II SA/Po 545/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-01-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
stypendium socjalneszkolnictwo wyższeprawo o szkolnictwie wyższym i naucedochód rodzinypróg dochodowyświadczenia dla studentówdecyzja administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę studentki na decyzję odmawiającą przyznania stypendium socjalnego, uznając, że nawet po prawidłowym przeliczeniu dochodów, przekraczały one próg uprawniający do świadczenia.

Studentka złożyła skargę na decyzję odmawiającą przyznania stypendium socjalnego, argumentując trudną sytuacją materialną spowodowaną utratą dochodów. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, analizując przepisy dotyczące ustalania dochodu rodziny studenta. Mimo że organ błędnie obliczył dochód z umowy zlecenia, sąd stwierdził, że nawet po prawidłowym przeliczeniu, dochód na członka rodziny nadal przekraczał próg uprawniający do stypendium.

Sprawa dotyczyła skargi studentki N. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...], która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim [...]. Uczelniana Komisja Stypendialna pierwotnie odmówiła przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie progu dochodowego na osobę w rodzinie. Studentka odwołała się, podnosząc okoliczności takie jak utrata zatrudnienia przez matkę i konieczność ponoszenia kosztów wynajmu mieszkania. Odwoławcza Komisja Stypendialna utrzymała decyzję w mocy, wskazując na zasady ustalania dochodu zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Poznaniu, domagając się ponownego przeliczenia dochodu i uwzględnienia kosztów czynszu. Sąd analizował przepisy dotyczące dochodu utraconego i uzyskanego, a także sposób ustalania dochodu rodziny. Stwierdzono błąd w obliczeniu dochodu z umowy zlecenia, jednakże nawet po jego skorygowaniu i uwzględnieniu dochodu z renty po zmarłym ojcu oraz emerytury matki, miesięczny dochód na osobę w rodzinie nadal przekraczał ustalony próg dochodowy. Sąd podkreślił, że przepisy nie przewidują możliwości obniżenia dochodu o koszty utrzymania, takie jak czynsz. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając, że mimo błędów proceduralnych, wynik sprawy pozostałby taki sam.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy prawa nie przewidują możliwości obniżenia dochodu o koszty utrzymania rodziny, w tym koszty wynajmu lokalu mieszkalnego.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ustawa o świadczeniach rodzinnych oraz regulamin świadczeń dla studentów nie zawierają regulacji pozwalających na odliczenie od dochodu kwot związanych z bieżącymi kosztami utrzymania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.s.w.n. art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

p.s.w.n. art. 88 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 23 lit. c

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definicja dochodu utraconego (utrata zatrudnienia).

u.ś.r. art. 3 § pkt 24 lit. d

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definicja dochodu uzyskanego (uzyskanie emerytury).

u.ś.r. art. 5 § ust. 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Zasada nieuwzględniania dochodu utraconego.

u.ś.r. art. 5 § ust. 4b

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Zasada ustalania dochodu w przypadku uzyskania dochodu.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 2

Przeprowadzenie rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii art. 1

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych art. 15 § ust. 3

Przeliczenie dochodów uzyskanych poza granicami RP.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Odliczenie kosztów wynajmu mieszkania od dochodu. Błędne obliczenie dochodu z umowy zlecenia jako podstawa do uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznaniowy. Kontrola sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach jest ograniczona i sprowadza się w gruncie rzeczy do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie wyjaśnione zostały istotne w sprawie okoliczności. Podstawowym kryterium w oparciu, o które organy oceniają zaistnienie w sprawie "trudnej sytuacji materialnej", tj. przesłanki umożliwiającej przyznanie studentowi przedmiotowego stypendium, jest miesięczny dochód na osobę w rodzinie studenta. Przepisy prawa nie zawierają przepisu, na mocy którego dopuszczalne jest w postępowaniu w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego odliczanie od ustalonej wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie opłat uiszczanych przez osobę ubiegającą się o to świadczenie związanych z bieżącymi kosztami utrzymania, w tym kosztami wynajmu lokalu mieszkalnego.

Skład orzekający

Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

sędzia

Arkadiusz Skomra

sprawozdawca

Edyta Podrazik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania dochodu rodziny studenta na potrzeby stypendium socjalnego, w tym uwzględnianie dochodu utraconego i uzyskanego, a także brak możliwości odliczania kosztów utrzymania od dochodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących stypendiów w szkolnictwie wyższym i sposobu ustalania dochodu rodziny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla studentów tematu stypendiów socjalnych i sposobu ustalania kryteriów dochodowych, co może być interesujące dla tej grupy oraz dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i oświatowym.

Czy koszty wynajmu mieszkania zmniejszają dochód do stypendium? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 545/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 1556/22 - Wyrok NSA z 2024-03-14
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 85
art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi N. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie stypendium oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...]/196479 Uczelniana Komisja Stypendialna - Podkomisja Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu [...] odmówiła przyznania N. K. (dalej również jako "Skarżąca") stypendium socjalnego w roku akademickim [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 ze zm. - dalej jako: "p.s.w.n.") oraz § 12 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...] (załącznik do zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] nr [...]/2020 z dnia [...] października 2019 r. w sprawie Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...] - dalej jako "Regulamin") stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. W roku akademickim [...] ustalona przez rektora w porozumieniu z samorządem studenckim wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne wynosiła [...] zł.
Organ wskazał, iż na podstawie akt sprawy ustalono, że wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie Skarżącej wynosiła [...] zł, co mając na względzie, że wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne wynosiła [...] zł, skutkowało odmową przyznania stypendium socjalnego.
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej wskazując na utratę zatrudnienia oraz zmniejszenie dochodów matki z uwagi na pandemię SARS-CoV-2, jak również inne okoliczności mające wpływ na sytuację materialną, a w tym przede wszystkim konieczność ponoszenia opłat za wynajem mieszkania.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] (dalej również jako "organ"), po rozpatrzeniu odwołania N. K., utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej - Podkomisji Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt. 1 p.s.w.n. wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 – dalej jako u.ś.r.), , z tym że przy jej ustalaniu uwzględnia się dochody osiągane przez: studenta, małżonka studenta, rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.
Odnosząc się do przedstawionych w odwołaniu okoliczności organ, po przytoczeniu treści przepisów prawa, wskazał, iż żadna z dodatkowych okoliczności wymienionych w odwołaniu - oprócz utraty zatrudnienia i przejścia matki Skarżącej na emeryturę - nie spełnia warunków uznania za zgodne i przewidziane przez Ustawodawcę powody utraty lub zmniejszenia dochodu, w związku z czym argumenty użyte w odwołaniu są bezpodstawne.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła N. K. wnosząc o ponowne przeliczenie dochodu na członka rodziny oraz pomniejszenie dochodu o kwoty miesięcznego czynszu, który musi być płacony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż do dochodów zaliczono rodziny Skarżącej zaliczono: dochód otrzymywany przez Skarżącą z tytułu umowy zlecenia, dochód otrzymywany przez Skarżącą z tytułu renty po zmarłym ojcu oraz dochód otrzymywany przez matkę Skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego.
Odnosząc się do wysokości miesięcznego dochodu Skarżącej otrzymywanego w 2019 r. jako wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia organ wskazał, iż wysokość ta nie powinna wynosić [...] zł miesięcznie - jak wskazała Skarżąca w oświadczeniu o dochodach za 2019 r. dołączonym do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego - lecz [...] zł miesięcznie. Błąd w ustaleniach faktycznych wynikał z nieprawidłowego obliczenia kwoty dochodu utraconego przez Skarżącą wskutek wypowiedzenia w dniu [...] maja 2020 r. umowy zlecenia, polegający na nieuwzględnieniu pozycji zawartej w formularzu [...] za 2019 r. tj. 88 (6.364,56 zł). Z tego względu kwota dochodu utraconego przez Skarżącą nie powinna wynosić [...] zł, lecz [...] zł, wskutek zsumowania kwot wskazanych w pozycjach [...]), [...]) oraz [...]) oraz odliczeniu od niej sumy kwot zaliczek pobranych na podatek dochodowy od osób fizycznych wskazanych w pozycjach [...] i [...]
Z uwagi na powyższe dochód Skarżącej otrzymywany w 2019 r. z tytułu umowy zlecenia wynosiłby [...] zł rocznie i [...] zł miesięcznie.
Organ zaznaczył, iż utrata przez Skarżącą dochodu z tytułu umowy zlecenia z powodu jej wypowiedzenia w 2020 r. odpowiadała definicji dochodu utraconego w rozumieniu art. 3 pld 23 lit. c) u.ś.r., a uzyskanie przez matkę Skarżącej dochodu z tytułu świadczenia emerytalnego w 2020 r. odpowiadała definicji dochodu uzyskanego w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit d) u.ś.r. Powyższe okoliczności wystąpiły po roku kalendarzowym 2019, ale przed rozpoczęciem roku akademickiego [...] i terminem posiedzenia Uczelnianej Komisji Stypendialnej oraz zostały udokumentowane. Z tego względu Organ ustalając, czy Skarżąca nie przekroczyła progu dochodowego uniemożliwiającego przyznanie stypendium socjalnego, powinien zsumować miesięczne kwoty dochodów Skarżącej i jej członka rodziny tj. matki. Kwoty podlegające zsumowaniu to: miesięczny dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł, miesięczny dochód z tytułu renty po zmarłym ojcu w wysokości [...] zł oraz miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Podzielenie sumy tych kwot tj. [...] zł przez liczbę członków rodziny Skarżącej wynosi [...] zł. Z uwagi na powyższe miesięczny dochód na osobę w rodzinie Skarżącej nie powinien wynieść [...] zł - jak wskazano w uzasadnieniach decyzji w pierwszej i drugiej instancji - lecz [...] zł. Jednakże również i w tym przypadku ponownie ustalony przez Organ miesięczny dochód mi osobę w rodzinie Skarżącej uniemożliwiłby przyznanie Skarżącej stypendium socjalnego, gdyż nadal przekracza próg dochodowy tj. [...] zł.
Z tego względu błędne ustalenia faktyczne poczynione przez Organ w kontekście nieprawidłowego obliczenia kwoty miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie Skarżącej z tytułu umowy zlecenia są naruszeniem nie mającym istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w sytuacji prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez Organ nadal istniałaby konieczność wydania decyzji w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego z uwagi na przekroczenie progu dochodowego.
Organ zaznaczył również, że zsumowanie i podzielenie miesięcznych kwot dochodów z tytułów renty po zmarłym ojcu i świadczenia emerytalnego, których wysokość została prawidłowo ustalona przez Organ, dałoby nadal kwotę wyższą niż [...] zł, więc błędne ustalenie miesięcznej kwoty dochodu z tytułu umowy zlecenia nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).
Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji Stypendialnej o odmowie przyznania Skarżącej stypendium socjalnego.
Zasady przyznawania stypendium socjalnego, które może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej regulują w szczególności przepisy ustawy p.s.w.n.. Przy czym stosownie do art. 95 ust. 1 pkt 3 p.s.w.n. szczegółowe kryteria i tryb przyznawania tego stypendium oraz sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta określa regulamin świadczeń dla studentów, ustalany przez rektora w porozumieniu z samorządem studenckim.
Stosownie do § 12 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...] (załącznik do Zarządzenia Rektora [...] nr [...]/2020 z dnia [...] października 2019 roku w sprawie ustalenia regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...], z późn. zm., zwanego dalej "Regulaminem") stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.
W tym miejscu wskazać ponadto należy, iż przyznanie świadczenia, o którym mowa powyżej oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej, co wynika z art. 86 ust. 2 p.s.w.n.. Użyte przez ustawodawcę na gruncie art. 87 ust. 1 p.s.w.n. sformułowanie "może otrzymać" wskazuje zaś jednoznacznie, że decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznaniowy. Organ administracji ma więc swobodę w wydaniu tejże decyzji. Kontrola sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest ograniczona i sprowadza się w gruncie rzeczy do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie wyjaśnione zostały istotne w sprawie okoliczności, a zatem czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 kpa i art. 77 kpa oraz czy w sposób wszechstronny rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego świadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 roku, sygn. akt II SA/Ol 107/20 - dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Podstawowym kryterium w oparciu, o które organy oceniają zaistnienie w sprawie "trudnej sytuacji materialnej", tj. przesłanki umożliwiającej przyznanie studentowi przedmiotowego stypendium, jest miesięczny dochód na osobę w rodzinie studenta. Przy czym wysokość ww. dochodu uprawniająca do ubiegania się o przedmiotowe stypendium ustalana jest przez Rektora w porozumieniu z samorządem studenckim, stosownie do zapisów art. 87 ust. 2 p.s.w.n..
W roku akademickim [...] ustalona przez rektora w porozumieniu z samorządem studenckim wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne wynosiła [...] zł, zgodnie § 1 ust. 1 zarządzenia nr [...]/2021 Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznego progu dochodu na osobę w rodzinie uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, wysokości stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomogi stypendium rektora oraz procenta studentów, którym przyznaje się stypendium rektora.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 88 ust. 1 p.s.w.n. oraz § 13 Regulaminu) wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w u.ś.r. oraz w art. 88 ust. 1 i 2 p.s.w.n..
Zgodnie z art. 3 pkt 1 u.ś.r. za dochód uznaje się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne; b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Istotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy jest ponadto pojęcie dochodu utraconego oraz uzyskanego, które zdefiniowane zostały w pkt 23 i 24 art. 3 u.ś.r.
Przez utratę dochodu należy rozumieć utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. poz. 303), e) (uchylona), f) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2019 r. poz. 299 i 303) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.), g) (uchylona), h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych; j) utratą świadczenia rodzicielskiego, k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Natomiast przez uzyskanie dochodu należy rozumieć oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia [...] stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, e) (uchylona), f) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, g) (uchylona), h) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego, j) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, k) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.ś.r. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (w niniejszym przypadku rok akademicki) lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Stosownie do art. 5 ust. 4b u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.
Z powyższych względów organ zasadnie uznał, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z utratą jak i uzyskaniem dochodu.
Nie ulega wątpliwości, iż utrata przez Skarżącą dochodu z tytułu umowy zlecenia z powodu jej wypowiedzenia w 2020 r. odpowiadała definicji dochodu utraconego w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c) u.ś.r., a uzyskanie przez matkę Skarżącej dochodu z tytułu świadczenia emerytalnego w 2020 r. odpowiadała definicji dochodu uzyskanego w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit d) u.ś.r.
Powyższe okoliczności wystąpiły po roku kalendarzowym 2019, ale przed rozpoczęciem roku akademickiego [...].
Z tych też względów do dochodu rodziny Skarżącej bez wątpienia należało zaliczyć dochód otrzymywany przez Skarżącą z tytułu renty po zmarłym ojcu ([...] po przeliczeniu [...] zł, a nie jak wskazał organ [...] zł) oraz dochód otrzymywany przez matkę Skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego ([...] zł).
Powyższe w przeliczeniu na członka rodziny daje kwotę [...]zł, a więc przekracza kryterium dochodowe wynoszące [...] zł.
W tym miejscu odnosząc się do kwestii przeliczenie otrzymywanej przez Skarżącą renty po zmarłym ojcu wskazać należy, iż zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) w przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje się ich przeliczenia na podstawie średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego roku kalendarzowego, z którego dochód członków rodziny stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych.
Wobec powyższego przeliczenia renty po zmarłym ojcu w kwocie [...]EUR powinno się dokonać na podstawie średniego kursu walut ogłaszanego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego według stanu na ostatni dzień 2019 r. tj. [...] grudnia 2019 r. Zgodnie z tabelą A kursów średnich walut obcych nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. kurs EURO wynosił [...] zł. Tym samym renta po zmarłym ojcu w kwocie [...]EUR po przeliczeniu wynosiła [...] zł, a nie jak wskazał organ [...] zł.
Ponadto zauważyć należy, iż słusznie wskazał organ, że do dochodu rodziny Skarżącej błędnie zaliczono dochód utracony z umowy zlecenia. Powyższe jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ nawet gdyby uznać, że cały dochód z umowy zlecanie, a nie tylko jego znaczna część, został utracony (jak uczynił to Sąd w niniejszej sprawie), to i tak uzyskiwany dochód na członka rodziny przekracza określone kryterium dochodowe. W tym miejscu należy przypomnieć, iż dochód na członka rodziny przy uwzględnieniu wyłącznie dochodu z tytułu renty po zmarłym ojcu oraz świadczenia emerytalnego matki, bez uwzględnienia wynagrodzenia z umowy zlecenia, wynosi [...] zł, a więc przekracza kryterium dochodowe wynoszące [...] zł.
Odnosząc się natomiast do kwestii odliczenia od dochodu kwoty czynszu , o co wnioskowała Skarżąca, wskazać należy, iż zarówno przepisy u.ś.r., p.s.w.n. czy też Regulaminu nie zawierają regulacji pozwalających na obniżenie dochodu o koszty utrzymania rodziny.
W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, iż stosownie do u.ś.r. od dochodów odlicza się wyłącznie kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast od samego przychodu odlicza się koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Przepisy prawa, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, nie zawierają przepisu, na mocy którego dopuszczalne jest w postępowaniu w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego odliczanie od ustalonej wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie opłat uiszczanych przez osobę ubiegającą się o to świadczenie związanych z bieżącymi kosztami utrzymania, w tym kosztami wynajmu lokalu mieszkalnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI