II SA/Po 55/10

II SA/Po 55/10 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2010-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /sprawozdawca/
Barbara Drzazga
Elwira Brychcy /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1849/10 - Postanowienie NSA z 2011-11-30
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Przyznano pełnomocnikowi od Skarbu Państwa zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 66-68, art. 81c ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi F. A. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] 2009r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej; I. oddala skargę II. przyznaje adw. T. G. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych podatku od towarów i usług oraz kwotę 17,- (siedemnaście) złotych tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa. /-/A. Łaskarzewska /-/E. Brychcy /-/B. Drzazga
Uzasadnienie
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu postanowieniem z dnia [...].2009 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] r. nr [...] nakładające na F. A. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, sprawności technicznej i bezpieczeństwa użytkowania budynku położonego w K. przy ul. S..
Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym.
W dniu 13.08.2009 r. F. A. doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku posadowionego przy ul. S. w K.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej Prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) postanowieniem z dnia [...] 2009 r. nałożył na właścicielkę nieruchomości położonej w K. przy ul. S. F. A. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, sprawności technicznej i bezpieczeństwa użytkowania tego budynku.
Uzasadniając postanowienie organ wskazał, iż w dniu [...] 2009 r. przeprowadzono czynności kontrolne, w toku których stwierdzono na poszczególnych elementach budynku widoczne efekty upływu czasu, a niektóre elementy wykazują znaczne zużycie, co potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna.
Obiekt jest zawilgocony, podsufitka ugięta, ściany zewnętrzne z widocznymi spękaniami, strop piwnicy zawilgocony, widoczne ubytki, zmurszenia ścian, stropu piwnicy. Ustalono również, że stolarka drzwiowa zewnętrzna jest w złym stanie technicznym, komin posiada rozwarstwioną głowicę, jest odchylony od pionu, krokwie drewniane więźby dachowej są częściowo skorodowane biologicznie, skorodowane są rynny, rur spustowych brak.
Organ wskazał na wątpliwości co do dalszych losów skontrolowanego budynku, zwłaszcza w zakresie niezbędnych do wykonania robót budowlanych, celem usunięcia nieprawidłowości i zagrożeń. W dalszej kolejności wskazano, iż wyjaśnienie wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego budynku wymaga szczegółowych badań oraz dokonania odkrywek poszczególnych zużytych technicznie elementów w celu prawidłowego określenia metod ich naprawy lub wymiany, co czyni nałożony tym postanowieniem obowiązek zasadnym.
W przewidzianym ustawą terminie F. A. złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia z [...] 2009 r. i o nie nakładanie na nią obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej. Skarżąca zgodziła się, że stan techniczny budynku jest zły i jednocześnie wyjaśniła, że przewiduje ona jego remont, a dach i rynny zostały "już zrobione".
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając postanowienie organ II instancji wskazał, iż organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego. Wbrew twierdzeniom zażalenia, zebrany materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów co do faktu, że zarówno dach, jak i rynny przedmiotowej nieruchomości nie zostały dotąd doprowadzone do właściwego stanu technicznego. Organ odwoławczy wskazał, że poczynione dotąd ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji, co do istnienia uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego przedmiotowego budynku i konieczności przeprowadzenia szczegółowych badań i odkrywki zużytych elementów budynku w celu prawidłowego określenia metod ich naprawy lub wymiany.
W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniosła F. A. wnosząc o "szybka decyzję i pomoc w sprawie". Skarżąca przytoczyła argumentację dotyczącą postępowania prowadzonego w sprawie legalności dokonanego w spornym budynku przekucia ściany i zażądała nakazania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru budowlanego w K. "odstąpienia od ekspertyzy", gdyż jest to niepotrzebne, a ona nie posiada pieniędzy potrzebnych na ten cel.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia 10 maja 2010 r. skarżący, działając poprzez ustanowionego z urzędu pełnomocnika wniósł o uwzględnienie skargi w całości, o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej.
W uzasadnieniu wywiódł, że w istocie nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiał dowodowego, że stan techniczny nieruchomości jest zły. Organy wskazały jednoznacznie nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu. Nie sposób przyjąć zatem, by zachodziły wymagane przepisem art. 81c ust.2 prawa budowlanego uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. Brak podstaw zatem by w zaistniałych okolicznościach nałożyć objęty zaskarżonym postanowieniem obowiązek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na tym, że sąd rozpoznając sprawę bada, czy do ustalonego stanu faktycznego organy zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa normującym zasady postępowania, a jeżeli tak, to czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, a zatem rozpoznając sprawę nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznych.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że właścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. S. jest F. A.. Nie budzi również wątpliwości, iż wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie jego stanu technicznego budynku, a w szczególności przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż na poszczególnych elementach budynku widoczne są efekty upływu czasu, a niektóre elementy wykazują znaczne zużycie.
Kwestią sporną pozostaje zasadność nałożonego na skarżącą obowiązku.
Materialnoprawną podstawę nałożonego obowiązku stanowi art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, w myśl którego organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do (...) stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, na właściciela w drodze postanowienia, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, przy czym koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Powołany powyżej przepis Prawa budowlanego upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia o nałożeniu na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz na ich koszt. Obowiązek taki może zostać nałożony tylko w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Przepis ten należy rozpatrywać łącznie z innymi przepisami prawa budowlanego. Art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W przypadku nie nadających się do remontu, odbudowy lub wykończenia obiektów niewykończonych lub nieużytkowanych należy nakazać rozbiórkę na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Z kolei art. 68 ust. 1 tej ustawy reguluje postępowanie organów nadzoru budowlanego w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem. W takiej sytuacji właściwy organ jest obowiązany m.in. nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Jeżeli więc organ nadzoru budowlanego stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu, powinien - w zależności od pozostałych okoliczności - nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, nakazać rozbiórkę obiektu bądź jego opróżnienie, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art. 66 - 68 Prawa budowlanego. Obowiązek przedłożenia opinii technicznej można nałożyć na właściciela tylko wówczas, gdy organ nadzoru budowlanego będzie miał uzasadnione wątpliwości, czy stan techniczny obiektu jest odpowiedni, czy nie (por. wyrok WSA z 18.12.2007 r., sygn. II SA/Kr 351/07).
Ustalenia organów w niniejszej uznać należy za trafne. Rzeczą organów nadzoru budowlanego jest, bowiem nie tylko pobieżne stwierdzenie czy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie faktycznym. Organy nadzoru budowlanego obowiązane są dokonać wnikliwej oceny czy zachodzą przesłanki określone do wydania decyzji na podstawie art. 66 albo 68 Prawa budowlanego. Ewentualna decyzja wydawana w trybie art. 66 Prawa budowlanego winna natomiast w sposób jasny i precyzyjny określać nakładane na stronę obowiązki (por. wyrok WSA z 18.10.2007 r., sygn. II SA/Op 227/07). Oznacza to, że ustalenia organów muszą być na tyle precyzyjne i jednoznaczne, aby pozwalały w przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób zgodny z wymogami prawa.
W świetle powyższego, analiza zebranego materiału prowadzi do wniosku, iż prawidłowo orzekające w rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego przyjęły, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie postanowienia w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Stosownie, bowiem do treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności, podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, załatwienia sprawy, a także są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tymczasem, choć organy obu instancji dokonując oceny zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego dostrzegły szereg nieprawidłowości dotyczących stanu budynku, to jednocześnie wykazały również, iż jego rzeczywisty stan techniczny budzi wątpliwości, a w konsekwencji niezbędne jest wykonanie opinii technicznej w odniesieniu do całego budynku.
Na poparcie swojego stanowiska organy wskazały na protokoły oględzin budynku oraz dokumentację fotograficzną.
Z dokumentów tych wynika, że stwierdzone nieprawidłowości obejmują znaczną część budynku, przynajmniej w pewnym zakresie dotyczą jego części konstrukcyjnych.
W ocenie Sądu pomimo, że stan techniczny budynku uznać należy jako zły nie może budzić wątpliwości, że ocena jak daleko sięga degradacja spornego obiektu, a w związku z tym ocena zakresu koniecznych do przeprowadzenia prac wymaga w istocie szczegółowych badań, dokonania odkrywek zużytych elementów.
Powyższe wymaga zaś posiadania wiadomości specjalnych.
Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, a jego celem jest doprowadzenie do skompletowania materiału dowodowego, aby przedmiotem oceny organu był całokształt okoliczności sprawy (wyrok WSA z dnia 11.09.2008 r., sygn. akt II SA/Bk 256/08). W świetle powyższego, jeżeli rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie dało organom nadzoru budowlanego jednoznacznej odpowiedzi, co do stanu technicznego przedmiotowej nieruchomości, prawidłowo powiatowy inspektor nadzoru budowlanego przyjął, iż ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Przedmiotem opinii biegłego są okoliczności dotyczące stanu technicznego obiektu.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające odpowiadają prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona, o czym orzeczono w pkt. I wyroku.
Wyznaczonemu w ramach prawa pomocy adwokatowi przyznane zostało wynagrodzenie w kwocie 240 zł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz należny podatek od towarów i usług w kwocie 52,80 zł na podstawie § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia, o czym orzeczono w pkt. II sentencji wyroku.
/-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga
MK