II SA/Po 545/11

II SA/Po 545/11 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2011-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Jakub Zieliński /sprawozdawca/
Tomasz Świstak
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
art. 1 ust. 1, art. 35 ust 1 i 2, art. 3 ust. 1 i 3, art. 37 ust. 1 i 2, art. 41 ust 4 pkt 1 i 2, ust. 6 i ust. 7, art. 40, art. 39 ust. 3 pkt 1 i ust. 5
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
art. 46 ust. 2, art. 38 ust. 1, art. 41 ust. 1 pkt 1, 2 i 8, ust. 4 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
art. 10 ust. 1 pkt 9a, art. 11a
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] 2011r. Nr [...] w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Inspektora Pracy – Oddział w K. z dnia [...] 2011r. Nr [...], II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w P. na rzecz skarżącego kwotę 257,- zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy (działający w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektora Pracy w P. - Oddział w K.) odmówił - na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589, ze zm.) - nakazania umieszczenia E. K. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, (Dz.U. Nr 237, poz. 1656, ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż postępowanie zostało wszczęte w związku ze złożoną w dniu 8 maja 2010 r. skargą E. K. dotyczącą nieumieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Skarżący podniósł w niej, iż wykonuje czynności obchodowego kotła, a praca ta wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej.
Następnie Inspektor Pracy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] 2010 r. znak [...] nakazał pracodawcy: Z. E. P. – A. – K. S.A. umieszczenie E. K. w ewidencji pracowników, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt. 2 ustawy o emeryturach pomostowych. W wyniku odwołania Z. E. P. – A. – K. S.A. Okręgowy Inspektor Pracy w P. decyzją z dnia [...] 2010 r. ([...]) uchylił jednak tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji nie powołano przepisów materialnoprawnych, nienależycie uzasadniono przyczyny zaliczenia prac wykonywanych przez obchodowego kotła do prac o szczególnym charakterze, a ponadto postępowanie dowodowe nie pozwoliło na jednoznaczne rozstrzygnięcie czy czynności obchodowego kotła są pracami wykonywanymi bezpośrednio przy sterowaniu procesami technicznymi czy technologicznymi i jaki jest ewentualny charakter zagrożenia publicznego związanego z niewłaściwym wykonywaniem czynności, spowodowanym procesem starzenia.
Inspektor pracy wskazał, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy ustalił, iż podstawowe obowiązki obchodowego kotła realizowane są w wydzielonych obszarach kotła energetycznego, tworzącego wraz z turbozespołem blok energetyczny. Zasadniczym zadaniem, w ramach przydzielonych obowiązków służbowych jest wykonywanie czynności eksploatacyjnych (w systemie zmianowym) polegających na bezpośrednim obchodzie kotłów parowych, wraz z urządzeniami pomocniczymi. Ze sporządzonej oceny ryzyka zawodowego oraz karty identyfikacji zagrożeń BHP dla tego stanowiska wynika, iż na stanowisku tym występują liczne zagrożenia, jednakże poziom ryzyka związanego z nimi nie przekracza wartości dopuszczalnych, w tym również w części dotyczącej czynników szkodliwych – hałasu. Praca ta nie jest związana z koniecznością wykonywania "ciężkiej pracy fizycznej".
Odnosząc powyższe okoliczności do kryteriów umożliwiających umieszczenie w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach organ uznał, że:
- brak podstaw do uznania pracy wykonywanej na stanowisku obchodowego kotła do pracy w szczególnych warunkach, bowiem warunki na tym stanowisku nie są determinowane siłami natury, ani procesami technologicznymi, nadto prace na tym stanowisku nie znajdują się w wykazie prac wykonywanych w szczególnych warunkach, brak spełnienia przesłanek z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych;
- nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające zakwalifikowanie tych czynności jako pracy o szczególnym charakterze, gdyż ich charakter nie spełnia kryteriów zawartych w art. 3 ust. 3 ww. ustawy;
Organ stwierdził także, iż również proces starzenia się pracownika na przedmiotowym stanowisku pracy, nie pozostaje w związku z bezpieczeństwem publicznym w rozumieniu ustawy z dnia 18 kwietnia 2002r. o stanie klęski żywiołowej, (Dz.U nr 62, poz. 558, ze zm.).
W odwołaniu z dnia 8 marca 2011 r. E. K. zarzucił organowi dokonanie błędnej wykładni art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 k.p.a.
