II SA/Po 551/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-10-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezpieczeństwo żywnościkontakt z żywnościąmateriały i wyroby z tworzyw sztucznychwłókno słomy pszennejrozporządzenie (WE) 10/2011rozporządzenie (WE) 1935/2004wycofanie z obrotukontrola sanitarnainspekcja sanitarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki A. sp. z o.o. na decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą wycofanie z obrotu produktów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, zawierających włókno słomy pszennej, uznane za niedozwolony składnik.

Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą wycofanie z obrotu produktów (pojemników) przeznaczonych do kontaktu z żywnością, ze względu na użycie włókna słomy pszennej jako składnika. Spółka argumentowała, że produkty posiadają świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych i mogą być dopuszczone do obrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że włókno słomy pszennej nie znajduje się w unijnym wykazie dozwolonych substancji, a produkty nie spełniają wymogów rozporządzenia (WE) nr 10/2011.

Spółka A. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (WPWIS), która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) nakazującą wycofanie z obrotu wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Powodem nakazu było użycie do produkcji tych wyrobów niedozwolonego składnika – włókna słomy pszennej, które nie zostało wyszczególnione w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011. Spółka podnosiła, że produkty posiadają świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G., które stanowią dokumenty urzędowe i dowodzą dopuszczenia produktów do obrotu. Kwestionowała również sposób oceny przez organy dokumentacji producenta i deklaracji zgodności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że włókno słomy pszennej nie znajduje się w unijnym wykazie dozwolonych substancji, a produkty zawierające ten składnik nie powinny być dopuszczone do obrotu. Sąd podkreślił, że świadectwa granicznej kontroli sanitarnej, choć są dokumentami urzędowymi, nie są niepodważalne i podlegają ocenie organu w kontekście całokształtu materiału dowodowego. W tym przypadku, świadectwa zostały wydane na podstawie niepełnej dokumentacji (tylko dokumenty handlowe i przewozowe, bez potwierdzenia jakości zdrowotnej), co uzasadniało ich zakwestionowanie. Sąd stwierdził również, że deklaracje zgodności przedłożone przez spółkę nie spełniały wymogów formalnych określonych w rozporządzeniu (WE) nr 10/2011. W konsekwencji, decyzja nakazująca wycofanie produktów z obrotu została uznana za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, produkty zawierające włókno słomy pszennej nie mogą być dopuszczone do obrotu, ponieważ nie znajduje się ono w unijnym wykazie dozwolonych substancji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 10/2011, a producent nie uzyskał stosownego zezwolenia.

Uzasadnienie

Rozporządzenie (WE) nr 10/2011 stanowi, że materiały i wyroby z tworzyw sztucznych mogą być produkowane wyłącznie z dozwolonych substancji wyjściowych i dodatków wymienionych w załączniku I. Włókno słomy pszennej nie jest tam wymienione. Brak jest również dowodów na uzyskanie zezwolenia na jego stosowanie zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1935/2004. Świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego nie są wystarczające do podważenia tej zasady, zwłaszcza gdy zostały wydane na podstawie niepełnej dokumentacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 10/2011 art. 5 § 1

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 10/2011 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1935/2004 art. 5 § 1

Pomocnicze

k.p.a. art. 76 § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.b.ż.ż. art. 79 § 1 i 3

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 art. 138 § 2 lit. d i g

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 10/2011 art. 15 § 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 10/2011 art. 6 § 1, 4 i 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1935/2004 art. 2 § 2 lit. d

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1935/2004 art. 16

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1935/2004 art. 1 § 2

u.p.p. art. 11, 12 i 14

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.o.b.p. art. 24 § 5

Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włókno słomy pszennej nie znajduje się w unijnym wykazie dozwolonych substancji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 10/2011. Produkty zawierające niedozwolone składniki nie mogą być dopuszczone do obrotu. Świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego nie są niepodważalne i mogą być zakwestionowane, jeśli opierają się na niepełnej dokumentacji. Deklaracje zgodności przedłożone przez importera nie spełniały wymogów formalnych rozporządzenia (WE) nr 10/2011.

Odrzucone argumenty

Produkty posiadają świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych i mogą być dopuszczone do obrotu. Świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych są dokumentami urzędowymi i dowodzą dopuszczenia produktów do obrotu. Organy wadliwie oceniły dokumentację producenta i deklaracje zgodności.

Godne uwagi sformułowania

Włókna słomy pszennej to materiał naturalny wchodzący w skład wyrobu z tworzywa sztucznego. Świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych przez Produkty wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. stanowią dokumenty urzędowe, będące dowodami tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumenty te są jedynie dokumentami handlowymi określającymi ilość towaru, rodzaj opakowań, środek transportu, adres dostawcy, odbiorcy, przewoźnika towaru. Włókno słomy pszennej nie mieści się w wykazie unijnym, co zaś oznacza, iż nie mogło być wykorzystywane w produkcji warstw z tworzyw sztucznych.

Skład orzekający

Arkadiusz Skomra

sprawozdawca

Edyta Podrazik

przewodniczący

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezpieczeństwa materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w szczególności stosowania substancji nieujętych w unijnych wykazach oraz oceny mocy dowodowej dokumentów urzędowych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji użycia włókna słomy pszennej w produktach z tworzyw sztucznych. Interpretacja mocy dowodowej dokumentów urzędowych jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy bezpieczeństwa żywności i potencjalnie szkodliwych substancji w produktach codziennego użytku, co może zainteresować szerszą publiczność. Aspekt prawny dotyczy interpretacji przepisów UE i mocy dowodowej dokumentów.

Czy produkty z "naturalnych" składników mogą zagrażać zdrowiu? Sąd rozstrzyga o bezpieczeństwie pojemników z włóknem słomy pszennej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 551/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
at. , art, 76 par. 1 i 3, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 2021
art. 79 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2021 z późn. zm.).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 czerwca 2022 r., nr [...] [...] Powiatowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako "organ" lub "WPWIS"), po rozpoznaniu odwołania A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. [...], [...] B. , utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej również jako "PPIS") z dnia 11 marca 2022 r. znak [...]
Decyzja WPWIS, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 15 września 2021 r. upoważnieni przedstawiciele PPIS przeprowadzili kontrolę sanitarną tematyczną (protokół nr [...]) w magazynie oraz siedzibie firmy A., w związku z pismem Spółki z dnia 02 września 2021 r. dotyczącym wyrobów z tworzy w sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością (importowanych z Chin) zawierających w swoim składzie również włókno słomy pszennej. Spółka zadeklarowała, iż produkty pn. L. (poj. 850 ml), L.1 (poj. 1100 ml) i L. 2 (poj. 720 ml) są wykonane z 30% z włókien słomy pszennej i w 70% z tworzywa PP5 (polipropylen wielokrotnego użytku). Do pisma dołączono sprawozdania z badań nr [...] z dnia 5 czerwca 2020 r. dotyczące określenia migracji globalnej w płynach modelowych A, B, D2e, D2i pojemnika S. 850 ml, pojemnika L.1 1100 ml oraz sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 19 grudnia 2019 r. dot. pojemnika L.2 720 ml, również zawierającego informacje na temat migracji globalnej w ww. płynach modelowych. Badania zostały przeprowadzone w laboratorium J. Poland sp. z o, o. na zlecenie podmiotu metodą akredytowaną.
W trakcie kontroli w siedzibie firmy A. Sp. z o.o. stwierdzono na stanie: 72 szt. pojemnika S. 850 ml, 31 szt. pojemnika L.1 1100 ml oraz 26 szt. pojemnika L.2 720 ml. Według oświadczenia przedstawiciela spółki A. produkty te znajdowały się w siedzibie firmy w celu prezentacji klientom.
Podczas przeprowadzonej kontroli w magazynie firmy A. Sp. z o.o. przedstawiciele PPIS w P. stwierdzili następujące ilości lunchboxsów: pojemnik S. 850 ml beżowy (nr indeksu: [...]) w ilości 6116 szt., pojemnik L.1 1100 ml beżowy (nr indeksu: [...]) w ilości 3145 szt., pojemnik L.2 720 ml beżowy (nr indeksu: [...]) w ilości 3057 szt. Podczas przedmiotowej kontroli kierownik magazynu poinformował, że produkty o ww. indeksach wprowadzane są do obrotu od stycznia 2020 r. Do dnia 15 września 2021 r. wprowadzono do obrotu następujące ilości: 3972 szt. pojemnika S. 850 ml, 6830 szt. pojemnika L.1 1100 ml oraz 14521 szt. pojemnika L.2 720 ml.
W dniu podpisania protokołu przedłożono do wglądu faktury zakupu nr [...] z dnia 12 stycznia 2021 r. (dot. artykułu symbol [...] oraz nr [...] z dnia 3 lutego 2021 r. (dot. artykułów symbole [...] i [...], na których nazwy wszystkich przedmiotowych produktów to "W. (Natural)". Organ I instancji polecił przedłożyć, w terminie 7 dni od daty popisania protokołu, drogą elektroniczną listy dystrybucyjne dla produktów o indeksach: [...], [...] i [...] oraz faktury zakupu przedmiotowych lunchboxsów potwierdzające pochodzenie towaru znajdującego się obecnie w magazynie firmy. W odpowiedzi na powyższe strona e-mailem z dnia 21 września 2022 r. udokumentowała dostawy importowanych wyrobów oraz listy dystrybucyjne.
Ogółem Spółka zaimportowała 17.880 szt. wyrobu indeks [...], 9792 szt. wyrobu indeks [...], 10032 szt. wyrobu indeks [...], co ustalono na podstawie wszystkich przedłożonych faktur. Do protokołu załączono przedłożone przez podmiot świadectwa kontroli granicznej nr [...] z dnia 1 kwietnia 2021 r. do faktury [...] oraz [...] z dnia 12 kwietnia 2021 r. dot. faktury [...] wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G..
Organ I Instancji po zapoznaniu się z dokumentacją stwierdził, iż deklaracja producenta (bez daty wydania dokumentu) stanowiąca załącznik do protokołu z kontroli sanitarnej Nr [...] z dnia 15 września 2021 r., powiązana na podstawie jej treści, z fakturą nr [...] na wyroby z numerami partii [...] i [...], czyli pojemniki L.2 i S., zawiera informację, że są wyprodukowane z 70% tworzywa sztucznego PP i 30 % z włókna słomy pszennej.
Podczas kontroli przedłożono do wglądu świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych wystawione przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. dla ww. produktów. Ponadto przedstawiono deklarację zgodności z rozporządzeniem (WE) 1935/2004, z rozporządzeniem (WE) nr 2023/2006, z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 10/2011 - wystawione przez producenta tj. firmę X. ., [...] oraz deklaracje dla produktów o nr indeksu: [...] i [...] z której wynika, że produkty są wykonane w 30% z włókien słomy pszennej i 70% z tworzywa PP. Organ I instancji nie uznał ww. dokumentów za właściwe, ponieważ z treści wniosków podmiotu o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej przedmiotowych produktów wynika, iż dokumentami towarzyszącymi dla wniosków były wyłącznie dokumenty przewozowe i faktury, które nie są potwierdzeniem jakości zdrowotnej towaru. Dokumenty te są dokumentami handlowymi określającymi ilość towaru, rodzaj opakowań, środek transportu, adres dostawcy, odbiorcy, przewoźnika towaru.
PPIS po zapoznaniu się z treścią faktur, deklaracjami producenta z dnia 27 stycznia 2021 r. dla produktu [...] Plastic Lunch Box i z dnia 11 lutego 2021 r. dla produktów [...] oraz [...] Plastic Lunch Box dot. zgodności wyrobów z tworzywa sztucznego z przepisami mającymi do nich zastosowanie oraz deklaracją spółki z dnia 2 września 2021 r., która importowała te towary z [...] uznał, że są to produkty identyczne pod względem składu.
PPIS w dniu 17 września 2021 r. pismem znak [...] przesłał do WPWIS powiadomienie informacyjne Nr [...] w ramach funkcjonowania Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (ang. Rapid Alert System for Food and Feed, w skrócie RASFF), w związku z zastosowaniem włókna słomy pszennej, które nie zostało wyszczególnione w załączniku I rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011 (...) w produktach L. poj, 850 ml (nr [...]), L.1 poj. 1100 ml (nr [...]) i L. poj. 720 ml (nr [...]) importowanych przez firmę A. .
Spółka przesłała do PPIS w P. listy dystrybucyjne dla ww. produktów, skany faktur zakupu przedmiotowych produktów, potwierdzające pochodzenie towaru. Następnie organ I instancji przesłał drogą elektroniczną do WPWIS ww. listy dystrybucji przygotowane przez firmę A. .
W dniu 28 października 2021 r. PPIS wydał decyzję znak [...] i nakazał Spółce A. z siedzibą w B. wycofanie z obrotu wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością ze względu na użycie do ich produkcji niedozwolonego składnika tj. włókna słomy pszennej - niewymienionego w załączniku I rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. Urz. UE. L Nr 12 z 15.01.2011 r., str. 1 z późn. zm.):
1. L. beżowy pojemność 850 ml, nr [...]
2. L.1 beżowy pojemność 1100 ml, nr [...]
3. L. beżowy, pojemność 720 ml, nr [...]
które zostały dostarczone przez X. ., L. , K. , R. , T. , X. 1, [...] (pkt. I decyzji) oraz nakazał udokumentować sposób dalszego postępowania z kwestionowanymi wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością (pkt. II decyzji). Termin wykonania: pkt I - niezwłocznie, w ciągu 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji, pkt II - w ciągu 30 dni od daty wycofania produktów z rynku.
Na powyższą decyzję firma A. sp. z o.o. wniosła odwołanie.
W dniu 13 stycznia 2022 r. WPWIS wydał decyzję znak [...] uchylającą w całości zaskarżoną przez stronę decyzje wydaną przez PPIS w P., znak [...] w dniu 28 października 2021 r. jednocześnie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu 11 marca 2022 r. PPIS w P. wydał decyzję znak [...] i nakazał Spółce A. z siedzibą w B. wycofanie z obrotu wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością ze względu na użycie do ich produkcji niedozwolonego składnika tj. włókna słomy pszennej - niewymienionego w załączniku I rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. Urz. UE. L Nr 12 z 15.01.2011 r., str. 1 z późn. zm.):
1. L. beżowy pojemność 850 ml, nr [...]
2. L.1 beżowy pojemność 1100 ml, nr [...]
3. L. beżowy, pojemność 720 ml, nr [...],
które zostały dostarczone przez X.., L. , K. , R. , T. , X.1, [...] (pkt. I decyzji) oraz nakazał udokumentować sposób dalszego postępowania z kwestionowanymi wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością (pkt. II decyzji). Termin wykonania: pkt I - w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji, pkt II - w ciągu 60 dni od daty wycofania produktów z rynku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła firma A. sp. z o. o. zarzucając jej:
1. naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie kluczowej dla sprawy okoliczności, że przedstawione w sprawie świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych przez Produkty (jako materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu żywnością) wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. stanowią dokumenty urzędowe, będące dowodami tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a więc tego że wszystkie Produkty spełniają wymagania w zakresie wymagań zdrowotnych i mogą być przeznaczone do kontaktu z żywnością, oraz że mogą być przeznaczone do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, a co za tym idzie przedmiotowe okoliczności dotyczące produktów są udowodnione, a niniejsze postępowanie bezprzedmiotowe;
2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 6, 8 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 11, 12 i 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) - prawo przedsiębiorców poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania oraz pewności prawa polegające na odstąpieniu przez Organ od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym przez Państwowego Granicznego InspektoraSanitarnego w G. i wydanie Decyzji sprzecznej z treścią świadectw w zakresie wymagań zdrowotnych stwierdzających spełnianie przez Produkty tych wymagań i przeznaczenie do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, co naruszyło zaufanie skarżącej do Organu, mimo że okoliczności stwierdzone w świadectwach są udowodnione gdyż są stwierdzone dokumentami urzędowymi zgodnie z art. 76 k.p.a.,
3. naruszenie przepisów postępowania, to jest przepisu art. 138 ust. 2 lit. g Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 poprzez nałożenie na Skarżącą niewykonalnego obowiązku w punkcie II postanowienia, nakazując jej udokumentować sposób dalszego postępowania z kwestionowanymi wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością w ciągu 60 dni od daty wycofania produktu z rynku, podczas gdy nie wiadomo czym jest "wycofanie produktów z rynku, albowiem rzeczowe Rozporządzenie przewiduje jedynie środek w postaci "wycofania z obrotu" a więc w braku wycofania Produktów z rynku, nie wiadomo czy i kiedy termin 60 dni przewidziany co do punktu II zaczyna bieg, co uniemożliwia spełnienie tego obowiązku;
4. naruszenie przepisów postępowania, to jest przepisów art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności wskazanych przez Organ odwoławczy, w szczególności zaś poprzez niepodanie wbrew wytycznym Organu odwoławczego:
- z jakich przyczyn nie uznał za właściwe deklaracji producenta, poprzestając na tym, że jest niezgodna z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością, nie podając jednak w jakim zakresie;
- w jakim stopniu dobre praktyki produkcyjne i przez kogo nie były stosowane oraz który podmiot w łańcuchu dostaw miał tych praktyk nie zastosować i na czym to niezastosowanie polegało - bowiem ten aspekt sprawy został tym razem w ogóle przez Organ pierwszej instancji pominięty, a zatem można wnioskować, że ów Organ uznał te zarzuty względem Produktów za nieaktualne;
5. naruszenie przepisów postępowania, to jest przepisów art. 7, 8, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewszechstronne rozpatrzenie materiału dowodowego i tym samym zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego w postaci:
a) świadectw spełnienia wymagań zdrowotnych przez Produkty wydanych przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. w odniesieniu do Produktów - jako, że świadectwa te stanowią urzędowe dowody tego co zostało w nich stwierdzone - co zostało przez Organ całkowicie pominięte;
b) sprawozdań z badań przeprowadzonych przez J. sp. z o.o. Laboratorium Badawcze w G. z których wynika, że migracje globalne składników w ramach Produktów są zgodne z obowiązującymi normami i nie mogą one skutkować zdarzeniami, o jakich mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1935/2004 - a co za tym idzie w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu tego rozporządzenia;
c) deklaracji złożonej przez producenta X.., [...]., z której wynika, że Produkty mogą być przeznaczone do kontaktu z żywnością - poprzez kwestionowane formy deklaracji, poprzestając na ogólnym stwierdzeniu jej niezgodności z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011 bez przedstawienia w jakim zakresie taka niezgodność wystąpiła.
Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 8 czerwca 2022 r., nr [...] WPWIS utrzymał w mocy decyzję PPIS z dnia 11 marca 2022 r. wskazując, po przytoczeniu treści przepisów prawa, iż tworzywa sztuczne przeznaczone do kontaktu z żywnością mogą być wytwarzane wyłącznie z substancji, które zostały dokładnie ocenione i są dopuszczone zgodnie z Rozporządzeniem (WE) 10/2011. Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia nr 10/2011, materiały i wyroby z tworzyw sztucznych mogą być produkowane wyłącznie z dozwolonych substancji wyjściowych, takich jak monomery, oraz z dopuszczonych dodatków. Unijny wykaz substancji, które można stosować w produkcji materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, został określony w załączniku I do tego rozporządzenia. Wykaz ten zawiera około 900 takich substancji, ale nie obejmuje bambusa i wielu podobnych materiałów pochodzenia roślinnego jak włókna słomy pszennej. Stosowanie takich składników do materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych wymaga uzyskania zezwolenia na podstawie art. 9-11 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylającego dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004, str. 4).
Organ zaznaczył, iż dodatki, które nie są ujęte w ww. wykazie w rozporządzeniu 10/2011 wymagają autoryzacji a więc dodatek jak włókno słomy pszennej zastosowany przez producenta do wyprodukowania wyrobów pn. L. , L.1 i L. 2 wymagałby, zgodnie z powyższym autoryzacji. Z akt sprawy wynika, że producent nie wystąpił o autoryzację.
WPWIS podniósł, iż w myśl art. 2 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1935/2004 spółka A. jako podmiot działający na rynku jest odpowiedzialna za spełnienie wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu w przedsiębiorstwie pozostającym pod ich kontrolą.
W odniesieniu do bezpieczeństwa zdrowotnego materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością niezwykle istotnym jest fakt przeprowadzania oceny ryzyka przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, dla substancji umieszczonych w unijnym wykazie, Ocena ta obejmuje substancje, istotne zanieczyszczenia, przewidywaną reakcję i produkty rozpadu przy zamierzonym zastosowaniu, ewentualną migrację w najmniej korzystnych przewidywalnych warunkach zastosowania i toksyczności.
Odnosząc się zarzutów strony dotyczących art. 76 § 1 k.p.a. organ wyjaśnił, że przedstawione w sprawie świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych przez Produkty (jako materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu żywnością) wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. stanowią dokumenty urzędowe, będące dowodami tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a więc tego że wszystkie Produkty spełniają wymagania w zakresie wymagań zdrowotnych i mogą być przeznaczone do kontaktu z żywnością, oraz że mogą być przeznaczone do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, organ odwoławczy stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie.
Organ II instancji zaznaczył, iż z treści wniosków podmiotu o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej przedmiotowych produktów wynika, iż dokumentami towarzyszącymi dla wniosków były wyłącznie dokumenty przewozowe i faktury (faktura [...], [...] oraz faktura [...]), które nie są potwierdzeniem jakości zdrowotnej towaru. Dokumenty te są jedynie dokumentami handlowymi określającymi ilość towaru, rodzaj opakowań, środek transportu, adres dostawcy, odbiorcy, przewoźnika towaru. Należy wskazać, iż WPWIS nie jest uprawniony do obalenia domniemania prawnego prawdziwości faktów stwierdzonych wymienionymi w decyzji PPIS w P. znak [...] z dnia 11 marca 2022 r. świadectwami kontroli granicznej, przedłożonymi przez stronę. Podmiot wprowadzający do obrotu importowane wyroby powinien działać zgodnie z obowiązującym prawem i przestrzegać przepisów dotyczących wprowadzanych do obrotu towarów m. in. w odniesieniu do ich bezpieczeństwa zdrowotnego.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011 na etapach wprowadzania do obrotu innych niż sprzedaż detaliczna, a taka ma miejsce w tym przypadku, udostępnia się pisemną deklarację zgodną z art. 16 rozporządzenia 1935/2004 w odniesieniu do materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, produktów z pośrednich etapów ich wytwarzania oraz substancji przeznaczonych do wytwarzania tych materiałów i wyrobów. Obowiązkiem zatem importera przed wprowadzeniem do obrotu towaru jest zaznajomienie się z przepisami prawa, które należy stosować.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 6, 8 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 11, 12 i 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - prawo przedsiębiorców WPWIS wskazał, iż zasady praworządności i pogłębiania oraz pewności prawa nie zostały naruszone. Udowodnione zostały okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Kwestia dotycząca wydanych świadectw spełnienia wymagań zdrowotnych wystawionych przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. została opisana powyżej.
