II SA/Po 547/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił decyzję o odmowie umorzenia należności za zniszczone buty więzienne, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i potrzebę oceny kosztów egzekucji oraz stanu psychicznego zobowiązanego.
Skarżący R. R. nie zwrócił półbutów więziennych o wartości 39,04 zł i wnioskował o umorzenie należności z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, utrzymując decyzję o obowiązku zapłaty. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących umarzania należności, w szczególności § 3 ust.1 pkt 4 rozporządzenia, oraz potrzebę oceny, czy koszty egzekucji nie przewyższą należności, a także czy zobowiązanie było skuteczne wobec stanu psychicznego skarżącego.
Sprawa dotyczyła skargi R. R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w P. odmawiającą umorzenia należności za niezwrócone półbuty więzienne o wartości 39,04 zł. Skarżący powoływał się na brak środków finansowych i problemy zdrowotne (schizofrenia), a jego matka przedstawiła zaświadczenie o ustanowieniu jej opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego R. R. Organy obu instancji uznały, że nie ma podstaw do umorzenia należności, powołując się na przepisy rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności § 3 ust.1 pkt 4 rozporządzenia, który dopuszcza umorzenie w przypadku całkowitej nieściągalności, gdy koszty egzekucji mogą przewyższyć należność. Sąd wskazał, że organy nie oceniły sprawy pod tym kątem, ani nie rozważyły skuteczności zobowiązania wobec stanu psychicznego skarżącego w chwili jego składania oraz późniejszego ubezwłasnowolnienia. W związku z tym, sąd orzekł o uchyleniu decyzji, zasądzeniu kosztów postępowania i określeniu, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do umorzenia, jeśli koszty egzekucji mogą przewyższyć należność lub postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne, a także jeśli zobowiązanie nie było skuteczne z powodu stanu psychicznego zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy nie oceniły sprawy pod kątem przepisów dotyczących umarzania należności, które uwzględniają stosunek kosztów egzekucji do wysokości należności oraz skuteczność egzekucji. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na możliwość braku skuteczności zobowiązania z powodu stanu psychicznego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – ordynacja podatkowa § § 3 ust.1 pkt 4
Należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – ordynacja podatkowa § § 5 ust.1 pkt 1 w związku z § 7 pkt 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących umarzania należności, w szczególności § 3 ust.1 pkt 4 rozporządzenia. Niewłaściwa ocena okoliczności faktycznych pod kątem stosunku kosztów egzekucji do wysokości należności. Niewłaściwa ocena skuteczności zobowiązania z uwagi na stan psychiczny skarżącego i jego późniejsze ubezwłasnowolnienie.
Godne uwagi sformułowania
koszty egzekucji należności będą od niej wyższe zobowiązanie skarżącego do zapłaty za nie zwrócone buty może być uznane za skuteczne, skoro skarżący w chwili składania oświadczenia był psychicznie chory a następnie został całkowicie ubezwłasnowolniony
Skład orzekający
Maria Hrycaj
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Paweł Miładowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania należności pieniężnych w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanego, a także kwestia skuteczności zobowiązania wobec stanu psychicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia i sytuacji faktycznej, ale zasady ogólne dotyczące umarzania należności mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może interweniować w obronie osoby w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej, kwestionując decyzje administracyjne dotyczące drobnych należności.
“Czy można żądać zapłaty za buty od osoby ubezwłasnowolnionej z powodu choroby psychicznej?”
Dane finansowe
WPS: 39,04 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 547/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-10-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-02-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Maria Hrycaj /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Miładowski Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Skarżony organ Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności za wyrządzoną szkodę ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję dyrektora Aresztu Śledczego w P. dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...]., II. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. na rzecz skarżącego R. R. 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski JFS Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P., na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania R. R. od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...]stycznia 2002 r. Nr [...], odmawiającej umorzenia należności – utrzymał tę decyzję w mocy, opierając się na następujących ustaleniach : R. R., opuszczając Areszt Śledczy w P., nie zwrócił przekazanych mu do użytku półbutów więziennych o wartości 39, 04 złotych. W dniu [...] grudnia 2001 r. zobowiązał się do zwrotu równowartości butów w terminie 14 dni. W dniu [...] stycznia 2002 r. złożył wniosek o umorzenie należności, uzasadniając go brakiem środków pozwalających na jej uregulowanie. Twierdził, że nie ma pracy, nie otrzymał świadczeń z pomocy społecznej, a także, że jest chory i pozostaje na utrzymaniu rodziców, będących rencistami. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Dyrektor Aresztu Śledczego odmówił umorzenia należności "mając na względzie obowiązujące przepisy prawne oraz okoliczności faktyczne sprawy". Rozłożył natomiast należność w kwocie 39, 04 zł na 4 raty. Jako podstawę prawną decyzji powołał § 5 ust.1 pkt 1 w związku z § 7 pkt 1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 6, poz.54). W odwołaniu od powyższej decyzji R. R. kleiły się i nie były zdatne do użytku. Utrzymywał, tak jak we wniosku, że ze względu na sytuację materialną nie jest w stanie zapłacić ich równowartości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wyrażając pogląd, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, w szczególności ze względu na treść § 3 ust.1 cyt. rozporządzenia, nie ma podstaw do umorzenia należności. Decyzję organu II instancji zaskarżyli do sądu administracyjnego R. R. oraz jego matka T. R., która w toku postępowania sądowego przedstawiła zaświadczenie Sądu Rejonowego w G. stwierdzające, że została ustanowiona opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego R. R. W skardze, poza argumentami przedstawionymi we wniosku i w odwołaniu podnoszono, że R. R. z powodu choroby – schizofrenii - nie był w stanie kierować swym postępowaniem. Odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie organ odwoławczy podtrzymał motywy przedstawione w zaskarżonej decyzji. Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznana została, zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który zważył co następuje : Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w szczególności § 3 ust.1 pkt 4 powołanego w tych decyzjach rozporządzenia. Stosownie do tego przepisu należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub części w przypadku ich całkowitej nieściągalności jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Organy obu instancji nie dokonały oceny okoliczności faktycznych sprawy pod kątem powyższej regulacji. Tymczasem, jak się wydaje, zarówno wysokość należności pieniężnej jak i zła kondycja finansowa i zdrowotna skarżącego mogą prowadzić do wniosku, że koszty egzekucji należności będą od niej wyższe. Organy nie rozważyły także czy zobowiązanie skarżącego do zapłaty za nie zwrócone buty może być uznane za skuteczne, skoro skarżący w chwili składanego oświadczenia był psychicznie chory a następnie został całkowicie ubezwłasnowolniony. Skoro, z przedstawionych motywów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art.200 § 1 i art.152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski JFS
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI