II SA/PO 542/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-12-30
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
środowiskodecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachbudowa chlewnipostępowanie administracyjneczynny udział stronydoręczenieobwieszczenieart. 49 K.p.a.wznowienie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T. B. na decyzję SKO, uznając, że skarżąca miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu środowiskowym, mimo stosowania procedury obwieszczeń.

Skarżąca T. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy chlewni, twierdząc, że została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu bez własnej winy. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko organu odwoławczego, uznał, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, gdyż organ prawidłowo stosował procedurę publicznych obwieszczeń, zgodną z przepisami dla spraw z dużą liczbą stron. Skarżąca nie wykazała, aby brak bezpośredniego doręczenia uniemożliwił jej udział w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla budowy chlewni. T. B. domagała się wznowienia postępowania, argumentując, że nie miała możliwości czynnego udziału w pierwotnym postępowaniu, mimo że była stroną. Wójt Gminy odmówił wznowienia, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że organ I instancji prawidłowo ustalił liczbę stron postępowania (12), co uzasadniało zastosowanie art. 49 K.p.a. (doręczanie pism w formie publicznego obwieszczenia). Sąd uznał, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez obwieszczenia publikowane na tablicach ogłoszeń urzędu, sołectwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Skarżąca nie wykazała, aby bez własnej winy została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu, a brak bezpośredniego doręczenia decyzji nie stanowił podstawy do wznowienia postępowania w sytuacji prawidłowego zastosowania procedury obwieszczeń. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące wcześniejszych postępowań i śmierci poprzednika prawnego skarżącej, uznając je za nieistotne dla oceny prawidłowości postępowania w stosunku do T. B.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo zastosował art. 49 K.p.a., ponieważ liczba stron postępowania wynosiła 12, co uzasadniało stosowanie tej procedury.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawidłowe ustalenie liczby stron postępowania (12) uzasadniało zastosowanie art. 49 K.p.a., a skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez obwieszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.u.i.ś. art. 74 § ust. 3a pkt 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1.

u.u.i.ś. art. 74 § ust. 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.

K.p.a. art. 49 § par. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania następuje z powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.u.i.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 75 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 84

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.u.i.ś. art. 85 § ust. 2 i 2 pkt 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

K.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 124 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 147

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 148

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 150 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie art. 49 K.p.a. przez organ I instancji ze względu na liczbę stron postępowania. Skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez publiczne obwieszczenia. Skarżąca nie wykazała, aby bez własnej winy została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu. Brak bezpośredniego doręczenia decyzji nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli zastosowano prawidłową procedurę obwieszczeń.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji nie dostosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...]. Organ powinien był zawiesić postępowanie po śmierci W. S. i ustalić jego następców prawnych. Organ powinien był pisemnie powiadomić strony o zmianie trybu prowadzenia postępowania na tryb art. 49 K.p.a. Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wpłynął wcześniej niż podał organ I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w całości podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż skarżąca nie wykazała, aby bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Samo zastosowanie przez organ przewidzianego prawem sposobu doręczania pism w postępowaniu w formie publicznego obwieszczenia [...] samo w sobie nie może stanowić usprawiedliwienia nie brania udziału w postępowaniu przez stronę. W uzasadnieniu do ustawy wprowadzającej te rozwiązania wskazano, iż są one motywowane odformalizowaniem postępowania oraz skróceniem czasu jego prowadzenia.

Skład orzekający

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Paweł Daniel

członek

Wiesława Batorowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczania pism w postępowaniu administracyjnym (art. 49 K.p.a.) w sprawach z dużą liczbą stron, w szczególności w kontekście decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z liczbą stron i zastosowaniem art. 49 K.p.a. w postępowaniu środowiskowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę procedury doręczania pism i przesłanek wznowienia postępowania, choć dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.

Kiedy obwieszczenie zastępuje list: jak sąd ocenił doręczenie w sprawie środowiskowej?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 542/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Paweł Daniel
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 283
art. 74 ust. 3a pkt 1, art. 74 ust. 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 49, art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 czerwca 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnię, na działce [...] w miejscowości N. w gminie R. .
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 13 listopada 2020 r., [...], działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 oraz art. 85 ust. 2 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm.; dalej "u.u.i.ś."), po rozpoznaniu wniosku inwestora K. R., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnię, na działce [...] w miejscowości N. w gminie R. w powicie k. . Decyzję doręczono stronom w drodze obwieszczenia zgodnie z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. w zw. z art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a.").
Pismem z dnia 12 lutego 2021 r. T. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. wyjaśniając, że obszar oddziaływania przedsięwzięcia objętego postępowaniem obejmuje jej działkę nr [...]. Wskazała też, że o decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dowiedziała się od swojego pełnomocnika w dniu 10 lutego 2021 r., po tym jak doręczono mu decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 8 lutego 2021 r., [...] o warunkach zabudowy (wspomniano w niej o wcześniej ustalonych środowiskowych uwarunkowaniach). T. B. wskazała także, że wcześniej toczyło się już postępowanie w tej sprawie, w którym W. S. (poprzednik prawny T. B.) brał udział. Po śmierci W. S. postępowania nie zawieszono, ani też nie ustalono jego następców prawnych.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2021 r., [...], Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 i art. 150 § 1 K.p.a., odmówił T. B. wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 13 listopada 2020 r., [...] W wyniku rozpoznania zażalenia T. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r., [...], utrzymało zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. Jednakże, w wyniku rozpoznania skargi T. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r., nr [...]
W konsekwencji, postanowieniem z dnia 18 lutego 2022 r., nr [...], Wójt Gminy [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...]
Następnie decyzją z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...], Wójt Gminy [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1, art. 147 i art. 150 § 1 K.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnie, działka nr [...], obręb N., gmina [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że po wpływie w dniu 29 lipca 2020 r. wniosku K. R. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w pierwszej kolejności przystąpił do ustalenia kręgu stron postępowania, do których zaliczono 12 podmiotów, w tym T. S. (B. ). W związku z tym, że liczba stron postępowania przekraczała 10, zgodnie z art. 74 ust. 1a u.u.i..ś., wszystkie zawiadomienia dotyczące czynności organu w przedmiotowej sprawie były umieszczone na tablicy Urzędu Gminy w [...], tablicy informacyjnej w miejscowości N. (informacja zwrotna z datami wywieszenia i ściągnięcia oraz podpisem sołtysa) oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy [...]. W dniu 13 listopada 2020 r. została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnie na działce nr [...] w miejscowości N., gm. R. , powiat k., województwo w. . Zawiadomienie o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało przekazane listownie sołtysowi oraz umieszczone na tablicy Urzędu Gminy w [...], tablicy informacyjnej w miejscowości N. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy [...].
Dalej organ I instancji wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła T. B., primo voto S. , która została zaliczona do kręgu stron postępowania już od momentu wszczęcia postępowania. Wnioskodawczyni, mimo wezwania organu orzekającego, nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że w zastosowanym w postępowaniu trybie informowania stron o przebiegu postępowania doszło do uchybień, przez które niemożliwe było uzyskanie informacji o wszczęciu postępowania, dalszych czynnościach w jego toku, jak również o wydaniu decyzji w dniu 13 listopada 2020 r. Nie przedłożyła ponadto żadnych innych wyjaśnień, ze wskazaniem okoliczności leżących po stronie wnioskodawczyni, w sposób usprawiedliwiony uniemożliwiającymi jej zapoznanie się z publikowanymi w postępowaniu obwieszczeniami, zawiadomieniami i decyzją kończącą postępowanie w sprawie. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, że każde obwieszczenie, zawiadomienie było ogłaszane na 3 przewidziane przepisami sposoby, tj. poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy na określony czas, wywieszenie na tablicy ogłoszeń sołectwa N. przez sołtysa również na określony czas, a nadto w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy, gdzie opublikowane dokumenty są dostępne przez cały czas.
Jednocześnie wnioskodawczyni już 16 czerwca 2020 r. udzieliła pełnomocnictwa do "działania w jej imieniu przed organami administracji publicznej w sprawach między innymi z zakresu ochrony środowiska, nieruchomości, planowania przestrzennego i budownictwa. Cytowane pełnomocnictwo wraz z pismem przewodnim pełnomocnika zostało doręczone do Urzędu Gminy [...] w dniu 5 stycznia 2022 r. Pismo nie stanowiło zgłoszenia do toczącego się konkretnego postępowania. Od dnia udzielenia pełnomocnictwa do dnia 5 stycznia 2022 r. ani T. B., ani jej pełnomocnik, nie zgłosili się do Urzędu Gminy [...] z wnioskiem o udzielenie informacji o toczących się z udziałem T. B. postępowaniach.
Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności organ I instancji uznał, że strona miała wszelkie możliwości uzyskania informacji o toczącym się postępowaniu i nie wykazała, aby zaistniały jakiekolwiek zdarzenia to uniemożliwiające. Uchybienie terminowi w ocenie organu jest tym bardziej rażące, że strona reprezentowana przez pełnomocnika, mimo ewidentnego spóźnienia wniosku, otrzymawszy zawiadomienie o okoliczności wraz z terminem na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co skutkowałoby przywróceniem tego terminu, zignorowała zawiadomienie. Zignorowała również wezwanie do wykazania braku możliwości zapoznania się z publikowanymi dokumentami z postępowania, w tym decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. Samo zastosowanie przez organ przewidzianego prawem sposobu doręczania pism w postępowaniu w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej, samo w sobie nie może stanowić usprawiedliwienia nie brania udziału w postępowaniu przez stronę. Takie rozumienie przepisu art. 49 K.p.a. czyniłoby go zbędnym. Z samego faktu, że stronie bezpośrednio nie doręczono decyzji, o ile zastosowano w sposób prawidłowy inny tryb doręczenia, nie można wywodzić wniosku o nieskuteczności tego doręczenia.
W odwołaniu z dnia 7 kwietnia 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że Wójt Gminy [...] nie dostosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...]. Dalej wskazała, że nie jest prawdą, iż wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowanych wpłynął do organu w dniu 29 lipca 2020 r. Wniosek ten wpłynął znacznie wcześniej (zapewne w 2019 r.), gdyż pismem z dnia 24 lipca 2019 r., nr [...], Wójt zawiadomił o wszczęciu postępowania. Po uchyleniu pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez SKO [...] decyzją z dnia 3 lutego 2020 r., nr [...], w obrocie prawnym pozostał wniosek inwestora z 2019 r. O ponownym rozpoznaniu wniosku Wójt zawiadomił pismem z dnia 27 lutego 2020 r. Informacja o wszczęciu jakiegoś nowego postępowania jest niczym innym jak tylko próbą obejścia prawa i wprowadzenia odwołującej w błąd.
Następnie odwołująca podkreśliła, że sposób prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli liczba stron w sprawie przekracza 10 (wcześniej 20) ustawodawca ustalił w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, które weszła w życie z dniem 24 września 2019 r. z zastrzeżeniem zawartym w art. 4 tej ustawy, że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuję się przepisy dotychczasowe. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa sprawa została wszczęta i nie zakończona decyzją pozostającą w obrocie prawnym przed dniem 24 września 2019 r. To oznacza, że sprawa nie powinna toczyć się w trybie art. 49 K.p.a. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił przy tym, w jaki sposób ustalił, że liczba stron postępowania wynosi 12. Organ nigdy nie zawiadomił zainteresowanych o zmianie trybu prowadzonego postępowania z "normalnego", na prowadzony w trybie art. 49 K.p.a.
Po wydaniu decyzji uchylającej z dnia 3 lutego 2020 r., nr [...], sprawa ta wróciła do organu I instancji do ponownego rozpoznania. O podejmowanych czynnościach organ informował pełnomocnika W. S. do dnia 25 maja 2020 r. W tym dniu otrzymał ostatnie pismo z dnia 22 maja 2020 r. - zawiadomienie stron o zebranych dokumentach i materiałach przed wydaniem decyzji. W dniu 9 czerwca 2020 r. zmarł W. S. i tym samym z mocy prawa jego pełnomocnik przestał być jego pełnomocnikiem. Powyższa okoliczność nie upoważniała jednak Wójta Gminy [...] do kontynuacji postępowania bez ustalenia następców prawnych zmarłego. Organ powinien wówczas zawiesić postępowanie, ustalić spadkobierców, podjąć postępowanie i je kontynuować, ale już z udziałem następców prawnych W. S. lub też poinformować ich o tym, że postępowanie będzie prowadzone w innym trybie. Tymczasem organ wydał decyzję z pominięciem stron postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją z dnia 22 czerwca 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że należało zbadać, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez T. B. z zachowaniem terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. T. B. wskazała, że w dniu 10 lutego 2021 r. dowiedziała się wydaniu decyzji środowiskowej z 2020 r. od swojego pełnomocnika J. K. tj. w dniu doręczenia pełnomocnikowi decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy z dnia 8 lutego 2021 r., nr [...] dla przedmiotowej inwestycji. W aktach sprawy znajduje się przy tym zwrotka doręczenia pełnomocnikowi J. K. decyzji o warunkach zabudowy w dniu 10 lutego 2021 r. Organ odwoławczy uznał zatem, że strona dowiedziała się o wydaniu decyzji w dniu 10 lutego 2021 r., więc wniosek z dnia 12 lutego 2021 r. (wpływ 15 lutego 2021 r.) został złożony z zachowaniem ustawowego miesięcznego terminu. Zasadnie zatem organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie.
Przechodząc do meritum organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawczyni w treści wniosku wskazała, że nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej z 2020 r. Należało zatem przeanalizować, czy w sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § pkt. 4 K.p.a., tj. czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił dwanaście stron postępowania, w tym T. S. i W. S. jako właścicieli działki nr [...] N.. W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób prawidłowy informował strony o toczącym się postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej z 2020 r. T. B. została uznana za stronę tego postępowania. O wszelkich działaniach w tej sprawie organ informował strony poprzez obwieszczenia, które znajdowały się zarówno na tablicach ogłoszeń urzędu, sołectwa, jak i na stronie internetowej BIP urzędu. Strony, w tym T. B., miały zapewniony czynny udział w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej z 2020 r.
Nadto Kolegium zauważyło, że pismem z dnia 22 lutego 2022 r. organ I instancji zwrócił się do T. B. o wykazanie zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania wskazanej we wniosku poprzez złożenie wyjaśnień i przedłożenia dowodów celem wykazania, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Pismem z dnia 21 lutego 2022 r. T. B. złożyła oświadczenie i wniosek o przeprowadzenie dowodu z oględzin. Pismo w swej treści odnosiło się do wyliczeń DJP gospodarstwa rolnego inwestora, a nie do wykazania na czym polegał brak winny strony w nie braniu udziału w postępowaniu. Należy zatem stwierdzić, że strona nie wykazała, że w sprawie ziściła się przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, słusznie organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem nie można uznać aby T. B. nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.
W skardze z dnia 30 czerwca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w dniu 6 lipca 2020 r. postępowanie umorzono z powodu wycofania wniosku przez inwestora. SKO [...] nie wyjaśniło, komu decyzja o umorzeniu postępowania została doręczona. Dla rodziny zmarłego W. S. wycofanie wniosku i jego ponowne wniesienie w tej samej sprawie jeszcze w tym samym miesiącu, tj. w dniu 30 lipca 2020 r. i wszczęcie nowego postępowania prowadzonego w trybie art. 49 K.p.a. było próbą obejścia prawa i wprowadzenia skarżącej w stan nieświadomości. Wycofanie wniosku i umorzenie postępowania w lipcu 2020 r. było jednoznacznym sygnałem i potwierdzeniem tego, że skarżąca nie musiała się obawiać, że zostanie wydane jakiekolwiek niekorzystne dla niej orzeczenie. Zdaniem skarżącej w sposób rażący został naruszony art. 9 K.p.a., albowiem organ I instancji powinien pisemnie powiadomić strony dotychczas biorące udział w postępowaniu (w tym skarżącą), że informowanie o dalszych czynnościach następować będzie w trybie obwieszczeń.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Kontroli Sądu poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2022 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnię, na działce [...] w miejscowości N. w gminie R. .
Z akt sprawy wynika, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało zainicjowane wnioskiem T. B. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wyżej wskazaną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...] Skarżąca uzasadniając złożony wniosek powołała się na przesłankę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. na okoliczność pozbawienia jej, bez jej winy, jako strony, możliwości udziału w tym postępowaniu.
Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że skoro T. B. zachowała formalne wymogi podania o wznowienie postępowania, trafnym było wydanie przez Wójta Gminy [...] w dniu 18 lutego 2022 r. postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...] i następnie przejście do rzeczywistej oceny przyczyn wznowienia (podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) w ramach już wznowionego postępowania. Jak słusznie bowiem wskazał organ odwoławczy, T. B. uprawdopodobniła, że o wydanej decyzji dowiedziała się w dniu 10 lutego 2021 r. Błędne więc było wskazywanie przez organ I instancji w treści wydanej decyzji, że wniosek strony o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Wówczas niezasadne byłoby bowiem wydawanie postanowienia o wznowieniu postępowania, co umknęło organowi I instancji.
Przechodząc do meritum wskazać należy, że Sąd w całości podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż skarżąca nie wykazała, aby bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...], zostało wszczęte na wniosek inwestora K. R. z dnia 29 lipca 2020 r., który wpłynął do organu I instancji w dniu 30 lipca 2020 r. (k. nienumerowana, oznaczona jako "zał. 1" w aktach [...], tom I). Jako strony postępowania zostali uznani właściciele następujących działek: nr [...] objętej wnioskiem (K. R., G. R.), nr [...] i [...] (M. R. i M. R.), nr [...] (G. M. i B. M.), nr [...] i [...] (J. Z.), nr [...] (P. W. i A. W.), nr [...] (A O. i R. O.), nr [...] (droga gminna – Urząd Gminy [...], nr [...] (T. S. - obecnie B., nr [...] (Państwowe Gospodarstwo Leśne), nr [...] (D F.), nr [...] (L. W.) i nr [...] (J. G.) (k. nienumerowana, oznaczona jako "zał. 2" w aktach [...], tom I). Ustalenie stron postępowania nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, albowiem stosownie do art. 74 ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2019 r., stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się kopia mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 z dnia 13 lipca 2020 r., na której zaznaczono działkę inwestora oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu. W obszarze tym w całości lub częściowo znalazły się wszystkie działki, których właściciele zostali uznani za strony postępowania w sprawie [...] (por. k. nienumerowana, oznaczona jako "zał. 2" w aktach [...], tom I z k. z nienumerowaną akt [...], tom I – mapą zasadniczą załączoną do wniosku inwestora).
Powyższe oznacza, że liczba stron postępowania wynosiła 12. Tymczasem zgodnie z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2019 r., jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do wskazanego przepisu, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2).
Zasadnie więc organ I instancji w niniejszej sprawie o wszczęciu postępowania, o zebranych dokumentach i materiałach przez wydaniem decyzji oraz o wydaniu decyzji zawiadomił strony poprzez obwieszczenia, które znajdowały się zarówno na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy [...] i Sołectwa N., jak i na stronie internetowej BIP urzędu. Akta sprawy wskazują, że w tym zakresie nie doszło do żadnych uchybień ze strony organu (k. nienumerowane oznaczone jako "zał. 3 zał. 4", "zał. 5", zał. 14 zał. 15", "zał. 16", "zał. 18" i k. bez nazwy - w aktach [...], tom I). Materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości zarówno co do samego faktu dokonania obwieszczeń i ich skuteczności, jak i do formy i czasu ich dokonania. Skarżąca pomimo wezwania do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów nie wykazała natomiast zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania wskazanej we wniosku, tj. że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia 13 listopada 2020 r. Wezwanie z dnia 22 lutego 2022 r. (k. [...] akt [...], tom [...]) pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji skarżąca nie wskazała żadnej szczególnej okoliczności, która uniemożliwiała jej zapoznanie się z treścią obwieszczeń związanych z przedsięwzięciem oddziałującym na jej interesy, natomiast brak bezpośredniego (tj. za pośrednictwem poczty na adres domowy) doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym czy doręczenia decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji, wobec prawnie dopuszczonej możliwości zastosowania zawiadomienia w trybie obwieszczenia nie może świadczyć o pozbawieniu strony możliwości udziału w postępowaniu i ziszczeniu się przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Błędnie skarżąca utożsamia przy tym dwa odrębne postępowania toczące się w wyniku złożenia dwóch odmiennych pod względem daty ich wniesienia wniosków inwestora w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W konsekwencji część zawartych w odwołaniu i skardze zarzutów dotyczy postępowania, które nie podlega kontroli Sądu. Odnoszą się one bowiem do postępowania wszczętego na wniosek K. R. z dnia 22 lipca 2019 r. Jak wskazał organ odwoławczy, postępowanie to zostało umorzone w wyniku cofnięcia wniosku przez inwestora, co potwierdziła sama skarżąca w treści skargi wskazując, że "w dniu 6 lipca 2020 r. postępowanie umorzono z powodu wycofania wniosku przez inwestora. Wycofanie wniosku i umorzenie postępowania w lipcu 2020 r. było jednoznacznym sygnałem i potwierdzeniem tego, że skarżąca nie musiała się obawiać, że zostanie wydane jakiekolwiek niekorzystne dla niej orzeczenie." Podkreślenia wymaga, że inwestor jest dysponentem złożonego przez siebie wniosku. Cofnięcie wniosku nie jest uzależnione od zgody, czy braku sprzeciwu pozostałych stron nie będących wnioskodawcami w sprawie. Natomiast zadysponowanie postępowaniem poprzez wyraźne cofnięcie podania o wszczęcie postępowania skutkuje bezprzedmiotowością tego postępowania, z uwagi na brak żądania załatwienia sprawy wszczętej na wniosek i obliguje organ do umorzenia postępowania. Tym samym nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty, że inwestor obszedł prawo wycofując wniosek i składając go po zmianie przepisów u.u.i.ś. w zakresie ilości stron uprawniających do prowadzenia postępowania w trybie art. 49 K.p.a. Faktem jest, że inwestor mógł w każdej chwili swobodnie dysponować swoim wnioskiem i cofnąć go w dowolnym momencie. Miał też prawo złożyć w terminie późniejszym analogiczny wniosek, jeśli taka była jego wola.
Błędnie także skarżąca wskazuje, że organ w tej sytuacji winien poinformować ją, że kolejne postępowanie będzie toczyć się w trybie art. 49 K.p.a. Stałoby to w sprzeczności z celem, jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu możliwości zastosowania art. 49 K.p.a. w postępowaniach w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy stron postępowania jest więcej niż 10 (zmiana z dotychczasowego progu 20 stron). W uzasadnieniu do ustawy wprowadzającej te rozwiązania wskazano, iż są one motywowane odformalizowaniem postępowania oraz skróceniem czasu jego prowadzenia.
Oczywistym jest przy tym, że możliwość korzystania z art. 49 K.p.a. jest uprzywilejowująca dla wnioskodawcy, wymaga ona bowiem aktywnego poszukiwania informacji o toczącym się postępowaniu przez pozostałe strony postępowania administracyjnego w przeciwieństwie do zawiadomień o postępowaniu i czynnościach w nim podejmowanych, a doręczanych stronom postępowania. Na takie rozwiązanie zdecydował się jednak ustawodawca i nie ma żadnych podstaw prawnych, aby każdorazowo organ prowadzący postępowanie po złożeniu wniosku informował strony postępowania (jeżeli jest ich więcej niż 10), że będzie prowadził postępowanie w trybie art. 49 K.p.a.
Niezasadny jest także zarzut, że organ nie dostosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku tut. Sądu z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...]. W wyroku tym Sąd kontrolował postanowienia organu I i II instancji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego i wypowiedział się wyłącznie w zakresie dochowania przez skarżącą terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Co zaś się tyczy kwestii braku ustalenia następców prawnych zmarłego w dniu [...] czerwca 2020 r. W. S. wskazać należy, że to, czy innym stronom postępowania zapewniono możliwość uczestnictwa w postępowaniu nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości postępowania w stosunku do skarżącej. Skarżąca niewątpliwie miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Inne osoby, jeśli były stronami, a zostały pozbawione możliwości uczestnictwa w postępowaniu mogą same bronić swoich praw, jeśli uznają, że jest to konieczne. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), oddalił skargę.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI