II SA/Po 541/20

II SA/Po 541/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-03-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1434/21 - Wyrok NSA z 2022-10-11
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 9 ust. 1, 3 i 4, art. 28
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 713
art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 11 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 roku sprawy ze skargi R. G. i E. G. na uchwałę Rady Miejskiej we [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Uzasadnienie
R. G. i E. G. (zwani dalej: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 11 lutego 2020 r. nr XIII/131/2020 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach Kawęczyn, M. i G., zaskarżając przedmiotową uchwałę w części, w zakresie następujących postanowień uchwały: § 6 pkt 1), § 6 pkt 3) oraz § 20 pkt 2), § 21 pkt 2) i 3) (zwanej dalej: uchwała, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego).
Przedmiotowej uchwale zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w naruszeniu przepisów regulujących zasady kształtowania ładu przestrzennego w gminie oraz zakres dopuszczalnej ingerencji w sferę przysługujących skarżącym konstytucyjnych wolności i praw rzeczowych, skutkujące przekroczeniem władztwa planistycznego Gminy, tj.:
1. art. 1 ust. 2 pkt 7) i 9), art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 15 ust. 2 pkt 3), 6) i 9) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U.2020.293 z późn. zm., zwanej dalej: u.p.z.p.) w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2019.1145 z późn. zm., zwanej dalej : k.c.) w zw. z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że prawnie dopuszczalne jest wprowadzenie w planie zaskarżonych postanowień:
a) § 6 pkt 1) planu, które ustala, w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych na terenach oznaczonych symbolami MN, MW, ZP, R, Rz, ZL, WS z wyjątkiem inwestycji celu publicznego,
b) § 6 pkt 3) planu, które ustala, w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, zakaz lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z działalnością rolniczą w zakresie chowu i hodowli zwierząt, przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego oraz utylizacji odpadów pochodzenia zwierzęcego,
c) § 20 pkt 2) planu, które ustala, w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, na terenach oznaczonych symbolami 1R, 2R, 3R, 4R, 6R, 7R, 8R, 9R, 10R, 1 IR, 12R, zakaz lokalizacji nowej zabudowy
d) § 21 pkt 3) planu, które ustala, w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, na terenie oznaczonym symbolem 5R, zakaz lokalizacji nowej zabudowy,
podczas gdy w rzeczywistości postanowienia te skutkują naruszeniem istoty prawa własności skarżących, przy jednoczesnym niewykazaniu przez organ przesłanek uzasadniających ograniczenie prawa własności w tak szerokim zakresie, w związku z czym organ nie uwzględnił przy planowaniu przestrzennym gwarancji ochrony własności przy określaniu zasad kształtowania ładu przestrzennego oraz naruszył konstytucyjną zasadę proporcjonalności;
2. art. 15 ust. 2 pkt 3), 6) i 9) u.p.z.p. w zw. z art. 20 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że prawnie dopuszczalne jest wprowadzenie w planie Zaskarżonych postanowień, podczas gdy ograniczenie wolności działalności gospodarczej dopuszczalne jest wyłącznie w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny, a wprowadzenie ww. postanowień skutkuje nieuzasadnionym i niezgodnym z prawem ograniczeniem wolności działalności gospodarczej skarżących, przy jednoczesnym niewykazaniu istnienia ważnego interesu publicznego;
3. art. 1 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 22 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w wyniku nieprawidłowego wyważenia interesu publicznego i prywatnego, zaskarżonych postanowień, co skutkowało nieuwzględnieniem interesu skarżących, a w konsekwencji naruszeniem przez organ istoty ich prawa własności i wolności działalności gospodarczej, przy jednoczesnym braku wykazania przez organ ważnego interesu publicznego, który uzasadniałby tak istotne ograniczenia;
4. art. 28 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że dopuszczalne jest wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Zaskarżonych postanowień, ograniczających w znaczącym stopniu prawo własności oraz wolność działalności gospodarczej, podczas gdy wprowadzenie tak restrykcyjnych ograniczeń doprowadziło do przekroczenia granic władztwa planistycznego Gminy, bez ustawowego upoważnienia, a w konsekwencji do złamania konstytucyjnej zasady praworządności;
5. art. 15 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7) i 9) u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia planu, które w lakoniczny i niewystarczający sposób argumentuje przyznanie prymatu interesowi publicznemu nad prawem własności i swobody gospodarczej skarżących, podczas gdy tego typu restrykcyjne ograniczenia powinny przez organ zostać w należyty sposób uargumentowane i uzasadnione;
6. art. 28 ust. 1, art. 9 ust. 4, art. 14 ust. 5, art. 15 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zaskarżone postanowienia nie są sprzeczne z obowiązującym dla przedmiotowego obszaru studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W., podczas gdy aktualne studium nie przewiduje możliwości wprowadzenia takich ograniczeń na przedmiotowym terenie, a w konsekwencji ww. rozwiązania powinny zostać uznane za niezgodne z postanowieniami studium.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części odnoszącej się do działek stanowiących własność skarżących (oznaczonych w uchwale symbolami: 5R i 6R).
Skarżący są właścicielami działki objętej zakresem terytorialnym przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a mianowicie działki [...] w K. .
Obecnie na części działki [...] znajduje się ferma norek, natomiast pozostała część działki jest wykorzystywana pod uprawy. Skarżący wskazali, że planują prowadzoną działalność rozszerzać, tj. rozbudować istniejącą fermę lub rozpocząć prowadzenie innego rodzaju hodowli, bądź przetwórstwa związanego z rolnictwem.
W skardze podniesiono, że w dniu [...] maja 2016 r. została przez Radę Miasta podjęta uchwała Nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach K. , M. , G. , a w toku procedury planistycznej zostały przez skarżących złożone wnioski i uwagi do projektu przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Skarżący złożyli obszerne stanowisko, w ramach którego wprost wskazywali, że postanowienia zawarte w ówczesnym projekcie planu stanowić będą niewspółmierną i nieuzasadnioną ingerencję w przysługujące skarżącym prawo własności oraz swobodę działalności gospodarczej. Rada Miasta postanowiła nie uwzględnić wniosków złożonych do przedmiotowego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wskazane powyżej zapisy planu skutkują, w ocenie Skarżących, istotnym i nieuzasadnionym ograniczeniem ich prawa własności w stosunku do ww. nieruchomości, oraz wolności działalności gospodarczej - uniemożliwiają bowiem realizowanie przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, prowadzenie innych niż uprawy rodzajów działalności rolniczej (np. chowu i hodowli, przetwórstwa), a ponadto zakazuje jakiejkolwiek nowej zabudowy. W efekcie, przedmiotowy plan zakazuje skarżącym przeprowadzenia jakiejkolwiek inwestycji o charakterze rolniczym, w tym w szczególności do rozbudowania już istniejącej fermy. Skarżący nie zgadzają się ponadto z postanowieniem wskazanym w §21 pkt 2) planu, w którym ustalono nakaz realizacji zieleni izolacyjnej - albowiem nakaz ten wiąże się z poniesieniem przez Skarżących znaczących kosztów, a jednocześnie został wprowadzony bez wystarczającego uzasadnienia ze strony Rady Miejskiej.
Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z kwestionowanymi zapisami świadczy zdaniem skarżących o dowolności działań Gminy, która przekroczyła w ten sposób przysługujące jej władztwo planistyczne, a w konsekwencji - granicę konstytucyjnie dopuszczalnej ingerencji w prawo własności, jak i w wolność działalności gospodarczej właścicieli nieruchomości. Dodatkowo, przedmiotowa uchwała jest wadliwa w związku z rażącymi brakami uzasadnienia w kontekście zastosowanych rozwiązań, jak również w związku z nieuprawnioną nadinterpretacją postanowień studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W..
W ocenie skarżących, zaskarżona uchwała wpływa ujemnie zarówno na potencjał inwestycyjny, jak również na perspektywy dalszego obrotu przedmiotową nieruchomością. Tym samym zaskarżona uchwała niezaprzeczalnie oddziałuje na treść uprawnień wynikających z przysługującego skarżącym prawa własności, a wręcz stanowi przejaw nieuzasadnionej ingerencji organu stanowiącego gminy w sferę tych praw, przez co narusza dyspozycję art. 140 Kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze organ wywodził, co następuje.
Podstawą wprowadzenia przedmiotowych zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego była konieczność zachowania kryterium nienaruszalności ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Września, uchwalonego Uchwałą Nr XIV/108/99 Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 27 września 1999 r. ze zmianami, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., w zasięgu terenów rolniczych, oznaczonych symbolami R, wprowadzono funkcję "obszarów rolniczej przestrzeni produkcyjnej". Zgodnie z ustaleniami tekstu Studium, w zakresie kierunków ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego (pkt 1.3) przyjęto "ochronę gleb wysokich klas bonitacyjnych i kompleksów rolnych o najwyższej przydatności rolnej oraz wyłączenie ich z zainwestowania kubaturowego".
Zdaniem organu, biorąc pod uwagę, że w granicach obszaru objętego planem dominują użytki rolne klas II, IlIa i Illb, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w § 20 pkt 2 wprowadzono zakaz lokalizacji nowej zabudowy. Zgodnie z treścią obowiązującego Studium "W celu zachowania równowagi ekologicznej w środowisku przyrodniczym i zapewnienia niezbędnych warunków do ochrony sił człowieka, konieczne jest racjonalne jego wykorzystanie do celów gospodarki gminy zgodnie z następującymi kierunkami ochrony.
W opracowanym studium zaproponowano wprowadzenie całego systemu obszarów chronionych. Należą do niego obszary objęte lub wskazane do objęcia ochroną na podstawie przepisów szczególnych, jak i te których nie objęto przepisami, a charakteryzują się cennymi wartościami biotycznymi. Dlatego w obowiązującym Studium przyjęto kierunki ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego gminy m.in. poprzez "ochronę gleb wysokich klas bonitacyjnych i kompleksów rolnych o najwyższej przydatności rolnej oraz wyłączenie ich z zainwestowania kubaturowego". Wobec powyższego zarówno przeznaczenie terenów wynikające z przedmiotowego planu miejscowego, jak i zakaz zabudowy wynikają wprost z treści obowiązującego na tym terenie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta i gminy W.. Ponadto powyższy zapis zgodny jest z art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p., z którego wynika, że plan miejscowy może przewidywać zakaz zabudowy.
W odniesieniu do zarzutów skargi odnośnie ustaleń § 6 pkt 3 lit. a-c uchwały organ wskazał, że konieczność wprowadzenia zakazu lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z działalnością rolniczą w zakresie chowu i hodowli zwierząt, przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego, utylizacji odpadów pochodzenia zwierzęcego wynika z konieczności zapewnienia jednoznacznej interpretacji możliwości inwestycyjnych na wyznaczonym terenie obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, oznaczonym symbolem P, tj. dopuszczonej lokalizacji obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, budynków biurowo- administracyjnych i socjalnych, budynków portierni, czy budynków garażowych, zgodnie z ustalonym przeznaczeniem terenu. W obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., w zasięgu terenu obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, oznaczonego symbolem P, wprowadzono funkcję "obszarów osiedleńczych - terenów zainwestowanych i związanych z funkcjami rozwojowymi jednostek osadniczych, w tym produkcyjnych". Dla przedmiotowego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dokonano zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, uzyskując stosowną zgodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ponadto, w bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowane są tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej. W związku z powyższym za zasadne uznano wprowadzenie zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych oraz zakazu lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z działalnością rolniczą w zakresie chowu i hodowli zwierząt, przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego, utylizacji odpadów pochodzenia zwierzęcego na terenie przeznaczonym pod funkcje nierolnicze.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 6 pkt 1 uchwały wskazano, że wprowadzenie zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych na terenach oznaczonych symbolami MN, MW, ZP, R, Rz, ZL, WS, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego, w przypadku terenów rolniczych oznaczonych symbolami R, wynika przede wszystkim z ustalonego przeznaczenia oraz zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu. Zgodnie z § 20 pkt 2 uchwały na terenach oznaczonych symbolami 1R, 2R, 3R, 4R, 6R, 7R, 8R, 9R, 10R, 11R, 12R wprowadzono zakaz lokalizacji zabudowy. Tym samym na przedmiotowych terenach brak jest możliwości lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 21 pkt 2 uchwały w zakresie terenów oznaczonych symbolami 5R organ wywodził, że wprowadzenie nakazu realizacji zieleni izolacyjnej w pasie o szerokości minimum 10,0 m od linii rozgraniczających wynika z konieczności eliminowania potencjalnych oddziaływań na środowisko pochodzących z fermy norek, zwłaszcza na sąsiednie tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej. Wskazać należy, że istniejąca ferma norek została zlokalizowana na działce, która zgodnie z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W. została wyłączona z zainwestowania kubaturowego. W związku z powyższym za zasadne uznano wprowadzenie nakazu realizacji zieleni izolacyjnej, eliminującej potencjalne oddziaływania na środowisko wynikające z funkcjonowania fermy norek położonej w bliskim sąsiedztwie istniejącej zabudowy mieszkaniowej.
W zakresie zarzutu dotyczącego § 21 pkt 3 na terenie oznaczonym symbolem 5R podkreślono, że wprowadzenie zakazu lokalizacji nowej zabudowy na terenie oznaczonym symbolem 5R wynika wprost z ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., zgodnie z którym, w zasięgu terenów rolniczych, oznaczonych symbolami R, wprowadzono funkcję "obszarów rolniczej przestrzeni produkcyjnej". Zgodnie z ustaleniami tekstu Studium, w zakresie kierunków ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego (pkt 1.3) przyjęto "ochronę gleb wysokich klas bonitacyjnych i kompleksów rolnych i o najwyższej przydatności rolnej oraz wyłączenie ich zainwestowania kubaturowego". Biorąc pod uwagę, że w granicach obszaru objętego planem dominują użytki rolne klas II, Ilia i Illb, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w § 21 pkt 3 wprowadzono zakaz lokalizacji nowej zabudowy. Co więcej, dopuszczenie możliwości lokalizacji nowej zabudowy na terenach rolniczych, stanowiłoby naruszenie ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., co jest niezgodne z przepisami u.p.z.p. Wskazać należy, że istniejąca ferma norek została zlokalizowana na działce, która zgodnie z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W. została wyłączona z zainwestowania kubaturowego. W związku z powyższym w ustaleniach planu miejscowego dopuszczono jedynie zachowanie istniejącej zabudowy i urządzeń technicznych wchodzących w skład fermy norek, bez możliwości lokalizacji nowej zabudowy.
Podkreślono, że organ planistyczny wprowadzając zapisy niniejszego planu ograniczające możliwość zabudowy oraz lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z chowem i hodowlą zwierząt, wziął także pod rozwagę uwagi złożone do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozważony został zarówno interes publiczny jak i indywidualny. Powstającą sytuację konfliktową organ rozstrzygnął zgodnie z obowiązującym prawem, wprowadzając zapisy zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, pozwalające chronić przestrzeń rolniczą i wykorzystywać ją zgodnie z uwarunkowaniami do rolniczej produkcji roślinnej. Gmina prowadząc politykę planistyczną obowiązana jest zwracać uwagę na potrzeby wszystkich mieszkańców. Każdy bowiem mieszkaniec gminy, członek wspólnoty samorządowej, ma prawo oczekiwać, że jego interesy będą brane pod uwagę w działaniach gminy. Na gruncie planowania przestrzennego konieczne jest zatem takie wyważenie interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym stopniu naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Z uzasadnienia Uchwały Nr XIII/131/2020 Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 11 lutego 2020 r. wynika, iż organ wprowadzając zapisy niniejszego planu rozważył wszystkie wchodzące w grę interesy dając prymat interesowi publicznemu wskazując na zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie adekwatnego wykorzystania przestrzeni, zgodnego z polityką zagospodarowania przestrzennego gminy W. określoną w obowiązującym Studium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 11 lutego 2020 r. nr XIII/131/2020 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach Kawęczyn, Marzenin i Gulczewo (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 18 lutego 2020 r., poz. 1623).
Uchwała ta była już poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 1176/20. W dniu 03 marca 2021 r. zapadł wyrok oddający skargę złożoną przez P. (zwany dalej: wyrok WSA). Wskazać należy, że zarówno spółka ta, jak i skarżący są właścicielami działek objętych zakresem terytorialnym przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a mianowicie:
spółka działek:
- położonych w miejscowości K., o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...],
- położonych w miejscowości G., o nr ewid.[...] i [...]
- położonych w miejscowości M., o nr ewid.[...], [...], [...], [...] i [...];
zaś skarżący w niniejszej sprawie są zaś właścicielami działki nr [...] w Kawęczynie.
Na wstępie należy wskazać, że w związku z analogicznymi zarzutami skargi, jak w sprawie IV SA/Po [...], Sąd po analizie akt sprawy oraz stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej sprawy w zasadniczej mierze podziela stanowisko WSA zajęte w przywołanym wyroku i czyni własnym.
W związku z powyższym podkreślić trzeba, że zaskarżona uchwała jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506; zwanej dalej: u.s.g.), więc może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego. Skarga ta w ocenie Sądu jest również dopuszczalna.
Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jego zmianę) do sądu administracyjnego przysługuje zatem nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem.
W niniejszej sprawie skarżący są, jak wskazano, właścicielami działek objętych zakresem terytorialnym przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na fakt, że postanowienia miejscowego planu określiły kształt prawa własności, blokując możliwość ewentualnych przyszłych inwestycji skarżących, ich interes prawny został naruszony, a zatem skarga była dopuszczalna.
Wskazać również należy, że WSA skontrolował procedurę uchwalania planu, co mogłyby wpłynąć na legalność uchwały także w jej niezaskarżonej części. Z urzędu skontrolował legalność zaskarżonego planu również w zakresie nieobjętym zarzutami skargi i w tym zakresie nie dopatrzył się uchybień skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności planu w częściach nie objętych skargą na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., tj. w związku z istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu miejscowego. WSA w szczególności przeanalizował akta planistyczne z punktu widzenia zachowania wymogów określonych w art. 17 i następnych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie stwierdził, aby plan został sporządzony z istotnym naruszeniem trybu jego sporządzania. WSA nie stwierdził również naruszenia właściwości organów w procedurze planistycznej. Nadesłane Sądowi akta planistyczne uznał za kompletne i uporządkowane, a poszczególne czynności podejmowane przez organ należycie udokumentowane. Kwestia ta została zatem przesądzona, zaś sąd w składzie niniejszym nie ma podstaw do kwestionowania tej okoliczności.
Kolejno wskazać trzeba, że ustawową regulacją prawną odnoszącą się zarówno do studium jak i do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 u.p.z.p. w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwanego dalej "studium". Powszechnie przyjmuje się, że studium jest podstawowym aktem planistycznym gminy, a zgodnie z art. 9 ust. 3 u.p.z.p. sporządza się je dla obszaru w granicach administracyjnych gminy, natomiast zgodnie z ust. 5. tego artykułu nie jest ono aktem prawa miejscowego.
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały.
Na tle wskazanego przepisu wykształciło się stanowisko, że moc wiążąca studium wobec miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o jakiej mowa w art. 9 ust. 4 u.p.z.p., pozostaje trudna do generalnego ustalenia i musi być oceniana w odniesieniu do konkretnych przypadków. Ustawodawca pierwotnie wymagał "zgodności" planów ze studium, obecnie żąda od gminy sprawdzenia, czy plan nie narusza ustaleń studium. Jak stwierdzono w komentarzu dotyczącym zakresu studium, nie jest ono "planem wyższego rzędu" nad planem miejscowym ani "planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy", lecz wyrazem gminnej polityki przestrzennej, ujętym kierunkowo, czyli nie "docelowo". (...). Rada gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny projektu planu miejscowego. Stopień związania planów ustaleniami studium zależy zatem w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest stopień związania planowania miejscowego przez ustalenia studium, który może być, w zależności od szczegółowości ustaleń studium – silniejszy lub słabszy [por. Z. Niewiadomski (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Warszawa 2019, wyd. el./Legalis].
Przechodząc kolejno do oceny zarzutów skargi dotyczących merytorycznej treści zaskarżonej uchwały wskazać należy, że skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności § 6 pkt 1), § 6 pkt 3) oraz § 20 pkt 2), § 21 pkt 2) i 3) odnoszących się do działki stanowiącej własność skarżących (oznaczonych w uchwale symbolami: 5R i 6R).
W § 6 pkt 1 zaskarżonej uchwały, wprowadzono w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych na terenach oznaczonych symbolami MN, MW, ZP, R, Rz, ZL, WS, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego.
Z kolei zgodnie z § 6 pkt 3 zaskarżonego Planu wprowadzono zakaz lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z działalnością rolniczą w zakresie: a) chowu i hodowli zwierząt,
b) przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego,
c) utylizacji odpadów pochodzenia zwierzęcego
W tym zakresie wskazać należy, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko zostały wskazane w obowiązującym w dniu uchwalenia planu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowanym w toku kontroli aktów planistycznych przyjmuje się, że choć przepisy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie mogą stanowić bezpośredniej podstawy do wprowadzania pewnych ograniczeń w planie, to jednak przepisy te mogą posłużyć organowi przy określaniu szczególnych warunków zagospodarowania oraz ograniczania w ich użytkowaniu (art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.).
Sąd podziela stanowisko WSA, że takie powszechnie obowiązujące akty prawne jak ustawa – Prawo ochrony środowiska i ustawa środowiskowa, regulują problematykę realizacji inwestycji/przedsięwzięć mogących zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie oznacza, że na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest możliwe ustanawianie w tym zakresie określonych zakazów. Istota sformułowania w planie miejscowym zakazu polega na tym aby ustanowiony zakaz mieścił się w granicach władztwa planistycznego, tj. z uwzględnieniem zasad ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju. Tu zaś jednym z czynników mających wpływ na treść planu miejscowego są szeroko pojęte wymagania ochrony środowiska (art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p.).
W uzasadnieniu do załącznika nr [...] zaskarżonej uchwały, zawierającego rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu planu zagospodarowania przestrzennego, a dotyczących m. in. zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, Gmina wyjaśniła, że wprowadzenie przedmiotowej regulacji wynika przede wszystkim z ustalonego przeznaczenia oraz zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, które wykluczają możliwość realizacji nowych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko za wyjątkiem inwestycji celu publicznego.
Ponadto w uzasadnieniu do Załącznika nr [...] zaskarżonej uchwały wskazano, że organ planistyczny wprowadzając zapisy niniejszego planu ograniczające możliwość zabudowy oraz lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z chowem i hodowlą zwierząt, wziął także pod rozwagę uwagi złożone do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozważony został zarówno interes publiczny jak i indywidualny. Powstającą sytuację konfliktową organ rozstrzygnął zgodnie z obowiązującym prawem, wprowadzając zapisy zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, pozwalające chronić przestrzeń rolniczą i wykorzystywać ją zgodnie z uwarunkowaniami do rolniczej produkcji roślinnej. Gmina prowadząc politykę planistyczną obowiązana jest zwracać uwagę na potrzeby wszystkich mieszkańców. Każdy bowiem mieszkaniec gminy, członek wspólnoty samorządowej, ma prawo oczekiwać, że jego interesy będą brane pod uwagę w działaniach gminy. Na gruncie planowania przestrzennego konieczne jest zatem takie wyważenie interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym stopniu naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem.
Odnosząc się z kolei do zapisu zawartego w § 6 pkt 3 zaskarżonej uchwały wskazać przyjdzie, że organ uzasadnił takie rozwiązanie koniecznością zapewnienia jednoznacznej interpretacji możliwości inwestycyjnych na wyznaczonym terenie obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, oznaczonym symbolem P, tj. dopuszczonej lokalizacji obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, budynków biurowo- administracyjnych i socjalnych, budynków portierni, czy budynków garażowych, zgodnie z ustalonym przeznaczeniem terenu. Dla przedmiotowego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dokonano zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, uzyskując stosowną zgodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Na uwagę zasługuje fakt, iż, w bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowane są tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej. Jak podkreślono w uzasadnieniu do Uchwały (załącznik nr [...]) organ wprowadzając zapisy ograniczające możliwość lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z chowem i hodowlą zwierząt uwzględnił interes publiczny, którego wyrazem były liczne protesty osób zamieszkujących na obszarze objętym postanowieniami Planu.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że obręb wsi K. leży na terenie o bardzo dużym zagęszczeniu ferm zwierząt futerkowych, które stały się bardzo uciążliwe dla mieszkańców, ze względu na szczególną uciążliwość odorową. W aktach sprawy znajduje się ponad 80 wniosków mieszkańców miejscowości objętych Planem o całkowity zakaz budowy farm powyżej 70 DJP dla zwierząt hodowlanych oraz zwierząt futerkowych w obrębie geodezyjnym obejmującym wsie: K. , M. oraz G.
Jak wynika również z przeprowadzonej Prognozy oddziaływania na środowisko z [...] października 2019 r., brak realizacji ustaleń projektu miejscowego Planu i pozostawienie dotychczasowych funkcji terenów może spowodować powstanie nowych oddziaływań na środowisko związanych z realizacją inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, jak w przypadku istniejącej fermy hodowlanej norek (str. 18 Prognozy).
Warunkiem wkroczenia w uprawnienia właścicielskie przy sporządzaniu planu, a także i warunkiem realizacji zgłaszanych przez podmioty zewnętrzne wobec administracji żądań w formie wniosków, uwag i dyskusji publicznej oraz ich oceny dokonywanej przez organy gminy jest zachowanie zasady proporcjonalności. Zachowanie proporcjonalności w treści planów miejscowych oznacza, że w trakcie procedury sporządzania tych aktów prawnych nastąpiło wyważenie interesów, w tym zwłaszcza interesów zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne wobec administracji. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, co zostało wyrażone w uzasadnieniu do uchwały.
Zdaniem Sądu, który podziela w tej mierze stanowisko WSA, nie sposób przy tym zaprzeczyć, że przyjęte w zaskarżonej uchwale ograniczenie ma charakter racjonalnie uzasadniony, skoro uciążliwości odorowe nie tylko wpływają negatywnie na codzienny komfort życia mieszkańców, ale i w sposób zdecydowany ograniczają potencjał inwestycyjny oraz rozwojowy gminy. Co więcej wprowadzone uchwałą ograniczenie uniemożliwiające prowadzenie rolniczej działalności hodowlanej w zakresie obsady zwierzęcej przekraczającej łącznie 110 DJP nie było arbitralne, lecz wynikało z licznych głosów i protestów mieszkańców Gminy. Ta okoliczność nie jest zaś prawnie obojętna z punktu widzenia art. 1 oraz 16 Konstytucji i dlatego winna być uznana za istotny czynnik wpływający na ocenę legalności kwestionowanych unormowań zaskarżonej uchwały (zob. J. Chmielewski, Problematyka prawna uciążliwości zapachowych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na obszarze gminy, ST 2019, z. 3, s. 59-60 wraz z powołanym orzecznictwem).
Z tych właśnie względów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że regulacje planu miejscowego, mające analogiczny do kwestionowanych w niniejszej sprawie zapisów zaskarżonej uchwały, stanowią przejaw realizacji władztwa planistycznego gminy oraz wykonania obowiązku zamieszczenia w planie warunków zagospodarowania terenów i ograniczeń w ich użytkowaniu (art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.) spowodowanych wymogami ochrony środowiska (art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p.). Akcentuje się zarazem, że ochrona środowiska jako dobra wspólnego ogranicza własność w ten sposób, że ma ono służyć nie tylko właścicielowi, lecz każdemu człowiekowi. Zdaniem NSA zrównoważony rozwój nadaje procesom planowania i zagospodarowania przestrzennego cechę trwałego łączenia wymagań ochrony środowiska i rozwoju gospodarczego. Dlatego też przyjęte w tym zakresie rozwiązania planistyczne powinny służyć zapewnieniu rzeczywistej poprawy jakości życia mieszkańców gminy, respektując konstytucyjną zasadę ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji). Ma to tym bardziej istotne znaczenie w okolicznościach sprawy niniejszej, że wspomniana wyżej zasada konstytucyjna umożliwia połączenie w procedurze planistycznej wymagań ochrony środowiska i rozwoju gospodarczego, a także – jak wskazano wyżej – ma za zadanie umożliwić poprawę jakości życia mieszkańcom gminy, w czym mieści się również zachowanie komfortu bytowania wynikającego z unikania kumulowania niekorzystnych oddziaływań zapachowych typowych dla funkcjonowania dużych ferm zwierząt. Stosowanie tej zasady pozwala zatem na uwzględnienie powiązań pomiędzy środowiskiem a wymogami ładu przestrzennego. Z tego powodu zapobieganie zagrożeniom dla realizacji zrównoważonego rozwoju wymaga podejmowania w ramach procedury uchwalania planu miejscowego "działań zapobiegawczych u źródła powstawania zagrożeń".
Nie budzi wątpliwości Sądu, że do tego rodzaju zagrożeń zalicza się uciążliwości zapachowe emitowane przez instalacje służące do intensywnej hodowli zwierzęcej (zob. wyroki NSA: z 6 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2233/13, z 6 września 2017 r., sygn. akt II OSK 950/17, z 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1281/16, z 25 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3192/17; J. Chmielewski, op. cit., s. 60-61).
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. dotyczących trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżących dotyczącym naruszenia art. 9 ust. 4 u.p.z.p. gdyż treść tego przepisu nie może być rozumiana jako konieczność dosłownego powtórzenia zapisów znajdujących się w Studium w treści uchwalanego planu miejscowego.
Zdaniem Sądu, jak słusznie wskazał WSA, między zapisami zawartymi w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., uchwalonego Uchwałą Nr XIV/108/99 Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 27 września 1999 r. ze zmianami, a zaskarżoną uchwałą zachodzi tego typu relacja, że ogólne zapisy zawarte w Studium zostały uszczegółowione w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Nie można w tym przypadku mówić o odmiennym charakterze obu regulacji, gdyż obie dotyczyły zasad prowadzenia działalności rolniczej na tymże obszarze. Obie wskazywały również na możliwe ograniczenia z tym związane.
Odnośnie wyroku NSA o sygn. akt II OSK 1316/16, na który powołują się skarżący należy wskazać, że nie ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie. Sąd zauważa, iż wyrok ten nie dotyczył planu zagospodarowania przestrzennego, a Studium uwarunkowań. Ponadto NSA w uzasadnieniu tego wyroku podkreśla, że "ograniczenia w postaci zakazu chowu lub hodowli zwierząt w liczbie nie większej niż 210 DJP, oraz ograniczenia w niektórych obrębach geodezyjnych dla lokalizacji nowych obiektów służących do hodowli i chowu zwierząt i drobiu oraz zakazu dotyczącego realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub dla których nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zawarte w treści studium, stanowią zbyt daleko idące doprecyzowanie ograniczeń w zagospodarowaniu określonych terenów, w związku z czym mogą one ewentualnie zostać określone dopiero w planie miejscowym".
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko przywołane przez WSA i zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1281/16 (LEX nr 2469106), zgodnie z którym skoro w polskim porządku prawnym nie istnieją tzw. normy odorowe oraz brak jest metodyki pomiaru zapachu, to organ planistyczny gminy ma prawo do wprowadzenia w planie miejscowym zakazów i ograniczeń dotyczących zwiększania produkcji hodowlanej w celu ograniczania emisji odorów. Odory, emitowane przez obiekty gospodarcze położone w bezpośrednim sąsiedztwie terenów budownictwa jednorodzinnego, stanowią nie tylko uciążliwość dla mieszkańców, ale także mogą powodować zagrożenie dla zdrowia mieszkańców i stanowić zanieczyszczenie w rozumieniu art. 3 pkt 49 p.o.ś.
Podkreślić wypada, że środowisko jest dobrem wspólnym i jednocześnie ochrona środowiska jest celem publicznym. Oznacza to, że każdy element środowiska, w tym jakość powietrza, ma jednakową wartość podlegającą ochronie prawnej w konfrontacji z takim prawem podstawowym, jak ochrona prawa własności. Ochronie środowiska i zdrowia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przysługuje zatem taka sama ochrona prawna, jak prawu własności.
Przechodząc dalej wskazać należy, że skarżący kwestionują również zapis zawarty w § 20 pkt 2 przedmiotowej uchwały, zgodnie z którym w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, na terenach oznaczonych symbolami 1R, 2R, 3R, 4R, 6R, 7R, 8R, 9R, 10R, 11R, 12R: zakazano lokalizacji nowej zabudowy oraz § 21, zgodnie z którym w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, na terenie oznaczonym symbolem 5R zakazuje się lokalizacji nowej zabudowy.
Sąd nie podziela poglądu skarżących jakoby zakaz ten nie mieścił się w pojęciu "określania szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazie zabudowy" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.
W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że z woli samego ustawodawcy obligatoryjnym elementem planu miejscowego, stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 9 są szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy.
Artykuł 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. jednoznacznie stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy. Może to przy tym być zarówno zakaz budowy wszelkich obiektów budowlanych, jak i obiektów określonej kategorii. Przepis ten daje organowi planistycznemu upoważnienie do zawarcia w planie miejscowym postanowień, które mogą w sposób istotny w konsekwencji ograniczać lub nawet pozbawić właściciela lub użytkownika wieczystego możliwości wykonywania konstytucyjnie chronionego prawa własności. Jednakże taka poważna ingerencja w prawo własności musi być uzasadniona i proporcjonalna w stosunku do celów, których osiągnięciu ma służyć. Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli, gmina powinna bowiem kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw oraz wolności jednostki.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ust. 3 u.p.z.p. ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne.
W ocenie Sądu Rada Miasta poprawnie dokonała zważenia interesu publicznego i interesów prywatnych podczas prac nad Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego.
Ponadto Rada wskazała, że w obowiązującym Studium przyjęto kierunki ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego gminy m.in. poprzez "ochronę gleb wysokich klas bonitacyjnych i kompleksów rolnych o najwyższej przydatności rolnej oraz wyłączenie ich z zainwestowania kubaturowego". Zatem zarówno przeznaczenie terenów wynikające z przedmiotowego planu miejscowego, jak i zakaz zabudowy wynikają wprost z treści obowiązującego na tym terenie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta i gminy W..
Sąd uważa za słuszne stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. II OSK 26/19, którego teza brzmi następująco: "Gmina sprawując władztwo planistyczne, musi mieć na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione np. potrzeba interesu publicznego. Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. Ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Zasada proporcjonalności wyraża się w zakazie nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Nadto posunięcia planistyczne gminy, w wyniku których doszło do naruszenia własności, powinny być rzeczowo uzasadnione, z powołaniem przepisów prawnych, na mocy których nie istnieją inne rozwiązania niż te, które przyjęto w uchwale planistycznej.".
W nawiązaniu do treści powyższego orzeczenia wskazać należy, iż w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisu art. 31 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wyrażonej w niej zasady proporcjonalności. Zgodnie z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób; ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym możliwość ograniczenia prawa własności została przewidziana w art. 64 ust. 3 Konstytucji, który stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Skoro można w planie miejscowym przewidzieć całkowity zakaz zabudowy, to tym bardziej można umieścić w nim przepisy, z których wynikać będzie zakaz zabudowy budynków pewnego rodzaju lub budynków przekraczających jakieś parametry opisujące, np. wielkość inwentarza. Tym sposobem można też wprowadzić na wskazanym terenie zakaz prowadzenia określonej działalności (wyrok NSA z 18.12.2019 r., II OSK 335/18, LEX nr 2785867).
Sąd nie zgodził się również ze skarżącymi, w ślad za WSA, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest wadliwe.
Uzasadnienie uchwały w sprawie miejscowego planu zawiera argumentację pozwalającą uznać, że gmina dołożyła należytej staranności w przestrzeganiu zasad obowiązujących przy podejmowaniu działań planistycznych, a ponadto rozważyła inne warianty zrealizowania zamierzenia planistycznego w ramach przyjętej koncepcji. Organ wyważył zarówno interes prywatny jak i interes publiczny, biorąc pod uwagę wszystkie uwagi zgłoszone do projektu uchwały. Rozważania te znalazły swój wyraz w dokumentacji planistycznej.
Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty skargi. Oczywiste jest, że kwestionowane w niniejszej sprawie zapisy zaskarżonej uchwały są niekorzystne dla skarżących z ekonomicznego punktu widzenia. Sąd nie może jednak kontrolować zaskarżonego aktu w tym zakresie, gdyż jego rolą jest jedynie ocena, czy przyjęte rozwiązania planistyczne nie naruszają prawnie określonych granic przysługującego gminie władztwa planistycznego, w tym zasad ochrony własności i proporcjonalności. Sąd może zatem zakwestionować racjonalność przyjętych rozwiązań jedynie w takim zakresie, w jakim nieracjonalność przepisów planu miejscowego stanowi naruszenie prawnie sformułowanych zasad jego tworzenia. Takich zaś uchybień nie dopatrzył się Sąd w rozpoznawanej sprawie.
W zakresie zarzutu skargi dotyczącego § 21 pkt 2 planu, wskazać należy, że przepis ten zawiera nakaz realizacji zieleni izolacyjnej w pasie o szerokości minimum 10.0 m od linii rozgraniczających. Zdaniem Sądu zarzuty przeciwko temu zapisowi nie zasługują na uwzględnienie. Zapis planu nie jest bowiem nakazem w sensie nałożenia obowiązku niezwłocznego podjęcia przez właściciela działki konkretnego działania ukierunkowanego na nasadzenie zieleni izolacyjnej. Zapis ten nie obliguje do podjęcia żadnych działań, a co za tym idzie m.in. obciążenia kosztami naniesienia tej roślinności. Nie podlega też egzekucji. Zapis planu ma tę moc, że przewiduje na przedmiotowym terenie tylko zieleń izolacyjną. Zatem właściciel terenu, gdyby chciał ten teren zagospodarować, to plan wskazuje, w jaki sposób może to uczynić – sadząc zieleń izolacyjną. Docelowo na wskazanym obszarze ma zaistnieć zieleń izolacyjna, a nie coś innego. Ma to znaczenie w kontekście przepisów wymagających w wielu sytuacjach zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Każde planowane zagospodarowanie przedmiotowego terenu będzie konfrontowane z planem i będzie musiało spełniać wymóg z § 21 ust. 3 planu.
Ze wskazanych wcześniej powodów Sąd uznał za bezzasadne także pozostałe zarzuty skarżących dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów u.p.z.p. oraz Konstytucji, czy prawa własności. Ponownie podkreślić trzeba, że w ramach przysługującej Gminie swobody planistycznej mieściło się decydowanie o ograniczeniu swobody zagospodarowania nieruchomości skarżących w sposób przyjęty w zaskarżonej uchwale.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) skargę oddalił.