Za niezasadny organ uznał również zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest przepisu art. 138 ust. 2 lit. g Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625.
WPWIS po przytoczeniu treści ww. przepisu podniósł, iż suma ustalonych faktów stanowiła podstawę do zastosowania przewidzianych prawem środków zapobiegających wprowadzeniu do obrotu produktu nie spełniającego wymagań obowiązującego prawa. Należy wskazać, iż system RASFF nie ma zastosowania do przypadków, kiedy nie występuje bezpośrednie lub pośrednie ryzyko dla zdrowia konsumenta. Jeżeli nie ma ryzyka, produkt niezgodny z przepisami w zakresie przedmiotów użytku nie powinien być zgłaszany do systemu RASFF. W związku z czym fakt umieszczenia produktu w systemie RASFF wiąże się z koniecznością jego wycofania z obrotu. O ile wycofanie produktu z rynku wymaga czasu koniecznego do zorganizowania tego przedsięwzięcia, o tyle ideą wstrzymania sprzedaży jest zablokowanie dostępu konsumenta do ryzykownego produktu.
Ponadto preambuła (39) rozporządzenia 2017/625 stanowi, że "Właściwe organy działają w interesie podmiotów i społeczeństwa, zapewniając, by ustanowione w prawodawstwie Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego wysokie normy ochrony były stale zachowywane i chronione poprzez właściwe ich egzekwowanie oraz by poprzez kontrole urzędowe w całym łańcuchu rolno - spożywczym sprawdzana była zgodność z takim prawodawstwem. Właściwe organy, jak również jednostki upoważnione i osoby fizyczne, którym przekazano określone zadania, powinny w związku z tym odpowiadać przed podmiotami i społeczeństwem za sprawność i skuteczność przeprowadzanych przez nie kontroli urzędowych".
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 10/2011 stanowi szczególny środek w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 i ustanawia szczegółowe przepisy dotyczące materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, które to przepisy są stosowane w celu zapewnienia bezpiecznego stosowania tych materiałów i wyrobów. To rozporządzenie stosuje się do materiałów i wyrobów wprowadzanych do obrotu na terenie Unii Europejskiej. Materiały i wyroby z tworzyw sztucznych mogą być produkowane wyłącznie z dozwolonych substancji wyjściowych, takich jak monomery, oraz z dopuszczalnych dodatków. Unijny wykaz substancji, które można stosować w produkcji materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych został określony w załączniku I w w. .rozporządzenia. Włókna słomy pszennej to materiał naturalny wchodzący w skład wyrobu z tworzywa sztucznego. Organ zaznaczył, iż w Tabeli 1 umieszczone są wyłącznie dwa numery substancji FCM w pozycji 96 dla mąki drzewnej i włókien surowych oraz w pozycji 1060 dla mielonych łusek nasion słonecznika. Informacje te wskazują na zajęcie stanowiska EFSA wyłącznie w odniesieniu do tych. składników, a zatem włókna słomy pszennej, która nie należy do tych grup produktów została uznana przez organ jako produkt nie poddany ocenie EFSA i nie umieszczony w wykazie, a tym samym nie możliwy do stosowania ze względu na brak oceny zezwolenia na podstawie art. 9-11 ww, rozporządzenia (WE) nr 1935/2004. EFSA wydaje opinie na temat istniejących i pojawiających się zagrożeń związanych z żywnością. Opinie te są uwzględniane w unijnych przepisach i zasadach oraz procesie decyzyjnym i tym samym przyczyniają się do ochrony konsumentów przed zagrożeniami związanymi z łańcuchem żywnościowym.
WPWIS odnosząc się do zarzutu nie wskazania przez PPIS w uzasadnieniu decyzji przez kogo nie były stosowane dobre praktyki produkcyjne oraz który podmiot w łańcuchu dostaw miał tych praktyk nie stosować wyjaśnił, iż nie ma to istotnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. WPWIS uznał, iż ustalenia stanu faktycznego, jak i uzasadnienie decyzji, zostały dokonane w sposób wystarczający dla wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy i stwierdza, że organ I instancji nie zaniechał wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła firma A. sp. z o.o. z siedzibą w B. zarzucając jej:
1. naruszenie art.. 76 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu Decyzji pozostającej w sprzeczności z powstałymi w sprawie domniemaniami prawnymi, ustanowionymi przez przedstawione w sprawie świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych przez Produkty (jako materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością) wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G., bez przeprowadzenia dowodu przeciwko ich treści, które to świadectwa stanowią dokumenty urzędowe, będące dowodami tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a wiec tego że wszystkie Produkty spełniają wymagania zdrowotne i mogą być przeznaczone do kontaktu z żywnością, oraz że mogą być przeznaczone do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, a co za tym idzie przedmiotowe okoliczności dotyczące Produktów są udowodnione, a niniejsze postępowanie bezprzedmiotowe;
2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 6, 8 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 11, 12 i 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) - prawo przedsiębiorców poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania oraz pewności prawa polegające na stwierdzeniu przez Organ, że odstąpienie przez PPIS od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. i wydanie Decyzji sprzecznej z treścią świadectw w zakresie wymagań zdrowotnych stwierdzających spełnianie przez Produkty tych wymagań i przeznaczenie do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, co naruszyło zaufanie Skarżącej do Organu, mimo że okoliczności stwierdzone w świadectwach są udowodnione gdyż są potwierdzone dokumentami urzędowymi zgodnie z art. 76 k.p.a., było prawidłowe;
3. naruszenie przepisów postępowania, to jest przepisu art. 138 ust. 2 lit. d i g Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 poprzez niewyjaśnienie, czy wycofanie wyrobów z rynku nakazane przez PPIS to "wszelki środek", o jakim mowa w art. 138 ust. 2 lit. d i ej Rozporządzenia inny niż wycofanie z obrotu, i - jeśli tak jest w istocie (co nie zostało przez organ wykazane) - poprzez niezobowiązanie PPIS do wyjaśnienia na czym "wycofanie z rynku" ma polegać i od kiedy należy uznawać, że nastąpiło ono skutecznie, co dalej skutkuje tym, że nie wiadomo czy i kiedy termin 60 dni przewidziany co do punktu II postanowienia PPIS zaczyna bieg, co uniemożliwia spełnienie tego obowiązku;
4. naruszenie przepisów postępowania, to jest przepisów art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności wskazanych przez Organ w decyzji kasatoryjnej wydanej na wcześniejszym etapie sprawy w dniu 13 stycznia 2022 roku (sygn. [...]), w szczególności zaś poprzez nienakazanie PPIS (niepodanie) wbrew swoim własnym wytycznym Organu z tamtej decyzji:
a) z jakich przyczyn PPIS nie uznał za właściwą deklaracji producenta, poprzestając na tym, że jest niezgodna z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością, nie podając jednak w jakim zakresie;
b) w jakim stopniu dobre praktyki produkcyjne i przez kogo nie były stosowane oraz który podmiot w łańcuchu dostaw miał tych praktyk nie zastosować i na czym to niezastosowanie polegało - co wbrew stanowisku Organu ma znaczenie dla sprawy - a jeśli zdaniem Organu nie ma, należało to odpowiednio uzasadnić w treści Decyzji;
5. naruszenie przepisów postępowania, to jest przepisów art. 7, 8, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez powtórzenie tych samych naruszeń, których dopuścił się PPIS poprzez niewszechstronne rozpatrzenie materiału dowodowego i tym samym zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego w postaci:
