi wywoływać negatywne skutki dla życia lub zdrowia zwierzęcia, co wyczerpuje pojęcie zagrożenia (por. powołany wyżej wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., II OSK 1135/18, a także wyrok WSA w Poznaniu z 18 lipca 2019 r., II SA/Po 108/19).
Dołączone przez skarżącą oświadczenie, jak podała sąsiadów, nie stanowi dowodu potwierdzającego ustalony m.in. na podstawie dokumentacji zdjęciowej stan faktyczny. Należy wyjaśnić, że kwestia bezpośredniego zamiaru skarżących co do znęcania się nad zwierzętami nie byłą ustalana, gdyż umyślność i postać zamiaru nie należą do materialnoprawnych przesłanek zawartych w art. 6 ust. 2 u.o.z. W przedmiotowej sprawie wystarczające jest zaistnienie obiektywnych okoliczności polegających na tym, że właściciel (opiekun) w jakikolwiek sposób dopuścił do wystąpienia stanu kwalifikowanego w świetle art. 6 ust. 2 u.o.z. jako znęcanie się nad zwierzęciem (por.m.in. wyrok NSA z 25 czerwca 2021 r., I OSK 462/21, wyrok WSA w Gdańsku z 13 stycznia 2022 r., III SA/Gd 507/21). Kwestię ewentualnego zawinienia przesądzić bowiem może sąd powszechny, w odrębnym postępowaniu karnym.
Podnoszona w skardze kwestia osób przeprowadzających interwencję i sposobu jej przeprowadzenia nie wymagała dodatkowych ustaleń. Wystarczającym było bowiem oświadczenie fundacji, że działania podejmowane były w jej imieniu. W niniejszej sprawie istotne jest bowiem ustalenie zasadności interwencji a nie jej dokładny przebieg. W tej sprawie istotne są kwestie dotyczące dobra zwierząt, warunków w jakich przebywały a nie np. naruszanie miru domowego, które może ewentualnie stanowić podstawę postępowania w innym trybie. Tak samo kwestia dotycząca warunków panujących w schronisku nie podlega ocenie w niniejszej sprawie. Burmistrz zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.z. przekazał zwierzęta do schroniska dla zwierząt. W toku postępowania ustalał czy zwierzęta nadal tam przebywają. Ewentualne zaniedbania w schronisku nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje również, jak słusznie wskazało SKO brak podania jednostek redakcyjnych art. 7 u..o.z. przez organ I instancji.
Decyzja wydana w niniejszej sprawie, mająca charakter następczy prawidłowo zawierała rozstrzygnięcia o czasowym odebraniu zwierząt i ich przekazaniu do schroniska, mimo iż w dniu jej wydania jedno ze zwierząt nie żyło. Decyzja ta bowiem oceniała prawidłowość dokonanej przed jej wydaniem interwencji.
W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organy zasadnie uznały, oceniając całokształt zebranego materiału dowodowego, iż pies i dwa koty skarżących znajdowały się w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 3 u.o.z. Dokonana przez organy ocena dowodów nie nosi znamion dowolności i brak jest podstaw do twierdzenia, iż rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 art. 80 czy art. 81a § 1 k.p.a. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. Przytoczone wyżej okoliczności dawały organom orzekającym w sprawie podstawy do uznania, iż warunki w jakich przebywały zwierzęta, były niewłaściwe w rozumieniu ustawy i w konsekwencji sytuacja, w jakiej się znajdowały, stanowiła zagrożenie dla ich zdrowia, a nawet życia. Wobec tego czasowe odebranie zwierząt, należało ocenić jako niecierpiące zwłoki, wypełniające materialnoprawne przesłanki z art. 7 ust. 3 u.o.z. Argumentacja podniesiona w skardze dotyczące sposoby przeprowadzonej interwencji i osób ją przeprowadzającą nie ma wpływu na ocenę celowości czasowego odebrania zwierząt z uwagi na warunki w jakich przebywały. Sąd badając sprawę w granicach zakreślonych przez art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dostrzegł również żadnych innych naruszeń prawa materialnego bądź przepisów postępowania, które skutkowałyby uwzględnieniem skargi.
W konsekwencji zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI