II SA/PO 54/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga Z. K. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 26 kwietnia 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osiedle Kwiatowe – część B", w zakresie w jakim na działkach skarżącego wyznaczono drogę klasy zbiorczej o szerokości ok. 20 m. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa własności (art. 140 k.c., art. 64 Konstytucji RP) oraz zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC), twierdząc, że plan nadmiernie ingeruje w jego prawo własności. Rada Miasta w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, argumentując, że uchwała jest zgodna z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, a wyznaczenie drogi jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i płynności ruchu, zwłaszcza że obecny stan ulicy Szarotkowej powoduje poważne utrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że uchwała jest aktem prawa miejscowego, a jej sporządzenie odbyło się zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom w celu realizacji interesu publicznego, pod warunkiem zachowania proporcjonalności. W ocenie Sądu, wyznaczenie drogi zbiorczej na działkach skarżącego było uzasadnione koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, udrożnienia układu komunikacyjnego oraz zgodności z ustaleniami Studium. Sąd odwołał się do przepisów o warunkach technicznych dla dróg oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując na potrzebę zapewnienia odpowiednich parametrów drogom zbiorczym i racjonalności rozwiązań komunikacyjnych. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów Konstytucji RP, Kodeksu cywilnego ani ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie ograniczenia prawa własności na cele publiczne (drogi) w planach miejscowych, zasada proporcjonalności w planowaniu przestrzennym, kontrola sądów administracyjnych nad aktami prawa miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i komunikacyjnej w Poznaniu. Interpretacja zasady proporcjonalności może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeznaczenie części nieruchomości prywatnej pod drogę klasy zbiorczej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowi nieuzasadnione i nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeznaczenie części nieruchomości pod drogę klasy zbiorczej jest uzasadnione potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, udrożnienia układu komunikacyjnego oraz zgodności z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, a także przepisami technicznymi dotyczącymi dróg.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom w celu realizacji interesu publicznego, pod warunkiem zachowania proporcjonalności. W tym przypadku, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i płynności ruchu drogowego, a także zgodność z planami zagospodarowania przestrzennego uzasadniały ograniczenie prawa własności skarżącego.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, może kształtować sposób wykonywania prawa własności nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 6 ust. 1 u.p.z.p. oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że plany miejscowe mają wpływ na sposób wykonywania prawa własności, co jest dopuszczalne, o ile mieści się w granicach obowiązującego porządku prawnego i jest uzasadnione.
Czy sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi przy kontroli uchwały rady gminy?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności sprawy, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że jego kognicja wykracza poza zakres zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, co pozwala na wszechstronną kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Przepisy (18)
Główne
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14 § ust. 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konwencja art. 1
Protokół nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. • Konieczność udrożnienia układu komunikacyjnego. • Zgodność z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego. • Zgodność z przepisami technicznymi dotyczącymi dróg. • Uzasadnienie ograniczenia prawa własności w celu realizacji interesu publicznego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności skarżącego. • Nieuzasadnione i nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności. • Naruszenie zasady, że ograniczenie prawa własności następuje w drodze ustawy. • Brak racjonalnego uzasadnienia dla ingerencji w prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
Prawo własności nie jest prawem absolutnym. • Ograniczenie prawa własności powinno mieć jak najmniejszy wymiar. • Musi ono pozostawać w odpowiedniej proporcji do celu, jaki ma zostać osiągnięty. • Rada kreuje politykę przestrzenną dla realizacji wartości, które uznaje za istotne. • Ulica Szarotkowa jest szczególną ulicą, ponieważ przecina całe osiedle Kwiatowe w Poznaniu. • Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności sprawy, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, choćby nie były one podniesione przez stronę skarżącą.
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Robert Talaga
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczenia prawa własności na cele publiczne (drogi) w planach miejscowych, zasada proporcjonalności w planowaniu przestrzennym, kontrola sądów administracyjnych nad aktami prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i komunikacyjnej w Poznaniu. Interpretacja zasady proporcjonalności może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem. Pokazuje, jak sądy równoważą te wartości.
“Własność kontra droga: Sąd rozstrzyga spór o plan zagospodarowania przestrzennego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.