a) świadectw spełnienia wymagań zdrowotnych przez Produkty wydanych przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. w odniesieniu do Produktów - jako że świadectwa te stanowią urzędowe dowody tego co zostało w nich stwierdzone - co zostało przez Organ całkowicie pominięte;
b) sprawozdań z badań przeprowadzonych przez J. sp. z o.o. Laboratorium Badawcze w G. z których wynika, że migracje globalne składników w ramach Produktów są zgodne z obowiązującymi normami i nie mogą one skutkować zdarzeniami, o jakich mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1935/2004 - a co za tym idzie w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu tego rozporządzenia,
c) deklaracji złożonej przez X.., [...]., z której wynika, że Produkty mogą być przeznaczone do kontaktu z żywnością - poprzez kwestionowanie formy deklaracji, poprzestając na ogólnym stwierdzeniu jej niezgodności z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 10/2011 bez przedstawienia w jakim zakresie taka niezgodność wystąpiła
- w zakresie w jakim Organ uznał te zarzuty za chybione wobec PPIS, przy czym całkowicie zaniechał uzasadnienia dlaczego zdaniem Organu PPIS rozpatrzył materiał dowodowy wszechstronnie, niewadliwie i właściwie ustalił stan faktyczny, z czym Skarżąca nie może się zgodzić.
Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji PPIS w całości i umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia PPIS jako organowi pierwszej instancji; stwierdzenie, że Decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PPIS zostały wydane bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym opłat skarbowych od pełnomocnictw oraz kosztów zastępstwa prawnego w całości według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż przesłanki decyzji zostały szczegółowo wyjaśnione w jej uzasadnieniu, a zarzuty stanowią powtórzenie argumentacji odwołania, które zostały szczegółowo przeanalizowane w toku postępowania odwoławczego i szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2022 r. WPWIS wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: P.p.s.a.). W myśl cytowanego art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ (k. [...] akt sądowych), natomiast Skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawy jest decyzja WPWIS o utrzymaniu w mocy decyzji PPIS nakazującej wycofanie z obrotu wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością ze względu na użycie do ich produkcji niedozwolonego składnika tj. włókna słomy pszennej.
Przed szczegółowym omówieniem niniejszej sprawy wskazać należy, iż ocena legalności zaskarżonej decyzji nie potwierdziła zasadności zarzutów sformułowanych w skardze uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też nie dała dostatecznych podstaw, by z innych przyczyn uznać kwestionowaną decyzję za niezgodną z prawem.
W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.
Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji.
W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone niewadliwie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zachowały podstawowe reguły proceduralne, zaś ustalony w sprawie stan faktyczny znalazł prawidłowe odzwierciedlenie w prawie materialnym tj. przede wszystkim rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylające dyrektywę 80/590/EWG 89/109/EWG (Dz. Urz. UE. Nr L 338 z 13.11.2004 r., str. 4 z późn. zm. - dalej "rozporządzenie (WE) 1935/2004"), rozporządzeniu Komisji (WE) nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. U. L 12 z 15.1.2011, str. 1, z późn. zm. - dalej rozporządzenie (WE) nr 10/2011).
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na rozporządzenie (WE) nr 10/2011.
W pkt w 2 preambuły (WE) nr 10/2011 wskazano, iż rozporządzenie to stanowi szczególny środek w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 oraz że rozporządzenie powinno ustanowić szczegółowe przepisy dotyczące materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, które to przepisy będą stosowane w celu zapewnienia bezpiecznego stosowania tych materiałów i wyrobów.
Warto również odnotować, iż w pkt 8 preambuły rozporządzenia (WE) nr 10/2011 zapisano, iż tworzywa sztuczne produkuje się z monomerów i innych substancji wyjściowych, które w wyniku reakcji chemicznej tworzą strukturę wielkocząsteczkową, polimer, który stanowi główny strukturalny składnik tworzyw sztucznych. Do polimeru dodaje się dodatki w celu uzyskania określonych skutków technologicznych. Sam polimer jest obojętną strukturą o dużej masie cząsteczkowej. Biorąc pod uwagę, że substancje o masie cząsteczkowej powyżej 1000 Da zwykle nie mogą być wchłaniane w organizmie, ewentualne zagrożenie związane z samym polimerem jest minimalne. Ewentualne zagrożenie dla zdrowia mogą powodować nieprzereagowane lub nie w pełni przereagowane monomery lub inne substancje wyjściowe albo dodatki o niskiej masie cząsteczkowej, które są przenoszone do żywności poprzez migrację z materiału z tworzywa sztucznego przeznaczonego do kontaktu z żywnością. Należy zatem przeprowadzić ocenę ryzyka dla monomerów, innych substancji wyjściowych i dodatków oraz udzielić na nie zezwolenia przed ich zastosowaniem w produkcji materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych.
W kwestii samej oceny ryzyka w pkt 9 preambuły rozporządzenia (WE) nr 10/2011 wyjaśniono, że ocena ryzyka dla danej substancji przeprowadzana przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (zwany dalej "Urzędem") powinna obejmować samą substancję, istotne zanieczyszczenia oraz przewidywalną reakcję i produkty rozpadu przy zamierzonym zastosowaniu. Ocena ryzyka powinna obejmować ewentualną migrację w najmniej korzystnych przewidywalnych warunkach zastosowania oraz toksyczność. W oparciu o ocenę ryzyka w zezwoleniu należy w razie potrzeby określić wymagania dotyczące substancji i ograniczenia jej stosowania, ograniczenia ilościowe lub limity migracji w celu zapewnienia bezpieczeństwa materiału lub wyrobu końcowego.
Ponadto, i co należy podkreślić w niniejszej sprawie, w rozporządzeniu tym wyraźnie zaznaczono, iż w dyrektywie 2002/72/WE zamieszczono różne wykazy monomerów lub innych substancji wyjściowych i dodatków dopuszczonych do produkcji materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych. W przypadku monomerów, innych substancji wyjściowych i dodatków wykaz unijny jest obecnie kompletny, co oznacza, że można stosować wyłącznie substancje dozwolone na poziomie UE.
W art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 10/2011 przesądzono, iż w produkcji warstw z tworzyw sztucznych w materiałach i wyrobach z tworzyw sztucznych można stosować w zamierzony sposób jedynie substancje włączone do unijnego wykazu substancji dozwolonych (dalej zwanego "unijnym wykazem") określonego w załączniku I.
Wykaz ten, jak słusznie wskazał organ zawiera około 900 substancji, ale nie obejmuje włókna słomy pszennej.
Warto w tym miejscu odnotować, iż art. 6 rozporządzenia (WE) nr 10/2011 określił zasady odstępstw w odniesieniu do substancji niewłączonych do unijnego wykazu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 10/2011 na zasadzie odstępstwa od art. 5 dopuszcza się stosowanie innych substancji niż substancje wymienione w wykazie unijnym jako substancji pomocniczych w produkcji polimerów przy produkcji warstw z tworzyw sztucznych w materiałach i wyrobach z tworzyw sztucznych zgodnie z przepisami prawa krajowego.
Mając na uwadze powyższe należy odwołać się do zawartej w rozporządzeniu (WE) nr 10/2011 definicji substancji pomocniczych w produkcji polimerów. W myśl art. 1 pkt 8 pod pojęciem "substancja pomocnicza w produkcji polimerów" należy rozumieć dowolną substancję stosowaną w celu zapewnienia odpowiedniego środowiska do produkcji polimerów lub tworzyw sztucznych; może być ona obecna w końcowych materiałach lub wyrobach, ale jej obecność nie jest zamierzona, ani nie ma ona wpływu fizycznego lub chemicznego na materiał lub wyrób końcowy.
Tym samym z przepisów wynika, iż substancje nie wymienione w wykazie unijnym nie powinny stanowić składnika tworzyw sztucznych w takim stopniu, iż ma wpływ na fizyczny lub chemiczny na materiał lub wyrób końcowy.
Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia (WE) nr 10/2011.
W myśl art. 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia (WE) nr 10/2011 substancje niewłączone do unijnego wykazu mogą być obecne w warstwach z tworzyw sztucznych materiałów lub wyrobów z tworzyw sztucznych:
a) substancje dodane w sposób niezamierzony;
b) substancje pomocnicze w procesie polimeryzacji.
W myśl art. 1 pkt 8 rozporządzeniu (WE) nr 10/2011 pojęcie "substancja pomocnicza w procesie polimeryzacji" oznacza substancję, która rozpoczyna proces polimeryzacji lub umożliwia kontrolę nad powstawaniem struktur wielkocząsteczkowych
Z akt sprawy nie wynika abyśmy mieli do czynienia z omawianymi wyżej wyjątkami w szczególności jeżeli weźmie się pod uwagę, że włókna słomy pszennej stanowią aż 30 % składu produktów będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Natomiast w myśl art. 6 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 10/2011 na zasadzie odstępstwa od art. 5 po 1 stycznia 2010 r. dopuszcza się dalsze stosowanie zgodnie z prawem krajowym dodatków niewłączonych do unijnego wykazu do czasu podjęcia decyzji w sprawie włączenia lub niewłączenia tych substancji do unijnego wykazu, pod warunkiem że znajdują się one w wykazie tymczasowym, o którym mowa w art. 7.
Takie umieszczenie w wykazie tymczasowym wynika z stosowania zasady ostrożności. Zgodnie z komunikatem Komisji dotyczącym stosowania zasady ostrożności (KOM(2000) 1 wersja ostateczna – dostępny na stroniehttps://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=LEGISSUM: l32042) środki podejmowane w związku ze stosowaniem zasady ostrożności powinny: być proporcjonalne do docelowego poziomu ochrony, być stosowane w sposób niedyskryminacyjny, być zgodne z już podjętymi podobnymi środkami, opierać się na analizie potencjalnych korzyści i kosztów danego działania lub braku działania (w tym w stosownych przypadkach i w miarę możliwości na ekonomicznej analizie kosztów i korzyści), podlegać przeglądowi w świetle nowych danych naukowych oraz umożliwiać przypisywanie odpowiedzialności za opracowanie dowodów naukowych koniecznych do przeprowadzenia bardziej kompleksowej oceny ryzyka.
W niniejszej sprawie Spółka w żadnym wypadku nie wykazała, iż na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją dopuszczającą możliwość stosowania substancji nie znajdujących się w unijnym wykazie.
Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 10/2011 materiały i wyroby z tworzyw sztucznych można wprowadzać do obrotu wyłącznie, jeżeli są one:
a) zgodne z odpowiednimi wymogami określonymi w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 w warunkach zamierzonego i przewidywalnego stosowania; oraz
b) zgodne z wymogami dotyczącymi znakowania określonymi w art. 15 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004; oraz
c) zgodne z wymogami dotyczącymi możliwości śledzenia określonymi w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004; i
d) produkowane zgodnie z dobrą praktyką wytwarzania określoną w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2023/2006 18 ; i
e) zgodne z wymogami dotyczącymi składu i deklaracji określonymi w rozdziałach II, III i IV niniejszego rozporządzenia.
Tym samym zasady wprowadzania materiałów i wyrobów z tworzych stucznych jest bardzo rygorystyczne, a podmiot wprowadzając do obrotu materiały do kontaktu z żywnością jest zobowiązany spełniać wymagania określone m.in. przepisach rozporządzenia nr 1935/2004.
Omawiając rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 warto odwołać się do zapisów preambuły tego aktu prawnego.
W pkt 3 preambuły rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 wyjaśniono, iż podstawą niniejszego rozporządzenia jest zasada, że wszelkie materiały lub wyroby przeznaczone do bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z żywnością muszą być wystarczająco obojętne, aby nie powodować przenikania do żywności substancji w ilościach, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka oraz powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie takiej żywności lub pogorszenie jej cech organoleptycznych.
Natomiast pkt 4 preambuły rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 stanowi, iż nowe rodzaje materiałów i wyrobów zaprojektowanych w celu aktywnego zachowywania lub poprawy stanu żywności ("aktywne materiały i wyroby do kontaktu z żywnością"), zgodnie ze swoją naturą, nie są substancjami obojętnymi, w przeciwieństwie do tradycyjnych materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Inne rodzaje nowych materiałów i wyrobów przeznaczone są do monitorowania stanu żywności ("inteligentne materiały i wyroby do kontaktu z żywnością"). Obydwa rodzaje materiałów i wyrobów mogą wchodzić w kontakt z żywnością. Zatem dla potrzeb jasności i pewności prawnej niniejszego rozporządzenia konieczne jest objęcie nim aktywnych i inteligentnych materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością oraz określenie zasadniczych wymogów dotyczących ich stosowania.
Jako ostatni ale bardzo istotny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest pkt 8 preambuły rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 w myśl którego wszystkie materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością wprowadzaną do obrotu powinny spełniać wymagania określone w niniejszym rozporządzeniu.
Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 ma ono zastosowanie do materiałów i wyrobów, włączając w to aktywne i inteligentne materiały i wyroby do kontaktu z żywnością, (zwanych dalej "materiałami i wyrobami"), które w stanie gotowym do użytkowania:
a) przeznaczone są do kontaktu z żywnością; lub
b) pozostają w kontakcie z żywnością i są przeznaczone do tego celu; lub
c) można w sposób uzasadniony oczekiwać, iż wejdą w kontakt z żywnością albo nastąpi migracja ich składników do żywności w przypadku ich zastosowania w normalnych lub możliwych do przewidzenia warunkach.
Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 reguluje proces wprowadzania materiałów do kontaktu z żywnością na rynek Unii Europejskiej jednocześnie określając szczególne środki prawne odnoszące się do grup materiałów i wyrobów.
Zgodnie z art. 5 ust 1 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 Komisja może przyjąć lub zmienić szczególne środki prawne w odniesieniu do grup materiałów i wyrobów, których wykaz zawiera załącznik I, a także, w odpowiednich przypadkach, w odniesieniu do kombinacji tych materiałów i wyrobów lub materiałów i wyrobów pochodzących z recyklingu i wykorzystywanych w produkcji tych materiałów i wyrobów.
Takim właśnie środkiem prawnym jest omówione wyżej rozporządzenie (WE) nr 10/2011, co wprost wynika z pkt 2 preambuły rozporządzenia (WE) nr 10/2011.
Zatem skoro wykaz unijny nie zawiera włókna słomy pszennej jako substancji dozwolonej, to tym samym uznać należy, iż środek ten jest niedopuszczalny, a co za tym idzie produkty zawierające te substancje nie powinny zostać wprowadzone do obrotu.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 10/2011 unijny wykaz może być zmieniany zgodnie z procedurą określoną w art. 8-12 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004.
W rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004 przewiedziono procedurę uzyskiwania zezwolenie na stosowanie substancji nieujętej wykazie unijnym. Z akt sprawy, jak również ze skargi nie wynika aby producent takowe zezwolenie uzyskał.
Natomiast w żadnym wypadku nie można uznać, iż zezwolenie wydawane w trybie określonym w art. 8-12 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 może zostać zastąpione przez sprawozdanie z badań, a które znajduje się na str. 15 akt administracyjnych.
W tym miejscu wskazać należy, iż oceny substancji dokonuje Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności z zachowaniem określonych przez przepisy unijne procedur, których w żadnym wypadku nie może zastąpić badanie prowadzone przez laboratorium na zlecenie podmiotu wprowadzającego produkty do obrotu.
Mając powyższe na uwadze za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez wadliwą ocenę sprawozdań z badań.
Wobec powyższego wskazać należy, iż w myśl art. 2 ust. 2 lit. d rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 Skarżąca jako podmiot działający na rynku jest odpowiedzialna za spełnienie wymogów określonych w omawianych aktach prawnych.
Należy podkreślić, iż w pkt 18 preambuły rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 wyraźnie wskazano, iż na wszystkich etapach postępowania należy zapewnić możliwość śledzenia pochodzenia materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością celu ułatwienia procesów kontroli, wycofywania z rynku wadliwych produktów, udzielania konsumentom informacji oraz możliwości przypisania odpowiedzialności. Podmioty działające na rynku powinny posiadać przynajmniej możliwość zidentyfikowania jednostek, do których, bądź też z których dostarczane były te materiały i wyroby.
Podsumowując tą część rozważań wskazać należy, iż zastosowane przez producenta do wyprodukowania wyrobów pn. L. , L.1 i L. 2 włókno słomy pszennej nie mieści się w wykazie unijnym, co zaś oznacza, iż nie mogło być wykorzystywane w produkcji warstw z tworzyw sztucznych. Powyższe zaś prowadzi no uznania, i co wskazano już wyżej, iż wyroby te nie powinny zostać dopuszczone do obrotu. Natomiast w sytuacji gdy doszło do dopuszczenia takich wyrobów, to organ słusznie podjął decyzję nakazującą wycofanie z obrotu wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością ze względu na użycie do ich produkcji niedozwolonego składnika tj. włókna słomy pszennej.
W tym miejscu odnosząc się do zasadniczego zarzutu skargi tj. pominięcia świadectw spełnienia wymagań zdrowotnych przez produkty (jako materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu żywnością) wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w G. wskazać należy, iż zarzuty te należało uznać za nieuzasadnione.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż nie ulega wątpliwości, że przedstawione przez Spółkę świadectwa stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich przez organy państwowe w zakresie ich działania urzędowo stwierdzone. Nie oznacza to jednak, że dokumenty te są niepodważalne, a nadto wyłącznie wystarczający do stwierdzenia określonej okoliczności oraz że organy powinny przyjmować ustalenia tych dokumentów w sposób bezkrytyczny. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a., nie jest wyłączone przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, zaś zasady logicznego rozumowania wskazują, że ustalenia protokołu mogą być niepełne, wymagające dodatkowych czynności wyjaśniających lub niewystarczająco znajdujące potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Dokument urzędowy podlega ocenie organu przez pryzmat art. 80 k.p.a., a więc jak każdy dowód w sprawie (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1665/19, pub. CBOSA). Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego polega na tym, że organ nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie jest to równoznaczne z koniecznością przyjęcia wynikających z niego okoliczności za udowodnione, lecz z koniecznością podjęcia inicjatywy w celu obalenia domniemania wynikającego z tego dowodu - jeśli okoliczność stwierdzona w dokumencie urzędowym, ocenionym przez pryzmat art. 80 k.p.a., budzi wątpliwości w świetle pozostałych okoliczności i dowodów, bądź jawi się jako niepełna czy niejasna. Charakter dokumentu urzędowego z art. 76 § 1 k.p.a. nie wyklucza pozostałych obowiązków dowodowych organu, wynikających z art. 7 k.p.a., który wymaga podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Dodać należy, że przewidziana w art. 76 § 3 k.p.a. możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu nie jest ograniczona przez przepisy szczególne dotyczące danego dowodu, w związku z czym podważenie dokumentu urzędowego jest możliwe za pomocą wszelkich dowodów stosownie do art. 75 § 1 k.p.a..
Oceniając moc dowodową Świadectw warto wskazać, iż zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 2132) graniczne kontrole sanitarne obejmują żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, przywożone z państw trzecich.
Graniczne kontrole sanitarne obejmują również żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, wprowadzone na terytorium Unii Europejskiej przez przejście graniczne leżące na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej i niepoddane w tym państwie granicznej kontroli sanitarnej, obejmowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej procedurą celną, z którą wiąże się dopuszczenie do obrotu(art. 79 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia).
Ponadto w myśl art. 79 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia graniczne kontrole sanitarne są przeprowadzane na zasadach określonych w art. 15-24 rozporządzenia nr 882/2004.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowe produkty jako wymienione w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie wykazu towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej z dnia 8 grudnia 2011 r. (Dz.U. nr 272, poz. 1612) – kod 3924 - podlegają granicznej kontroli sanitarnej.
Warto w tym miejscu odnotować, iż rozporządzenie nr 882/2004 zostało uchylone przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (Dz. U. UE. L.2017.95.1 ze zm.; dalej: ,,rozporządzenie 2017/625’’).
W rozporządzeniu 2017/625 wyraźnie zaznaczono, iż właściwe organy powinny regularnie przeprowadzać kontrole urzędowe, w oparciu o ocenę ryzyka oraz z właściwą częstotliwością, we wszystkich sektorach oraz w odniesieniu do wszystkich podmiotów, działań, zwierząt i towarów podlegających prawodawstwu Unii dotyczącemu łańcucha rolno-spożywczego. Właściwe organy powinny określić częstotliwość przeprowadzania kontroli urzędowych z uwzględnieniem konieczności dostosowania działań kontrolnych do rodzaju ryzyka oraz poziomu zgodności z przepisami oczekiwanej w różnych sytuacjach, w tym możliwych naruszeń prawodawstwa Unii dotyczącego łańcucha rolno-spożywczego wynikających ze stosowania nieuczciwych lub oszukańczych praktyk. W związku z tym przy dostosowywaniu działań kontrolnych należy uwzględnić prawdopodobieństwo wystąpienia niezgodności z prawodawstwem Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego, które objęte są zakresem niniejszego rozporządzenia. Jednak w niektórych przypadkach w celu wydania świadectwa lub poświadczenia urzędowego, które jest warunkiem wstępnym dla wprowadzenia do obrotu lub przemieszczania zwierząt lub towarów zgodnie z prawodawstwem Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego, kontrole urzędowe należy przeprowadzać niezależnie od poziomu ryzyka lub prawdopodobieństwa wystąpienia niezgodności. W takich przypadkach częstotliwość przeprowadzania kontroli urzędowych zależy od konieczności przeprowadzenia certyfikacji lub wydania poświadczenia (pkt 32 preambuły rozporządzenia 2017/625).
Z przytoczonego wyżej fragmentu preambuły jednoznacznie wynika, iż uzyskanie świadectwa jest wyłącznie "warunkiem wstępnym dla wprowadzenia do obrotu".
Ponadto w pkt 38 preambuły rozporządzenia 2017/625 w celu zapewnienia prawidłowego egzekwowania prawodawstwa Unii dotyczącego łańcucha rolno-spożywczego właściwe organy powinny być uprawnione do przeprowadzania kontroli urzędowych na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji zwierząt i towarów, których dotyczą wspomniane przepisy. Aby zapewnić dokładność prowadzenia kontroli urzędowych i ich skuteczność, właściwe organy powinny być także uprawnione do przeprowadzania ich na wszystkich etapach produkcji i dystrybucji towarów, substancji, materiałów lub przedmiotów, które nie są regulowane prawodawstwem Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego w zakresie, w jakim jest to konieczne do pełnego zbadania możliwych naruszeń tych przepisów oraz zidentyfikowania przyczyny każdego takiego naruszenia.
Warto również wyjaśnić, iż w pkt 39 preambuły rozporządzenia 2017/625 zaznaczono, że właściwe organy działają w interesie podmiotów i społeczeństwa, zapewniając, by ustanowione w prawodawstwie Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego wysokie normy ochrony były stale zachowywane i chronione poprzez właściwe ich egzekwowanie oraz by poprzez kontrole urzędowe w całym łańcuchu rolno-spożywczym sprawdzana była zgodność z takim prawodawstwem.
Zgodnie z art. 14 lit e rozporządzenia 2017/625 kontrole urzędowe przeprowadza się przy zastosowaniu następujących metod i technik kontroli obejmujących w stosownych przypadkach badanie dokumentów, zapisów identyfikowalności i innych zapisów, które mogą mieć znaczenie dla oceny zgodności z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, w tym dokumentów towarzyszących żywności, paszom i wszelkim substancjom lub materiałom dostającym się na teren zakładu i opuszczającym go.
Ponadto należy mieć na względzie, iż zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia 2017/625 aby zweryfikować spełnianie mających zastosowanie wymogów określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 ust. 2, właściwe organy przeprowadzają kontrole urzędowe przesyłek zwierząt i towarów należących do kategorii, o których mowa w art. 47 ust. 1, przy przybyciu przesyłki do punktu kontroli granicznej. Takie kontrole urzędowe obejmują kontrole dokumentacji, kontrole identyfikacyjne i kontrole bezpośrednie.
W myśl art. 3 pkt 41 rozporządzenia 2017/625 "kontrola dokumentacji" oznacza sprawdzanie świadectw urzędowych, poświadczeń urzędowych oraz innych dokumentów, w tym dokumentów o charakterze handlowym, które muszą towarzyszyć przesyłce zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, zgodnie z art. 56 ust. 1 lub zgodnie z aktami wykonawczymi przyjętymi na podstawie art. 77 ust. 3, art. 126 ust. 3, art. 128 ust. 1 i art. 129 ust. 1.
Tym samym przed wydaniem Świadectw organ granicznej kontroli sanitarnej winien dokonać kontroli wszelkich dokumentów pozwalających na uznanie, że produkt spełnia wymagania zdrowotne i może być przeznaczony do kontaktu z żywności.
