II SA/Po 541/03

II SA/Po 541/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-02-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Edyta Podrazik
Rafał Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Starosta
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rejonizacji obszarów działania jednostek przeznaczonych do usuwania pojazdów z drogi; o d d a l a s k a r g ę /-/E.Podrazik /-/R.Batorowicz /-/A.Łaskarzewska
Uzasadnienie
4/II SA/Po 541/03
U Z A S A D N I E N I E
W dniu [...] Starosta , powołując podstawę prawną z art. 130 a ust. 5 i 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (DZ. U. nr 98, poz. 602 ze zm.), wydał zarządzenie nr [...] w sprawie wyznaczenia jednostek do usuwania pojazdów z drogi i parkingów. W ramach tego zarządzenia Starosta wyznaczył trzy jednostki do usuwania z dróg pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 15 ton przydzielając każdej z tych jednostek obszar działania na terenie Powiatu . Między innymi podmiotowi M. P. - P. K. przypisano rejon nr 1 - Gmina .
Do usuwania z dróg pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 15 ton wyznaczono P. P. K. S. .
Na podobnych zasadach wyznaczono parkingi dla usuwanych z dróg pojazdów, to jest każdy z pomiotów uprawnionych do usuwania pojazdów w wyznaczonym dla niego rejonie winien umieszczać pojazdy na parkingu należącym do tego podmiotu. Również P. P. K. S. winno pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 15 ton umieszczać na należącym do tego przedsiębiorstwa parkingu.
Skargę do sądu administracyjnego na to zarządzenie wniósł P. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. H. - usługowe "M. - P. " R. D. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia Starosty i zasądzenia kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę skarżący wywodził, że ani przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym ani rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 134, poz. 1133 ze zm.) nie przewidywały uprawnienia starosty do obszarowej reglamentacji działalności jednostek powołanych do usuwania pojazdów z drogi. Zdaniem skarżącego ustawowa delegacja dla starosty obejmowała jedynie uprawnienie do wyznaczania podmiotów, które realizowały zadania określone w art. 130 a o ruchu drogowym. Powoływał się również na naruszenie § 3 ust 2 wymienionego rozporządzenia wykonawczego, który to przepis miał wiązać wybór parkingu strzeżonego z miejscem położenia usuwanego pojazdu. Zarzucał też, że podstaw prawnych nie znajdowało wyznaczenie PKS do usuwania pojazdów o dopuszczalnej masie powyżej 15 ton. Twierdził też, że nie tylko to przedsiębiorstwo odpowiadało kryteriom technicznym, od których spełnienia zależne było wykonywanie wyznaczonych zadań. Kryteria takie spełniało również przedsiębiorstwo skarżącego. Wobec tego zarzucał dyskryminację niektórych jednostek przewozowych.
Starosta wniósł o oddalenie skargi.
Podnosił, że zaskarżone zarządzenie wydał w zgodzie z art. 130 a ust. 1 i 2 prawa o ruchu drogowym. Podawał, że przed wydaniem zarządzenia przeprowadził postępowanie celem sprawdzenia, czy przedsiębiorcy, którzy zgłosili gotowość usuwania pojazdów z dróg spełniali warunki zapewniające należyte wykonanie zadania. Pod uwagę wzięto następujące kryteria oceny:
1) Usprzętowienie w sprzęt specjalistyczny.
2) Wyposażenie w dodatkowe maszyny, urządzenia. obiekty specjalistyczne.
3) Sposób zabezpieczenia miejsc parkingowych i ubezpieczenie przedsiębiorcy.
4) Możliwość dojazdu.
5) Wielkość powierzchni parkingowej.
6) Proponowane cenniki za usługi.
Wyjaśnił, że wszystkie podmioty zapewniały warunki umożliwiające usuwanie pojazdów z drogi. W tej sytuacji wyznaczono jednostki do usuwania pojazdów przypisując im określony obszar działania znajdujący się w bezpośredniej bliskości parkingu, na którym miały być przechowywane pojazdy. Powołano się w tym zakresie na § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego i wyjaśniono, że skarżący władał dużym parkingiem .
W kwestii wyznaczenia do usuwania i przechowywania pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 15 ton P. P. K. S. podniesiono, że przedsiębiorstwo to jako jedyne
- było wyposażone w warsztaty naprawcze z długimi kanałami,
- posiadało możliwość zabezpieczenia w zamkniętych pomieszczeniach zestawów ciągników oraz naczep i ciągników z ładunkami,
- posiadało stację kontroli pojazdów z możliwością przeprowadzenia badań okresowych pojazdów powyżej 24 ton oraz stację paliw,
- wyposażone było we wszelkiego rodzaju podnośniki, dźwigniki i wózki widłowe do rozładunku i załadunku towarów,
- istniała możliwość wydzielenia placu pod pojazdy przewożące ładunki niebezpieczne.
Starosta podkreślił, że obowiązujące przepisy nie określały kryteriów, jakimi należałoby się kierować wyznaczając jednostki do usuwania pojazdów z dróg jak również parkingów, na których pojazdy te miałyby być przechowywane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 130 a ust. 1 - 3 prawa o ruchu drogowym pojazdy są lub mogą być usuwane lub przemieszczane z dróg w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w tych przepisach. Według art. 130 a ust. 4 tejże ustawy decyzję o przemieszczeniu lub usunięciu pojazdu z drogi podejmuje, zależnie od sytuacji uzasadniającej takie działanie, policjant strażnik gminy (miejski) lub osoba dowodząca akcją ratowniczą.
Ustawodawca wprowadził instrumenty mające zapobiec sytuacji, w której to osoba decydująca o usunięciu lub przemieszczeniu pojazdu z drogi dokonywałaby wyboru jednostki dokonującej odpłatnie takiej czynności. Zgodnie z art. 130 a ust. 5 prawa o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę i stosownie do art. 130 a ust. 6 umieszczony na parkingu strzeżonym, również wyznaczonym przez starostę.
Jak wynika z art. 130 a ust. 5 i 6 prawa o ruchu drogowym staroście przysługuje kompetencja do wyznaczania jednostek usuwających pojazdy z dróg i prowadzących parkingi strzeżone, na które pojazdy takie miałyby być odprowadzane. Nie sposób przyjąć by takie wyznaczanie jednostek następowało w drodze decyzji administracyjnych wydawanych przez starostę w każdym indywidualnym przypadku konieczność usuwania pojazdu z drogi. Przyjąć należy, że starosta wyznaczając jednostki o jakich mowa w art. 130 a ust. 5 i 6 prawa o ruchu drogowym dokonuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień i obowiązków tych jednostek wynikających z ostatnio wymienionych przepisów prawa. Czynność taka podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Ustawodawca nie określił szczegółowych kryteriów ani zasad wyznaczania jednostek usuwających pojazdy z dróg ani prowadzących parkingi. Brak w tym zakresie szczegółowych zapisów ustawowych, treść zawartej w art. 130 a ust. 1 delegacji ustawowej sprawia, że rozporządzenie wykonawcze nie może być rozumiane jako obejmujące kryteria wyznaczania jednostek przez starostę skoro delegacja ustawowa w ogólnie nie dotyczy tej problematyki.
Zauważyć jednak należało, że ustawodawca w art. 130 a ust. 5 i 6 prawa o ruchu drogowym bardzo wyraźnie stwierdził, że usuwanie i umieszczanie pojazdów na parkingach ma być dokonywane tak by czynności te dokonywane były przez jednostki wyznaczone przez starostę. Oznaczało to funkcjonowanie ustawowego kryterium sposobu wyznaczania jednostek, a mianowicie dopuszczania takich sposobów wyznaczania, które utrzymywałyby zgodność działań z wolą starosty w całym procesie od podjęcia decyzji o usunięciu pojazdu do umieszczania pojazdu na parkingu. Ustawodawca nie określił sposobów realizacji tego celu, pozostawił więc w tym zakresie staroście możność działania w granicach uznania administracyjnego.
Wyobrazić sobie można różne sposoby realizacji przedstawionego kryterium. Odpowiadałoby mu wyznaczenie jednej tylko jednostki. Nie odpowiadałoby mu natomiast sugerowane przez skarżącego ograniczenie się starosty do sporządzenia listy uprawnionych jednostek, w takim przypadku bowiem decyzja co do wyboru jednostki należałaby do podmiotu określonego w art. 130 a ust. 4 prawa o ruchu drogowym a nie do starosty.
Wbrew stanowisku skarżącego wprowadzenie systemu rejonizacji w sytuacji wyznaczania więcej niż jednej jednostki nie naruszało upoważnienia ustawowego i odpowiadało przedstawionemu kryterium. Nie można było pominąć, że Starosta przekonywująco przedstawił względy natury faktycznej przemawiające za przypisaniem skarżącemu rejonu położonego w pobliżu prowadzonego przez niego parkingu.
Realizacji jedynego kryterium ustawowego odpowiadało również wprowadzenie odrębnego systemu polegającego na wyznaczeniu jednej jednostki uprawnionej do usuwania i przechowywania pojazdów wyodrębnionych ze względu na ich masę. Mieć przy tym należało na względzie wskazywane przez Starostę okoliczności odnoszące się do wyjątkowych predyspozycji wyznaczonego przedsiębiorstwa.
Oczywiście, można wyobrazić sobie i inne niż rejonizacja sposoby realizacji ustawowego kryterium w sytuacji wyznaczenia więcej niż jedna jednostek, jak chociażby podział praw i obowiązków w związku z data usuwania pojazdu. Wybór sposobu realizacji tego kryterium pozostawiano jednak uznaniu administracyjnemu, co sprzeciwiało się ingerencji sądu w tym zakresie.
Z wymienionych powodów oddalono skargę stosownie do art. 151 upsa.
/-/E.Podrazik /-/R.Batorowicz /-/A.Łaskarzewska
KB/