Utrzymując w dniu [...] 2011r. decyzję organu I instancji w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589) oraz z art. 3 ust. 3 i załącznika nr 2 pkt. 17 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, Okręgowy Inspektor Pracy podzielił argumentację organu I instancji, stwierdził jednakże, iż w przedmiotowej sprawie nie jest celowe analizowanie przez inspektora pracy przesłanek określonych w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Ustawodawca przyjął, że pracami o szczególnym charakterze są ściśle określone - w załączniku nr 2 do ustawy - rodzaje pracy.
W wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze E. K. zarzucił naruszenie:
– art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych w związku z załącznikiem nr 2 pkt. 14 do ustawy poprzez błędną wykładnię (zdaniem skarżącego praca obchodowego kotła stanowi pracę przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi, a w związku z tym praca skarżącego należy do prac o szczególnym charakterze);
– art. 7 i art. 77 § 1 Kpa skutkujące nie wyjaśnieniem wszystkich istotnych, występujących w sprawie okoliczności, a w konsekwencji - błędnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie mającym wpływ wynik sprawy;
– art. 80 Kpa poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a jedynie jego części i to również w sposób niedokładny i błędny;
– naruszenie art. 84 Kpa oraz art. 25 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu energetyki na okoliczność ustalenia czy praca obchodowego kotła wypełnia przesłanki określone w art. 3 ust. 3 ustawy emeryturach pomostowych, w zw. z pkt. 14 załącznika nr 2 do ustawy;
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w P. wniósł o oddalenie skargi w całości. Odnosząc się do treści skargi wskazał, że podstawą do oceny czy pracownik wykonuje pracę o szczególnym charakterze jest ocena czy wykonywana przez niego praca należy do prac wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.
Organ wskazał, że czynności obchodowego kotła związane są z wykonywaniem czynności eksploatacyjnych, polegających na bezpośrednim obchodzie kotłów parowych wraz z urządzeniami pomocniczymi. Podstawowe obowiązki obchodowego kotła to prowadzenie ruchu na podstawie szczegółowych instrukcji, obserwacja i dotrzymanie parametrów ruchowych wszystkich urządzeń objętych zakresem działania. Nie są to zatem czynności, o których mowa w punkcie 13, 14 i 16 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Organ odwołał się również do argumentacji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże ze względu na inne naruszenia prawa aniżeli podniesione przez skarżącego.
Wyjaśnienie motywów wyroku w tej sprawie należy poprzedzić wskazaniem kilku podstawowych uwag dotyczących objęcia pracowników ustawą o emeryturach pomostowych.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2009 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) ustawa ta określa:
1) warunki nabywania i utraty prawa do emerytur i rekompensat przez niektórych pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, ze zm.);
2) rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej;
3) zasady postępowania w sprawach emerytur pomostowych;
4) organizację i zasady działania Funduszu Emerytur Pomostowych;
5) zasady i tryb opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz zasady finansowania emerytur pomostowych i rekompensat;
6) obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz płatników składek w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Już pobieżna analiza tego wstępnego przepisu ustawy pozwala zorientować się, że ustawodawca rozróżnił w ustawie następujące grupy regulacji:
a/ dotyczące nabywania i utraty prawa do emerytur pomostowych, z czym wiążą się również przepisy szczegółowe określające rodzaje prac o szczególnym charakterze (których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej) oraz przepisy dotyczące zasad postępowania w sprawie emerytur pomostowych i zasady i tryb opłacania składek oraz zasady finansowania emerytur pomostowych (art. 1 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy);
b/ dotyczące sprawozdawczo-ewidencyjnych obowiązków podmiotów publicznych (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) i płatników składek w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy);
c/ dotyczące organizacji i zasad działania Funduszu Emerytur Pomostowych (art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy).
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych składki na Fundusz Emerytur Pomostowych opłaca się za pracownika, który urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r. i wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o jakich mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. W myśl art. 35 ust. 2 ustawy obowiązek opłacania składek na Fundusz za takiego pracownika powstaje z dniem rozpoczęcia wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a ustaje z dniem zaprzestania wykonywania takiej pracy. Składkę na Fundusz oblicza, rozlicza i opłaca co miesiąc płatnik składek. Rozliczenia dokonuje w deklaracji rozliczeniowej, o której mowa w art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 (art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych). W deklaracji tej zawiera się także informację o liczbie stanowisk pracy w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze (art. 41 ust. 7 ustawy). Konsekwencje nieopłacania przez płatników składek na Fundusz Emerytur Pomostowych określa natomiast art. 40 ustawy. Przepis ten zawiera jedynie podstawową regulację w tym zakresie, a w pozostałym zakresie nakazuje odpowiednio stosować przepisy rozdziału 3 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na potrzeby tej sprawy warto zwrócić jedynie uwagę, że zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych (podlegania obowiązkowi uiszczania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek (co do uprawnień Zakładu: por. też art. 39 ust. 3 pkt 1 i ust. 5 ustawy o emeryturach pomostowych).
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że system emerytur pomostowych został w pewnym zakresie powiązany organizacyjnie z systemem ubezpieczeń społecznych. Przejawia się to chociażby w wykorzystaniu na potrzeby emerytur pomostowych regulacji dotyczących zgłaszania pracowników oraz zasad i trybu opłacania składek. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest też to, że osoby objęte emeryturami pomostowymi mogą korzystać z rozwiązań prawnych właściwych dla ubezpieczeń społecznych, w tym także przysługują im właściwe dla systemu ubezpieczeń społecznych środki prawne w razie niezgłoszenia ich przez pracodawcę albo w przypadku nie uiszczania przez płatnika składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.
Odrębną grupę regulacji w ustawie o emeryturach pomostowych stanowią natomiast przepisy rozdziału 7. Przepisy te pełnią funkcje ewidencyjno-sprawozdawcze, przy czym obowiązki w tym zakresie nałożone zostały zarówno na podmioty publiczne (Zakład Ubezpieczeń Społecznych), jak i na płatników składek. W myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi centralny rejestr stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralny rejestr pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych). Dane tych rejestrów publicznych pochodzą od płatników składek, którzy z kolei obowiązani są prowadzić wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz (art. 41 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy). Ewidencja pracowników prowadzona jest przez pracodawcę i służy mu w celach realizacji zadań sprawozdawczych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zob. art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy). Zważając, że w ewidencji tej gromadzi się dane pracowników, ustawodawca przewidział, że płatnik składek jest obowiązany informować pracownika o wpisaniu go do niej. Natomiast pracownik - w przypadku nieumieszczenia go w ewidencji - może wnieść w tym zakresie "skargę" do Państwowej Inspekcji Pracy.
W niniejszej sprawie K. K. zaskarżył decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, którą utrzymano w mocy decyzję inspektora pracy Okręgowej Inspekcji Pracy Oddział w K. odmawiającą nakazania wpisania go do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Organ powołał się przy tym na art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który stanowi, że właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych.
W ocenie Sądu w tym składzie powyższe decyzje merytoryczne wydane przez organy inspekcji pracy nie znajdują umocowania w świetle przepisów rozdziału 7 ustawy o emeryturach pomostowych. Jak wskazano wyżej, prowadzenie ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest tylko jednym z obowiązków pracodawcy o charakterze wyłącznie ewidencyjno-sprawozdawczym. Z kolei wpisanie do niej konkretnych pracowników, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, stanowi pochodną tego obowiązku. Organy inspekcji pracy są uprawnione do kontroli prowadzonej przez pracodawców ewidencji (art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy), natomiast pracownicy podlegający wpisowi do niej mają dodatkowe uprawnienie do zainicjowania postępowania kontrolnego w tym zakresie (w formie skargi z art. 41 ust. 6). Szczególne zaakcentowanie uprawnienia pracownika do otrzymywania informacji i składania "skarg" w kwestii wpisu do ewidencji jest podyktowane względami dyscyplinująco-informacyjnymi, tym bardziej, że obowiązek prowadzenia ewidencji jest zadaniem pracodawcy wyłącznie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na którego realizację w przeciwnym wypadku zainteresowany pracownik nie miałby żadnego wpływu.
Przyznanie pracownikowi uprawnienia do złożenia "skargi" dotyczącej niewpisania go do ewidencji pracowników określonej w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych nie może być natomiast w żadnym przypadku rozumiane jako uprawnienie pracownika do żądania wydania przez właściwe organy inspekcji pracy rozstrzygnięcia, czy dane stanowisko pracy (które zajmuje pracownik) spełnia wymogi ustawy o emeryturach pomostowych. Należy bowiem pamiętać, że to pracodawca określa wykaz stanowisk pracy, na których - w jego zakładzie pracy - wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych). Prawidłowość zaliczenia faktycznie istniejących stanowisk do wykazu stanowisk nie jest objęta kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy (por. art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych).
Mając to wszystko na względzie należy stwierdzić, że organy inspekcji pracy - otrzymawszy skargę pracownika złożoną w oparciu o art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych - obowiązane są wszcząć postępowanie kontrolne na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Postępowanie to może zakończyć się wydaniem nakazu wpisu do ewidencji na podstawie art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jeżeli dane stanowisko pracy zostało przez samego pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a pomimo to pracownik - spełniający wszystkie warunki do objęcia go obowiązkiem opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych - nie został wciągnięty do ewidencji. Nadto nakaz może być wydany w sytuacji, jeżeli w wyniku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 38 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) ustalone zostanie, że pracownik zatrudniony na danym stanowisku spełnia warunki do objęcia go obowiązkiem uiszczania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Natomiast w przypadku, gdy stanowisko, na którym zatrudniony jest pracownik, nie zostało zaliczone przez pracodawcę albo uprawniony organ do stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, organ Państwowej Inspekcji Pracy obowiązany jest umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W postępowaniu kontrolnym zainicjowanym przez pracownika skargą na pracodawcę inspekcja nie może bowiem rozstrzygać o charakterze jego pracy i przesądzać o okolicznościach decydujących o objęciu pracownika obowiązkami wynikającymi z przepisów emerytalnych. Rolą inspekcji jest wyłącznie orzekanie o istnieniu bądź nieistnieniu naruszenia obowiązku ewidencyjno-sprawozdawczego przez pracodawcę (por. wyrok z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1107/05,wyrok z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 745/05, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 455/05, niepubl.).
W tym miejscu warto zasygnalizować, że w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1969/10 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż nakazanie wpisania pracownika świadczącego pracę na stanowisku nie zaliczonym do wykazu stanowisk z art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze byłoby w istocie wiążącym ustalaniem, czy określone stanowisko (zajmowane przez danego pracownika) spełnia wymogi przewidziane przez ustawę o emeryturach pomostowych. Tymczasem - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - do dokonywania tego rodzaju ustaleń (jakie stanowiska spełniają warunki ustawy o emeryturach pomostowych) organy inspekcji pracy nie są umocowane.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekający w niniejszym składzie doszedł do przekonania, że organy orzekające w tej sprawie nie miały uprawnienia do dokonywania wiążących ustaleń co do charakteru stanowiska obchodowego kotła zajmowanego przez E. K., gdyż jest to orzeczenie wykraczające poza uprawnienia kontrolno-nadzorcze inspekcji pracy wyznaczone przez art. 10 ust. 1 pkt 9a i art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Nakaz taki mógłby być wydany jedynie w przypadku, gdyby stanowisko zajmowane przez skarżącego było zaliczone przez samego pracodawcę do wykazu z art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych albo, gdyby o objęciu skarżącego obowiązkami określonymi w tej ustawie rozstrzygnięto uprzednio w stosownym do tego trybie (art. 38 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 40 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych). W braku podstaw do nałożenia nakazu organy inspekcji pracy nie były władne do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, stąd postępowanie powinno zostać umorzone na postawie art. 105 § 1 Kpa jako bezprzedmiotowe.
Z wymienionych wyżej powodów Sądu uznał natomiast za niezasadne zarzuty skargi, gdyż te w istocie zmierzały do wykazania, że błędnie nie zaliczono pracy na stanowisku elektromontera ds. telemechaniki, sieci trankingowej i ETN do prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (załącznik nr 2 pkt 17 ustawy o emeryturach pomostowych). Tymczasem - jak wskazano - organy inspekcji pracy nie są upoważnione do wydawania decyzji władczo przesądzających o kwalifikacji stanowiska pracy w świetle wymogów ustawy o emeryturach pomostowych (zob. powołany wyżej wyrok z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1969/10). O zaliczeniu danego stanowiska do stanowisk, na którym są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze decyduje pracodawca albo może przesądzić na wniosek pracownika Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wydając decyzję o obowiązku opłacania za danego pracownika składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.
Uznając, że w tej sprawie organy inspekcji pracy wykroczyły poza upoważnienie wynikające z art. art. 10 ust. 1 pkt 9a i art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Pracy Okręgowej Inspekcji Pracy Oddział w K. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ostatnio powołanej ustawy.