W niniejszej sprawie, na co słusznie zwróciły uwagę organy, do wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej dołączono wyłącznie dokumenty przewozowe i faktury (faktura [...], [...] oraz faktura [...]), które nie są potwierdzeniem jakości zdrowotnej towaru. Dokumenty te są jedynie dokumentami handlowymi określającymi ilość towaru, rodzaj opakowań, środek transportu, adres dostawcy, odbiorcy, przewoźnika towaru.
Tym samym nie ulega wątpliwości, iż świadectwo zostało wystawione w oparciu o niepełną dokumentację, co zaś uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie art. 76 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze za niezasadne należało uznać wszelkie zarzutu związane z świadectwem, w tym przede wszystkim zarzut naruszenia art. 76 § 1 k.p.a jak i art. 6, 8 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 11, 12 i 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r.
W tym miejscu odnotować ponadto należy, iż w toku postępowania Spółka przedłożyła deklarację producenta (z dnia 27 stycznia 2022 r. i z dnia 11 lutego 20221 r.– k. [...] i [...] akt administracyjnych) o zgodności towaru m.in. z rozporządzeniem (WE) nr 10/2011, oraz deklarację co do składu produktów (k. [...] akt administracyjnych). .
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w myśl art. 16 rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 w szczególnych środkach prawnych, o których mowa w art. 5, powinien zawarty być wymóg dołączenia do materiałów i wyrobów objętych tymi środkami pisemnej deklaracji stwierdzającej, iż są one zgodne z przepisami mającymi wobec nich zastosowanie. Powyższy wymóg odnosi się do wszystkich materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością wyszczególnionych w załączniku 1 do Rozporządzenia nr 1935/2004.
W odniesieniu do materiałów z tworzyw sztucznych, jak wskazano już wyżej, został wydany szczegółowy akt prawny, tj. rozporządzenie (WE) nr 10/2011, w którym wskazano w sposób szczegółowy zakres informacji jakie należy ująć w deklaracji zgodności, opisane w załączniku IV, tj.: "Deklaracja zgodności - Pisemna deklaracja zgodności, o której mowa w art. 15, zawiera następujące informacje:
1) nazwę oraz adres podmiotu działającego na rynku, który wystawia deklarację zgodności;
2) nazwę i adres podmiotu działającego na rynku, który wytwarza lub przywozi materiały lub wyroby z tworzyw sztucznych albo produkty pochodzące z pośrednich etapów ich wytwarzania lub substancje przeznaczone do wytwarzania tych materiałów i wyrobów;
3) dane identyfikujące materiały, wyroby, produkty pochodzące z pośrednich etapów ich wytwarzania lub substancje przeznaczone do wytwarzania tych materiałów i wyrobów;
4) datę deklaracji;
5) potwierdzenie, że materiały lub wyroby z tworzyw sztucznych, produkty pochodzące z pośrednich etapów ich wytwarzania lub substancje spełniają odpowiednie wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu i w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004;
6) odpowiednie informacje dotyczące wykorzystywanych substancji lub produktów ich rozpadu, dla których w załączniku I i II niniejszego rozporządzenia określone zostały ograniczenia lub wymagania, aby umożliwić podmiotom działającym na rynku na dalszych etapach obrotu zapewnienie zgodności z tymi ograniczeniami;
7) odpowiednie informacje dotyczące substancji podlegających ograniczeniom w żywności, uzyskane z danych doświadczalnych lub w drodze teoretycznych obliczeń dotyczących poziomu ich migracji specyficznej oraz - w odpowiednich przypadkach - kryteria czystości zgodnie z dyrektywami 2008/60/WE, 95/45/WE i 2008/84/WE w celu umożliwienia użytkownikowi tych materiałów i wyrobów zgodności z odpowiednimi przepisami UE lub - w razie ich braku - przepisami krajowymi mającymi zastosowanie do żywności;
8) wymagania dotyczące wykorzystania materiału lub wyrobu, takie jak:
(i) rodzaj lub rodzaje żywności, z jaką ma mieć kontakt dany materiał lub wyrób;
(ii) czas i temperatura obróbki i przechowywania w kontakcie z żywnością;
(iii) stosunek powierzchni kontaktu z żywnością do objętości, stosowany do stwierdzenia zgodności materiału lub wyrobu;
9) jeżeli w wielowarstwowym materiale lub wyrobie zastosowana jest bariera funkcjonalna - potwierdzenie, że materiał lub wyrób jest zgodny z wymogami art. 13 ust. 2, 3 i 4 lub art. 14 ust. 2 i 3 niniejszego rozporządzenia.
Co prawda w niniejszej sprawie organ nie wykazał wprost na czym owa niezgodność z omawianymi przepisami polega, to jednakże wskazać należy, iż przedłożona deklaracja zawiera wyłącznie nazwę oraz adres podmiotu działającego na rynku, który wystawia deklarację zgodności, nazwę i adres podmiotu działającego na rynku, który przywozi wyroby z tworzyw sztucznych, dane identyfikujące wyroby, datę deklaracji oraz potwierdzenie, że wyroby z tworzyw sztucznych spełniają odpowiednie wymogi określone w rozporządzeniu (WE) nr 10/2011 i w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004.
Natomiast deklaracja ta nie zawiera dodatkowych określonych przez omawiany przepis wymogów.
Natomiast sama deklalarcja co do składu produktów nie zawiera daty ani wskazania nazwy i adresu podmiotu działającego na rynku, który wytwarza lub przywozi materiały lub wyroby z tworzyw sztucznych albo produkty pochodzące z pośrednich etapów ich wytwarzania lub substancje przeznaczone do wytwarzania tych materiałów i wyrobów
Z tych też względów zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez wadliwą ocenę deklaracji uznać należy za nietrafny.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to jest przepisu art. 138 ust. 2 lit. d i g Rozporządzenia 2017/625 wskazać należy, iż zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/625 w przypadku stwierdzenia niezgodności właściwe organy:
a) przeprowadzają wszelkie działania konieczne, aby określić przyczynę i zakres niezgodności oraz aby ustalić obowiązki podmiotu; oraz
b) wprowadzają właściwe środki, aby zapewnić podjęcie przez dany podmiot działań naprawczych oraz zapobieżenie dalszym przypadkom występowania niezgodności.
Natomiast w myśl art. 138 ust. 2 lit. d i g rozporządzenia nr 2017/625 działając zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, właściwe organy podejmują wszelkie środki, jakie uznają za odpowiednie, by zapewnić zgodność z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, obejmujące następujące działania, ale nieograniczające się do nich: ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przemieszczania, wprowadzania na terytorium Unii lub wywozu zwierząt i towarów; oraz zakaz ich powrotu do państwa członkowskiego wysyłki lub nakaz ich powrotu do państwa członkowskiego wysyłki (lit. d), nakaz wycofania od użytkowników, wycofania z obrotu, usunięcia i zniszczenia towarów, pozwalający - w stosownych przypadkach - na wykorzystanie towarów do celów innych niż te, do których towary były pierwotnie przeznaczone.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutu, a więc braku wyjaśnienia na czym "wycofanie z rynku" ma polegać odwołać należy się do zapisów ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. z 2022r. poz. 222 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 24 ust. 5 ww. ustawy wycofanie produktu z rynku polega na odebraniu przez producenta wszystkich egzemplarzy produktu od dystrybutorów oraz zakazaniu prezentowania i oferowania przez dystrybutorów takiego produktu konsumentom.
Tym samym w ramach wydanego nakazu Skarżąca musi podjąć wszelkie działania mające na celu doprowadzenie do zwrotu produktu, który został już dostarczony lub udostępniony konsumentom przez producenta lub dystrybutora.
Natomiast kwestia ocena kiedy nastąpiło skuteczne "wycofanie z rynku" uzależnione będzie od czynności podjętych przez Skarżącą i podlegać będzie ocenie w ewentualny postępowaniu egzekucyjnym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzje zawierają wszystkie elementy wskazane w tym przepisie, a ponadto w sposób wystarczający wskazują motywy rozstrzygnięcia wraz ze wskazaniem podstawy prawnej i jej wyjaśnieniem.
Odnosząc się do zarzutu nie wskazania w jakim stopniu dobre praktyki produkcyjne i przez kogo nie były stosowane oraz który podmiot w łańcuchu dostaw miał tych praktyk nie zastosować i na czym to niezastosowanie polegało wyjaśnić należy, iż zarzut ten jest uzasadniony ale pozostaje, w świetle wyżej wskazanych okoliczności, bez wpływu na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż PPIS stawiając powyższy zarzut nie uzasadnił go, co zresztą dostrzegł WPWIS. Jednakże Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko organu odwoławczego, że nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przez kogo nie były stosowane dobre praktyki produkcyjne oraz który podmiot w łańcuchu dostaw miał tych praktyk nie stosować nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI