II SA/SZ 4/22

II SA/Sz 4/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1845/22 - Wyrok NSA z 2025-03-11
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 40 ust.1 , art. 32 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], Starosta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. K. i T. K. pozwolenia na budowę wolno stojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr [...], położonej przy ulicy N. , obręb L., gmina D..
W dniu 9 czerwca 2021 r. do organu wpłynął wniosek Z. K. o przeniesienie na jego rzecz ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2013 r. o pozwoleniu na budowę.
Starosta P. uwzględnił zgłoszone żądanie i decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. - dalej "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej "k.p.a."), przeniósł na rzecz Z. K. ostateczną decyzję z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 40 ust. 1a p.b. zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 2 (zgoda dotychczasowego inwestora) nie jest wymagana, jeżeli własność nieruchomości lub uprawnienia wynikające z użytkowania wieczystego dotyczącego nieruchomości, objęte decyzją o pozwoleniu na budowę po wydaniu tego pozwolenia przeszły z dotychczasowego inwestora na nowego inwestora wnioskującego o przeniesienie pozwolenia na budowę. Dalej stwierdził, że spełnione zostały przesłanki pozwalające organowi na skuteczne przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na rzecz wnioskodawcy, albowiem jego tytuł prawny do działki nr ewid. [...] został potwierdzony informacją z aktualnego wypisu z rejestru gruntów jak i umową kupna-sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego.
T. K. (dalej "skarżący") wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie:
- art. 40 p.b. poprzez przyjęcie tego przepisu jako materialnoprawnej prawnej podstawy wydania zaskarżonej decyzji,
- art. 40 ust. 1a p.b. wyniku jego błędnej wykładni polegającej na przeniesieniu na rzecz Z. K. przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wszystkie warunki zawarte w tym przepisie,
- art. 17 i art. 53 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1062), w wyniku ich pominięcia oraz niezastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Skarżący podniósł, że organ I instancji nie uwzględnił okoliczności potrzeby zgody poprzedniego inwestora na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę jak i praw autorskich płynących z projektu budowlanego na nowego inwestora.
Wojewoda, decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...], orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W argumentacji rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na treść art. 40 p.b., wyjaśnił, że podmiot, na który organ przenosi pozwolenie na budowę, przyjmuje wszystkie warunki zawarte w tej decyzji, a więc wszystkie prawa i obowiązki wynikające z tej decyzji. Nowy inwestor złożył oświadczenie o przyjęciu warunków zawartych w decyzji z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], jak i oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Jako tytuł prawny wskazał prawo własności. Prawo to zostało dodatkowo potwierdzone załączonym do akt sprawy aktem notarialnym przeniesienia własności, zawartym pomiędzy K. K. i Z. K. dnia 28 maja 2021 r. i ujawnione w treści księgi wieczystej. Ze względu na przeniesienie prawa własności przedmiotowej działki, w myśl art. 40 ust. 1a p.b., zgoda dotychczasowych inwestorów na przeniesienie pozwolenia nie była wymagana. Art. 40 ust.1a p.b. dodany został przez art. 1 pkt 23 lit.b ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), zmieniającej ustawę Prawo budowlane z dniem 19 września 2020 r. W aktualnym stanie prawnym zgoda, o której mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2 p.b. nie jest wymagana, jeżeli własność nieruchomości lub uprawnienia wynikające z użytkowania wieczystego dotyczącego nieruchomości, objęte decyzją o pozwoleniu na budowę po wydaniu tego pozwolenia przeszły z dotychczasowego inwestora na nowego inwestora wnioskującego o przeniesienie pozwolenia na budowę. W świetle zatem art. 40 ust. 1a p.b., wyrażone w odwołaniu stanowisko o konieczności wyrażenia zgody dotychczasowych inwestorów na przeniesienie pozwolenia na budowę, jest nieaktualne, w przypadku przeniesienia własności nieruchomości na nowego inwestora wnioskującego o przeniesienie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy pokreślił, że w rozpatrywanym stanie faktycznym Z. K. spełnił warunki konieczne do przeniesienia na jego wniosek i rzecz decyzji Starosty P. z dnia [...] maja 2013 r., a zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Ustosunkowując się do argumentacji odwołania wskazał, że wzajemne rozliczenia dotychczasowych inwestorów należą do sfery stosunków cywilnoprawnych. Również roszczenia dotyczące majątkowych praw autorskich w zakresie korzystania z projektu budowlanego należą do regulacji cywilnoprawnej. Przepisy art. 40 p.b. nie zawierają odwołania do regulacji dotyczących autorskich praw majątkowych. Decyzja o przeniesieniu decyzji o pozwoleniu na budowę jest "decyzją związaną", co oznacza, że jeżeli podmiot uprawniony wyrazi wolę przeniesienia uprawnień z niej wynikających na inny podmiot, a ten przejmuje wszelkie warunki zawarte w tej decyzji i złoży oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to organ zobligowany jest wydać pozytywną decyzję o przeniesieniu pozwolenia na budowę.
Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego, jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 40 ust.1a p.b., wobec jego błędnej wykładni, polegającej na przeniesieniu na rzecz Z. K. ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wszystkie warunki zawarte w tym przepisie, gdyż całkowicie został pominięty przez organ brak zgody jednego z pierwotnych adresatów decyzji o pozwoleniu na budowę - skarżącego będącego inwestorem, co w konsekwencji doprowadziło też do rażącego naruszenia prawa, poprzez niezastosowanie art. 40 ust. 1 p.b.
Według skarżącego, z literalnego brzmienia art. 40 ust 1a p.b. wynika, iż ma on zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy dotychczasowy inwestor jest jednocześnie poprzednim właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości. W przedmiotowej sprawie jako drugi - obok K. K. - występujący inwestor legitymował się innym tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością niż własność, tj. prawem do jej zabudowy i użytkowania. W takiej sytuacji obowiązkiem organów było zastosowanie art. 40 ust. 1 p.b., czyli na przeniesienie pozwolenia na budowę konieczne było uzyskanie jego zgody jako dotychczasowego inwestora, której to nie uzyskano. Skarżący zaakcentował, że zgoda uprawnionego inwestora na cesję pozwolenia na budowę na rzecz innej osoby jest warunkiem materialnoprawnym, bez spełnienia którego nie jest możliwe pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Również uczestnicy postępowania – Z. K. i K. K. zwrócili się do Sądu z wnioskiem o nieuwzględnienie wniesionej skargi wskazując, że skarżący zupełnie pomija obecne brzmienie art. 40 ust. 1a p.b. oraz skutki wynikające z przewidzianego w nim rozwiązania.
Z kolei skarżący w piśmie z dnia 21 kwietnia 2022 r. podtrzymując zarzuty podniesione w skardze podał, że z uwagi na fakt, że jest jednym z inwestorów, to nie można było zastosować art. 40 ust. 1a p.b., gdyż przysługujące jemu prawa i obowiązki wynikające z pierwotnego pozwolenia na budowę nie przeszły w wyniku zawartego aktu notarialnego na rzecz Z. K.. Warunkiem bowiem zastosowania art. 40 ust. 1a p.b. jest tożsamość osób przenoszących własność. Z kolei art. 40 ust. 1 p.b. przyjmuje, że przeniesienie pozwolenia na budowę może nastąpić jedynie w drodze decyzji i to po uzyskaniu zgody wszystkich dotychczasowych inwestorów wyrażonej w sposób nie budzący wątpliwości. Tymczasem w przedmiotowej sprawie doszło do przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia na budowę w drodze cywilnoprawnej bez jego wiedzy i zgody i z całkowitym pominięciem jego osoby, co stanowi dodatkowo o naruszeniu art. 28 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CIVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 – j.t.), sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 – j.t.), według kryterium zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do przekonania, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję Starosty P., w przedmiocie przeniesienia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 40 ust. 1 p.b., który stanowi, że organ, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, jest obowiązany, w drodze decyzji, przenieść to pozwolenie na wniosek nowego inwestora, jeżeli do wniosku inwestor dołączy:
1) oświadczenie:
a) o przejęciu warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę,
b) o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
2) zgodę dotychczasowego inwestora, na rzecz którego decyzja została wydana, lub
kopię tej zgody;
Stosownie do art. 40 ust. 1a przywołanej ustawy zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie jest wymagana, jeżeli własność nieruchomości lub uprawnienia wynikające z użytkowania wieczystego dotyczącego nieruchomości, objęte decyzją o pozwoleniu na budowę po wydaniu tego pozwolenia przeszły z dotychczasowego inwestora na nowego inwestora wnioskującego o przeniesienie pozwolenia na budowę.
Istotnym z punktu widzenia przywołanego przepisu warunkiem zwalniającym z obowiązku uzyskania zgody dotychczasowego inwestora na przeniesienie pozwolenia na budowę jest, aby dotychczasowym inwestorem był właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę oraz, aby nastąpiło przejście własności nieruchomości lub uprawnień wynikających z użytkowania wieczystego objętych pozwoleniem na nowego inwestora.
Na gruncie badanej sprawy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę została wydana na rzecz dwóch osób – K. K. i T. K. (skarżącego), przy czym – jak wynika z akt sprawy, właścicielką nieruchomości, której dotyczyła decyzja była wyłącznie K. K..
Wyjaśnienia wymaga, iż decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana wyłącznie na rzecz podmiotu, który złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.). Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane posiada przede wszystkim właściciel nieruchomości, ale może ono również wynikać z użytkowania wieczystego, stosunku zobowiązaniowego – umowy zawartej z właścicielem nieruchomości czy też ograniczonego prawa rzeczowego – dzierżawy, najmu. Nie ulega wątpliwości, że źródeł prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy poszukiwać w normach prawa cywilnego, prawo to nie wynika natomiast z osobistych stosunków łączących podmioty ubiegające się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaznaczyć przy tym należy, że samo złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wystarczające do uznania przez organ administracji architektoniczno – budowlanej, że inwestor takie prawo posiada.
Skarżący wywodząc swój tytuł prawny do nieruchomości wskazał jedynie, że wynika on z wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, która – w jego ocenie uprawnia go do prowadzenia na terenie działki robót budowlanych. Nie wykazał jednak z jakiego stosunku zobowiązaniowego tytuł ten pochodzi.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie stanowi samoistnie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jest ona konsekwencją ubiegania się o pozwolenie na budowę przez uprawnione podmioty, które złożyły stosowny wniosek, zawierający wszystkie wymagane przepisami elementy. Stąd też okoliczność, iż skarżący jest adresatem takiej decyzji, dawała mu prawo do prowadzenia robót budowlanych objętych decyzją, ale nie rodziła żadnych praw do terenu objętego decyzją, jeżeli nie wynikał on z zawartych z właścicielką nieruchomości umów.
W niniejszej sprawie właścicielką nieruchomości była K. K., będąca również inwestorką, która działkę zbyła na rzecz Z. K., a on z kolei – jako nowy inwestor ubiegał się o przeniesienie na jego rzecz decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem warunek, o którym mowa w art. 40 ust. 1a p.b. został spełniony.
Nie ma racji skarżący wywodząc, że na przeniesienie decyzji o pozwoleniu wymagana była jego zgoda jako jednego z adresatów tej decyzji, skoro nie jest on ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej tą decyzją, nie wykazał również, że posiada do niej inny tytuł prawny.
Okoliczność, że w związku z budową skarżący zainwestował własne środki może stanowić podstawę do dochodzenia roszczeń z tego tytułu przed sądem powszechnym.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.